Naatsorsueqqissaartarfiup eBog-ianut tikilluarit

Siulequt

Kalaallit Nunaata Naatsorsueqqissaartarfiani illit nammineq elektroniskimik atuakkannut tikilluarit

Ukiuni 1969-mit 2009 tikillugu ukiumoortumik paasissutissat pappiaranngorlugit saqqummersinneqartarput, ukiunilu taakkunani Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiilerinermi pingaarnerpaatut atuagassianngorluni saqqummersinneqartarpoq.Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfiup ukiumoortumik paasissutissalerineq 1989-mi allaffiup pileqqaarneranit akisussaaffigilerpaa 2009-milu atuaganngorlugu saqqummersinneqartarunnaarneranut pissutaavoq ineriartormeq malillugu nittartakkatigut qitiusumik paasissutissiineq ingerlatilersimagatsigu. Taamaasilluni Ukiumoortumik Paasissutissat ukiup ingerlanerani ataavartumik saqqummersinneqartalerput taakkulu massakkut toqqaannartumik nittartakkatsinni atuarneqarsinnaapput pdf-nngorlugilluunniit aaneqarsinnaallutik.

Una ebog-itut massakkut atuakkat ulloq 04-07-2014 08:08:41 pilersinneqarpoq, taamaasillutit qaqugukkulluunniit immikkoortut nammineq toqqakkatit saqqummersitat nutaat http://www.stat.gl/san -mi aasinnaalerpatit. Ebog-i pdf-itut epub-itulluunniit aaneqarsinnaavoq. Ukiumoortumik Paasissutissat immikkoortunik tamanik imalik kissaatigigukku uani aasinnaavat:Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014

Pdf-inngorlugu http://www.stat.gl/sa/san2014.pdf

Epub-inngorlugu http://www.stat.gl/sa/san2014.epub

Takussutissanut paasissutissanulluunniit aaliangersimasunut tunngavilersuillutit innersuussuteqarnissat pisariaqartikkukku siunnersuutigissavarput ima innersuussuteqarnissat, assersuutigalugu:Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik, Ukiumoortumik Paasissutissat 2014, Innuttaasut, Takussutissaq 2Immikkoortoq nittartakkatsinni siunissami nassaarisinnaavat

Atuarluarina, Naatsorsueqqissaartarfimmi pisortaq,

Anders Blaabjerg

1. Naalakkersuinermi aqutsinermilu pissutsit

2013-12-02

Namminersorlutik Oqartussat

Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat pillugit inatsit naapertorlugu Namminersorlutik Oqartussat tassaapput Inatsisartut inuit qinigaat (inatsisinik atortitsineq) Inatsisartut, aamma Naalakkersuisut (naammassisitsisoq) pisortat ingerlatsinerannut akisussaasuullutik naalakkersuisuusut. 21. juni 2009 aallarnerfigalugu Namminersorlutik Oqartussat Namminersorlutik Oqartussanit taarserneqarput.

Namminersorlutik Oqartussat pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartaq una takuuk: www.naalakkersuisut.gl

Inatsisartut

Inuit qinigaat imaluunniit Inatsisartut, 1. maj 1979-mi Namminersornerullutik Oqartussaqalerneratigut pilersinneqarput. Inatsisartut inuit qinigaannik 31-nik ilaasortaqartarput.

Inatsisartut ukiuat aallartittarpoq septemberimi tallimanngornerit pingajuanniit ukiullu tulliuttumi tallimanngornerup taassuma tungaanut sivisussuseqarluni. Inatsisartut ukiuata ingerlanerani Inatsisartut ikinnerpaamik marloriarlutik ileqquussumik katersuuttarput. Immikkut pisut pissutigalugit tamanna pisariaqartinneqaleraangat Inatsisartut aamma immikkut ittumik ataatsimiigiaaqquneqarsinnaapput.

Inatsisartut pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.inatsisartut.gl

Inatsisartut siulittaasoqarfiat ataatsimiititaliallu

Inatsisartut siulittaasoqarfeqarput, aamma siulittaasoqatigiinnik taaneqartartunik, tassani siulittaasoq inissisimavoq Inatsisartullu ilaasortaat sisamat.

Siulittaasup suliassaasa ilagaat

·         Inatsisartut avammut ilisaritinnissaat

·         Inatsisartut ataatsimiinnerini aqutsineq

·         Inatsisartut ataatsimiititaliallu sulinerini pilersaarusiorneqarnerisa ingerlanneqarnerisalu illersorneqarsinnaasumik isumagineqarnissaat Kalaallillu Nunaata Nordisk Rådimut ilaasortaanera Folketingimullu attaveqarnera allaffissornikkut ingerlatissallugu

Inatsisartut Allattoqarfiata ulluinnarni aqutsineq isumagisarisarpaa. Inatsisartut inatsisitigut pisussaaffittut ataatsimiititalianik arlaninnik pilersitsisarput. Ataatsimiititaliat arfineq marluk angullugit ilaasortaqarsinnaasarput, ilaasortarli Naalakkersuisunut ilaasortaassanngilaq.

Inatsisartut siulittaasoqarfiat saniatigut ataatsimiititaliat tallimat - taaneqartartut â€Inatsisit malillugit ataatsimiititaliatâ€ pinngitsooratik pilersinneqartussat, tassalu pilersinneqartussat. Pineqartut makkuupput:

·         Aningaasaqarnermut Akileraartarnermullu Ataatsimiititaliaq

·         Inatsisinut Ataatsimiititaliaq

·         Kukkunersiuinermut Ataatsimiititaliaq

·         Nunanut Allanut Sillimaniarnermullu Ataatsimiititaliaq

·         Qinigaanerup Misilinneqarnissaanut Ataatsimiititaliaq

Taamatuttaaq Inatsisartut ataatimiititalianik ataavartunik arlalinnik pilersitsisarput, amerlassusissaat suliarisassaallu ukiumiit ukiumut pisariaqartitsineq malillugu aalajangertarlugit. Maannarpiaq Inatsisartut makkuninnga ataatsimiititaliaqarput:

·         Sanaartornermut Ataatsimiititaliaq

·         Inuutissarsiornermut Ataatsimiititaliaq

·         Ilaqutariinnermut Peqqissutsimullu Ataatsimiititaliaq

·         Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Ataatsimiititaliaq

o   Eqqissisimatitsinermut Avatanghiisinullu Ataatsimititaliaq

o   Aatsitassanut Ataatsimiititaliaq

·         Kultureqarnermut, Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu Ataatsimiititaliaq.

Inatsisartut Allattoqarfiat

Inatsisartut Allattoqarfiat tassaavoq Inatsisartut ataatsimoortumik ulluinnarni aqutsisoqarfiat. Inatsisartut siulittaasoqarfiat.

Allaffissornikkut ingerlatsineq allattuunermit pisortaaffigineqarpoq. Inatsisartut Allattoqarfiat Siulittaasoqarfiup allattoqarfigaa tusagassiisarnermut paasissutissiisarnermullu immikkoortoqarfeqartoq, allattoqarfiup immikkoortuinut tallimaasunut - tassalu ataatsimiititalianut allatseqarfimmut, inatsisilerinermut allatseqarfimmut, nutserisoqarfimmut, sullissiveqarfimmut aningaasaqarnikkullu ingerlativeqarfimmut ikiuuttumik.

Inatsisiliortarneq

Inatsisit allannguutissaannut, inatsisinut nutaanut peqqussutissanullu siunnersuutit nalinginnaasumik naalakkersuisunit saqqummiunneqartarput, aammali Inatsisartunut ilaasortanit ataasiakkaanit saqqummiunneqarsinnaallutik. Inatsisissanut peqqussutissanullu siunnersuutit tamarmik Inatsisartuni pingasoriarlugit oqaluuserineqartarput.

Qinersinerit

Inatsisartut ukiut sisamakkuutaarlugit qinerneqartarput, qinersinissamulli piffissanngunngikkaluartoq qinersisitsineqarsinnaasarpoq. Kingullermik 12. marts 2013-mi qinersisoqarpoq. 1979-mi namminersornerulernerup eqqunneqarneraniit qinersinerit aqqanillit pisimapput. (Takuuk immikkoortoq Inatsisartunut qinersisarneq)

Qinersinerit pillugit nittartagaq una takuuk: www.qinersineq.gl

Inatsisartut Ombudsmandiat

Ombudsmandi Inatsisartunit qinerneqartarpoq, Namminersorlutillu Oqartussat kommunillu inatsisit atuuttut ingerlatsinermilu ileqqorissaarneq naapertorlugit ingerlatsinnerat Inatsisartut sinnerlugit nakkutigisaralugu.

Ombudsmandi sulinermini Inatsisartunut attuumassuteqartuunngilaq naalakkersuinikkullu sulinermit sunnerneqarsimasuunani. Ukiumut ataasiarluni Ombudsmandi Inarsiartunut nalunaarusiortarpoq. Nalunaarusiat naqitertinneqartarput tamanillu atuarneqarsinnaallutik.

Inatsisartut Ombudsmandiat pillugu nittartagaq una takuuk: www.ombudsmand.gl

Takussutissiaq 1.1. Suliassat Inatsisartut Ombudsmandianit suliarineqarsimasut

| 1999 | 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Suliassat aallartitat | 110 | 82 | 108 | 92 | 117 | 86 | 86 | 114 | 94 | 86
Suliassat, nammineq aallartitat | 23 | 30 | 24 | 5 | 21 | 21 | 8 | 2 | 11 | 3
Siunnersuinerit | 139 | 80 | 138 | 108 | 143 | 111 | 91 | 63 | 62 | 30
Naammagittaalliutit suliariumanngisat 1) | 71 | 62 | 99 | 63 | 69 | 48 | 61 | 69 | 89 | 119
Suliassat naammassisat | 49 | 52 | 16 | 35 | 26 | 19 | 22 | 18 | 24 | 13

Nassuiaat: 1) Suliat itigartinneqartut Tabeli 1-imi ukiumoortumik kisitsisitigut paasissutissat tunuani takuneqarsinnaapput.

Najoqqutaq: Inatsisartut Ombudsmandiat

Najoqqutaq: Inatsisartut Ombudsmandiat

Suliassat pisortaqarfinni suliarineqartarnerat

Sulianik suliarinnittarneq tamanut saqqumisumik pissuseqarnissaq pillugu inatsisit naapertorlugit tunngavilersuisoqartarpoq aammalu tamanut saqqumisumik pissuseqarnissami isummat tunngaviusut inatsisitigut aalajangerneqanngitsut tunngavigalugit.

Suliassat suliarineqartarnerat pillugu inatsisip ilaatigut ingerlatsineq pillugu inatsiseqartitsinermi isummat tunngaviusut, qangali ingerlatsinermi atuutereersut, inatsisitigut aalajangertarpai. Inatsit pisortat ingerlatsineranni suliassat suliarineqartarnerinik pitsaanerulersitseqataassaaq ingerlatsinerullu aalajangiinerisa inatsisinut naapertuuttuunissaasa eqqortuunissaasalu qularnaarneqartarnerat annertusaavigalugu.

Tamanut saqqumisumik pissuseqarnissaq pillugu inatsit pisortani suliat suliarineqartut sulia-rineqarsimasullu pappiarartaasa takuneqarsinnaatitaanerannut innuttaasut pisussaaffeqarnerat pillugu aalajangersakkanik imaqartinneqarpoq.

1979-mi Namminersornerullutik Oqartussaqalernerup kingorna inatsisit, nalunaarutit peqqussutillu tamarmiusut nittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.inatsisit.gl

Naalakkersuisut (inatsisinik atortitsineq)

Naalakkersuisut tassaapput Kalaallit Nunaata Naalakkersuisui Naalakkersuisut siulittaasuannit toqqagaasut. Naalakkersuisut siulittaasuat Inatsisartunit (inatsisinik atortitsineq) toqqarneqar-tarpoq. Naalakkersuisuni ilaasortat ilai Inatsisartunit toqqagaasarput Naalakkersuisut siulittaasuata siunnersuinera malillugu. Naalakkersuisut Namminersorutik Oqartussat ulluinnarni ingerlatsinerannut politikkikkut akisussaasuupput. Naalakkersuisut maannakkut akisussaaffeqarfinnut arlalinnut immikkoortitigaapput.

Naalakkersuisoq ataaseq naalakkersuisoqarfeqartarpoq, inatsisiliornermik sulianillu nalinginnaasunik isumagisaqartunik. Naalakkersuisoqarfiit ataanniipput pisortaqarfiit aqutsi-soqarfiillu arlallit immikkut ittunik ingerlatsiffiusut. Naalakkersuisut ingerlatsinerat inatsisinik aningaasaliissutinillu, Inatsisartunit akuersissutigineqarsimasunik tunngaveqarluni ingerlanneqartarpoq.

Naalakkersuisut ingerlatsinerat Inatsisartunit nakkutigineqartarpoq, ilaatigut Nunatta karsiata naatsorsuutaanik kukkunersiuinikkut. Taamatuttaaq Inatsisartut ombudsmandiata Naalakkersuisut inatsisit malillugit ingerlatsinersut ileqqorissaarnissarlu naapertorlugu ingerlatsinissaat suliassaraa.

Takussutissiaq 1.2. Naalakkersuisooqatigiit

| Naalakkersuisooqatigiit katitigaanerat | Naalakkersuisut siulittaasuat
1979 | Siumut: 5 | Jonathan Motzfeldt
1983 | Siumut: 6 | Jonathan Motzfeldt
1984 | Siumut: 5, Inuit Ataqatigiit: 2 | Jonathan Motzfeldt
1987 | Siumut: 5 Inuit Ataqatigiit: 2 | Jonathan Motzfeldt
1988 | Siumut: 5 | Jonathan Motzfeldt
1991 | Siumut: 5 Inuit Ataqatigiit: 2 | Lars Emil Johansen
1995 | Siumut: 5 Atassut: 2 | Lars Emil Johansen
1999 | Siumut: 5 Inuit Ataqatigiit: 2 | Jonathan Motzfeldt
2001 | Siumut: 5 Atassut: 2 | Jonathan Motzfeldt
Dec 2002 | Siumut: 4 Inuit Ataqatigiit: 3 | Hans Enoksen
Jan 2003 | Siumut: 4 Atassut: 3 | Hans Enoksen
Sep 2003 | Siumut: 4 Inuit Ataqatigiit: 4 | Hans Enoksen
Dec 2005 | Siumut: 4 Inuit Ataqatigiit: 2 Atassut 2 | Hans Enoksen
Maj 2007 | Siumut: 4 Atassut: 3 | Hans Enoksen
Jun 2009 | Inuit Ataqatigiit: 6 Demokraterne: 2 Kattusseqatigiit Partiiat: 1 | Kuupik Kleist
Mar 2013 | Siumut: 6 Atassut: 1 Partii Inuit: 1 | Aleqa Hammond
Nov 2013 | Siumut: 7 Atassut: 2 | Aleqa Hammond

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Kalaallit Nunaata Københavnimi sinniisoqarfia

Kalaallit Nunaata Københavnimi sinniisuutitaqarfia Naalakkersuisut siulittaasuata naalakkersuisoqarfiata ataani immikkoortuuvoq. Sinniisoqarfik Savalimmiut sinniisoqarfiat Islandillu sinniisoqarfia ineqatigalugit siornatigut KGH-p quersuani Nordatlantens Bryggemi Strandstrædemiippoq.

Sinniisoqarfiup Naalakkersuisut, Inatsisartut, Namminersorlutik Oqartussat, Namminersorlutik Oqartussat suliffeqarfiutaat aamma kommunit Danmarkimi nunanilu oqartussani sinnissallugit pisussaavoq kiisalu Danmarkimi suliassat suliarissallugit piukkunnarnerusut sullisisallugit.

Kalaallit Nunaata Bruxellesimi sinniisuutitaqarfia

Kalaallit Nunaata Bruxellesimi sinniisuutitaqarfia Naalakkersuisut siulittaasuata oqartussaaffianut ilaavoq.

Sinniiisoqarfik Savalimmiormiut Sinniisoqarfiat, Danmarkip EUmut Sinniisoqarfiat aamma Danmarkip aallartitaqarfia adresseqatigalugit Bruxellimi inissisimavoq.

Sinniisoqarfiup Kalaallit Nunaata EU-mut soqutigisai pingaarnerit isumagisarivai. Kalaallit Nunaat OLT-mik aaqqissuussinermut ilaavoq (Nunat Imarpiup illuatungaaniittut aamma killeqarfiit), inatsisit tunngavigalugit Kalaallit Nunaata Danmarkimut aamma EU-mut atanermigut OLT ilaaffigilernikuuaa.

Kalaallit Nunaat EU-mut isumaqatigiissutaat arlaqartut nalilersorneqarlutillu isumaqatiginninniutigineqartarput, isumaqatigiissutit pineqartut tassaapput, Ilinniagaqarneq pillugu suleqatigiinnissamik isumaqatigiissut aamma Aalisarneq pillugu suleqatigiinnissamik isumaqatigiissut.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat, Naalakkersuisut aamma Kalaallit Nunaata nunani allani sinniisuutitaqarfii pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.naalakkersuisut.gl

Naalagaaffimmi oqartussaasut

19. maj 2009-imi Kalaallit Nunaata namminersulernissaa pillugu inatsit Folketingip akuersissutigaa, 21. juli 2009-mi atuutilersinneqartoq. Inatsisit siunnersuummut tunngaviutinneqartut, Kalaallit danskillu namminersorneq pillugu ataatsimiititaliaata aprilimi 2008-mi Kalaallit Nunaanni namminersorneq pillugu isumaliutissiissutaanik imaqartinneqarput.

Kingorna siunissami Namminersorlutik Oqartussat akisussaaffeqarfiit nutaat arlallit isumagineqartalernissaat aalajangiiffigisinnaalissavaat, ilaatigut eqqartuussiveqarneq, tassunga ilaallutik eqqartuussiviit, pinerlussimasunik isumaginninneq, politiit, suliffeqarfinnut, naatsorsuinermut naatsorsuuserinermullu suliassaqarfiit, aatsitassanut ikummatissanullu suliassaqarfiit, timmisartortarnermut suliassaqarfiit, inunnut, ilaqutariinnut kingornussisarnermullu suliassaqarfiit, nunanut allamiunut suliassaqarfiit killeqarfimmillu nakkutilliisarneq, suliffeqarnermi avatangiisit kiisalu aningaasaqarnikkut iluarsiisarnerit nakkutilliisarnerillu.

Suliassaqarfinnik isumaginnilernissap kingunerissavaa, Namminersorlutik Oqartussat inatsisiliortarnermi akisussaaffik isumagisarilissammassuk. Naalagaaffeqatigiinneq tunngaviusumillu inatsimmi immikkut aalajangersakkat sianiginiarluarlugit suliassaqarfiit makkua isumagineqalersinnaanngillat: Naalagaaffiup inatsisaa, naalagaaffimmi innuttaaneq, Eqqartuussiviit Qullersaat, nunanut allanut illersornissamut isumannaatsuunissamullu ingerlatsinerit kiisalu aningaasat nalinginut aningaasaqarnermullu ingerlatsinerit.

Namminersorneq pillugu inatsit tunngavigalugu aningaasaqarnermut aaqqiisalernissaq isumagineqartalissaaq, tamatumalu kingunerivaa, Namminersortut suliassaqarfiup isumagineqalernerani aningaasaliisarnissamik isumagisaqartalernerat. Inatsimmi naalagaaffiup tapiissutigisartagassai ukiumut 3,4 mia. kr.-inut aalajangersarneqarpoq (2009-mi akit akissarsiallu tunngavigalugit) Danmarkimi aningaasatigut inatsisini akit aningaasarsiallu annertusineri malillugit tapiissutit allineqartassapput. Aatsitassanut ikummatissanullu ingerlatsinermiit isertitat Namminersortunut pissarsiaritinneqartassapput. Namminersortut aatsitassanut ikummatissanullu ingerlatsinermiit isertitaqassagaluarpata, isertitat taakkua affaannut naapertuuttumik naalagaaffiup tapiissutai taamaaqataannik ikilisinneqassapput, ukiumi pineqartumi 75 mio. kr.-it sinnerlugit isertitaqartoqarsimapput (2009-mi akit akissarsiallu tunngavigalugit).

Aatsitassanik isertitat naalagaaffiup taapiissutai 0 koruuninut annikillisinneqarpata, Kalaallit Nunaat Qallunaallu Nunaata akunnerminni aatsitassanik atuinikkut isertitat pillugit nutaamik agguaanissaq isumaqatigiinniutigalugu aallarnissavaat.

Namminersorneruneq pillugu aaqqissuussinerup kingunerissavaa, Kalaallit Nunaanni nunanut allanut pissutsit ingerlatsivigineqarnerat ataatsimoortillugu iluarsiivigineqartarnissaa. Taamaalilluni piginnaassuseqartitaanermik aaqqissuussineq, nunanik allanik inuit pisinnaatitaaffiinut isumaqatigiissutit naalakkersuisut sinnerlugit naalagaaffiup isumaqatigiinniutigisalissavaa, tamannalu Namminersorneruneq pillugu inatsimmut ilanngunneqarpoq. Taamatuttaaq danskit naalakkersuisuisa Naalakkersuisullu akornanni isumaqatigiissutit atuuttut kiisalu nunanut allanut ingerlatsinermi apeqqutit isumagineqartarneranni kalaallit oqartussaasut ilaatinneqartarnissaat maanna inatsimmiilerpoq.

Namminersorneruneq pillugu inatsit naapertorlugu kalaallit oqaasii Kalaallit Nunaanni pisortatigoortumik oqaaserineqalissapput.

Naalagaaffiup aqutsinera

Statsministeriaqarfiup Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussaqarneq pillugu apeqqutit nalinginnaasut isumagisarai. Statsmiinistereqarfiup nutserisoqarfiata - Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandeqarfimmi inissisimasup - Kalaallit Nunaat sullissaraa.

Statsministeriaqarfik pillugu nittartagaq una takuuk: www.stm.dk

Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandi

Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandi Statsministeriaqarfiup ataani inissisimavoq, naalagaaffiup Namminersorlutillu Oqartussat atassutaatut inissisimalluni.

Inatsisit Naalagaaffeqatigiinnermut tunngasut Kalaallit Nunaannut attuumassuteqartut saqqummiunneqaraangata, Rigsombudsmandi aqqutigalugu pisarpoq. Naalagaaffeqatigiinnermi inatsisitigut maleruagassat peqquneqarneq malillugu rigsombudimit nutserneqartarput.

Rigsombudmandi naalagaaffimmi pisortat Kalaallit Nunaanni sinniisuisa qullersaraat.

Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandip suliassat ilaatigut makku suliassarai

·         Danmarkimi naalakkersuisunut aamma Naalakkersuisunut attaveqaataasussaavoq

·         Inatsisartut ataatsimiinneri nakkutigissallugit aamma Danmarkimi Pisortaqarfiit Kalaallit Nunaata ineriartornerannik kiisalu pissutsinik ilisimatissallugit.

·         Folketingimut qinersineq aamma Folketingimit aaliangiunneqarsimasut qinersinerit allat isumagissallugit.

·         Danmariki innuttaasut Kalaallit Nunaanni najugaqartut Pituffimmut aqqusaarniartut akuersissummik tunissallugit. Kalaallit Nunaannut pisortatigoortumik tikeraartoqassatillugu Ombudsmandi piareersaasuullunilu tikeraartitsisuusarpoq.

·         Kalaallit Nunaanni ilaqutariinnermut inatsisit atuutsinneqarnerisa allaffissornikkut isumaginissaat. Meeravissiartaarniarnermut inatsisit, aappariinnermut inatsisit, pisortanut inatsisit ilaat aamma aqqit pillugit inatsisit ilaat allaffissornikkut suliassaanut ilaapput.

·         Eqqartuussivikkoortitsinermi, Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfiatigoortitsinermi aamma Kalaallit Nunaata Eqqartuussiviatigoortitsinermi eqqartuussivinnut suliassanngortitsiumut aningaasartuutaannginnissaanik qinnuteqarnerit suliarinissaat.

Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandi pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.rigsombudsmanden.gl

Nunanut allanut tunngassuteqartut

Nunanut Allanut Sillimaniarnikkullu naalakkersuinikkut pissutsit

Danmarkimi Naalakkersuisut Nunanut Allanut Sillimaniarnikkullu naalakkersuinikkut akisussaasuupput. Naalakkersuisut nunanut allanut aamma nunani tamalaani suleqatigiiffinnut, Kalaallit Nunaata nammineerluni akisussaaffeqarfigisaanut tunngasut isumaqatiginninniutaappata isumaqatiginninniarsinnaapput. Isumaqatiginninniutit Nunanut Allanut Pisortaqarfimmit isumagineqartarput Danmarkimi Udenrigsministeria qanimut suleqatigalugu. Nunanut Allanut Pisortaqarfik Naalakkersuisup Siulittaasuata Naalakkersuisoqarfiata ataani inissisimavoq.

Konsulateqarfiit sinniisoqarfiillu

Nunat ukua Kalaallit Nunaanni konsulateqarfeqarput: Norge, Island, Sverige, Canada, Frankrigi, Belgia, Luxembourg aamma Hollandi konsulateqarfiit taakku arfineq pingasuusut tamarmik Nuummi inissisimapput. Ataqqinaammik Islandi Tasiilami konsulateqarpoq taamatullu aamma Letlandi Qaqortumi Italialu Ilulissani.

Kalaallit Nunaanni namminersorneq pillugu inatsit naapertorlugu Kalaallit Nunaat nunani allani danskit sinniisoqarfiini sinniisoqartitsinissamut periarfissinneqarpoq. Tamanna pissutaalluni Namminersorlutik Oqartussat Bruxellesimi sinniisuutitaqarpoq 2014-milu upernaakkut Kalaallit Nunaata sinniisuutitaqarfissaa Washingtonimi ammarnissaa ilimagineqarpoq, siornatigut aamma Namminersorlutik Oqartussat Canadami (1998-2002) sinniisuutitaqarnikuupput.

Issittumi Siunnersuisoqatigiit

Issittumi Siunnersuisoqatigiit ukunannga ilaasortaaffigineqarpoq: USA, Canada, Rusland, Finland, Sverige, Norge, Island Danmark/Kalaallit Nunaat/Savalimmiullu. Siunnersuisoqatigiit sulinerannut nunat inoqqaavisa kattuffii arfinillit suleqataapput Permanent Participantsitut inissisimasut: ICC, RAIPON, Saamit Siunnersuisoqatigiivi, Aluet International Association, Arctic Athabaskan Council aamma GwichÃn Cuoncil International.

Isittumi Siunnersuisoqatigiit ilisimatusarnermik suliaat ataatsimiitsitalianut arfinilinnut immikkoortitigaapput, Kalaallit Nunaat ataatsimiitsitalianut taakkununnga amerlanernut sukumiisumik peqataavoq.

Issittumi Siunnersuisoqatigiit pillugu paasisassat annertunerusut uani atuarsinnaavatit: www.arctic-council.org

Nunat Avannarliit suleqatigiinnerat

Nunat avannarliit suleqatigiinnerat pisortatigoortumik Helfsingforsaftalen 1962-meersumik tunngaveqarpoq. Isumaqatigiissut arlaleriarluni allanngortinneqartarsimavoq kingullermik 1996-mi. 1. januar 1984-mi Kalaallit Nunaat Savalimmiut Ålandilu peqatigalugit isumaqatigiissummut ilanngunneqarput. Danmark, Finland, Island, Norge aamma Sverigi Helsingforsaftale atorlugu suleqatigiinnissamik isumaqatigiissuteqarnikuupput.

Nordisk Råd

Kalaallit Nunaat Nordisk Rådimi marlunnik Inatsisartunit qinerneqarsimasunit ilaasortaatitaqarpoq, nunat inatsisartuisa suleqatigiiffigisaanni, Nordisk Ministerrådimut ukiumoortumik nalinginnaasumik katersuutereeraanngat Nordisk Ministerrådiamut aamma/imaluunniit nunanut avannarlernut tallimanut nunanullu namminersortunut inassuteqaatinik (rekommandationinik) aalajangeriikkanik nassiussisarput.

Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivi

Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqarigiivi naalakkersuisut suleqatigiiffigivaat. Inuiaat akornanni paaseqatigiinnermik, isumaqatigiissuteqarneq tunngavigalugu sulinissamik Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivi tunngaveqarpoq naalagaaffiillu qullersaannit ingerlanneqarnani.Kalaallit nunaat isumaqatiginninniarnerni tamani siunnersuuteqarnissaminut peqataanissaminullu pissussaaffeqarpoq. Kalaallit Ministerit Siunnersuisoqatigiivini qinersisussaatitaanngilaq, kisianni Ministerit Siunnersuisoqatigiivisa aaliangiussaannut akuersisinnaavoq.

Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivi assigiinngitsunik ilaasortaqartarput apeqqutaasarluni suleqatigiinnermut apeqqutit suut suliarineqarnersut. Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivi siunnersuisoqatigiit ataasiinnaanngillat, kisiannili ministerit suliatigut siunnersuisoqatigiivi qulit, ataaserlu ministerit siunnersuisoqatigiit nalinginnaasunik suliaqartut, tassalu ministerit suleqatigiiffiat.

Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivimi nunat avannarliit suleqatigiinneranni statsministerit qullersaasutut akisussaasuupput, Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivinilu suleqatigiinnerup ataqatigiissarnissaa ministerit suleqatigiit akisussaaffigalugu.

Nunat tamat aamma Kalaallit Nunaat, Savalimmiut Ålandilu naalakkersuisumik toqqaasarput suleqatigiinnermut peqataasussamik.

Kalaallit Nunaannit Pinngortitamut, Avatangiisinut aamma Nunanut Avannarlernut suleqateqarnermut Naalakkersuisoq suleqatigiinnermut peqataavoq.

Nunani avannarlernik suleqateqarnerit aamma Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivi paasisaqarfiginerorusukkukkit una nittartagaq takuuk: www.norden.org

Kalaallit Nunaanni Nordens Institut (NAPA)

NAPA suliffeqarfiuvoq Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivinut atasoq, suliassaalu pingaarnerit pingasut tassaapput:

·         Nunanut avannarlernut allanut kultureqarnikkut attaveqartarnerup ineriartortinneqarnissaa,

·         kalaallini pissutsit pillugit nunanut avannarlernut paarlattuaniillu ilisimatitsisarnissaq, kiisalu

·         kalaallit kulturikkut inuunerat meeqqanut inuusuttunullu suliassaqarfiit pingaartinnerullugit tapersersorneqartarnissaat pilerisaarneqartarnissaallu.

NAPA pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.napa.gl

Nunat avannarliit killiit Siunnersuisoqatigiiffiat

Nunat avannarliit killiit Siunnersuisoqatigiivini inatsisartut suleqatigiittarnerat ingerlanneqartarpoq. Islandimi, Savalimmiuni aamma Kalaallit Nunaanni inatsisartut ilaasortassanik arfinilinnik qinersisarput. Siunnersuisoqatigiit namminneq allattoqarfeqarput, Islandip Altingianut atasuusoq. Kalaallit Nunaata suleqatiginnittarnera Inatsisartut Allattoqarfianniit isumagineqartarpoq.

Nunat avannarliit killiit Siunnersuisoqatigiiffiat pillugu uani paasisaqarnerusinnaavutit: www.vestnordisk.is

Inuuniarnikkut suliassaqarfik

Inuuniarnikkut Isumannaatsuunissaq pillugu Nunat avannarliit Isumaqatigiissutaat Kalaallit Nunaannit peqataaffigineqarpoq, tamatuma isumannaassavaa, nunani avannarlerni innuttaasut ilaqutariittut tapisiaqarsinnaanissaat, utoqqalinersiaqarsinnaanissaat kiisalu pisinnaatitaaffinnik allanik peqarnissaat kiisalu suliffissaaleqinermi pisassiissutinik pisinnaasarnissaat napparsimanermilu pisissiissutinik aamma taamaut pisarsinnaanissaat qulakkeerpaa.

Kalaallit Nunaat aamma Nunat Avannarliit Isumaqatigiissutaanut ilaavoq, tassani Isumaginninnermut Tunniuttakkat aamma Isumaginninnermut Ikiuutit pineqarput.

Kalaallit Nunaat FN-ip meeqqat pisinnaatitaaffii pillugit isumaqatigiissutaanut ilanngunnikuuvoq aamma FN-ip innarluutillit pillugit isumaqatigiissutaanut ilanngunnikuuvoq.

Europami suleqatigiinneq

Kalaallit Nunaata EU-mut isumaqatigiissutai uku pingaarnerupput:

·         Kalaallit Nunaata EU-mit anineranut isumaqatigiissummut tapiliussaq, Kalaallit Nunaannut isumaqatigiissut.

·         Kalaallit Nunaata EU-llu akornanni aalisarnermut isumaqatigiissut.

·         Nunanut Oqartussaaffinnullu Imarpiup Illuatungaanniittut suleqatigiinnissamut aaqqissuussineq (OLT-mik isumaqatigiissut).

·         Kalaallit Nunaata EU-llu akornanni peqatigiinnissamut isumaqatigiissut (2007-miit 2013-mut ilinniartitaaneq pingaartinneqarnerulluni).

Aalisarneq pillugu Isumaqatigiissut

Kalaallit Nunaata EU-llu akornanni â€œaalisarneq pillugu isumaqatigiissutâ€ aningaasarsiornermik tunngavilik kiisalu aalisarneq pillugu peqatigiinnissamik isumaqatigiissutaavoq. Iluanaarniuteqarnissaq tunngavigalugu EU-p aalisartarnera pisassiisarnermik tunngaveqartarpoq, paarlattuanilli aningaasarsiornermik tunngaveqarluni aalisarneq pillugu isumaqatigiissut kalaallit aalisarnermik inuussutissarsiutaata ineriartortinneqarnissaanut ilaatinneqarluni.

Nunap imartaa imaanilu pisinnaatitaaffiit

Kalaallit Nunaanni imartaq 3 sømilinik attertussuseqarpoq. Taassuma saniatigut aningaasaqarnermut tunngasut Kalaallit Nunaata nammineq pigisai 200 sømilit tikillugit killiffeqarput, killeqarfiit aalisarnermut aatsitassanut uulianut gassinullu immikkut pisinnaatitaaffinnik tunisipput. Killeqarfiit taakku nunanut allanut aveqatigiiffiugaangat isumaqatigiissusiortoqartarsimavoq qiterpiaagut killeqarfiliisarneq tunngavigalugu. Tamanna Norgep eqqaani Jan Mayenimi Svalbardimiluu kiisalu Islandimut Canadamullu attaveqartarnermut atuuppoq.

Kalaallit Nunaata Canadallu 1974-mi nunap pissusiitigut (geologiskimik) nunavissuit sinerissap qanittuaniittumi killilernerinut tunngasumik iluarsiinissaq Canadamit kinguarsarneqarpoq. Tassani pineqarluni qeqertaq Tartupaluk Naalagaaffeqatigiit Canadallu tamarmik perusutaat. 

Imaani pisinnaatitaaffiit pillugit FN-ip isumaqatigiissutaa Inatsisartut isumaqatigiissutigereerpaat (UNCLOS). Imaani pisinnaatitaaffiit pillugit isumaqatigiissummi immikkoortoq 76 naapertorlugu avammut 200 sømil qaangerlugit immap naqqata nunavimmut atasortaata piumasaqaatiginiarlugu uppernarsaasiinissaq pillugu misissuinermut Namminersorlutik Oqartussat naalagaaffimmi oqartussat aamma Savalimmiut suleqatigalugit suliaqarput. Tassani pineqarlutik Kalaallit Nunaata avannaata avannarpasinnerusuaniittut, avannaata kangiata kangerpasinnerusuaniittut kujataatalu kujasinnerusortaaniittut pineqarput.

Imaani pisinnaatitaaffiit pillugit isumaqatigiissutip atsiorneqarnerata kingorna kingusinnerpaamik ukiut qulit kingorna taamatut piumasaqarneq ilisimatusarnikkut uppernarsarneqarsimasussaavoq, tassa Kalaallit Nunaat eqqarsaatigalugu kingusinnerpaamik 2014-mi.

2012-mi junimi Naalagaaffeqatigiiffik FN-mut nunap pissusiitigut (geologiskimik) nunavissuit Kalaallit Nunaata kujataata kujataaniittup killilerneranut piumasaqaateqarpoq. Isumaqatiginninniarnikkut killigititaq nunani arlalinnit killigititaappat qaanngerneqarsinnaasunngortinniarlugu.

Imaani pisinnaatitaaffiit pillugit FN-ip isumaqatigiissutaa aamma immap naqqata nunavimmut atasortaa pillugu ataatsimiitsitaliarsuaq pillugit uani atuarsinnaavatit: www.un.org

Nunat tamalaat isumaqatigiissutaat

Kalaallit Nunaata EU-mut isumaqatigiissutaata (immikkoortoq Europami suleqatigiinneq takuuk) saniatigut aalisarneq pillugu Norgemut, Ruslandimut Savalimmiunut Islandimullu isumaqatigiissuteqarpoq.

Nunani tamalaani suleqatigiinnerit

Kalaallit Nunaat aalisarneq piniarnerlu pillugit nunat tamalaat suleqatigiiffiini ukunani peqataavoq:

·         NAFO (Atlantikup avannaani kitaani aalisarneq pillugu suleqatigiiffik)

·         NEAFC (Atlantikup avannaani kangiani aalisarneq pillugu suleqatigiiffik)

·         NASCO (Atlantikup avannaani Kapisillit pillugit suleqatigiiffik)

·         IWC (Nunat tamalaat Arfanniartarneq pillugu ataatsimiititaliarsuat)

·         NAMMCO (Atlantikup avannaani Miluumasut imarmiut pillugit suleqatigiiffik)

·         JCNB (Canadamiut/Kalaallillu Qilalukkat qaqortat qernertallu pillugit ataatsimut ataatsimiititaliaat)

·         CITES (Convention for the International Trade of Endangered Species)

·         IUCN (International Union for the Conservation of Nature)

·         PBSG (Polar Bear Specialist Group)

·         PBRS (Polar Bear Range States)- WITS (Walrus International Technical Specialists)

·         CBird (Circumpolar Seabird Expert Group)

·         CARMA (CircumArctic Rangifer Monitoring and Assessment Network)

Soqutigisaqaqatigiit ataasiakkaat nittartakkami uani takukkit: www.naalakkersuisut.gl  

Nunat marluk paarlaateqatigiillutik suleqatigiinneri allat

Kalaallit Nunaat nunat uku Island, Canada (Nunap immikkoortortai Northwest ATerritories, Québec aamma Nunavut tassunga ilaapput) aamma Korea Kujalleq paarlaateqatigisarlugit suleqatigivai.

Suleqatigiinnermut siunertaasut pingaarnersarivaat ilinniartitaaneq, inuussutissarsiutit siuarsarnerat, pisussussutinik atuineq aamma piujuartussanik ineriartortitsineq pillugit suleqatigiilernissaq.

OLT-mik suleqatigiinnissamut isumaqatigiissut

OLT tassaavoq EU-p qeqertallu suleqatigiinnissamut isumaqatigiissutaat, qeqertat nunamut allamut inatsisitigut tunngaveqartut nunat inatsisitigut tunngavigineqartut EU-mut ilaasortappata (nalinginnaasumik nunasiaqarsimasut). OLT-mik isumaqatigiissutip europamiut ineriartornissaq pillugu aningaasaateqarfimmiit ikiorneqartarnissaq qularnaarpaa (EUF), EU-kommissionip allatseqarfianit ineriartornissaq pillugu aqunneqartoq, taamaattumik kommissionip OLT-qarfiillu akornani qanimut suleqatigiittoqarpoq.

OLT suleqatigiinnissamut isumaqatigiissutip Kalaallit Nunaanut iluaqutissat aalajangersimasut arlallit nassatarai. Ilaatigut periarfissaavoq raajat qalerallillu aalajangersimasumik annertussusillit nunamit allamit annisseqqinnissaq; isumasioqatigiinnernik, ataatsimeersuarnernik assigisaannillu ingerlatsinikkut attaveqarfissaqalerneq; pinngortitami ajunaarnersuaqartillugu assigisaanilluunniit pisoqartillugu ikiorneqarsinnaanerup ajornannginnerulernera kiisalu EU-p suleqatigiinnissamut pilersaarutinut peqataanissamut periarfissagissaarnerulerneq. Kalaallit Nunaat OCTA-p siulersuisuinut ilaatinneqarpoq, OCTA OLT-ip siulersuisorai. Kalaallit Nunaat 2012-mi OLT-mut siulittaasuuvoq.

OLT pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani pineqarsinnaapput: www.octassociation.org

Suleqatigiinnissaq pillugu isumaqatigiissut

Suleqatigiinnissamik isumaqatigiissut Kalaallit Nunaata Danmarkillu EU-mik politikkikkut suleqateqatigiinnissaanik imaqarpoq. Piffissami 2007-imiit 2013-mut ilinniartitaanerup pingaartinneqartussatut suliniutigineqarnissaa Naalakkersuisut salliutippaat, isumaqatigiissummili isummiunneqarpoq, suliassaqarfiit allat ilanngunneqarsinnaasut (assersuutigalugu aatsitassat ikummatissallu, avatangiisit aamma aalisarneq), suliassaqarfimmut ilioriusissanik peqartoqassappat.

Nunarsuaq tamakkerlugu suleqatigiinneq, FN

Kalaallit Nunaat FN-mi suleqatigiiffinnut arlalinnut ingerlaavartumik peqataasarpoq, taamatuttaaq FN-ip ataatsimeersuartarnerani peqataasarluni.

Kalaallit Nunaat inuit pisinnaatitaaffii pillugit siunnersuisoqatigiinni Nunallu inoqqaavi pillugit immikkut ilisimasalinni sulinermi aamma peqataasarpoq.

Taamatuttaaq Kalaallit Nunaat nunat inoqqaavinut tunngasut ataavartumik Ataatsimiittartoqatigiivini peqataasarpoq, FN-ip aningaasaqarnermut inuuniarnermullu Siunnersuisoqatigiivini (ECOSOC) ilaatigut kalaallit danskillu 2002-mi iliuuseqarnerisigut pilersinneqartunut.

Nunarsuaq tamakkerlugu suleqatigiinneq pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takukkit: www.ohchr.org

Nunarsuaq tamakkerlugu suleqatigiinneq, WTO

28. november 1994 Naalakkersuisut aaliangerput Kalaallit Nunaata 1995-mi atuutilertussamut Nunarsuarmi suleqatigiiffimmut (WTO) Naalagaaffeqatigiit ilanngunnerat malinniarlugu. Nunanut allanut niuernermi atugassarititaasut pitsaanerpaat anguniarneri ilanngunniarnermut siunertarineqarpoq. Naalakkersuisut 9. december 2005-mi aaliangerput inatsisit WTO-mi maleruagassat malillugit ilusilerneqassasut. Piffissami matumani Naalakkersuisut WTO-mut nalunaaruteqartalerniarlutik Doha-rundip naammassinissaa utaqqivaat..

WTO pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.wto.org

Illersornissaq isumannaallisaanerlu

Amerikarmiut Kalaallit Nunaanni sakkutooqarfeqarnerat pillugu isumaqatigiissut pillugu isumaqatigiissuteqarnikkut toqqammaviusoq tassaavoq Illersornissaq pillugu Isumaqatigiissut 27. april 1951-meersoq.

Illersornissaq pillugu isumaqatigiissut pillugu kingullermik isumaqatigiinniarnerit 2004-mi Igalikumi isumaqatigiissuteqarnikkut naammassineqarput, tamatumunngalu ilaapput teknikikkut aningaasaqarnikkullu suleqatigiinnissaq Join Komitémik taasaq kiisalu avatangiisit pillugit isumaqatigiissut.

Northern Periphery Programme

Northern Periphery Programme (NPP) EU-mit suliniutaavoq piffinni ineriartortitsinerni aningaasaateqarfiulluni. NPP-ip inuussutissarsiutit avinngarusimasuni ineriartortinneqarnissaat siunertaraa. Kalaallit Nunaat 2000-mili NPP-mut ilannguppoq.

2014-mi programmi nutarsarneqartussaavoq. Programmi nutaaq Northen Periphery and Arctic-mik taaguuteqartinneqassaaq (NPA). 2014-mit 2020-mut programmi atuutsinneqarumaarpoq.

Northern Periphery Programme annertunerusumik paasisaqarusukkuit una anittartagaq alakkarsinnaavat: www.northernperiphery.eu

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Naalakkersuisut siulittaasuata Naalakkersuisoqarfia, Nunanut allanut ingerlatsineq pillugu Nassuiaat, Nunani allani sinniisuutitaqarneq, Europamiut suleqatigiinnissaannut tunngasut, Kalaallit Nunaata Bruxellesimi Sinniisuutitaqarfia, Aalisarneq pillugu isumaqatigiissut, OLT-mik suleqatigiinnissamut isumaqatigiissutit, Peqatigiinnissamut isumaqatigiissut, Canadamik suleqateqarneq, Illersornissaq isumannaallisaanerlu  nittartakkami uani takuuk: www.naalakkersuisut.gl

Imaani pisinnaatitaaffiit pillugit FN-ip isumaqatigiissutaa nittartakkami uani takuuk: www.un.org

Kommunit

1. januar 2009 aallarnerfigalugu kommunit nutaamik agguataarneqanerat atuutilersinneqarpoq. Siornatigut Kalaallit Nunaata kommunii 18-iusut kommuninut sisamanut agguataarneqarput:

·         Kommuniusimasut Kommuneqarfik Sermersuumiittut ukuupput: Ivittuut, Paamiut, Nuuk, Ittoqqortoormiit aamma Ammassalik.

·         Kommuniusimasut Qaasuitsup Kommunianiittut ukkupput: Kangaatsiaq, Aasiaat, Qasigiannguit, Ilulissat, Qeqertarsuaq, Uummannaq, Upernavik aamma Qaanaaq.

·         Kommuniusimasut Qeqqata Kommunianiittut ukuupput: Maniitsoq aamma Sisimiut.

·         Kommuniusimasut Kommune Kujallermiittut tassaallutik: Nanortalik, Narsaq aamma Qaqortoq.

Kattuffik kommunit ataqatigiissaarisussatut soqutigisaqaqatigiiffigaat, kommunit ataatsimoortumik nalinginnaasumillu soqutigisaannik sulissutiginnittuusoq. KANUKOKA isumaqarpoq "Kalaallit Nunaanni Kommunit Kattuffiat". Qallunaatut: "De Grønlandske Kommuners Landsforening".

Kommunit suleqatigiinnerisa siuarsarnissaat kommunillu sulineranni ikiuuttarnissaq aamma siunertaavoq.

Kattuffik ulloq 24. juli 1972 pilersinneqarpoq kommunit nammineersinnaanerisa nukittorsarnissaat siunertaralugu kiisalu naalagaaffiup kommunillu akornanni suliassat agguataarneqartarnerat sunniuteqarfiginiarlugu. Suliassat qitiusumit kommuninut nussorneqarnerat ilutigalugu ataatsimoortumik peqatigiiffeqalernissaq pisariaqartinneqarnerulerpoq.

Pisortatigut aaqqissuussaanermik nutarterineq 2009-mi kommunit nutaamik agguataarneqarnerannik kinguneqarpoq, anguniagaavortaarlu Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat innuttaasunik suliissinermut tunnganerusunik suliasa suli amerlanerusut kommuninut nuunneqarnissaat.

Takussutissiaq 1. Kalaallit Nunaata kommuninut sisamanut agguataarneqarnera

Najoqqutaq: KANUKOKA (www.kanukoka.gl)

Inatsisartunut qinersisarneq

Namminersornerullutik Oqartussat 1979-mi atulermatali quleriarluni qinersisoqarpoq, kingullermik 12. marts 2013-mi.

Takussutissiaq 6.1. Inatsisartunut qinersisarnerit

Ulloq qinersivik | Taasisut katillu-git | Atassut | Demo-kraatit | Inuit Ataqati-giit | Kattus-seqati-giit Partiiat | Partii Inuit | Siumut | Akulliit Partiiat | Arnat Partiiat | Issittup Partiia | Sorlaat Partiiat | Kisimiillu-tik qini-gassan-ngortittut | Taasisut pct-inngor-lugit
|  | Procentinngorlugit
4. april 1979 | 19.951 | 41,7 | . | 4,4 | . | . | 46,1 | . | . | . | . | 2,1 | 69,6
12. april 1983 | 25.204 | 46,6 | . | 11 | . | . | 42,3 | . | . | . | . | 0,5 | 75,1
6. juni 1984 | 23.088 | 43,8 | . | 12 | . | . | 44,1 | . | . | . | . | . | 66,8
26. maj 1987 | 25.764 | 40,1 | . | 15 | 0,4 | . | 39,8 | . | . | 4,4 | . | . | 69,6
5. marts 1991 | 25.915 | 30,1 | . | 19 | 0,9 | . | 37,3 | 9,5 | . | 2,8 | . | . | 67,1
4. marts 1995 | 26.134 | 30,1 | . | 20 | 4,7 | . | 38,4 | 6,1 | . | 0,4 | . | . | 69,6
16. februar 1999 | 28.490 | 25,2 | . | 22 | 12,3 | . | 35,2 | . | . | . | . | 5,3 | 76,0
3. december 2002 | 28.616 | 20,2 | 15,9 | 25 | 5,3 | . | 28,5 | . | 2,4 | . | . | 1,3 | 74,6
15. november 2005 | 29.136 | 19,1 | 22,8 | 23 | 4,1 | . | 30,7 | . | . | . | . | 0,7 | 74,9
2. juni 2009 | 28.510 | 10,9 | 12,7 | 44 | 3,8 | . | 26,5 | . | . | . | 1,3 | 0,2 | 71,3
12. marts 2013 | 29.873 | 8,1 | 6,2 | 34 | 1,1 | 6,4 | 42,8 |  |  |  |  | 0 | 74,2

Najoqqutaq: Qinersinermut Ataatsimiitsitaliaq, Namminersorlutik Oqartussat

Takussutissiaq 6.2. Inatsisartunut qinersinermi qinerneqartut

| 1979 | 1983 | 1984 | 1987 | 1991 | 1995 | 1999 | 2002 | 2005 | 2009 | 2013
Inissat amerlassusaat | 21 | 26 | 25 | 27 | 27 | 31 | 31 | 31 | 31 | 31 | 31
Angutit | 21 | 26 | 25 | 27 | 23 | 26 | 22 | 20 | 20 | 19 | 20
Arnat | - | - | - | - | 4 | 5 | 9 | 11 | 11 | 12 | 11
Atassut | 8 | 12 | 11 | 11 | 8 | 10 | 8 | 7 | 6 | 3 | 2
Angutit | 8 | 12 | 11 | 11 | 2 | 10 | 5 | 4 | 4 | 3 | 2
Arnat | - | - | - | - | 2 | - | 3 | 3 | 2 | - | 0
Demokratit | - | - | - | - | - | - | - | 5 | 7 | 4 | 2
Angutit | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 4 | 3 | 2
Arnat | - | - | - | - | - | - | - | 2 | 3 | 1 | 0
Kattusseqatigiit Partiat | - | - | - | - | - | - | 4 | 1 | 1 | 1 | 0
Angutit | - | - | - | - | - | - | 3 | 1 | 1 | 1 | 0
Arnat | - | - | - | - | - | - | 1 | - | - | - | 0
Inuit Ataqatigiit | - | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 7 | 14 | 11
Angutit | - | 2 | 3 | 4 | 4 | 5 | 3 | 4 | 3 | 6 | 4
Arnat | - | - | - | - | 1 | 1 | 4 | 4 | 4 | 8 | 7
Partii Inuit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2
Angutit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1
Arnat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1
Siumut | 13 | 12 | 11 | 11 | 11 | 12 | 11 | 10 | 10 | 9 | 14
Angutit | 13 | 12 | 11 | 11 | 10 | 8 | 10 | 8 | 8 | 6 | 14
Arnat | - | - | - | - | 1 | 4 | 1 | 2 | 2 | 3 | 3
Kisimiillutik | - | - | - | - | - | 1 | 1 | - | - | - |
Angutit | - | - | - | - | - | 1 | 1 | - | - | - |
Arnat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
Issittup Partia | - | - | - | 1 | 1 | - | - | - | - | - | -
Angutit | - | - | - | 1 | 1 | - | - | - | - | - | -
Arnat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Akulliit Partiat | - | - | - | - | 2 | 2 | - | - | - | - | -
Angutit | - | - | - | - | 2 | 2 | - | - | - | - | -
Arnat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -

Najoqqutaq: Inatsisartut Allattoqarfiat aamma Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 6.3. Inatsisartunut qinersinermi taasisut partiinut immikkoortortaqarfinnullu agguataakkat

| Atassut | Demo-kraatit | Inuit Ataqatigiit | Kattusse-qatigiit Partiiat | Partii Inuit | Siumut | Kisimiil-lutik qini-gassan-ngortittut | Qinersiviit qinersivi-gineqarsi-manngit-sut ator-sinnaan-ngitsullu | Qinersisut katillugit | Qinersisin-naasut katillugit | Qinersisut procentin-ngorlugit
| Qinersisut |  |  |  |  |
12. marts 2013 |      2.454 |      1.870 |     10.074 |         326 |      1.930 |     12.910 |             9 |         263 |     29.873 |     40.619 |        74,2
Nanortalik | 92 | 31 | 341 | 3 | 73 | 498 | 0 | 8 | 1.038 | 1.376 | 76
Qaqortoq | 109 | 167 | 646 | 10 | 119 | 887 | 0 | 15 | 1.938 | 2.549 | 76,6
Narsaq | 100 | 21 | 397 | 6 | 63 | 461 | 0 | 15 | 1.048 | 1.361 | 78,1
Ivittuut | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Paamiut | 54 | 23 | 286 | 4 | 73 | 474 | 0 | 8 | 914 | 1.241 | 74,3
Nuuk | 439 | 1.068 | 4.134 | 49 | 415 | 2.671 | 7 | 90 | 8.783 | 12.393 | 71,6
Maniitsoq | 277 | 37 | 352 | 8 | 126 | 954 | 0 | 9 | 1.754 | 2.423 | 72,8
Sisimiut | 266 | 174 | 1.059 | 32 | 202 | 1555 | 0 | 40 | 3.288 | 4.544 | 73,2
Kangaatsiaq | 72 | 2 | 169 | 5 | 62 | 353 | 0 | 6 | 663 | 842 | 79,5
Aasiaat | 175 | 54 | 929 | 20 | 151 | 524 | 0 | 16 | 1.853 | 2.437 | 76,7
Qasigiannguit | 41 | 11 | 172 | 14 | 53 | 444 | 0 | 6 | 735 | 919 | 80,6
Ilulissat | 109 | 148 | 534 | 147 | 245 | 1238 | 0 | 21 | 2.721 | 3.542 | 77,4
Qeqertarsuaq | 17 | 21 | 177 | 4 | 84 | 215 | 0 | 2 | 518 | 659 | 78,9
Uummannaq | 71 | 14 | 229 | 9 | 70 | 949 | 1 | 6 | 1.343 | 1.646 | 82
Upernavik | 215 | 18 | 278 | 9 | 86 | 833 | 0 | 9 | 1.439 | 1.919 | 75,5
Qaanaaq | 109 | 2 | 78 | 2 | 34 | 216 | 0 | 4 | 441 | 562 | 79,2
Ammassalik | 215 | 79 | 226 | 4 | 68 | 575 | 0 | 6 | 1.167 | 1.909 | 61,6
Illoqqortoormiut | 93 | 0 | 67 | 0 | 6 | 63 | 1 | 2 | 230 | 297 | 78,1
| Inatsisartunut qinersinerit
2. juni 2009 | 3.094 | 3.620 | 12.457 | 1.084 | - | 7.567 | 70 | 235 | 28.510 | 39.990 | 71,3
15. november 2005 | 5.528 | 6.595 | 6.516 | 1.169 | - | 8.861 | 216 | 254 | 29.139 | 38.924 | 74,9
3. december 2002 | 5.780 | 4.558 | 7.244 | 1.510 | - | 8.151 | 374 | 313 | 28.616 | 38.365 | 74,6
16. februar 1999 | 7.100 | - | 6.217 | 3.453 | - | 9.899 | 1.486 | 335 | 28.490 | 37.485 | 76
| Inatsisartuni qinersinerit nikerarnerat
12. marts 2013 | -640 | -1.750 | -2.083 | -758 | - | -5.343 | -61 | 263 | 29.873 | 40.613 | 74,2
2. juni 2009 | -2.434 | -2.975 | 5.941 | -85 | - | -1.294 | -146 | -19 | 28.510 | 39.990 | 71,3
15. november 2005 | -252 | 2.037 | -728 | -341 | - | 710 | -158 | -59 | 29.616 | 38.365 | 74,9
3. december 2002 | -1.320 | 4.558 | 1.027 | -1.943 | - | -1.748 | -1.112 | 22 | 28.616 | 38.365 | 74,6
16. februar 1999 | -574 | - | 1.037 | - | - | 105 | 290 | -299 | 28.490 | 37.485 | 76

Najoqqutaq: Qinersinermut Ataatsimiitsitaliaq, Namminersorlutik Oqartussat

Kommunalbestyrelsinut qinersineq

Kingullermik kommunerujussuassanut nutaanut ikaarsaariarnermi ataatsimiititalianut 8. april 2008-mi qinersisoqarpoq. Kommunalbestyrelsenut sisamaasunut qinersineq kingulleq pivoq 2. april 2013.

Takussutissiaq 7.1. 2. april 2013-mi ikaarsaariarnermi suleqatigiissitassanut qinersinermi taasinerit kommunerujussuarnut partiinullu agguataarlugit

Kommunit | Atassut | Demok-raatit | Inuit Ataqa-tigiit | Kattusseqartigiit Partiiat | Partii Inuit | Siumut | Kisimiillu-tik qini-gassan-ngortittut | Atorsin-naan-ngitsut | Taasine-rit tamak-kerlugit | Qinersi-sinnaa-titaasut | Taasineq pct.-in-ngorlugu
Katillugit | 3.069 | 1.521 | 7.006 | 268 | 309 | 11.336 | 39 | 371 | 23.780 | 40.909 |
Qaasuitsup Kommunia | 1.053 | 180 | 1.752 | 250 | 157 | 4.332 | 22 | 154 | 7.830 | 12.609 |      62,1
Qeqqata Kommunia | 916 | 218 | 674 | 11 | 28 | 2.144 | 0 | 47 | 4.038 | 7.006 |      57,6
Kommuneqarfik Sermersooq | 711 | 930 | 3.535 | 7 | 124 | 3.007 | 17 | 111 | 8.432 | 16.013 |      52,7
Kommune Kujalleq | 389 | 193 | 1.045 | 0 | 0 | 1.853 | 0 | 59 | 3.480 | 5.281 |      66,9

Najoqqutaq: Qinersinermi Ataatsimiititaliaq, Namminersorlutik Oqartussat

Takussutissiaq 7.2. 2008 aamma 2013-mi kommunalbestyrelsinut qinersinermi taasisut partiinut kattuseqatigiinnullu immikkoortiterlugit

| 2013-imi qinersineq |  |  | 2008-imi qinersineq |
| Qiner- sinerit | Pct. | Qinigaasut |  | Qiner- sinerit | Pct. | Qinigaasut
Nuna tamakkerlugu katinneri | 23.834 |  | 70 |  | 24.262 | 61,9 | 72
Atassut | 3.069 | 12,9 | 9 |  | 3.769 | 15,4 | 10
Demokraatit | 1.521 | 6,4 | 2 |  | 3.285 | 13,4 | 8
Inuit Ataqatigiit | 7.006 | 29,4 | 20 |  | 6.590 | 26,8 | 21
Kattusseqatigiit Partiiat | 268 | 1,1 | 0 |  | 1.137 | 4,6 | 2
Kattusseqatigiit Ivittuut | 0 | 0,0 | 0 |  | 74 | 0,3 | 1
Partii Inuit | 309 | 1,3 | 0 |  | - | - | -
Siumut | 11.336 | 47,6 | 38 |  | 9.245 | 37,7 | 30
Sorlaat Partiiat | 0 | 0,0 | 0 |  | 128 | 0,5 | 0
Kisimiillutik qinigassanngortittut nr. 1 | 39 | 0,1 | 1 |  | 34 | 0,1 | 0
Nuna tamakkerlugu kisitsisit |  |  |  |  |  |  |
Qinersisinnaasut | 40.909 |  |  |  | 39.644 |  |
Qinersinerit atorsinnaasut | 23.548 |  |  |  | 24.262 |  |
Qinersinerit allassimanngitsut | 175 |  |  |  | 174 |  |
Qinersinerit atorsinnaangitsut | 111 |  |  |  | 110 |  |
Qinersinerit allassimasut | 23.834 |  |  |  | 24.546 |  |
Qinersinerit pct.-inngorlugit | 58,3 |  |  |  | 61,9 |  |

Nassuiaat: 1) Qinersinermi 2008-mi Kalaallit Nunaat sisamanik kommunerujussuaqalerpoq kommunalbestyrelsinilu qinikkani inissat 72-iullutik. 2013-mi qinersinermi kommunalbestyrelsenut ilaasortanngortut 70-iupput kommunini sisamani tamakkerlutik.

Najoqqutaq: KANUKOKA

Takussutissiaq 7.3. 2008-mi aamma 2013-mi kommunalbestyrelsemut qinersinermi qinikkat

| Atassut |  | Demok-raatit |  | Inuit Ataqaatigiit | Kattus-  se-qatigiit | Kattusse-qatigiit 2 | Partii Inuit |  | Siumut |  | Kisimiillu-tik  qini-gassan-ngortittut | Katillugit
| 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013
Qaasuitsup Kommunia | 4 | 3 |  | 1 | 0 |  | 5 | 5 |  | 2 | 0 |  | - | 0 |  | - | 0 |  | 9 | 13 |  | 0 | 0 |  | 21 | 21
Qeqqata Kommunia | 3 | 4 |  | 1 | 0 |  | 4 | 2 |  | - | 0 |  |  | 0 |  | - | 0 |  | 7 | 9 |  | 0 | 0 |  | 15 | 15
Kommuneqarfik Sermersooq | 2 | 1 |  | 5 | 2 |  | 7 | 8 |  | - | 0 |  | 1 | 0 |  | - | 0 |  | 6 | 7 |  | 0 | 1 |  | 21 | 19
Kommune Kujalleq | 1 | 1 |  | 1 | 0 |  | 5 | 5 |  | - | 0 |  | - | 0 |  | - | 0 |  | 8 | 9 |  | 0 | 0 |  | 15 | 15
Katillugit | 10 | 9 |  | 8 | 2 |  | 21 | 20 |  | 2 | 0 |  | 1 | 0 |  | 0 | 0 |  | 30 | 38 |  | 0 | 1 |  | 72 | 70
Borgmesteri | 0 | 0 |  | 0 | 0 |  | 1 | 1 |  | 0 | 0 |  | 0 | 0 |  | - | 0 |  | 3 | 3 |  | 0 | 0 |  | 4 | 4
Taakkunannga arnat | 3 | 3 |  | 3 | 0 |  | 11 | 12 |  | 0 | 0 |  | 0 | 0 |  | - | 0 |  | 7 | 7 |  | 0 | 1 |  | 24 | 23
Qinigaasut pct.-inngorlugit |   30 | 33,3 |  | 37,5 | 0 |  | 52,4 | 60 |  | 0 | 0 |  | 0 | 0 |  | - | 0 |  | 23,3 | 18,4 |  | 0 | 100 |  | 33,3 | 32,9

Najoqqutaq: Qinersinermut ataatsimiititaliaq, Namminersorlutik Oqartussat aamma 2013 KANUKOKA

Takussutissiaq 7.4. Namminersornerulernerup eqqunneqarnerata kingorna kommunalbestyrelsimut qinersinerit

Ulloq qinersivik | Atassut | Demkraatit | Inuit Ataqatigiit | Kattusseqatigiit Partiiat | Partii Inuit | Siumut | Kisimiillu-tik qini-gassan-ngortittut / allat | Sulisartut Partiiat | Issittup Partiia | Akulliit Partiiat | Taasisut prc.-nngorlugit
| Procent
4. april 1979 | 28,1 | . | 2,7 | 32,6 | . | 33,7 | . | 2,9 | . | . | 69,9
12. april 1983 | 44,1 | . | 7,4 | 8,6 | . | 39,9 | . | . | . | . | 74,9
4. april 1989 | 31,3 | . | 14,2 | 10,5 | . | 41,8 | . | . | 2,2 | . | 63,5
6. april 1993 | 25,5 | . | 17,7 | 7,0 | . | 39,7 | . | . | 0,9 | 9,1 | 70,9
8. april 1997 | 26,5 | . | 19,2 | 5,2 | . | 47,3 | . | . | . | 1,9 | 70,6
3. april 2001 1) | 24,5 | . | 20,3 | 10,2 | . | 44,1 | 0,8 | . | . | . | 68,0
5. april 2005 | 19,1 | 13,1 | 22,8 | 4,0 | . | 40,7 | 0,2 | . | . | . | 67,4
8. april 2008 | 15,4 | 13,4 | 26,8 | 4,6 | . | 37,7 | 0,9 | . | . | . | 61,9
2. april 2013 | 12,9 | 6,4 | 29,4 | 1,1 | 1,3 | 47,6 | 0,2 | . | . | . | 58,3

Malugiuk: Kisimiillutik qinigassanngortittut / allat siornatigut takussutissiami uani ilanngunneqarneq ajorput.

Najoqqutaq: Qinersinermut Ataatsimiititaliaq, Namminersorlutik Oqartussat. 2013 aallarnerfigalugu KANUKOKA-mit ingerlanneqalerpoq

Nunaqarfinni aqutsisunut qinersinerit

2. april 2013-mi nunaqarfinni aqutsisunut qinersisoqarpoq. Kommunit allanngortiterneqarnerannut atatillugu nunaqarfinni aqutsisut arlallit ataatsimoortinneqalerput.

Folketingimut qinersineq

Kalaallit Nunaat Folketingimut ilaasortassanik marlunnik qinersisarpoq. Kingullermik 15. september 2011-imi Folketingimut qinersisoqarpoq. Taamanikkut Sara Olsvig (IA) aamma Doris Jakobsen (Siumut) qinigaapput.

Folketingimut ilaasortat nittartakkami uani takukkit: www.folketinget.dk

Takussutissiaq 9.1. Folketingimut qinersineq 15. septembar 2011-mi

| Atassut | Inuit Ataqatigiit | Siumut | Demokraatit |  Qinersisut | Qinersiviit atorsinnan- ngitsut | Qinersisut katillugit | Qinersi-sinnaasut | Qinersisut procentin-ngorluit
Qinersisut katillugit | 1.706 | 9.587 | 8.374 | 2.831 | 22.498 | 1.048 | 23.546 | 40.937 | 57,5
Qaasuitsup Kommunia |       603 |          2.821 |    2.723 |                   820 |      6.967 |                   212 |      7.179 |   12.676 |         56,6
Qeqqata Kommunia |       321 |          1.558 |    1.602 |                   285 |      3.766 |                   156 |      3.922 |     6.984 |         56,2
Kommuneqarfik Sermersooq |       557 |          3.875 |    2.601 |                1.475 |      8.508 |                   515 |      9.023 |   15.805 |         57,1
Kommune Kujalleq |       225 |          1.333 |    1.448 |                   251 |      3.257 |                   165 |      3.422 |     5.472 |         62,5

Najoqqutaq: Kalallit Nunaanni Rigsombudsmandi

Takussutissiaq 2. Namminersornerulernerup kingorna Folketingimut qinersisarnerit

Ullut qinersiviit | Akulliit Partiia | Atassut | Inuit Ata- qatigiit | Issittup Partia | Siumut | Demo- Kraatit | Partiit avataa-niittut | Qinersi-sut procen-tinngor-lugit | Qinersi-viit atorsin-naasut | Qinersiviit atorsin-naanngit-sut | Qinersi-sut | Qinersisin-naasut katillugit
| Procent | Amerlassusaat
15. febr. 1977 | . | 47,7 | . | . | 52,3 | . | . | 70,0 |    17.605 |            384 | 17.989 | 25.691
23. okt. 1979 | . | 45,0 | . | . | 43,9 | . | 11,1 | 50,3 |    14.235 |            690 | 15.191 | 30.191
8. dec. 1981 | . | 48,9 | . | . | 37,7 | . | 13,4 | 61,0 |    18.878 |            925 | 19.803 | 32.466
10. april 1984 | . | 43,5 | 13,7 | . | 42,8 | . | . | 64,0 |    21.395 |            633 | 22.028 | 34.448
8. sept. 1987 | . | 41,3 | 12,5 | 2,9 | 43,3 | . | . | 44,9 |    16.046 |            934 | 16.980 | 37.800
10. maj 1988 | . | 38,7 | 17,3 | 3,9 | 40,1 | . | . | 57,9 |    20.999 |         1.169 | 22.168 | 38.301
12. dec. 1990 | . | 36,6 | 17,0 | 1,9 | 42,8 | . | 1,7 | 50,8 |    19.339 |            741 | 20.080 | 39.511
21. sept. 1994. 1) | 7,4 | 34,7 | - | - | - | . | 57,8 | 58,7 |    21.595 |            765 | 22.360 | 38.113
11. marts 1998 | 0,4 | 36,0 | 21,6 | - | 36,4 | . | 5,6 | 63,4 |    23.286 |            891 | 24.177 | 38.155
20. nov. 2001 | . | 22,0 | 31,0 | - | 26,0 | . | 21,0 | 61,5 |    23.260 |            559 | 23.819 | 38.710
8. febr. 2005. 2) | . | 16,4 | 25,0 | . | 33,6 | 21,3 | 3,6 | 59,6 |    23.108 |            417 | 23.525 | 39.447
13. nov. 2007 | . | 16,3 | 33,2 | . | 32,2 | 18,3 | . | 64,5 |    25.105 |            484 | 25.589 | 39.706
15. sept. 2011 | . | 7,6 | 42,6 | . | 37,2 | 12,6 | - | 57,5 |    22.498 |     1.048 | 23.546 | 40.937
Qinigaasut tamarmik | - | - | 1 | - | 1 | - | - |  |  |  |  |
Taakkunannga arnat | - | - | 1 | - | 1 | - | - |  |  |  |  |

Malugiuk: Kisitsisit procentinngorneri novemberip 20-ianni 2001-mi folketingemut qinersisoqarnerani taasinerit atorsinnaasut tunngaviagalugit kisinneqarput. 2005-miit taasinerit procentii taasinerit tunngavigalugit kisinneqarsimapput.

Nassuiaat: 1) Kattusseqatigiit, Siumut IA-llu akornanni. 2) Kattusseqatigiinninngaanniit qinigassanngortittut, kinguniinnaq imminnut partiinngortittut, Folketingimut qinersinermi partiit avataanni qinigassanngortipput.

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandi

Kalaallit Nunaanni partiit

Atassut

Atassut naalakkersuinikkut ammasuunissamik suliniaqatigiiffiuvoq. Partii 1978-mi pilersinneqarpoq. Partii isumaqarpoq naalagaaffeqatigiinneq attattuarneqassasoq naalagaaffeqatigiinnermut toqqammaviusut iluanni.

Demokraatit

Partii Demokratit partiiuvoq inuiaqatigiit killilersuiffigineqannginnissaannik sulissutiginnittoq Kalaallit Nunaanni naalakkersuinermi qiterpasissumi inissisimasoq. Partii 28. november 2002-mi pilersinneqarpoq.

Inuit Ataqatigiit (IA)

Inuit ataqatigiit Kalaallit Nunaata naammineernerulerumasut saamerliusut parteeraat. IA partiiuvoq kalaallit inuttut namminersortutut namminerlu nunagisamut oqartussaanissamut suliniuteqartoq.

Kattusseqatigiit Partiiat

Kattusseqatigiit Partiiat 1993-mi kommunalbestyrelsini ilaasortaatitaqalerluni atuutsilerpoq 1995-mi Inatsisartuni ilaasortaatitaqalerpoq.

Kattusseqatigiit Partiiat ulloq 6. oktober 2005-mi pisortatigoortumik pilersinneqarpoq, siullermeerlunilu Partiitut 2005-imi Inatsisartunut qinersinermi sassartitaqarluni.

Siumut

Partii 1977-mi pilersinneqarpoq, Siumut qisuariartitsinerata kingunerisaanik. Partiip naalakkersuinikkut anguniagai; pilersikkumallugit inuiaqatigiit ataqatigiissut, ilatsiinnartuunngitsut, kisiannili eqeersimaartut aningaasaqarnikkut kulturikkullu nappassinnaalluartut, inuiaqatigiittut akisussaaqataanertik qamuuna misigisimalluarlugu ilumoorfigalugulu innuttaaqataasut.

Siumut nunani allani socialdemokratiskeusunik suleqateqarnissaminik isumaqatigiissuteqarpoq.

Partii Inuit

Partii Inuit (www.partiiinuit.gl) 2013-mi pilersinneqarpoq. Partii saamerlerni inissisimasuuvoq, kalaallit pingaartitaanik immikkut sammisaqarluni. 2013-mi inatsisartunut qinersinermi Partii Inuit marlunnik ilaasortaatitaqalerpoq.

Tabel 1. Inatsisartut ombudsmandianit naammagittaalliuummut itigartitsinermut patsisaasut

| 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011
Katillugit | 62 | 99 | 63 | 69 | 48 | 61 | 69 | 89
Naammagittaalliuut kingusinaartumik tunniunneqarsimavoq | 5 | 10 | 3 | 3 | 4 | 6 | 1 | 2
Naammagittaalliuut eqqartuussutinut eqqartuussisulluunniit atorfimmik ingerlatsineranut tunngavoq | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | - | 0 | 5
Naammagittaalliuut Naalagaaffiup oqartussaaneranut tunngavoq | 2 | 4 | 2 | 4 | - | 5 | 4 | 5
Naammagittaalliuut namminersortunut / inuinnarnut tunngavoq | 2 | 3 | 2 | 4 | 2 | 1 | 1 | 4
Naammagittaalliuut qulliunerusunut oqartussaasunut aaliangigassanngortinneqarsinnaavoq | 17 | 20 | 18 | 28 | 14 | 17 | 15 | 28
Naammagittaalliuut Namminersorlutik Oqartussat ingerlatseqatigiiffiutaasa ilaannut tunngasuuvoq | - | 1 | 1 | - | 1 | - | 0 | 0
Naammagittaalliuut tunuartinneqarpoq | 9 | 7 | 8 | 3 | - | - | 9 | 13
Apeqqutilliissutit | 2 | 6 | 1 | - | - | 1 | 0 | 1
Maalaaruteqartup piumasaa akuerineqarpoq | - | 5 | 7 | 2 | - | 12 | 6 | 9
Attuumassuteqarpallaarneq / qanippallaarneq | - | 1 | - | - | - | - | 0 | 0
Allat 1) | 24 | 41 | 19 | 24 | 26 | 19 | 33 | 22

Nassuiaat 1) Itigartitsinermut pissutaasut allaqqariinngikkaangat allanut inissinneqartarput.

Najoqqutaq: Inatsisartut Ombudsmandiat

Tabel 2. Oqartussaasut Inatsisartut Ombudsmandiani naammagittaalliuutinut eqqorneqartut

| 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011
Katillugit | 52 | 18 | 34 | 26 | 19 | 22 | 18 | 24
Namminersorlutik Oqartussat ataani oqartussat | 18 | 10 | 11 | 11 | 3 | 7 | 5 | 14
Kommunit | 27 | 6 | 17 | 12 | 14 | 12 | 12 | 5
A/S Inissiaatileqatigiiffik INI | - | 0 | 4 | 3 | 2 | 2 | 0 | 0
Isumaginninnermut naammagittaalliuuteqartarfik | 7 | 2 | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0
Akileraarusiinermik aaliangiisartut | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Allat | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5

Najoqqutaq: Inatsisartut Ombudsmandiat

Tabel 3. Naammagittaalliutit Inatsisartut Ombudsmandianit naammassineqarsimasut, inatsisit atortinneqarfiannut agguataarsimasut

| 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011
Katillugit | 41 | 16 | 34 | 26 | 19 | 22 | 18 | 24
Inunnik isumaginninneq pillugu inatsisit | 13 | 3 | 8 | 4 | 4 | 5 | 4 | 2
Atorfinititsisarneq pillugu inatsisit | 14 | 4 | 12 | 6 | 5 | 12 | 5 | 5
Attartorneq pillugu inatsisit | 8 | 3 | 7 | 4 | 4 | 3 | 0 | 1
Akileraarutit akitsuusiussallu | 3 | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0
Akiliisitsiniartarfik | - | 1 | 2 | 3 | 1 | 0 | 0 | 1
Peqqissuseq | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 2
Aalisarneq, piniarneq nunalerinerlu | 1 | 1 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 3
Inuussutissarsiutit allat | 2 | 0 | 0 | 3 | 1 | 0 | 2 | 4
Ilinniartitsineq | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 4
Oqaluffiit | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Atuisut | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1
Allat | 0 | 2 | 2 | 1 | 4 | 0 | 6 | 1

Malugiuk: 2000-2010-mut kisitsisit naammagittaalliuutit naammassineqarsimasut tunngavigalugit nalunaarsorneqarsimapput.

Najoqqutaq: Inatsisartut Ombudsmandiat

2. Nunalerutit, silap pissusaa aamma pinngortitaq

2014-01-16

Nunalerutit

Kalaallit Nunaat nunarsuarmi qeqertat annersaraat, Amerikallu Avannarliup nunavissuanut ilaalluni. Kalaallit Nunaanni avannarlerpaaq, Kap Morris Jesup, Qalasersuaq avannarlermiit taamaallaat 740 kilometerisut ungasitsigisumiippoq taamaalillunilu nunarsuarmi avannarlersaalluni. Nunap Isua (Kap Farvel) kujasinnerpaajuvoq Oslo avannarpaseqatigalugu. Avannaaniit kujammut 2.670 kilometerisut isorartutigaaq. Tunumiit kitaanut nunap atitunerpaaffia 1.050 km-iuvoq.

Kalaallit Nunaat tamakkerluni 2.166.086 km²-isut annertussuseqarpoq. Taakkunannga 81 pct.-i sermersuarmik ulissimalluni. 19 pct.-i, 410.449 km²-isut annertussuseqartoq nunaavoq.

Nunalerutit

Kalaallit Nunaat nunarsuarmi qeqertat annersaraat, Amerikallu Avannarliup nunavissuanut ilaalluni. Kalaallit Nunaanni avannarlerpaaq, Kap Morris Jesup, Qalasersuaq avannarlermiit taamaallaat 740 kilometerisut ungasitsigisumiippoq taamaalillunilu nunarsuarmi avannarlersaalluni. Nunap Isua (Kap Farvel) kujasinnerpaajuvoq Oslo avannarpaseqatigalugu. Avannaaniit kujammut 2.670 kilometerisut isorartutigaaq. Tunumiit kitaanut nunap atitunerpaaffia 1.050 km-iuvoq.

Kalaallit Nunaat tamakkerluni 2.166.086 km²-isut annertussuseqarpoq. Taakkunannga 81 pct.-i sermersuarmik ulissimalluni. 19 pct.-i, 410.449 km²-isut annertussuseqartoq nunaavoq.

Pinngortitaq

Issittumi silap pissusaa nunamut, naasunut uumasunullu pingaaruteqaqaaq.

Naasut

Kalaallit Nunaanni orpiit assigiinngitsut ikittuinnaapput, aasami agguaqatigiisillugu 10 °C qaangerlugu kiassuseqaraangat aatsaat orpiit naasinnaasaramik. Taamaallaat tiffasissumi oqquartanilu orpiit portulisarput.

Naasut qaqqani, qeriuaannartup masarsunni naasartut tassaanerupput, paarmaqutit, kigutaarnat avaalaqiallu. Taakkununnga ilaallutik issuatsiaat orsuaasallu.

Avannarpariartortilluni nillataarneranik sialuisanneranillu pissuteqartumik naasut tamakkua ikiliartulersarput.

Silap pissusaanit naasunik naatitsisinnaaneq killilerneqartarpoq. Kujataani majruuat, naatsiiat, kuanniusat naasullu naatinneqartarput. Aamma tamaani orpiit soorlu lærki, orpiliassat sallilikkiassallu avataaniit eqqullugit naatinneqarsimapput. Kiisalu ivikkat karrillu ukiumi savanut nerukkaatissiaralugit naatinneqartarput.

Uumasut

Kalaallit Nunaanni uumasut immammut attuumassuteqarnerupput. Aalisakkat imaanilu miluumasut uumasoqatigiinni amerlanerussuteqarluarput, ilaatigut puisit assigiinngitsut tallimat ilaallutik.

Sikusartumi natseq nalinginnaanersaavoq, ammaanartumilu aataaq nalinginnaanersaalluni.

Kitaata qiterpasissua avannarpasissualu aaveqarfiuvoq taamatullu tunumi.

Aamma arferit assigiinngitsut 15 Kalaallit Nunaata imartaaniittarput. Arferit ilaat Atlantikumiit aasaanerani tikittartuupput. Arferni pingaaruteqarnerit tassaapput qilalukkat qaqortat qernertallu kiisalu tikaagulliit tikaagulliusaallu.

Nanoq imarmiuullunilu nunamiuuvoq, sikukkut nerisassarsiortuugami. Nanoq taamallaat avannaani tunullu avannaani piaqqisarpoq, taamaattorli sumorujussuaq pisarluni, tassami sikorsuarnut sarfaatitittunut ilaalluni nunap isua uiarlugu Kalaallit Nunaata kujataanut allaat pisarpoq.

Uumasut miluumasut nunamiut assigiinngitsut qulingiluaapput, taakkununnga terianniaq kisiartaalluni Kalaallit Nunaat kaajallallugu siumugassaalluni. Ukaleq taamaallat tunup kujataani uumasuunngilaq. Kitaata kujataanit, tassa Arsuup eqqaaniit Avannamut Nuussuaq tikillugu tuttoqarfiuvoq. Aamma kujataani Tuttutuumi Isortumilu nujuitsunik tuttoqarpoq. Taakku Narsap, Ivitittuup Paamiullu eqqaanut siaruarsimapput.

Illoqqortoormiuniit tunup avannaarsuanut umimmaqarfiuvoq. 1960-kkunni kitaanut Kangerlussuup eqqaanut umimmannik amerlanngitsunik nuussisoqarpoq, taakkulu maanna amerlasuunngorsimapput. Taamanermiillu kitaanut avannaanullu sumiiffinnut arlaqartunut umimmannik nuussisoqartarsimavoq.

Tunup avannaa narlumukaaqarlunilu ukaliatsiaqarpoq, aamma amaqqut Kalaallit Nunaanni nungussimasorineqaraluartut maanna taavani siumugassaalersimapput.

Timmissat 60-it missaat aalajangersimasumik Kalaallit Nunaanni piaqqiortarput. Taakkunannga affaasa missaat aallartartuupput piaqqiorfiup nalaani Kalaallit Nunaanniittartut. Timmiarussat, soorlu naajat assigisaallu, qeerlutuut, mitit aamma appat amerlanerpaajupput.

Kalaallit Nunaanni timmissani kukkukuukunnut akuusutuaq tassaavoq aqisseq.

Kalaallit Nunaata imartaani aalisakkat assigiinngitsut 200-nit ikinnerunngillat. Raajat, qalerallit, saarulliit, saattussat, nipisaat, uiluiit, ammassaat, qeeqqat, suluppaakkat uukkalu aalisakkat ilagiinnarpaat.

Kalaallit Nunaanni uumasuutigineqartut ataasiakkaaginnaapput. Savaatit Islandimiit Savalimmiuniillu eqqunneqarsimapput, tuttullu nujuitsut Norgemiit eqqunneqarsimallutik.

Qimmit qimuttut Canadap avannaanit inuit ingerlaartut ingiaqatigisimavaat.

Nunanik ilisimatusarneq, naasut uumasullu pillugit adressemi uani sukumiinerusumik takukkit: www.napa.gl

Pinngortitaq

Issittumi silap pissusaa nunamut, naasunut uumasunullu pingaaruteqaqaaq.

Naasut

Kalaallit Nunaanni orpiit assigiinngitsut ikittuinnaapput, aasami agguaqatigiisillugu 10 °C qaangerlugu kiassuseqaraangat aatsaat orpiit naasinnaasaramik. Taamaallaat tiffasissumi oqquartanilu orpiit portulisarput.

Naasut qaqqani, qeriuaannartup masarsunni naasartut tassaanerupput, paarmaqutit, kigutaarnat avaalaqiallu. Taakkununnga ilaallutik issuatsiaat orsuaasallu.

Avannarpariartortilluni nillataarneranik sialuisanneranillu pissuteqartumik naasut tamakkua ikiliartulersarput.

Silap pissusaanit naasunik naatitsisinnaaneq killilerneqartarpoq. Kujataani majruuat, naatsiiat, kuanniusat naasullu naatinneqartarput. Aamma tamaani orpiit soorlu lærki, orpiliassat sallilikkiassallu avataaniit eqqullugit naatinneqarsimapput. Kiisalu ivikkat karrillu ukiumi savanut nerukkaatissiaralugit naatinneqartarput.

Uumasut

Kalaallit Nunaanni uumasut immammut attuumassuteqarnerupput. Aalisakkat imaanilu miluumasut uumasoqatigiinni amerlanerussuteqarluarput, ilaatigut puisit assigiinngitsut tallimat ilaallutik.

Sikusartumi natseq nalinginnaanersaavoq, ammaanartumilu aataaq nalinginnaanersaalluni.

Kitaata qiterpasissua avannarpasissualu aaveqarfiuvoq taamatullu tunumi.

Aamma arferit assigiinngitsut 15 Kalaallit Nunaata imartaaniittarput. Arferit ilaat Atlantikumiit aasaanerani tikittartuupput. Arferni pingaaruteqarnerit tassaapput qilalukkat qaqortat qernertallu kiisalu tikaagulliit tikaagulliusaallu.

Nanoq imarmiuullunilu nunamiuuvoq, sikukkut nerisassarsiortuugami. Nanoq taamallaat avannaani tunullu avannaani piaqqisarpoq, taamaattorli sumorujussuaq pisarluni, tassami sikorsuarnut sarfaatitittunut ilaalluni nunap isua uiarlugu Kalaallit Nunaata kujataanut allaat pisarpoq.

Uumasut miluumasut nunamiut assigiinngitsut qulingiluaapput, taakkununnga terianniaq kisiartaalluni Kalaallit Nunaat kaajallallugu siumugassaalluni. Ukaleq taamaallat tunup kujataani uumasuunngilaq. Kitaata kujataanit, tassa Arsuup eqqaaniit Avannamut Nuussuaq tikillugu tuttoqarfiuvoq. Aamma kujataani Tuttutuumi Isortumilu nujuitsunik tuttoqarpoq. Taakku Narsap, Ivitittuup Paamiullu eqqaanut siaruarsimapput.

Illoqqortoormiuniit tunup avannaarsuanut umimmaqarfiuvoq. 1960-kkunni kitaanut Kangerlussuup eqqaanut umimmannik amerlanngitsunik nuussisoqarpoq, taakkulu maanna amerlasuunngorsimapput. Taamanermiillu kitaanut avannaanullu sumiiffinnut arlaqartunut umimmannik nuussisoqartarsimavoq.

Tunup avannaa narlumukaaqarlunilu ukaliatsiaqarpoq, aamma amaqqut Kalaallit Nunaanni nungussimasorineqaraluartut maanna taavani siumugassaalersimapput.

Timmissat 60-it missaat aalajangersimasumik Kalaallit Nunaanni piaqqiortarput. Taakkunannga affaasa missaat aallartartuupput piaqqiorfiup nalaani Kalaallit Nunaanniittartut. Timmiarussat, soorlu naajat assigisaallu, qeerlutuut, mitit aamma appat amerlanerpaajupput.

Kalaallit Nunaanni timmissani kukkukuukunnut akuusutuaq tassaavoq aqisseq.

Kalaallit Nunaata imartaani aalisakkat assigiinngitsut 200-nit ikinnerunngillat. Raajat, qalerallit, saarulliit, saattussat, nipisaat, uiluiit, ammassaat, qeeqqat, suluppaakkat uukkalu aalisakkat ilagiinnarpaat.

Kalaallit Nunaanni uumasuutigineqartut ataasiakkaaginnaapput. Savaatit Islandimiit Savalimmiuniillu eqqunneqarsimapput, tuttullu nujuitsut Norgemiit eqqunneqarsimallutik.

Qimmit qimuttut Canadap avannaanit inuit ingerlaartut ingiaqatigisimavaat.

Nunanik ilisimatusarneq, naasut uumasullu pillugit adressemi uani sukumiinerusumik takukkit: www.napa.gl

3. Innuttaasut

2013-11-12

Innuttaasut amerlassusaat ineriartornerallu

Kalaallit Nunaat (1. januar 2013) 56.370-nik inoqarpoq tassalu innuttaasut ataatsimut amerlassusaat ukiut kingulliit 20-it ingerlaneranni inuit 56.000+/- 1000-nik amerlassuseqartarsimapput. Ukiut 20-it taakku ingerlaneranni innuttaasut annikitsuinnarmik amerliartorsimapput. 2005-ip tungaanut inuit amerliartuaarusaarsimapput, kisianni maanna kisitsisit takutippaat inuit ikiliartulersimasut, inuillu annikikkaluamik ikiliartuaaginnarnissaat naatsorsuutigineqarpoq.

Takussutissiaq 1.1. Innuttaasut inunngorfiinut immikkoortiterlugit

| 1980 | 1985 | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2013
Katillugit | 49.647 | 52.791 | 55.403 | 55.732 | 56.110 | 56.972 | 56.452 | 56.370
Kalaallit Nunaanni | 40.959 | 43.602 | 46.151 | 48.412 | 49.358 | 50.275 | 50.226 | 50.101
Kalaallit Nunaata avataani | 8.688 | 9.189 | 9.252 | 7.320 | 6.752 | 6.697 | 6.226 | 6.269

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik http://bank.stat.gl/benst1

Innuttaasut amerlassusaat amerliartornerallu inunngortut amerlassusaasa allanngorarnerannik, toqusut amerlassusaannik, nunatsinnut nutserartut nunatsinnillu nuuttut amerlassusaannik tunngaveqartumik aallaaveqartarput. Ukiumut ajoratik inunngortut toqusullu amerlassusaasa assigiinngissusaat tassaavoq inunngortut amerlanerussutaat. Nunatsinniit aallarartut tikerartunit amerlanerugaangata nutsernerit akuersaarnartutut oqaatigisarpavut imaluunniit nunatsinnut nutserartut akuersaarnanngitsutut oqaatigisarlugit. Tikartakkami 1.1-mi takutinneqarpoq 1950-miit ukiumut inuit amerliartornerat, inunngortut amerlanerussutaat taamalu aallarartut amerlanerussutaat. Takuneqarsinnaavoq piffik tamakkivillugu inunngortut amerlanerussutaat ukiumut annertuumik allanngoranngitsut akerlianilli aallarartut annertumik allannguuteqartarnerat. Tassa imaappoq ukiumoortunik innuttaasut  amerlassusaasa allannguutaat, nutsernerit pissusaannik siullermik nassuiaatissaaqartarpoq.

Titartagaq 1.1. Innuttaasut amerliartornerat, inunngortut amerliartuutaasut aammalu nuuttartut

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/bensat1

Inunngortut amerliartuutaasut 1960-ikkut aallartinneranni malunnavissumik amerlapput, piffissami pineqartumi kinguaassiorsinnaassuseqarnerup malunnavissumik qaffasissusia. Ukiorpaalunnguit ingerlaneranni kinguaassiorsinnaassuseqarnerup qaffasissusia affaannanngorpoq, ukiumut inunngortut affaannanngorlutik. Oqaatigineqartarpoq â€ukiut inunngorfiunerpaasutâ€ 1960-ikkunni pisut. Taakku ukiut inunngorfiunerpaasut 1950-ikkunnit 1970-ikkunnillu marloriaammik inunngortunit amerlanerupput. Ukiut inunngorfiunerpaasut kingorna innuttaasut utoqqaassusiisa agguarnerinut allanngornerujussuarnik pilersitsipput, taamatullu tamanna takuneqarsinnaalluni innuttaasut amerlassusaannut pyramidiliami. 1960-ikkunni inunngortut 2013-mi 43-niit 53-nut ukioqarput, ukiuni taakkunani inuusut ukiut qulit qaangiuppata utoqqalinersiaqalertussaassapput.

Titartagaq 1.2. 2013-mi innuttaasut amerlassusaannut pyramidi

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benst1

Suiaassuseq, ukioqqortussuseq aamma inuttut inissisimaneq

Takussutissiaq 2. 1.  Innuttaasut suiaassusiinut agguataarlugit

| 1980 | 1985 | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2013
Katillugit |    49.785 |    52.955 |    55.567 |    55.732 |    56.110 |    56.972 |    56.452 |      56.370
Angutit |    27.028 |    28.778 |    30.063 |    29.706 |    29.982 |    30.322 |    29.936 |      29.838
Arnat |    22.757 |    24.177 |    25.504 |    26.026 |    26.128 |    26.650 |    26.516 |      26.532
| Procent
Angutit | 54,3 | 54,3 | 54,1 | 53,3 | 53,4 | 53,2 | 53,0 | 52,9
Arnat | 45,7 | 45,7 | 45,9 | 46,7 | 46,6 | 46,8 | 47,0 | 47,1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik http://bank.stat.gl/benst1

Kalaallit Nunaanni angutit arnanit amerlanerupput, innuttaasummi 53 procentii angutaapput. Nalinginnaasumik sulisinnaasuni angutit amerlanerupput. Utoqqalisunili (70-it sinnerlugit ukiulinni) arnat amerlanerupput.

Innuttaasuni nalinginnaasumik angutit amerlanerunerannut pingaarnertut pissutaavoq, angutit Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasut amerlaneruneri. Taakku amerlanerpaatigut Kalaallit Nunaannut suliartorlutik nunasittarput, Kalaallit Nunaannut nunasittartut angutit arnanit marloriaammik amerlanerupput.

Kalaallit Nunaanni innuttaasut agguaqatigiissillugit Danmarkimi najugaqartunit inuusunnerupput.

Innuttaasunit 7 procentiinnat 65-it sinnerlugit ukioqarput 80-ileereersimasullu 1 procenti ataateqqavaat.

Inuit ukiumikkut sulinissamik piukkunnassuseqartut tassaapput utoqqarnut meeqqanullu pilersuinissamik akisussaasut. Pilersuinissamik akisussasut inuiaqatigiit aningaasaqarnerannut pingaaruteqartorujussuupput, taakkuuppummi akileraartarnermikkut meeqqanik utoqqarnillu pilersuisartut. Pilersuinissamik akisussaasut ineriartornerat taamaattumik akileraarutinut aamma pisortani kiffartuussinerup qaffasinneranut sunniuteqartarput.

Sulisinnaassuseqartut ukiui 20-niit - 64-nut ukiulinnut inissikkutsigit, taava 1. januar 2013-miit pilersuisussaatitaasut nammatassaat 0,59-mut naatsorsorneqassaaq. Tassa sulisinnaassuseqartut 100-iugaangata inuit 59-it pilersorneqartussaasarput. Ukioq 1979-mi pilersuinissamik akisussaasut 0,89-imiissimavoq, tassa pilersuinissamik akisussaassuseqarneq ullumikkornit annertunerusimavoq, kisiannili 1990-ikkut qiteqqunneriniit pilersuinissamik akisussaasut 100-iugaangata 65-it pilersorneqartussaasarsimapput.

Tamanna nunarsuup inuinut tamarmiusunut agguaqatigiissillugu naapertuuppoq.

(takujuk 2013 World Population Data Sheet Population Reference Bureau - www.prb.org)

Titartagaq 2.1. 1980-mit 2013-mut inuit katissimanngitsut, Kalaallit Nunaanni inuusut ukioqqortussutsimut suiaassutsimullu immikkoortiterlugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benst5

Titartagaq 2.1-mi takuneqarsinnaavoq ukiuni kingullerni 30-ni katinnani inuunissaq nalinginnaanerulersimasoq. Aammattaaq takuneqarsinnaavoq angutit Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut arnanut Kalaallit Nunaanni inunngorsimasunit ikinnerusut katittarsimasut.

Inunngorfik innuttaanerlu

Ukiut amerlavallaanngitsut qaangiuttut matuma siorna Kalaallit Nunaanni innuttaasut taamaallat 1 procentii nunani allani innuttaapput. Titartakkami 3.1-mi takuneqarsinnaavoq ukiut tallimat kingulliit ingerlaneranni  tamanna  allanngtoq, ukiuni taakkunaninunani allani innuttaassuseqartut amerlassusaat 83 procentinik annertusisimasut.

Titartagaq 3.1. Nunani allani innuttaasut amerlassusaat. 1977-2013

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Innuttaasut pillugit paasissutissalerinermi inuttaasut misissoqqissaarneranni Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasut aammalu Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut immikkortinneqartarput, agguaqatigiissitsinernimi pissutit ersernerlulersinnaanerat peqqutsigalugu taamatut immikkooritsisoqartarpoq. Inuit Kalaallit Nunaata avataani inuusut 1980-mi 18 procentiusimapput 2013-mi 11 procentiinnanngorsimapput.

Takussutissiami 3.1-mi innuttaasut 1. januar 2013-mi amerlassusaat takuneqarsinnaapput, angajoqqaajusut namminerlu inunngorfiit aallaavigalugit. Takussutissiami takuneqarsinnaavoq, 50.101-it imaluunniit innuttaasut 89 procenti maani nunatsinni inuusimasut.

Takussutissiaq 3.1. 2013-mi innuttaasut amerlassusaat, angajoqqaat namminerlu inunngorfimmut immikkoortillugit

|  | Angajoqqaat inunngorfii | Angajoqqaaq ataaseq Kalaallit Nunaanni inunngortoq/ Angajoqqaap aappaa
Meeqqap inunngorfia | Katillugit | Kalaallit Nunaanni | Kalaallit Nunaata avataani | Paasissutis-saqanngit-soq | Kalaallit Nunaanni | paasissutis-saqanngit-soq
Katillugit | 56.370 | 34.170 | 743 | 11.728 | 9.442 | 287
Kalaallit Nunaanni | 50.101 | 33.750 | 317 | 7.159 | 8.776 | 99
Kalaallit Nunaata avataani | 6.269 | 420 | 426 | 4.569 | 666 | 188

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiami innuttaasut angajoqqaajusut inunngorfiinut immikkoortiter-nikuupput. Inuit 43.899-it (34.170 + 9.442+287) tassa innuttaasut 78 procentiisa angajoqqaavisa arlaat Kalaallit Nunaanni inuusimasuuvoq. Innuttaasut sisamararterutaat inuit nalunaarsorsimaffiini angajoqqaavisa sumi inunngorsimanerat pigineqanngillat. Tamanna peqquteqarpoq angajoqqaajusut inuup normua atorlugu nalunaarsuiffimmi pigineqannginerannik, tamanna peqquteqarsinnaavoq, Kalaallit Nunaanni Danmarkimiluunniit najugaqannginnerannik imaluunniit ukioq 1968 inuup normua atorlugu nalunaarsuinerup aallartinneqarnera sioqqullugu toqusimaneranik pissuteqarsinnaavoq.

Takussutissiaq 3.2. Innuttaasut annertuumik kinguaariinikkut Kalaallit Nunaannut attaveqartuusut.

|  | Angajoqqaat inunngorfii | Angajoqqaap aappaa Kalaallit Nunaanni inunngor-simasoq
| Katillugit | Kalaallit Nunaani | Paasissutissaqan-ngitsoq | Angajoqqaap aappa Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasoq
Katillugit | 51.058 | 34.170 | 7.159 | 9.729
Kalaallit Nunaanni | 49.784 | 33.750 | 7.159 | 8.875
Kalaallit Nunaata avataani | 1.274 | 420 | .. | 854

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benaao3

Kalaallit Nunaanni inunngorsimasup angajoqqaavi marluullutik sumi inunngorsimanersut nalunaarsimanngippat, Kalaallit Nunaannut kinguaariinnerup tungaatigut attaveqartutut naatsorsuinermi ilanngunneqartarpoq. 1. januar 2013-mi Kalaallit Nunaanni kinguaariinnerup tungaatigut attaveqartutut inuit 51.058-it naaatsorsuutigineqarput.  Tassa inuttaasut 90 procentii, takussutissiaq 3.2 malillugu. Tamannalumi nikingavallaanngilaq innuttaasut ataatsimut isigalugit kinguaariinnerup tungaatigut attaaveqartuusut (90 procent) Kalaallit Nunaanni inunngortunut (89 procentinut) naleqqiullugit.

Inuit najugaqarnerat

Asiap sumiiffinnut nalunaarsuiffiani nassaarineqarsinnaapput 18. februar 2011 Kalaallit Nunaanni sumiiffiit inoqarfiusut 92-it. Sumiiffik illoqarfiusinnaavoq (17), nunaqarfiusinnaalluni (62), savateqarfiusinnaalluni (4) stationeqarfiusinnaallunilu (6).

1. januar 2009 kommunerujussuanngortitsisoqarnera tikillugu kommuneqarfiit tamarmik ataatsimik illoqarfeqarput, taamani illoqarfinni allaffissornerit ingerlanneqarput. Kommunerujussuanngortoqarneratalu kingorna taakku kommunitoqqat nunap immikkoortuinik taaneqartarlerput. Ullumikkullu kommuni arlalinnik illoqarfeqarlunilu nunaqarfeqarpoq.

1960-ikkut ingerlaneranni illoqarfinni innuttaasut amerliartupiloorput. Tamatuma kinguneraa, illoqarfinni innuttaasut amerlanerulernerat nunaqarfinnilu innuttaasut ikiliartornerat. Innuttaasut illoqarfinni amerlassusaasa annertusigaluttuinnarnerat, nunaqarfinnilu innuttaasut ikiligaluttuinnarnerat ukiuni 30-ni kingullerni taamaaginnavissimavoq. Titartakkami 4.1-mi takutinneqarpoq 1977-miit 2013-mut illoqarfinni innuttaasut amerliartornerat. Nuummi, Qaanaami Tasiilamilu ukiuni pineqartuni innuttaasut marloriaammik amerleriarnerat takuneqarsinnaavoq, akerlianillu Paamiuni Qasigiannguanilu innuttaasut ikileriarnerat takusassaalluni.

Titartagaq 4.1. 1977-miit 2012-mut illoqarfinni innuttaasut nikerarnerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benst3

Upernavimmi Ilulissanilu nunaqarfiini taamaallat innuttaasut amerleriarput. Nunaqarfiit arlallit inueruttut matuneqarput, taamatullu arlalinni innuttaasut amerlassusaat affaannanngorlutik.

Titartagaq 4.2. 1977-miit 2013-mut nunaqarfinni innuttaasut nikerarnerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benst3

Kinguaassiorsinnaaneq

2012-mi Kalaallit Nunaanni 790-it ajoratik inunngorput. Taakkunannga ernisut 732-it nunatsinni inunngortuupput 58-iillu Kalaallit Nunaata avataani inunngortuullutik.

Ajoratik inunngortut takutippaat inuiaqatigiinni arnat kinguaassiorsinnaasusaat. Kinguaassiorsinnaassuseq pineqaraangat kinguaassiornissamut tunngassuteqartut imminnut assersuunneqartarput, soorlu tamanna takussutissiami 5.1-mi takutinneqartoq.

Takussutissiaq 5.1. 2012-mi kinguaassiorsinnaanermut  tunngassuteqartut

| Katillugit | Anaanaasut Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut | Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasut
| 1992 | 2002 | 2012 | 1992 | 2002 | 2012 | 1992 | 2002 | 2012
Ajornatik inuusut amerlassusaat | 1.237 | 954 | 790 | 1.124 | 877 | 732 | 113 | 77 | 58
Kinguaassiorneq tamakkerlugu | 22,4 | 16,9 | 14,0 | 23,7 | 17,6 | 14,6 | 14,3 | 11,4 | 9,1
Nalinginnaasumik kinguaassiorneq | 86,1 | 66,9 | 56,0 | 88,6 | 67,8 | 57,1 | 67,7 | 58,1 | 44,8
Kinguaassiorsinnaassuseqarneq ataatsimut | 2,619 | 2,571 | 1,983 | 2,634 | 2,634 | 2,019 | 2,340 | 1,983 | 1,378
Kinguaassiornerup annertunerpaaffia | 1,277 | 1,254 | 0,967 | 1,285 | 1,285 | 0,985 | 1,141 | 0,967 | 0,672
Naatsorsuinermi immikkut ilanngaatissat peernerisigut kinguaassiorsinnaanerup annertussusia | 1,200 | 1,217 | 0,950 | - | - | - | - | - | -

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benbblsf2

Kinguaassiorsinnaanermut tunngassuteqartut kinguaassiorsinnaanerup ataatsimut qanoq isikkoqarneranik erseqqissumik takussutissiivoq. Titartakkami 5.1-mi takutinneqarpoq arnat Kalaallit Nunaanni inuusut meeqqiornerminni ukioqqortussuserisartagaat.

Kinguaassiorsinnaanerup qaffasissusia 1960-ikkut 1970-ikkullu aallartinnerini sakkortuumik annikilleriapiloorpoq, titartagaq 1 malillugu. 1975-miit ullumimut naatsorsukkat malillugit, arnaq inuunermini 2,0-nik 2,6-nik amerlatigisunik meerartaarnissaa naatsorsuutigineqarpoq.

Titartagaq 5.1. Kinguaassiorsinnaaneq ataatsimut 1948-2012, arnat Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut 1000-iugaangata

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benbbsf1

Ukiuni kingullerni qulini arnani 25-it ataallugit ukiulinni kinguaassiorsinnaassuseq annikilliartortoq takuneqarsinnaavoq, kinguaassiorsinnaaneq ataatsimut maanna ima annikitigilersimavoq, siunissaq sivisooq isigalugu innuttaasut kinguaassioqqarsinnaassallutik.

Toqusoqartarnera

Takussutissiaq 2-mi takuneqarsinnaapput 2008-miit 2010-mut toqusoqartarnera tunngavigalugu allaaserisat. 2010-mi inuit 504-it toqupput.

Meeraaqqat 0-nik ukiullit qanoq ukioqalerumaarnissaa inuuneqqortusissap takutippaa. Inuuneqqortusissaq piffissami aaliangersimasumi toqusut ukiuinut agguataarneri tunngavigalugit suliaavoq. Takussutissiaq 6.1-mi takuneqarsinnaavoq, inuit Kalaallit Nunaanni inuusut ilimagisatut ukiut inuuffissaat piffissani ukunani 1954-1958 aamma 2003-2007. Angutit iniiffigisassaat 14,3-nik qaffariarsimavoq taamatullu arnat inuuffissaat 15,4-nik qaffariarsimalluni.

Takussutissiaq 6.1. Toqusartut naatsorsukkat malillugit

| Katillugit | Angutit | Arnat
| 2010 | 2011 | 2012 | 2010 | 2011 | 2012 | 2010 | 2011 | 2012
Toqusut amerlassusaat | 510 | 476 | 459 | 306 | 258 | 270 | 204 | 218 | 189
Pissusissaanngitsumik toqquteqartut 1) | 94 | 69 | - | 59 | 52 | - | 35 | 17 | -
Eqikkakkamik toqusut agguarnerat | 9,1 | 8,5 | 8,2 | 10,4 | 8,7 | 9,1 | 7,7 | 8,2 | 7,2
Ukiut inuuffigisassat 1  | - | - | - | 67,8 | 68,2 | 68,7 | 72,8 | 72,9 | 73,5
Ukiut inuuffigisasat 2 (Kalaallit Nunaanni inunngortut) | - | - | - | 66,6 | 66,9 | 67,5 | 72,4 | 72,5 | 73,1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

1) http://bank.stat.gl/SUNLDM1 takujuk

2) Ukiut tallimat naatsorsugaapput. 2012=2008-2012

Takussutissiaq 6.2. Inoorlaat uumasarnerisa agguaqatigiissinnerat. Inuit Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut

| 1978-1982 | 1983-1987 | 1988-1992 | 1993-1997 | 1998-2002 | 2003-2007 | 2008-2012
Angutit | 57,4 | 58,4 | 59,7 | 62,1 | 63,0 | 65,5 | 67,5
Arnat | 66,4 | 66,6 | 68,1 | 67,6 | 69,3 | 71,4 | 73,1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/bendt

Angutit arnallu Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut inunnut nunani killermiunut naleqqiullutik inuunikinnerupput, tamatuma nassuiaatsissaraa Kalaallit Nunaanni ajunaarnikkut imminornikkullu peqquteqartumik toqusarnerit amerlavallaarnerat. Angutit inuusuttut 15-it 35-illu akornanni ukiullit ajunaarlutik imminorlutillu toqusut nalunaarsugaanerullutik. Taamatuttaaq inoorlaat akornanni toqusarnerit ukiunik amerlasuunik inuuffiusussaagaluanik annaasaqaataanermik malitseqartitsisarput, ilaatigullu kræftimik uummalluuteqarlutillu toqusartunit amerliartortunit amerlanerungaalutik.

Takussutiaq 6.3-mi takutinneqarpoq angutit arnallu toqqutigisinnaasaat ukiunut immikkoortitikkanut nalunaarsorlugit

Takussutissiaq 6.3. Toqusut 1000-iugaangata. Inuit Kalaallit Nunaanni inunngortut

| Angutit | Arnat
| 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2008-2012 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2008-2012
0 | 9,5 | 2,3 | 15,6 | 14,1 | 10,1 | 10,3 | 10,6 | 5,1 | 0,0 | 7,7 | 8,0 | 6,2
1-4 | 0,0 | 1,3 | 1,3 | 0,0 | 0,6 | 0,6 | 0,7 | 0,7 | 0,7 | 0,0 | 0,0 | 0,4
5-9 | 0,0 | 1,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,2 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,5 | 0,1
10-14 | 0,4 | 1,4 | 0,9 | 0,5 | 0,5 | 0,7 | 0,4 | 1,4 | 0,5 | 0,5 | 0,0 | 0,6
15-19 | 2,7 | 3,6 | 2,7 | 6,5 | 2,4 | 3,5 | 2,7 | 1,8 | 3,6 | 2,3 | 1,0 | 2,3
20-24 | 3,6 | 2,4 | 8,1 | 3,2 | 4,1 | 4,3 | 0,5 | 1,0 | 2,4 | 1,4 | 0,9 | 1,3
25-29 | 4,2 | 6,3 | 2,8 | 2,7 | 3,8 | 3,9 | 0,6 | 0,6 | 0,6 | 1,1 | 0,0 | 0,6
30-34 | 3,0 | 3,7 | 7,1 | 2,0 | 3,2 | 3,8 | 1,6 | 1,6 | 0,7 | 2,8 | 2,0 | 1,8
35-39 | 3,0 | 2,0 | 6,6 | 4,6 | 3,1 | 3,8 | 0,0 | 1,5 | 3,2 | 3,3 | 1,7 | 1,8
40-44 | 3,1 | 2,8 | 6,2 | 3,5 | 6,2 | 4,2 | 2,0 | 0,9 | 2,8 | 2,1 | 2,3 | 2,0
45-49 | 3,9 | 3,9 | 10,0 | 7,8 | 4,0 | 5,9 | 2,8 | 7,2 | 4,8 | 6,5 | 2,1 | 4,7
50-54 | 6,8 | 10,1 | 9,1 | 8,8 | 6,2 | 8,2 | 6,1 | 5,8 | 9,1 | 2,3 | 5,3 | 5,6
55-59 | 12,9 | 19,8 | 17,3 | 10,4 | 8,5 | 13,6 | 13,4 | 18,5 | 11,0 | 11,4 | 10,8 | 12,9
60-64 | 28,1 | 18,2 | 22,0 | 20,9 | 23,7 | 22,6 | 12,2 | 21,5 | 16,2 | 26,1 | 17,4 | 18,7
65-69 | 47,1 | 35,0 | 51,3 | 30,5 | 48,4 | 42,4 | 31,8 | 28,7 | 36,3 | 36,5 | 21,8 | 31,0
70-74 | 78,3 | 69,5 | 68,3 | 61,2 | 80,2 | 71,6 | 71,0 | 41,5 | 38,5 | 60,7 | 56,4 | 53,8
75-79 | 128,6 | 107,4 | 121,3 | 114,1 | 129,2 | 120,1 | 53,6 | 78,2 | 72,1 | 81,2 | 72,1 | 71,4
80-84 | 215,9 | 168,4 | 127,9 | 187,2 | 166,0 | 171,5 | 118,8 | 125,3 | 141,5 | 140,2 | 133,3 | 132,7
85-89 | 285,7 | 378,4 | 133,3 | 200,0 | 200,0 | 228,6 | 276,6 | 103,1 | 259,3 | 127,0 | 219,0 | 195,7

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benbbdm1

Nuuttarnerit

Kalaallit Nunaanni nuuttarnerit innuttaasut qanoq amerlatiginerinut naleqqiullugu innuttaasut kommuneqarfinnut najugaqarfinnullu agguataarnerannut annertuumik sunniuteqarput. Nuuttarnerit sunniuteqartarnerat inunngortunut toqusunullu naleqqiullugu annertunerujussuuvoq. Nuuttarnerit inuiaqatigiit katitigaanerannut sunniuteqartarpoq, nuuttup najugaqarfigisimasaanut taamatullu nuuffigisaanut.

2012-mi 21.698-it nunaminni nuussimasutut nalunaarutigineqarput. Nuunnerit amerlanersaat illoqarfimmi imaluunniit nunaqarfimmi najugaqarfigeriikkami pisarput.

Takussutissiaq 7.1. Nunagisaq qimannagu nuuttut

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Katillugit | 17.416 | 18.232 | 18.739 | 20.413 | 20.781 | 21.766 | 20.639 | 21.066 | 22.313 | 21.941 | 21.698
Illoqarfimmi tassani | 10.280 | 10.781 | 11.217 | 12.250 | 12.490 | 13.130 | 12.044 | 12.644 | 13.755 | 13.200 | 13.129
Nunaqarfimmi tassani | 945 | 1.185 | 962 | 1.294 | 1.271 | 1.299 | 1.254 | 1.112 | 1.215 | 1.316 | 1.191
Illoqarfiit akornan-ni | 3.756 | 3.882 | 4.153 | 4.361 | 4.428 | 4.561 | 4.437 | 4.548 | 4.553 | 4.507 | 4.440
Nunaqarfiit akor-nanni | 291 | 306 | 286 | 279 | 302 | 312 | 406 | 337 | 346 | 370 | 418
Nunaqarfimmit illoqarfimmut | 1.158 | 1.099 | 1.090 | 1.115 | 1.240 | 1.367 | 1.321 | 1.266 | 1.325 | 1.392 | 1.359
Illoqarfimmit nuna-qarfimmut | 914 | 878 | 950 | 1.047 | 999 | 1.041 | 1.055 | 1.096 | 1.070 | 1.124 | 1.079
Allani | 72 | 101 | 81 | 67 | 51 | 56 | 122 | 63 | 49 | 32 | 82

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benbaf2b

Kalaallit Nunaannut tikittut Kalaallillu Nunaannit aallartut

Kalaallit Nunaannut tikittut aamma Kalaallit Nunaannit aallartut 1970-ikkunniilli ukiumiit ukiumut allanngorarsimaqaat. Ukiut ataasiakkaat eqqarsaatigissanngikkaanni 1980-ikkunni nunanut allanut nuuttarnerit nalinginnaasumik nunasisunit amerlanerusarput.  1990-miit 1992-mut malunnaatilimmik Kalaallit Nunaannut nuuttartut illigaluttuinnarnerisa nunanut allanut nuuttartut annertusinerat malunnavissumik erseqqissisippaa. Ukiuni 1991 aamma 1992-mi nunanut allanut nuuttartut ima amerlatigisimapput, allaat inunngortut ilannguterereeraluarlugit inuit amerlassusaat apparluni. Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut nunattalu avataani inunngorsimasut 1993-miit 1998-mut nunanut allanut nuusimasut amerlassusaat annikilleriarpoq. 2005-miit 2008-mut nunanut allanut nuuttartut malunnavissumik ukiunut siuliinut naleqqiullugu amerlaneroqaat, taakkunani inuit Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut malunnateqarnerullutik.

Takussutissiaq 8.1. Kalaallit Nunaannut Kalaallillu Nunaannit nuuttartut inungorfii tunngavigalugit. 2002-2012

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| Katillugit
Kalaallit Nunaannut nuuttut ilanngaatissat ilanngaatigereerlugit | -288 | -345 | -236 | -448 | -644 | -566 | -639 | -189 | -160 | -159 | -709
Kalaallit Nunaannut nuuttut | 2.129 | 2.388 | 2.482 | 2.514 | 2.404 | 2.417 | 2.536 | 2.551 | 2.491 | 2.283 | 2.191
Kalaallit Nunaata avataanut nuuttut | 2.417 | 2.733 | 2.718 | 2.962 | 3.048 | 2.983 | 3.175 | 2.740 | 2.651 | 2.442 | 2.900
| Kalaallit Nunaanni inunngortut
Kalaallit Nunaannut nuuttut ilanngaatissat ilanngaatigereerlugit | -357 | -315 | -191 | -382 | -468 | -507 | -653 | -278 | -291 | -310 | -612
Kalaallit Nunaannut nuuttut | 627 | 826 | 923 | 870 | 890 | 886 | 907 | 1.076 | 1.043 | 905 | 871
Kalaallit Nunaata avataanut nuuttut | 984 | 1.141 | 1.114 | 1.252 | 1.358 | 1.393 | 1.560 | 1.354 | 1.334 | 1.215 | 1.483
| Kalaallit Nunaata avataani inunngortut
Kalaallit Nunaannut nuuttut ilanngaatissat ilanngaatigereerlugit | 69 | -30 | -45 | -66 | -176 | -59 | 14 | 89 | 131 | 151 | -97
Kalaallit Nunaannut nuuttut | 1.502 | 1.562 | 1.559 | 1.644 | 1.514 | 1.531 | 1.629 | 1.475 | 1.448 | 1.378 | 1.320
Kalaallit Nunaata avataanut nuuttut | 1.433 | 1.592 | 1.604 | 1.710 | 1.690 | 1.590 | 1.615 | 1.386 | 1.317 | 1.227 | 1.417

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benbbiu2

Kalaallit Nunaannut aamma Kalaallit Nunaannit nuunnerit quliugaangata taakkunannga qulingiluanit amerlanerit Qallunaat Nunaannut  nutsernerusarlutillu. Kalaallit Nunaannut aamma Kalaallit Nunaannit nutsernerit sinneri pingaartumik nunanit skandinaviamit imaluunniit skandinaviamut pisarput.

Innuttaasut amerlassusissaasa missingersorneqarnerat

Innuttaasut qanoq amerlatiginissaannik naatsorsuinermi innuttaasut siunissami qanoq amerlatiginissaat katitigaanissaallu missingersorneqartarput. Pingaartuuvoq erseqqissassallugu innuttaasut qanoq amerlatiginissaannik naatsorsuineq siunissami qanoq ineriartornissaannik naatsorsuinerunngimmat, kisiannili innuttaasut siunissami inunngortussat toqusussat, Kalaallit Nunaannit kiisalu Kalaallit Nunaannut nutsertussanik nalunaarsuinerulluni. Tunngavigisat taakku eqquutinngippata ineriartorneq piviusoq naatsorsuutinit nikissimassaaq.

Siunissami kinguaassiornissap toqusartullu amerlassusissaat 2013-mi naatsorsuutigineqartut 2008-miit - 2012-mut misissuinerni ilisimalikkanik tunngaveqassapput, nuttarnernullu naatsorsuutit sivisunerusumik naatsorsuinernut tunngaveqassallutik. Natsorsuutit iliuutsillu pimoorussanittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.stat.gl/BED201202/o2 

Takussutissiaq 9.1. 2014-mit 2022-mut innuttaasut missingersorneqarnerat

| 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022
Innuttaasut tamarmik | 56.341 | 56.326 | 56.293 | 56.253 | 56.216 | 56.164 | 56.105 | 56.048 | 55.975
Kalaallit Nunaanni inuusimasut | 50.050 | 49.999 | 49.953 | 49.903 | 49.857 | 49.807 | 49.744 | 49.676 | 49.596
Kalaallit Nunaata avataani inuusimasut | 6.291 | 6.327 | 6.340 | 6.350 | 6.359 | 6.357 | 6.361 | 6.372 | 6.379

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/BENP2012

Takussutissiami 9.1-mi aammalu tabelimi 5-mi innuttaasut amerliartornerannut missingiinerup naammassinera takutinneqarpoq, sumi inunngorsimanermut immikkoortillugit. Takuneqarsinnaavortaaq inuit ataatsimoortut pineqartut amerlassusaat tamarmik immikkut ittumik ineriartornerat. Inuit Kalaallit Nunaanni inunngortut annikitsumik ikiliartussapput 50.101-niit 2013-mi 2022-mi 49.596-nut. Inuit Kalaallit Nunaata avataani inunngortut amerlilaarnissaat ilimagineqarpoq, 2013-mi 6.269-niit 2022-mi 6.379-nut. Innuttaasut missingersorneqarnerat malillugu ukiuni qulini tulliuttuni inuit amerlassusaat allanngorpallaassanngitsoq ilimanarpoq.

Tabel 1. Inuit amerliartornerilu

| Innuttaasut sumi inunngorsimaneri malillugit | Inuiaqatigiit amerliartornerat sumi inunngorsimaneri malillugit
| Katillugit | Kalaallit Nunaanni | Kalaallit Nunaata avataani | Katillugit | Kalaallit Nunaanni | Kalaallit Nunaata avataa | Katillugit | Kalaallit Nunaanni | Kalaallit Nunaata avataa
| Amerlassusaat | Amerliartorner | Amerliartorneri procentinngorlugit
1901 | 11.893 | 11.621 | 272 | - | - | - | - | - | -
1911 | 13.459 | 13.075 | 384 | 157 | 145 | 112 | 1,2 | 1,2 | 3,5
1921 | 14.355 | 14.081 | 274 | 90 | 101 | -110 | 0,6 | 0,7 | -3,3
1930 | 16.901 | 16.488 | 413 | 283 | 267 | 139 | 1,8 | 1,8 | 4,7
1946 | 21.412 | 20.939 | 473 | 296 | 292 | 60 | 1,6 | 1,6 | 0,9
1951 | 23.642 | 22.581 | 1.061 | 446 | 328 | 588 | 2,0 | 1,5 | 17,5
1956 | 27.101 | 25.234 | 1.867 | 692 | 531 | 806 | 2,8 | 2,4 | 12,0
1961 | 33.140 | 30.378 | 2.762 | 1.208 | 1.029 | 895 | 4,2 | 4,1 | 8,2
1962 | 34.312 | 31.304 | 3.008 | 1.172 | 926 | 246 | 3,5 | 3,0 | 8,0
1963 | 35.499 | 32.288 | 3.211 | 1.187 | 984 | 203 | 3,5 | 3,1 | 6,7
1964 | 36.967 | 33.406 | 3.561 | 1.468 | 1.118 | 350 | 4,1 | 3,5 | 10,9
1965 | 38.815 | 34.711 | 4.104 | 1.848 | 1.305 | 543 | 5,0 | 3,9 | 15,2
1966 | 39.615 | 35.132 | 4.483 | 800 | 421 | 379 | 2,1 | 1,2 | 9,2
1967 | 42.102 | 36.380 | 5.722 | 2.487 | 1.248 | 1.239 | 6,3 | 3,6 | 27,6
1968 | 43.792 | 37.372 | 6.420 | 1.690 | 992 | 698 | 4,0 | 2,7 | 12,2
1969 | 45.639 | 38.378 | 7.261 | 1.847 | 1.006 | 841 | 4,2 | 2,7 | 13,1
1970 | 46.331 | 38.914 | 7.417 | 692 | 536 | 156 | 1,5 | 1,3 | 2,1
1971 | 46.532 | 38.912 | 7.620 | 201 | 2 | 203 | 0,4 | 0,0 | 2,7
1972 | 47.935 | 39.752 | 8.183 | 1.403 | 840 | 563 | 3,0 | 2,2 | 2,2
1973 | 48.581 | 40.089 | 8.492 | 646 | 337 | 309 | 1,3 | 0,8 | 3,8
1974 | 49.468 | 40.091 | 9.377 | 887 | 2 | 885 | 1,8 | 0,0 | 10,4
1975 | 49.502 | 39.979 | 9.523 | 34 | -112 | 146 | 0,1 | -0,3 | 1,6
1976 | 49.666 | 40.390 | 9.276 | 164 | 411 | -247 | 0,3 | 1,0 | -2,6
1977 | 49.719 | 40.601 | 9.118 | 53 | 211 | -158 | 0,1 | 0,5 | -1,7
1978 | 49.148 | 40.609 | 8.539 | -571 | 8 | -579 | -1,1 | 0,0 | -6,4
1979 | 49.338 | 40.775 | 8.563 | 190 | 166 | 24 | 0,4 | 0,4 | 0,3
1980 | 49.773 | 40.947 | 8.826 | 435 | 172 | 263 | 0,9 | 0,4 | 3,1
1981 | 50.643 | 41.459 | 9.184 | 870 | 512 | 358 | 1,7 | 1,3 | 4,1
1982 | 51.435 | 42.156 | 9.279 | 792 | 697 | 95 | 1,6 | 1,7 | 1,0
1983 | 51.903 | 42.669 | 9.234 | 468 | 513 | -45 | 0,9 | 1,2 | -0,5
1984 | 52.347 | 43.130 | 9.217 | 444 | 461 | -17 | 0,9 | 1,1 | -0,2
1985 | 52.940 | 43.587 | 9.353 | 593 | 457 | 136 | 1,1 | 1,1 | 1,5
1986 | 53.406 | 44.053 | 9.353 | 466 | 466 | 0 | 0,9 | 1,1 | 0,0
1987 | 53.733 | 44.430 | 9.303 | 327 | 377 | -50 | 0,6 | 0,9 | -0,5
1988 | 54.524 | 44.952 | 9.572 | 791 | 522 | 269 | 1,5 | 1,2 | 2,9
1989 | 55.171 | 45.629 | 9.542 | 647 | 677 | -30 | 1,2 | 1,5 | -0,3
1990 | 55.558 | 46.142 | 9.416 | 387 | 513 | -126 | 0,7 | 1,1 | -1,3
1991 | 55.620 | 46.778 | 8.842 | 62 | 636 | -574 | 0,1 | 1,4 | -6,1
1992 | 55.385 | 47.184 | 8.201 | -235 | 406 | -641 | -0,4 | 0,9 | -7,2
1993 | 55.117 | 47.558 | 7.559 | -268 | 374 | -642 | -0,5 | 0,8 | -7,8
1994 | 55.419 | 48.029 | 7.390 | 302 | 471 | -169 | 0,5 | 1,0 | -2,2
1995 | 55.732 | 48.412 | 7.320 | 313 | 383 | -70 | 0,6 | 0,8 | -0,9
1996 | 55.863 | 48.679 | 7.184 | 131 | 267 | -136 | 0,2 | 0,6 | -1,9
1997 | 55.971 | 48.882 | 7.089 | 108 | 203 | -95 | 0,2 | 0,4 | -1,3
1998 | 56.076 | 49.117 | 6.959 | 105 | 235 | -130 | 0,2 | 0,5 | -1,8
1999 | 56.087 | 49.281 | 6.806 | 11 | 164 | -153 | 0,0 | 0,3 | -2,2
2000 | 56.124 | 49.369 | 6.755 | 37 | 88 | -51 | 0,1 | 0,2 | -0,7
2001 | 56.245 | 49.623 | 6.622 | 121 | 254 | -133 | 0,2 | 0,5 | -2,0
2002 | 56.542 | 49.796 | 6.746 | 297 | 173 | 124 | 0,5 | 0,3 | 1,9
2003 | 56.676 | 49.941 | 6.735 | 134 | 145 | -11 | 0,2 | 0,3 | -0,2
2004 | 56.854 | 50.096 | 6.758 | 178 | 155 | 23 | 0,3 | 0,3 | 0,3
2005 | 56.969 | 50.283 | 6.686 | 115 | 187 | -72 | 0,2 | 0,4 | -1,1
2006 | 56.901 | 50.397 | 6.504 | -68 | 114 | -182 | -0,1 | 0,2 | -2,7
2007 | 56.648 | 50.366 | 6.282 | -253 | -31 | -222 | -0,4 | -0,1 | -3,4
2008 | 56.462 | 50.270 | 6.192 | -186 | -96 | -90 | -0,3 | -0,2 | -1,4
2009 | 56.194 | 50.023 | 6.171 | -268 | -247 | -21 | -0,5 | -0,5 | -0,3
2010 | 56.452 | 50.226 | 6.226 | 258 | 203 | 55 | 0,5 | 0,4 | 0,9
2011 | 56.615 | 50.321 | 6.294 | 163 | 95 | 68 | 0,3 | 0,2 | 1,1
2012 | 56.749 | 50.340 | 6.409 | 134 | 19 | 115 | 0,2 | 0,4 | 1,8
2013 | 56.370 | 50.101 | 6.269 | -379 | -239 | -140 | -0,7 | -0,5 | -2,2

http://bank.stat.gl/bensat1

Nassuiaat:

1) 1901-30: "Nunap inuii". 1945-51: "Inuit kalaallit inatsisaannut atasut".

2) 1930-mi avannaani inuit 271-it pineqarput, tamarmik Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut.

3) Inuit amerlassusaanni nikerarnerujussuit nalunaarsuinermi periaatsinik tunngaveqarput.

4) 1966-mi Kangerlussuarmi sulisut sakkutuujunngitsut ilaalerput, taamalu immikkut ittumik amerleriaateqarpoq inunnik 579-nik, ilaat tallimat Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut.

Najoqqutaq: Statsministeriami Kalaallit Nunaannut immikkoortortaqarfik, Danmarks Statistik aamma Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 2. Innuttaasut nikerarnerat 1950-2012

| Ajoratik inunngortut | Toqusut |  | Kalaallit Nunaannut nuuttut tamakkerlugit (iluarsiissutit ilanngullugit) | Ukiumi pine-qartumi innut-taasut amer-liartorneri. Katillugit
| Anaanaasut Kalaallit Nunaanni inunngos-simasut | Katillugit | Kalaallit Nunaanni inunngortut | Katillugit | Inunngortut sinneqartoo-rutaasut | Kalaallit Nunaanni inunngortut | Kalaallit Nunaata avataani inunngortut | Katillugit
1950 | 1.110 | 1.129 | 537 | 539 | 590 | -113 | 122 | 9 | 599
1951 | 973 | 999 | 548 | 550 | 449 | -142 | 210 | 68 | 517
1952 | 996 | 1.034 | 473 | 475 | 559 | -96 | 141 | 45 | 604
1953 | 1.058 | 1.109 | 392 | 398 | 711 | -213 | 41 | -172 | 539
1954 | 1.103 | 1.136 | 384 | 388 | 748 | -113 | 255 | 142 | 890
1955 | 1.179 | 1.234 | 371 | 375 | 859 | -127 | 177 | 50 | 909
1956 | 1.235 | 1.293 | 347 | 351 | 942 | -3 | 258 | 255 | 1.197
1957 | 1.303 | 1.361 | 329 | 337 | 1.024 | 37 | 165 | 202 | 1.226
1958 | 1.335 | 1.410 | 284 | 290 | 1.120 | -201 | 178 | -23 | 1.097
1959 | 1.412 | 1.491 | 278 | 285 | 1.206 | -181 | 209 | 28 | 1.234
1960 | 1.496 | 1.586 | 247 | 256 | 1.330 | -164 | 119 | -45 | 1.285
1961 | 1.548 | 1.644 | 284 | 292 | 1.352 | -338 | 158 | -180 | 1.172
1962 | 1.489 | 1.610 | 344 | 361 | 1.249 | -161 | 99 | -62 | 1.187
1963 | 1.560 | 1.671 | 270 | 279 | 1.392 | -172 | 248 | 76 | 1.468
1964 | 1.674 | 1.797 | 321 | 329 | 1.468 | -48 | 428 | 380 | 1.848
1965 | 1.596 | 1.738 | 327 | 337 | 1.401 | -848 | 247 | -601 | 800
1966 | 1.608 | 1.781 | 318 | 329 | 1.452 | -42 | 1.077 | 1.035 | 2.487
1967 | 1.507 | 1.685 | 305 | 314 | 1.371 | -210 | 529 | 319 | 1.690
1968 | 1.418 | 1.576 | 319 | 333 | 1.243 | -93 | 697 | 604 | 1.847
1969 | 1.151 | 1.310 | 293 | 311 | 999 | -322 | 15 | -307 | 692
1970 | 999 | 1.144 | 268 | 283 | 861 | -733 | 73 | -660 | 201
1971 | 851 | 1.028 | 268 | 289 | 739 | 257 | 407 | 664 | 1.403
1972 | 770 | 948 | 281 | 295 | 653 | -152 | 145 | -7 | 646
1973 | 706 | 940 | 320 | 339 | 601 | -384 | 670 | 286 | 887
1974 | 638 | 866 | 312 | 332 | 534 | -438 | -62 | -500 | 34
1975 | 671 | 815 | 299 | 313 | 502 | 39 | -430 | -391 | 164
1976 | 715 | 859 | 327 | 348 | 511 | -177 | -281 | -458 | 53
1977 | 783 | 918 | 307 | 373 | 545 | -468 | -667 | -1.135 | -571
1978 | 717 | 870 | 295 | 309 | 561 | -256 | -110 | -366 | 190
1979 | 794 | 900 | 375 | 393 | 507 | -247 | 185 | -62 | 435
1980 | 913 | 1.034 | 362 | 380 | 654 | -39 | 264 | 225 | 870
1981 | 931 | 1.056 | 357 | 381 | 675 | 123 | 1 | 124 | 792
1982 | 952 | 1.052 | 386 | 408 | 644 | -53 | -120 | -173 | 468
1983 | 890 | 994 | 407 | 433 | 561 | -22 | -85 | -107 | 444
1984 | 916 | 1.054 | 407 | 439 | 615 | -52 | 30 | -22 | 593
1985 | 1.032 | 1.152 | 415 | 435 | 717 | -151 | -87 | -238 | 466
1986 | 952 | 1.055 | 420 | 445 | 610 | -155 | -142 | -297 | 327
1987 | 999 | 1.104 | 418 | 445 | 659 | -59 | 205 | 146 | 791
1988 | 1.104 | 1.213 | 413 | 432 | 781 | -14 | -118 | -132 | 647
1989 | 1.107 | 1.210 | 429 | 455 | 755 | -165 | -203 | -368 | 387
1990 | 1.144 | 1.258 | 434 | 467 | 791 | -74 | -655 | -729 | 62
1991 | 1.102 | 1.192 | 409 | 458 | 734 | . | . | -969 | -235
1992 | 1.124 | 1.237 | 420 | 441 | 796 | -330 | -734 | -1.064 | -268
1993 | 1.098 | 1.180 | 416 | 432 | 748 | -333 | -194 | -527 | 302
1994 | 1.025 | 1.139 | 415 | 445 | 694 | -308 | -46 | -354 | 313
1995 | 1.012 | 1.101 | 453 | 480 | 621 | -366 | -100 | -466 | 131
1996 | 956 | 1.051 | 411 | 444 | 607 | -419 | -64 | -483 | 108
1997 | 1.023 | 1.095 | 466 | 492 | 603 | -373 | -28 | -401 | 105
1998 | 901 | 980 | 434 | 457 | 523 | -419 | -96 | -515 | -52
1999 | 880 | 945 | 443 | 479 | 466 | -290 | -26 | -316 | 83
2000 | 807 | 879 | 429 | 450 | 429 | -158 | -47 | -205 | 138
2001 | 856 | 942 | 434 | 466 | 476 | -234 | -13 | -247 | 297
2002 | 877 | 954 | 417 | 446 | 508 | -357 | 69 | -288 | 134
2003 | 786 | 879 | 388 | 411 | 468 | -315 | -30 | -345 | 178
2004 | 809 | 892 | 440 | 479 | 413 | -191 | -45 | -236 | 115
2005 | 794 | 886 | 446 | 465 | 421 | -382 | -66 | -448 | -68
2006 | 772 | 842 | 409 | 440 | 402 | -468 | -176 | -644 | -253
2007 | 755 | 853 | 429 | 452 | 401 | -507 | -59 | -566 | -186
2008 | 763 | 834 | 401 | 428 | 406 | -653 | 14 | -639 | -268
2009 | 816 | 895 | 417 | 444 | 451 | -278 | 89 | -189 | 258
2010 | 774 | 869 | 471 | 504 | 365 | -291 | 131 | -160 | 163
2011 | 747 | 821 | 440 | 470 | 351 | -310 | 151 | -159 | 134
2012 | 732 | 790 | 429 | 459 | 331 | -612 | -97 | -709 | -379

http://bank.stat.gl/bensat2

Nassuiaat:

1) Inuit amerlassusaanni nikerarnerujussuit nalunaarsuinermi periaatsinik tunngaveqarput

Najoqqutaq: Statsministeriami Kalaallit Nunaannut immikkoortortaqarfik, Danmarks Statistik aamma Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 3. Kommuneni, immikkoortortaqarfinni, illoqarfinni nunaqarfinnilu innuttaasut 2012

| 0-6 | 7-16 | 17-24 | 25-64 | 65+ | I alt
Nuna tamakkerlugu |          5.605 |          8.141 |          7.343 |          31.128 |          4.153 |          56.370
Illoqarfinni |          4.745 |          6.815 |          6.297 |          26.767 |          3.527 |          48.151
Nunaqarfinni il. il. |             860 |          1.326 |          1.046 |            4.361 |             626 |            8.219
| Kommunit
Kommune Kujalleq |             687 |             995 |             942 |            3.783 |             744 |            7.151
Illoqarfinni |             578 |             849 |             830 |            3.208 |             604 |            6.069
Nunaqarfinni il. il. |             109 |             146 |             112 |               575 |             140 |            1.082
Sermersooq |          2.189 |          3.067 |          2.618 |          12.794 |          1.200 |          21.868
By |          2.016 |          2.820 |          2.461 |          12.047 |          1.094 |          20.438
Nunaqarfinni il. il. |             173 |             247 |             157 |               747 |             106 |            1.430
Qeqqata |             968 |          1.388 |          1.392 |            5.139 |             733 |            9.620
By |             837 |          1.206 |          1.222 |            4.346 |             657 |            8.268
Nunaqarfinni il. il. |             131 |             182 |             170 |               793 |               76 |            1.352
Qaasuitsup |          1.761 |          2.691 |          2.360 |            9.214 |          1.472 |          17.498
By |          1.314 |          1.940 |          1.784 |            7.166 |          1.172 |          13.376
Nunaqarfinni il. il. |             447 |             751 |             576 |            2.048 |             300 |            4.122
Udenfor kommunerne |                -   |                -   |               31 |               198 |                 4 |               233
By |                -   |                -   |                -   |                  -   |                -   |                  -  
Nunaqarfinni il. il. |                -   |                -   |               31 |               198 |                 4 |               233
| Immikkoortortaqarfiit
Nanortalik |             197 |             304 |             211 |            1.010 |             216 |            1.938
Illoqarfinni |             131 |             208 |             149 |               711 |             138 |            1.337
Nunaqarfinni il. il. |               66 |               96 |               62 |               299 |               78 |               601
Qaqortoq |             326 |             445 |             538 |            1.804 |             300 |            3.413
Illoqarfinni |             307 |             429 |             519 |            1.709 |             265 |            3.229
Nunaqarfinni il. il. |               19 |               16 |               19 |                 95 |               35 |               184
Narsaq |             164 |             246 |             193 |               969 |             228 |            1.800
Illoqarfinni |             140 |             212 |             162 |               788 |             201 |            1.503
Nunaqarfinni il. il. |               24 |               34 |               31 |               181 |               27 |               297
Ivittuut |                -   |                -   |                -   |                 42 |                -   |                 42
Illoqarfinni |                -   |                -   |                -   |                  -   |                -   |                  -  
Nunaqarfinni il. il. |                -   |                -   |                -   |                 42 |                -   |                 42
Paamiut |             150 |             244 |             184 |               857 |             186 |            1.621
Illoqarfinni |             141 |             231 |             174 |               795 |             174 |            1.515
Nunaqarfinni il. il. |                 9 |               13 |               10 |                 62 |               12 |               106
Nuuk |          1.569 |          2.132 |          2.006 |          10.205 |             828 |          16.740
Illoqarfinni |          1.536 |          2.112 |          1.963 |          10.045 |             798 |          16.454
Nunaqarfinni il. il. |               33 |               20 |               43 |               160 |               30 |               286
Maniitsoq |             309 |             488 |             370 |            1.826 |             295 |            3.288
Illoqarfinni |             249 |             404 |             293 |            1.486 |             238 |            2.670
Nunaqarfinni il. il. |               60 |               84 |               77 |               340 |               57 |               618
Sisimiut |             659 |             900 |          1.022 |            3.313 |             438 |            6.332
Illoqarfinni |             588 |             802 |             929 |            2.860 |             419 |            5.598
Nunaqarfinni il. il. |               71 |               98 |               93 |               453 |               19 |               734
Kangaatsiaq |             128 |             241 |             184 |               596 |               78 |            1.227
Illoqarfinni |               64 |             104 |               73 |               284 |               33 |               558
Nunaqarfinni il. il. |               64 |             137 |             111 |               312 |               45 |               669
Aasiaat |             314 |             430 |             559 |            1.723 |             301 |            3.327
Illoqarfinni |             290 |             400 |             544 |            1.630 |             278 |            3.142
Nunaqarfinni il. il. |               24 |               30 |               15 |                 93 |               23 |               185
Qasigiannguit |             115 |             178 |             158 |               656 |             141 |            1.248
Illoqarfinni |             103 |             162 |             154 |               619 |             133 |            1.171
Nunaqarfinni il. il. |               12 |               16 |                 4 |                 37 |                 8 |                 77
Ilulissat |             505 |             699 |             548 |            2.766 |             407 |            4.925
Illoqarfinni |             464 |             658 |             490 |            2.560 |             369 |            4.541
Nunaqarfinni il. il. |               41 |               41 |               58 |               206 |               38 |               384
Qeqertarsuaq |               71 |             140 |               90 |               453 |             125 |               879
Illoqarfinni |               69 |             131 |               90 |               432 |             123 |               845
Nunaqarfinni il. il. |                 2 |                 9 |                -   |                 21 |                 2 |                 34
Uummannaq |             199 |             352 |             310 |            1.215 |             178 |            2.254
Illoqarfinni |             109 |             205 |             168 |               709 |               91 |            1.282
Nunaqarfinni il. il. |               90 |             147 |             142 |               506 |               87 |               972
Upernavik |             329 |             539 |             386 |            1.400 |             183 |            2.837
Illoqarfinni |             130 |             198 |             158 |               601 |               94 |            1.181
Nunaqarfinni il. il. |             199 |             341 |             228 |               799 |               89 |            1.656
Qaanaaq |             100 |             112 |             125 |               405 |               59 |               801
Illoqarfinni |               85 |               82 |             107 |               331 |               51 |               656
Nunaqarfinni il. il. |               15 |               30 |               18 |                 74 |                 8 |               145
Tasiilaq |             412 |             608 |             369 |            1.467 |             152 |            3.008
Illoqarfinni |             281 |             394 |             265 |               989 |               88 |            2.017
Nunaqarfinni il. il. |             131 |             214 |             104 |               478 |               64 |               991
Illoqqortoormiut |               58 |               83 |               59 |               223 |               34 |               457
Illoqarfinni |               58 |               83 |               59 |               218 |               34 |               452
Nunaqarfinni il. il. |                -   |                -   |                -   |                   5 |                -   |                   5

http://bank.stat.gl/benst3

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 4. Innuttaasut utoqqaassutsinut, suiaassutsinut, inunngorfinnut aamma katissimanerannut imaluunniit katissimannginnerannut immikkoortillugit 2013

|  | Angutit |  | Arnat
| Katillugit | Katillugit | Katinne-qanngitsut | Katinnikut | Avinnerit | Nuleernerit | Katillugit | Katinne-qanngitsut | Katinnikut | Avinnerit | Uillarnerit
| Innuttaasut tamakkerlugit
Katillugit | 56.370 | 29.838 | 19.714 | 7.667 | 1.879 | 578 | 26.532 | 16.044 | 7.449 | 1.680 | 1.359
0-4 | 4.036 | 2.109 | 2.109 | - | - | - | 1.927 | 1.927 | - | - | -
5-9 | 3.980 | 2.030 | 2.030 | - | - | - | 1.950 | 1.950 | - | - | -
10-14 | 4.120 | 2.070 | 2.070 | - | - | - | 2.050 | 2.050 | - | - | -
15-19 | 4.290 | 2.174 | 2.174 | - | - | - | 2.116 | 2.105 | 11 | - | -
20-24 | 4.663 | 2.362 | 2.314 | 48 | - | - | 2.301 | 2.163 | 134 | 3 | 1
25-29 | 4.134 | 2.103 | 1.860 | 221 | 22 | - | 2.031 | 1.625 | 353 | 48 | 5
30-34 | 3.791 | 1.964 | 1.433 | 456 | 72 | 3 | 1.827 | 1.005 | 703 | 111 | 8
35-39 | 3.153 | 1.733 | 977 | 633 | 122 | 1 | 1.420 | 565 | 689 | 149 | 17
40-44 | 3.924 | 2.113 | 991 | 864 | 249 | 9 | 1.811 | 607 | 947 | 221 | 36
45-49 | 5.506 | 2.990 | 1.281 | 1.316 | 375 | 18 | 2.516 | 750 | 1.341 | 359 | 66
50-54 | 4.691 | 2.607 | 972 | 1.266 | 333 | 36 | 2.084 | 527 | 1.177 | 287 | 93
55-59 | 3.505 | 2.003 | 645 | 1.037 | 283 | 38 | 1.502 | 351 | 863 | 180 | 108
60-64 | 2.424 | 1.447 | 434 | 747 | 188 | 78 | 977 | 184 | 514 | 142 | 137
65-69 | 1.800 | 1.027 | 263 | 529 | 129 | 106 | 773 | 92 | 377 | 82 | 222
70-74 | 1.179 | 618 | 104 | 348 | 70 | 96 | 561 | 71 | 217 | 55 | 218
75-79 | 689 | 315 | 44 | 138 | 28 | 105 | 374 | 40 | 85 | 32 | 217
80-84 | 359 | 136 | 11 | 53 | 7 | 65 | 223 | 22 | 30 | 10 | 161
85-89 | 106 | 33 | 1 | 11 | 1 | 20 | 73 | 6 | 7 | 1 | 59
90-94 | 17 | 4 | 1 | - | - | 3 | 13 | 2 | 1 | - | 10
95+ | 3 | - | - | - | - | - | 3 | 2 | - | - | 1
| Kalaallit Nunaanni inunngortut
Katillugit | 50.101 | 25.653 | 17.649 | 6.061 | 1.444 | 499 | 24.448 | 14.954 | 6.660 | 1.512 | 1.322
0-4 | 3.874 | 2024 | 2024 | - | - | - | 1850 | 1850 | - | - | -
5-9 | 3.728 | 1920 | 1920 | - | - | - | 1808 | 1808 | - | - | -
10-14 | 3.922 | 1968 | 1968 | - | - | - | 1954 | 1954 | - | - | -
15-19 | 4.170 | 2116 | 2116 | - | - | - | 2054 | 2044 | 10 | - | -
20-24 | 4.413 | 2215 | 2172 | 43 | - | - | 2198 | 2067 | 127 | 3 | 1
25-29 | 3.631 | 1837 | 1634 | 182 | 21 | - | 1794 | 1439 | 307 | 43 | 5
30-34 | 3.139 | 1591 | 1177 | 349 | 62 | 3 | 1548 | 849 | 588 | 104 | 7
35-39 | 2.487 | 1294 | 737 | 457 | 99 | 1 | 1193 | 479 | 564 | 136 | 14
40-44 | 3.276 | 1666 | 776 | 671 | 210 | 9 | 1610 | 548 | 830 | 196 | 36
45-49 | 4.859 | 2508 | 1086 | 1093 | 312 | 17 | 2351 | 702 | 1249 | 336 | 64
50-54 | 4.067 | 2137 | 837 | 1012 | 259 | 29 | 1930 | 500 | 1075 | 265 | 90
55-59 | 2.919 | 1578 | 525 | 817 | 211 | 25 | 1341 | 321 | 764 | 155 | 101
60-64 | 1.964 | 1093 | 348 | 563 | 119 | 63 | 871 | 166 | 469 | 110 | 126
65-69 | 1.493 | 770 | 208 | 393 | 80 | 89 | 723 | 87 | 349 | 71 | 216
70-74 | 1.059 | 509 | 78 | 299 | 49 | 83 | 550 | 70 | 211 | 53 | 216
75-79 | 638 | 272 | 31 | 125 | 18 | 98 | 366 | 39 | 80 | 30 | 217
80-84 | 342 | 122 | 10 | 47 | 4 | 61 | 220 | 21 | 29 | 9 | 161
85-89 | 101 | 30 | 1 | 10 | - | 19 | 71 | 6 | 7 | 1 | 57
90-94 | 16 | 3 | 1 | - | - | 2 | 13 | 2 | 1 | - | 10
95+ | 3 | - | - | - | - | - | 3 | 2 | - | - | 1
| Kalaallit Nunaata avataani inunngortut
Katillugit | 6.269 | 4.185 | 2.065 | 1.606 | 435 | 79 | 2.084 | 1.090 | 789 | 168 | 37
0-4 | 162 | 85 | 85 | - | - | - | 77 | 77 | - | - | -
5-9 | 252 | 110 | 110 | - | - | - | 142 | 142 | - | - | -
10-14 | 198 | 102 | 102 | - | - | - | 96 | 96 | - | - | -
15-19 | 120 | 58 | 58 | - | - | - | 62 | 61 | 1 | - | -
20-24 | 250 | 147 | 142 | 5 | - | - | 103 | 96 | 7 | - | -
25-29 | 503 | 266 | 226 | 39 | 1 | - | 237 | 186 | 46 | 5 | -
30-34 | 652 | 373 | 256 | 107 | 10 | - | 279 | 156 | 115 | 7 | 1
35-39 | 666 | 439 | 240 | 176 | 23 | - | 227 | 86 | 125 | 13 | 3
40-44 | 648 | 447 | 215 | 193 | 39 | - | 201 | 59 | 117 | 25 | -
45-49 | 647 | 482 | 195 | 223 | 63 | 1 | 165 | 48 | 92 | 23 | 2
50-54 | 624 | 470 | 135 | 254 | 74 | 7 | 154 | 27 | 102 | 22 | 3
55-59 | 586 | 425 | 120 | 220 | 72 | 13 | 161 | 30 | 99 | 25 | 7
60-64 | 460 | 354 | 86 | 184 | 69 | 15 | 106 | 18 | 45 | 32 | 11
65-69 | 307 | 257 | 55 | 136 | 49 | 17 | 50 | 5 | 28 | 11 | 6
70-74 | 120 | 109 | 26 | 49 | 21 | 13 | 11 | 1 | 6 | 2 | 2
75-79 | 51 | 43 | 13 | 13 | 10 | 7 | 8 | 1 | 5 | 2 | -
80-84 | 17 | 14 | 1 | 6 | 3 | 4 | 3 | 1 | 1 | 1 | -
85-89 | 5 | 3 | - | 1 | 1 | 1 | 2 | - | - | - | 2
90-94 | 1 | 1 | - | - | - | 1 | - | - | - | - | -
95+ | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -

http://bank.stat.gl/benst5

Nassuiaat: 1) Averusersimasut katinneqanngitsunut ilaanngunneqarnikuupput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 5. Inuit amerlassusissaat 2012-2022

| 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022
| Innuttaasut tamarmik
Katil-lugit |          56.370 |          56.341 |          56.326 |          56.293 |          56.253 |          56.216 |          56.164 |          56.105 |          56.048 |          55.975
0-6 |            5.605 |            5.654 |            5.702 |            5.755 |            5.736 |            5.760 |            5.810 |            5.883 |            5.859 |            5.822
7-16 |            8.141 |            8.153 |            7.993 |            7.912 |            7.921 |            7.893 |            7.820 |            7.691 |            7.710 |            7.723
17-24 |            7.343 |            7.038 |            6.939 |            6.756 |            6.605 |            6.458 |            6.331 |            6.198 |            6.088 |            6.094
25-64 |          31.128 |          31.282 |          31.453 |          31.471 |          31.479 |          31.474 |          31.442 |          31.410 |          31.307 |          31.075
65+ |            4.153 |            4.214 |            4.239 |            4.399 |            4.512 |            4.631 |            4.761 |            4.923 |            5.084 |            5.261
| Kalaallit Nunaanni inunngortut
Katil-lugit |          50.101 |          50.050 |          49.999 |          49.953 |          49.903 |          49.857 |          49.807 |          49.744 |          49.676 |          49.596
0-6 |            5.341 |            5.320 |            5.307 |            5.291 |            5.221 |            5.190 |            5.203 |            5.238 |            5.221 |            5.194
7-16 |            7.742 |            7.735 |            7.556 |            7.469 |            7.444 |            7.410 |            7.311 |            7.161 |            7.114 |            7.066
17-24 |            7.024 |            6.756 |            6.674 |            6.492 |            6.353 |            6.187 |            6.037 |            5.873 |            5.731 |            5.719
25-64 |          26.342 |          26.557 |          26.770 |          26.833 |          26.899 |          26.961 |          26.995 |          27.041 |          26.979 |          26.765
65+ |            3.652 |            3.682 |            3.692 |            3.868 |            3.986 |            4.109 |            4.261 |            4.431 |            4.631 |            4.852
| Kalaallit Nunaata avataani inunngortut
Katil-lugit |            6.269 |            6.291 |            6.327 |            6.340 |            6.350 |            6.359 |            6.357 |            6.361 |            6.372 |            6.379
0-6 |               264 |               334 |               395 |               464 |               515 |               570 |               607 |               645 |               638 |               628
7-16 |               399 |               418 |               437 |               443 |               477 |               483 |               509 |               530 |               596 |               657
17-24 |               319 |               282 |               265 |               264 |               252 |               271 |               294 |               325 |               357 |               375
25-64 |            4.786 |            4.725 |            4.683 |            4.638 |            4.580 |            4.513 |            4.447 |            4.369 |            4.328 |            4.310
65+ |               501 |               532 |               547 |               531 |               526 |               522 |               500 |               492 |               453 |               409

http://bank.stat.gl/BENP2013

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 6. Toqusut pillugit kisitsisit

| Angutit | Arnat | Angutit | Arnat
| Toqusi-manngit-sut | Toqusartut akuttus-susii | Aggua-qatigiis-sillugu utoq-qaassu-serili-gassaq | Toqusi-manngit-sut | Toqusartut akuttus-susii | Aggua-qatigiis-sillugu utoq-qaassu-serili-gassaq | Toqusi-manngit-sut | Toqusartut akuttus-susii | Aggua-qatigiis-sillugu utoq-qaassu-serili-gassaq | Toqusi-manngit-sut | Toqusartut akuttus-susii | Aggua-qatigiis-sillugu utoq-qaassu-serili-gassaq
| 1983-1987 | 1988-1992
0 | 10.000 | 0,0282 | 60,58 | 10.000 | 0,0231 | 67,25 | 10.000 | 0,0265 | 61,4 | 10.000 | 0,0223 | 68,92
1 | 9.718 | 0,0065 | 61,34 | 9.769 | 0,0065 | 67,84 | 9.735 | 0,0078 | 62,06 | 9.777 | 0,0075 | 69,49
5 | 9.454 | 0,0026 | 58,98 | 9.523 | 0,0013 | 65,52 | 9.495 | 0,0012 | 59,57 | 9.562 | - | 66,99
10 | 9.370 | 0,0005 | 54,48 | 9.485 | 0,0005 | 60,77 | 9.425 | - | 54,99 | 9.531 | - | 62,2
15 | 9.320 | 0,0022 | 49,75 | 9.477 | 0,0012 | 55,82 | 9.400 | 0,0021 | 50,12 | 9.519 | 0,0012 | 57,27
20 | 9.160 | 0,0101 | 45,55 | 9.405 | 0,0019 | 51,22 | 9.212 | 0,0076 | 46,06 | 9.444 | 0,0016 | 52,7
25 | 8.786 | 0,0071 | 42,35 | 9.299 | 0,0026 | 46,76 | 8.858 | 0,0052 | 42,76 | 9.382 | 0,0022 | 48,02
30 | 8.521 | 0,0033 | 38,56 | 9.194 | 0,0032 | 42,25 | 8.631 | 0,0064 | 38,79 | 9.299 | 0,003 | 43,42
35 | 8.362 | 0,0029 | 34,22 | 9.089 | 0,0024 | 37,71 | 8.411 | 0,0019 | 34,72 | 9.212 | 0,0024 | 38,8
40 | 8.171 | 0,004 | 29,94 | 8.969 | 0,0053 | 33,16 | 8.237 | 0,0066 | 30,38 | 9.098 | 0,0034 | 34,24
45 | 7.983 | 0,0109 | 25,56 | 8.723 | 0,0036 | 28,99 | 8.008 | 0,0088 | 26,15 | 8.934 | 0,0042 | 29,8
50 | 7.608 | 0,0157 | 21,64 | 8.454 | 0,0138 | 24,79 | 7.721 | 0,0115 | 21,99 | 8.665 | 0,0066 | 25,6
55 | 7.071 | 0,0208 | 18,01 | 8.035 | 0,0144 | 20,91 | 7.253 | 0,0156 | 18,17 | 8.245 | 0,0096 | 21,73
60 | 6.337 | 0,0245 | 14,69 | 7.337 | 0,0202 | 17,54 | 6.608 | 0,0354 | 14,59 | 7.721 | 0,0148 | 17,94
65 | 5.418 | 0,0412 | 11,56 | 6.586 | 0,0241 | 14,11 | 5.596 | 0,0382 | 11,59 | 6.924 | 0,0284 | 14,58
70 | 4.151 | 0,0805 | 8,99 | 5.505 | 0,0441 | 11,16 | 4.366 | 0,068 | 8,82 | 5.760 | 0,0366 | 11,8
75 | 2.793 | 0,1076 | 6,75 | 4.237 | 0,0833 | 8,43 | 2.895 | 0,0721 | 6,52 | 4.620 | 0,0532 | 8,87
80 | 1.442 | 0,25 | 4,79 | 2.753 | 0,1274 | 6,13 | 1.255 | 0,0854 | 5,32 | 3.214 | 0,1221 | 6,21
85 | 457 | 0,4583 | 3,57 | 1.433 | 0,375 | 3,69 | 451 | 0,2903 | 3,53 | 1.542 | 0,1646 | 4,25
| 1993-1997 | 1998-2002
0 | 10.000 | 0,0197 | 63,41 | 10.000 | 0,0242 | 67,99 | 10.000 | 0,0177 | 64,3 | 10.000 | 0,0129 | 69,76
1 | 9.803 | 0,0046 | 63,69 | 9.758 | 0,0051 | 68,67 | 9.823 | 0,0025 | 64,45 | 9.871 | 0,0038 | 69,68
5 | 9.623 | 0,0007 | 60,83 | 9.562 | 0,0004 | 66,03 | 9.671 | 0,0008 | 61,42 | 9.759 | 0,0004 | 66,45
10 | 9.589 | 0,0008 | 56,04 | 9.547 | - | 61,12 | 9.632 | - | 56,66 | 9.739 | - | 61,58
15 | 9.553 | 0,0035 | 51,23 | 9.539 | 0,0032 | 56,17 | 9.585 | 0,0027 | 51,92 | 9.717 | 0,0014 | 56,71
20 | 9.327 | 0,0065 | 47,38 | 9.443 | 0,0006 | 51,71 | 9.398 | 0,0086 | 47,87 | 9.634 | 0,0034 | 52,17
25 | 9.067 | 0,0049 | 43,65 | 9.368 | 0,0029 | 47,1 | 9.100 | 0,004 | 44,33 | 9.538 | 0,0033 | 47,66
30 | 8.856 | 0,0061 | 39,6 | 9.292 | 0,0013 | 42,45 | 8.923 | 0,0038 | 40,14 | 9.435 | 0,0026 | 43,14
35 | 8.673 | 0,0043 | 35,36 | 9.237 | 0,0032 | 37,69 | 8.758 | 0,0033 | 35,83 | 9.353 | 0,0004 | 38,49
40 | 8.501 | 0,005 | 31,01 | 9.115 | 0,0055 | 33,14 | 8.593 | 0,0031 | 31,45 | 9.265 | 0,0022 | 33,82
45 | 8.290 | 0,0057 | 26,7 | 8.939 | 0,0037 | 28,72 | 8.387 | 0,0049 | 27,13 | 9.109 | 0,0017 | 29,33
50 | 8.092 | 0,0093 | 22,27 | 8.721 | 0,0055 | 24,35 | 8.117 | 0,006 | 22,92 | 8.896 | 0,0119 | 24,94
55 | 7.666 | 0,0082 | 18,3 | 8.379 | 0,0085 | 20,18 | 7.772 | 0,0109 | 18,77 | 8.468 | 0,0129 | 21,03
60 | 7.152 | 0,025 | 14,34 | 7.690 | 0,0147 | 16,67 | 7.214 | 0,0356 | 14,93 | 7.970 | 0,0146 | 17,12
65 | 6.139 | 0,0406 | 11,1 | 6.873 | 0,0302 | 13,21 | 6.188 | 0,0415 | 11,83 | 7.112 | 0,036 | 13,73
70 | 4.632 | 0,0777 | 8,51 | 5.597 | 0,0622 | 10,4 | 4.981 | 0,0752 | 8,84 | 5.977 | 0,0575 | 10,67
75 | 2.972 | 0,1509 | 6,34 | 4.053 | 0,0785 | 8,06 | 3.224 | 0,1079 | 6,73 | 4.564 | 0,0707 | 7,88
80 | 1.364 | 0,1798 | 4,81 | 2.479 | 0,1313 | 5,94 | 1.516 | 0,117 | 5,36 | 2.599 | 0,1329 | 6,2
85 | 427 | 0,4 | 3,46 | 1.013 | 0,1647 | 4,53 | 516 | 0,25 | 4,04 | 1.118 | 0,1831 | 4,98
| 2003-2007 | 2008-2012
0 | 10.000 | 0,0134 | 66,66 | 10.000 | 0,008 | 71,92 | 10.000 | 0,0073 | 68,73 | 10.000 | 0,005 | 73,45
1 | 9.866 | 0,004 | 66,56 | 9.920 | 0,0018 | 71,51 | 9.927 | 0,0023 | 68,23 | 9.950 | 0,001 | 72,82
5 | 9.745 | 0,0026 | 63,36 | 9.841 | 0,0009 | 68,06 | 9.845 | - | 64,78 | 9.901 | - | 69,17
10 | 9.700 | 0,0004 | 58,64 | 9.811 | - | 63,26 | 9.835 | 0,0005 | 59,84 | 9.898 | - | 64,19
15 | 9.672 | 0,0028 | 53,8 | 9.786 | 0,0025 | 58,41 | 9.809 | 0,0021 | 54,99 | 9.883 | 0,0022 | 59,28
20 | 9.539 | 0,0077 | 49,49 | 9.704 | 0,0005 | 53,87 | 9.681 | 0,0043 | 50,66 | 9.797 | 0,0034 | 54,77
25 | 9.243 | 0,0033 | 45,97 | 9.635 | 0,0018 | 49,23 | 9.461 | 0,0029 | 46,76 | 9.710 | 0,0005 | 50,23
30 | 9.094 | 0,0032 | 41,67 | 9.583 | 0,0013 | 44,48 | 9.312 | 0,0021 | 42,45 | 9.672 | 0,0006 | 45,42
35 | 8.998 | 0,0036 | 37,08 | 9.499 | 0,0023 | 39,84 | 9.173 | 0,004 | 38,04 | 9.623 | 0,0014 | 40,63
40 | 8.842 | 0,0032 | 32,67 | 9.408 | 0,003 | 35,2 | 9.030 | 0,0033 | 33,59 | 9.531 | 0,0029 | 35,99
45 | 8.645 | 0,0036 | 28,33 | 9.306 | 0,0028 | 30,54 | 8.880 | 0,0034 | 29,1 | 9.448 | 0,0031 | 31,27
50 | 8.423 | 0,0066 | 23,99 | 9.096 | 0,0049 | 26,16 | 8.672 | 0,0053 | 24,71 | 9.278 | 0,0078 | 26,78
55 | 8.119 | 0,0077 | 19,76 | 8.766 | 0,0112 | 22,01 | 8.383 | 0,0129 | 20,43 | 9.027 | 0,01 | 22,43
60 | 7.582 | 0,0122 | 15,88 | 8.286 | 0,0175 | 18,07 | 7.898 | 0,0218 | 16,47 | 8.508 | 0,0177 | 18,57
65 | 6.884 | 0,0406 | 12,12 | 7.627 | 0,0261 | 14,32 | 7.181 | 0,0308 | 12,76 | 7.807 | 0,0283 | 14,92
70 | 5.536 | 0,0612 | 9,19 | 6.502 | 0,0406 | 11,18 | 5.933 | 0,0482 | 9,69 | 6.716 | 0,0296 | 11,77
75 | 3.782 | 0,0949 | 6,8 | 4.959 | 0,0644 | 8,55 | 4.193 | 0,1098 | 7,18 | 5.243 | 0,0725 | 9,06
80 | 1.915 | 0,1532 | 4,98 | 3.038 | 0,1083 | 6,56 | 2.244 | 0,1557 | 5,51 | 3.658 | 0,1264 | 6,5
85 | 571 | 0,1563 | 3,56 | 1.465 | 0,1818 | 4,84 | 810 | 0,2045 | 4,18 | 1.694 | 0,1215 | 5,04

http://bank.stat.gl/bedbbd2

Malugiuk.: Toqusimanngitsuni kisitsisini pineqartut nukarliit najoqqutaralugit kisitsisaapput. Soorlu 1986-1990-mi inuit 10.000-ikkaaraanni nukappiaqqat ataatsimik ukiullit 9.751-iussapput. Toqusartut akuttussusiini pineqarpoq ukiut taakkartorneqartut akornini toqusinnaanermut periarfissat 10.000-delii. Agguaqatigiissillugu utoqqaatigilersarneq: ukioqatigiit akornanni toqusimanngitsut ataanni agguaqatigiissillugu suli inuunerisassaq.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 7. Meeqqat uumallutik inuusut arnaasa qassinik ukioqanerinut immikkoortiterlugit

|  | 1980 | 1985 | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2012
|  | Meeqqat uumallutik inuusut
Innuttaasut tamakkerlugit | 1.034 | 1.152 | 1.258 | 1.101 | 879 | 886 | 869 | 790
| 15-19 | 203 | 213 | 123 | 120 | 150 | 147 | 87 | 92
| 20-24 | 314 | 409 | 446 | 250 | 241 | 277 | 243 | 238
| 25-29 | 304 | 288 | 404 | 365 | 196 | 193 | 234 | 247
| 30-34 | 135 | 176 | 198 | 266 | 192 | 147 | 148 | 169
| 35-39 | 57 | 51 | 76 | 81 | 89 | 100 | 64 | 63
| 40-44 | 17 | 13 | 11 | 18 | 10 | 19 | 12 | 11
| 45+ | 1 | 2 | - | - | 1 | 2 | 2 | -
Anaanaasut Kalaallit Nunaanni inuunngorsimasut | 913 | 1.033 | 1.144 | 1.012 | 807 | 794 | 774 | 732
| 15-19 | 201 | 208 | 118 | 115 | 148 | 142 | 85 | 92
| 20-24 | 291 | 393 | 425 | 242 | 224 | 268 | 240 | 226
| 25-29 | 253 | 229 | 366 | 328 | 171 | 157 | 216 | 231
| 30-34 | 105 | 152 | 163 | 238 | 168 | 115 | 132 | 134
| 35-39 | 45 | 39 | 64 | 72 | 85 | 92 | 45 | 53
| 40-44 | 14 | 10 | 8 | 16 | 10 | 18 | 12 | 10
| 45+ | 1 | 2 | - | - | 1 | 1 | 2 | -
|  | Agguaqatigiissillugu inuit amerlassusaat
Katillugit | 15-19 | 3.063 | 2.831 | 1.684 | 1.694 | 1.912 | 2.243 | 2.262 |      2.150
| 20-24 | 2.417 | 3.095 | 2.790 | 1.583 | 1.631 | 1.919 | 2.187 |      2.284
| 25-29 | 2.012 | 2.514 | 3.095 | 2.733 | 1.557 | 1.641 | 1.905 |      1.998
| 30-34 | 1.567 | 1.988 | 2.457 | 2.909 | 2.613 | 1.587 | 1.611 |      1.789
| 35-39 | 1.512 | 1.497 | 1.833 | 2.205 | 2.728 | 2.497 | 1.462 |      1.412
| 40-44 | 1.104 | 1.400 | 1.387 | 1.671 | 2.041 | 2.598 | 2.335 |      1.893
| 45+ | 1.029 | 1.057 | 1.330 | 1.253 | 1.574 | 1.936 | 2.456 |      2.499
Anaanaasut Kalaallit Nunaanni inuunngorsimasut | 15-19 | 2.918 | 2.667 | 1.508 | 1.550 | 1.834 | 2.156 | 2.199 |      2.091
| 20-24 | 2.193 | 2.881 | 2.576 | 1.430 | 1.488 | 1.816 | 2.077 |      2.176
| 25-29 | 1.614 | 2.170 | 2.770 | 2.467 | 1.344 | 1.390 | 1.702 |      1.772
| 30-34 | 1.159 | 1.603 | 2.109 | 2.633 | 2.370 | 1.310 | 1.337 |      1.511
| 35-39 | 1.194 | 1.146 | 1.540 | 1.968 | 2.522 | 2.282 | 1.246 |      1.185
| 40-44 | 969 | 1.137 | 1.114 | 1.460 | 1.841 | 2.426 | 2.172 |      1.710
| 45+ | 929 | 934 | 1.098 | 1.049 | 1.382 | 1.753 | 2.290 |      2.335
|  | Kinguaassiorsinnaassuseq
Katillugit | Tamakkii-sumik erniorneq | 2.438 | 2.279 | 2.467 | 2.506 | 2.319 | 2.343 | 2.252 | 1.996
| 15-19 | 66 | 75 | 73 | 71 | 78 | 66 | 52 | 40
| 20-24 | 130 | 132 | 160 | 158 | 148 | 144 | 113 | 106
| 25-29 | 151 | 115 | 131 | 134 | 126 | 118 | 138 | 117
| 30-34 | 86 | 89 | 81 | 91 | 73 | 93 | 86 | 83
| 35-39 | 38 | 34 | 41 | 37 | 33 | 40 | 49 | 45
| 40-44 | 15 | 9 | 8 | 11 | 5 | 7 | 11 | 6
| 45+ | 1 | 2 | - | - | 1 | 1 | - | 1
Anaanaasut Kalaallit Nunaanni inuunngorsimasut | Tamakkii-sumik erniorneq | 2.511 | 2.299 | 2.507 | 2.572 | 2.346 | 2.313 | 2.189 | 2.030
| 15-19 | 69 | 78 | 78 | 74 | 81 | 66 | 53 | 41
| 20-24 | 133 | 136 | 165 | 169 | 151 | 148 | 113 | 110
| 25-29 | 157 | 106 | 132 | 133 | 127 | 113 | 140 | 122
| 30-34 | 91 | 95 | 77 | 90 | 71 | 88 | 78 | 87
| 35-39 | 38 | 34 | 42 | 37 | 34 | 40 | 43 | 38
| 40-44 | 14 | 9 | 7 | 11 | 5 | 7 | 10 | 7
| 45+ | 1 | 2 | - | - | 1 | 1 | - | 1

http://bank.stat.gl/benbblm1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 8. Kalaallit Nunaannut nuuttut aamma Kalaallit Nunaannit nuuttut sumi inunngorsimanerinut immikkoortiterlugit

| Kalaallit Nunaannut nuuttut | Kalaallit Nunaannit Nuuttut
| Katillugit | Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut | Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasut | Katillugit | Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut | Kalaallit Nunaat avataani inunngorsimasut
1993 | 2.091 | 466 | 1.625 | 2.618 | 799 | 1.819
1994 | 2.119 | 472 | 1.647 | 2.473 | 780 | 1.693
1995 | 2.236 | 532 | 1.704 | 2.702 | 898 | 1.804
1996 | 2.414 | 662 | 1.752 | 2.897 | 1.081 | 1.816
1997 | 2.579 | 740 | 1.839 | 2.980 | 1.113 | 1.867
1998 | 2.419 | 735 | 1.684 | 2.934 | 1.154 | 1.780
1999 | 2.488 | 803 | 1.685 | 2.804 | 1.093 | 1.711
2000 | 2.323 | 837 | 1.486 | 2.528 | 995 | 1.533
2001 | 2.461 | 804 | 1.657 | 2.708 | 1.038 | 1.670
2002 | 2.126 | 624 | 1.502 | 2.414 | 981 | 1.433
2003 | 2.388 | 826 | 1.562 | 2.733 | 1.141 | 1.592
2004 | 2.482 | 923 | 1.559 | 2.718 | 1.114 | 1.604
2005 | 2.514 | 870 | 1.644 | 2.962 | 1.252 | 1.710
2006 | 2.404 | 890 | 1.514 | 3.048 | 1.358 | 1.690
2007 | 2.417 | 886 | 1.531 | 2.983 | 1.393 | 1.590
2008 | 2.536 | 907 | 1.629 | 3.175 | 1.560 | 1.615
2009 | 2.551 | 1.076 | 1.475 | 2.740 | 1.354 | 1.386
2010 | 2.491 | 1.043 | 1.448 | 2.651 | 1.334 | 1.317
2011 | 2.283 | 905 | 1.378 | 2.442 | 1.215 | 1.227
2012 |          2.191 |             871 |          1.320 |          2.900 |          1.483 |          1.417

http://bank.stat.gl/benbbiu2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 9. Innuttaasut naalagaaffimmi innuttaassusaannut immikkoortiterlugit

Naalagaaffiit innuttaaffigineqartut | 1980 | 1985 | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2013
Katillugit | 49.785 | 52.955 | 55.567 | 55.732 | 56.110 | 56.972 | 56.452 |     56.370
Danmark | 49.400 | 52.501 | 55.129 | 55.418 | 55.602 | 56.442 | 55.716 |     55.392
Finland | 15 | 7 | 9 | 4 | 10 | 5 | 8 |            20
Island | 15 | 21 | 26 | 34 | 115 | 100 | 94 |          180
Norge | 129 | 138 | 116 | 66 | 84 | 48 | 61 |            70
Sverige | 108 | 144 | 145 | 63 | 100 | 86 | 92 |            99
Estland | - | - | - | - | 3 | 3 | - |            -  
Letland | - | - | - | - | - | - | - |              2
Litauen | - | - | - | - | 1 | 1 | 7 |              4
Belgien | - | - | 2 | 1 | 2 | 3 | 4 |              3
Cypern | - | - | 1 | - | 1 | 1 | - |            -  
Frankrig | 13 | 10 | 8 | 9 | 10 | 11 | 13 |            11
Grækenland | - | - | 1 | - | - | - | - |            -  
Holland | 2 | 4 | 2 | 4 | 5 | 4 | 8 |              8
Irland | 1 | - | 1 | 3 | - | 3 | 2 |              2
Italien | 1 | 3 | 2 | 2 | 6 | 7 | 5 |              7
Luxembourg | - | - | - | - | - | - | - |            -  
Malta | - | - | - | - | - | - | - |            -  
Polen | - | - | 4 | - | 3 | 2 | 24 |            29
Portugal | - | - | 1 | 1 | - | - | - |            -  
Slovakiet | - | - | - | - | - | - | 6 |              7
Slovenien | - | - | - | - | - | - | - |            -  
Kroatien | - | - | - | - | - | - | 1 |            12
Spanien | 1 | 3 | 4 | 3 | 1 | - | 2 |              4
Storbritanien | - | - | 34 | 22 | 20 | 12 | 22 |            14
Czekiet | - | - | - | - | 1 | 2 | 1 |            -  
Czechoslovakiet (tidligere) | - | 2 | 3 | - | - | - | - |            -  
Tyskland | 28 | 24 | 20 | 20 | 24 | 46 | 61 |            60
Østtyskland (tidligere) | - | - | - | - | - | - | - |            -  
Ungarn | 3 | - | 1 | - | - | - | - |            -  
Østrig | 5 | 1 | - | - | 1 | - | 3 |              4
Switzerland | 2 | 4 | 4 | 2 | 3 | 8 | 7 |              4
Bulgarien | - | - | - | 3 | 7 | 10 | 16 |            20
Rumænien | - | - | - | - | 1 | 9 | 11 |            13
Tyrkiet | - | 1 | 1 | - | - | - | 2 |              1
Rusland | - | - | - | - | 13 | 18 | 3 |              5
Sovjetunionen (tidligere) | - | - | - | - | - | 1 | 1 |            -  
Hviderusland | - | - | - | - | - | - | - |            -  
Ukraine | - | - | - | 1 | - | - | - |            -  
Øvrige Europa | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 |              1
USA | 16 | 31 | 22 | 23 | 19 | 18 | 29 |            43
Canada | 3 | 12 | 4 | 14 | 8 | 20 | 13 |            13
Øvrige Amerika | 1 | - | 3 | 6 | 9 | 6 | 13 |            14
Etiopien | - | - | - | - | - | - | - |            -  
Marokko | - | - | - | - | - | 1 | 1 |              2
Somalia | - | - | - | - | - | - | - |            -  
Øvrige Afrika | - | 1 | 2 | 1 | 3 | 1 | 9 |            13
Afghanistan | - | - | - | - | - | - | - |            -  
Bangladesh | - | - | - | - | - | - | 1 |            -  
Philippinerne | - | - | - | 6 | 5 | 10 | 51 |          119
Indien | - | 1 | 1 | 1 | 4 | 5 | 1 |              1
Irak | - | - | - | - | - | - | - |            -  
Iran | - | 1 | 4 | - | 2 | - | 1 |              1
Japan | 1 | 1 | 2 | 2 | 3 | 2 | 6 |              7
Kina | - | - | - | - | - | 5 | 6 |            14
Libanon | - | - | 1 | - | - | - | - |            -  
Pakistan | - | - | - | - | 1 | 1 | 2 |              1
Sri Lanka | - | - | - | 1 | - | 2 | 1 |              1
Syrien | - | - | - | - | - | - | - |            -  
Thailand | - | 3 | 6 | 14 | 37 | 63 | 131 |          152
Vietnam | - | - | - | - | - | - | - |            -  
Øvrige Asien | - | - | 3 | 2 | 3 | 9 | 12 |            12
Oceanien | - | - | - | 2 | 1 | 5 | 4 |              2
Statsløs | - | - | 1 | - | - | - | - |            -  
Ukendt | 39 | 41 | 2 | 2 | - | 1 | - |              3

http://bank.stat.gl/benst6

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

4. Ineqarneq

2010-01-01

Ineqarneq nalinginnaasumik

Kalaallit Nunaanni inissiat amerlanerpaartaat pisortanit pigineqarput, inissianillu ineriartortitsineq politikkikkut aalajangiinernik tunngaveqarpoq. Inissiat amerlanerpaartaat attartortittagaapput.

Piginneqatigiilluni inissiaateqarnerup inissiamillu nammineq pigisaqarnerup annertusarnissaa politikkikkut anguniagaavoq, taamatut ineriartortitsinikkut inuit namminneq ileqqaaruteqarnissaannik siuarsaanerussaaq inuiaqatigiit aningaasarsiornerannut iluaqutaanissaa naatsorsuutigineqarpoq.

1990-mili nunaqarfinni illoqarfinnilu piginneqatigiilluni inissiat sanaartorneqarsinnaalerput.

Inissianik nammineq pigisallit peqatigiiffiliornissaat Naalakkersuisut kajumissaarutigaat. Piginneqatigiilluni inissiaatillit peqatigiiffii arlallit 2009-miit nammineq inissianik piginnittutut peqatigiiffinngortiterput.

Inissiat pisortanit pigineqartut ilarpassui iluamik aserfallatsaaliorneqarsimanngillat ukiunilu aggersuni iluarsaattariaqarlutik.

Nittartagaq takuneqarsinnaasoq:

Piginneqatigiilluni inissiateqarluni peqatiiggiit aamma inissianik nammineq pigisallit peqatigiiffii pillugit nittartakkami uani takukkit: www.nanoq.gl

Ineqarnermut tunngasut aaqqissuussaanerat

Inissiat pisortanit pigineqartut danskit naalagaaffianit 1987-mi tiguneqarput. Maanna ineqarnermut tunngasut Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfiup ataaniipput.

Pisortat inissiaataannik ingerlatsineq pisariillisarniarlugu 1995-mi A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pilersinneqarpoq. Inissiaatileqatigiiffik Naalakkersuisunit 100 procentimik pigineqarpoq.

Nuummi Inissiaatileqatigiiffik Iserit A/S kommunip inissiaataanik 1.200-iusunik aqutsisuuvoq.

Naalakkersuisut inissiat 7.000 missaat pigaat, kommunillu inissiat 4.800 missaat pigalugit.

Ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik

Attartortut attartortitsisullu akornanni saqitsaassutit, ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfimmi suliarineqartarput, taanna 2006-mi pilersinneqarpoq.

Ininut akiliutinut iluarsartuusseqqinneq

Ulloq 1. januar 2002-mi ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinneq aammalu ineqarnermut tapiissuteqartunik aaqqissuussineq pitsaanerusoq atuutilerput. Ineqarnermut akiliutaasartunut akiliutit akiviannut naleqqunnerulersinneqarput taamaalilluni pisortanit ikiorsiissutitut tapiissutit (ineqarnermut meeqqanut tapiissutit) ineqarnermut akiliutaasartut naatsorsorneranni peerneqarlutik, taavalu tapiissut nuunneqarluni ineqarnermut tapiissutimut pitsaanerusumut, pingaarnertut inuiaqatigiit pissakinnerusunut iluaqutaasussamik. Aammattaaq ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinnerup siunertaraa kajumissaarutigalugulu pissaqarnerusut nammineq illuliortitsinermi namminersortut attartortittagaanni illuliortitsissasut soorlu piginneqatigiilluni inissianik sanaartortitsineq imaluunniit illuliortiternernut aningaasalersuineq 20-20-60 atorlugu.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik pillugu takusaqarnerorusukkuit nittartagaq una alakkaruk: Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik

A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pillugu nittartagaq una takuuk: www.ini.gl

Iserit A/S pillugu nittartagaq una alakkaruk: www.iserit.gl

Nittartagaq ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik una alakkaruk: www.maalaarut.gl

Ineqarnermut tunngasut aaqqissuussaanerat

Inissiat pisortanit pigineqartut danskit naalagaaffianit 1987-mi tiguneqarput. Maanna ineqarnermut tunngasut Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfiup ataaniipput.

Pisortat inissiaataannik ingerlatsineq pisariillisarniarlugu 1995-mi A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pilersinneqarpoq. Inissiaatileqatigiiffik Naalakkersuisunit 100 procentimik pigineqarpoq.

Nuummi Inissiaatileqatigiiffik Iserit A/S kommunip inissiaataanik 1.200-iusunik aqutsisuuvoq.

Naalakkersuisut inissiat 7.000 missaat pigaat, kommunillu inissiat 4.800 missaat pigalugit.

Ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik

Attartortut attartortitsisullu akornanni saqitsaassutit, ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfimmi suliarineqartarput, taanna 2006-mi pilersinneqarpoq.

Ininut akiliutinut iluarsartuusseqqinneq

Ulloq 1. januar 2002-mi ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinneq aammalu ineqarnermut tapiissuteqartunik aaqqissuussineq pitsaanerusoq atuutilerput. Ineqarnermut akiliutaasartunut akiliutit akiviannut naleqqunnerulersinneqarput taamaalilluni pisortanit ikiorsiissutitut tapiissutit (ineqarnermut meeqqanut tapiissutit) ineqarnermut akiliutaasartut naatsorsorneranni peerneqarlutik, taavalu tapiissut nuunneqarluni ineqarnermut tapiissutimut pitsaanerusumut, pingaarnertut inuiaqatigiit pissakinnerusunut iluaqutaasussamik. Aammattaaq ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinnerup siunertaraa kajumissaarutigalugulu pissaqarnerusut nammineq illuliortitsinermi namminersortut attartortittagaanni illuliortitsissasut soorlu piginneqatigiilluni inissianik sanaartortitsineq imaluunniit illuliortiternernut aningaasalersuineq 20-20-60 atorlugu.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik pillugu takusaqarnerorusukkuit nittartagaq una alakkaruk: Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik

A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pillugu nittartagaq una takuuk: www.ini.gl

Iserit A/S pillugu nittartagaq una alakkaruk: www.iserit.gl

Nittartagaq ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik una alakkaruk: www.maalaarut.gl

Ineqarnermut tunngasut aaqqissuussaanerat

Inissiat pisortanit pigineqartut danskit naalagaaffianit 1987-mi tiguneqarput. Maanna ineqarnermut tunngasut Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfiup ataaniipput.

Pisortat inissiaataannik ingerlatsineq pisariillisarniarlugu 1995-mi A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pilersinneqarpoq. Inissiaatileqatigiiffik Naalakkersuisunit 100 procentimik pigineqarpoq.

Nuummi Inissiaatileqatigiiffik Iserit A/S kommunip inissiaataanik 1.200-iusunik aqutsisuuvoq.

Naalakkersuisut inissiat 7.000 missaat pigaat, kommunillu inissiat 4.800 missaat pigalugit.

Ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik

Attartortut attartortitsisullu akornanni saqitsaassutit, ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfimmi suliarineqartarput, taanna 2006-mi pilersinneqarpoq.

Ininut akiliutinut iluarsartuusseqqinneq

Ulloq 1. januar 2002-mi ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinneq aammalu ineqarnermut tapiissuteqartunik aaqqissuussineq pitsaanerusoq atuutilerput. Ineqarnermut akiliutaasartunut akiliutit akiviannut naleqqunnerulersinneqarput taamaalilluni pisortanit ikiorsiissutitut tapiissutit (ineqarnermut meeqqanut tapiissutit) ineqarnermut akiliutaasartut naatsorsorneranni peerneqarlutik, taavalu tapiissut nuunneqarluni ineqarnermut tapiissutimut pitsaanerusumut, pingaarnertut inuiaqatigiit pissakinnerusunut iluaqutaasussamik. Aammattaaq ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinnerup siunertaraa kajumissaarutigalugulu pissaqarnerusut nammineq illuliortitsinermi namminersortut attartortittagaanni illuliortitsissasut soorlu piginneqatigiilluni inissianik sanaartortitsineq imaluunniit illuliortiternernut aningaasalersuineq 20-20-60 atorlugu.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik pillugu takusaqarnerorusukkuit nittartagaq una alakkaruk: Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik

A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pillugu nittartagaq una takuuk: www.ini.gl

Iserit A/S pillugu nittartagaq una alakkaruk: www.iserit.gl

Nittartagaq ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik una alakkaruk: www.maalaarut.gl

Tabel 1. Inissiat 1. januar 2010-mi, annertussutsimut annertussutsillu katinnerinut agguataarneri

| 1. jan. 2008 | 1. jan. 2009 | 1. jan. 2010 | 0-39 m² | 40-59 m² | 60-69 m² | 70-89 m² | 90+ m² | Nalu-naaru-tigine-qan-ngitsut | Init naqqi aggua-qati-giissil-lugit | Annertus-susaat katillugit | Kollegiani utoqqaallu angerlarsi-maffiini annertus-susaat
| Amerlassusaat | Kvadratmeter
Katillugit | 22.371 | 22.833 | 23.112 | 3.040 | 4.370 | 4.380 | 4.755 | 3.843 | 2.724 | 66 | 1.580.752 | 1.612.696
Nanortalik | 1.025 | 1.028 | 1.052 | 249 | 254 | 231 | 155 | 98 | 65 | 58,3 | 61.300 | 62.104
Qaqortoq | 1.467 | 1.498 | 1.511 | 242 | 326 | 198 | 227 | 212 | 306 | 65,2 | 98.559 | 102.663
Narsaq | 828 | 829 | 838 | 108 | 137 | 220 | 173 | 103 | 97 | 68,7 | 57.531 | 59.247
Paamiut | 1.067 | 1.067 | 1.075 | 200 | 218 | 189 | 327 | 65 | 76 | 62,6 | 67.425 | 68.901
Nuuk | 6.136 | 6.319 | 6.455 | 606 | 1.168 | 695 | 1.731 | 1.612 | 643 | 75,7 | 488.721 | 497.409
Maniitsoq | 1.509 | 1.512 | 1.516 | 225 | 397 | 254 | 359 | 161 | 120 | 63,7 | 96.545 | 97.841
Sisimiut | 2.042 | 2.163 | 2.180 | 273 | 310 | 437 | 421 | 271 | 468 | 67 | 146.029 | 150.769
Kangaatsiaq | 478 | 486 | 486 | 17 | 133 | 171 | 66 | 53 | 46 | 65,4 | 31.789 | 31.921
Aasiaat | 1.342 | 1.344 | 1.353 | 159 | 302 | 328 | 250 | 144 | 170 | 65,1 | 88.014 | 91.818
Qasigiannguit | 623 | 623 | 623 | 85 | 99 | 193 | 127 | 73 | 46 | 65,4 | 40.767 | 41.043
Ilulissat | 1.775 | 1.838 | 1.869 | 220 | 320 | 289 | 424 | 342 | 274 | 70,4 | 131.644 | 134.164
Qeqertarsuaq | 454 | 454 | 456 | 21 | 79 | 111 | 43 | 115 | 87 | 74,4 | 33.933 | 34.125
Uummannaq | 1.081 | 1.085 | 1.085 | 154 | 203 | 336 | 128 | 158 | 106 | 64,6 | 70.063 | 70.651
Upernavik | 871 | 874 | 894 | 156 | 129 | 290 | 92 | 173 | 54 | 65,1 | 58.209 | 58.845
Qaanaaq | 379 | 380 | 385 | 76 | 93 | 46 | 67 | 54 | 49 | 61,7 | 23.757 | 23.757
Ammassalik | 1.065 | 1.104 | 1.105 | 216 | 142 | 343 | 138 | 165 | 101 | 64,9 | 71.741 | 72.629
Illoqqortoormiut | 229 | 229 | 229 | 33 | 60 | 49 | 27 | 44 | 16 | 64,3 | 14.725 | 14.809

http://bank.stat.gl/BONBEST2

Malugiuk: "Nateq katillugu m²" ima naatsorsorneqarpoq: init naqqisa ilisimaneqartut annertussusaat aammalu init naqqi ilisimaneqanngitsut amerlassusaat agguaqatigiissillugu angissusaannik ganngerutiginerisa katinneri. Ilinniartut inaat utoqqaallu illuini init 12 m²-iutinneqarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 2. Inissiat, 1. januar 2010-mi initaasa amerlassusiinut agguataarnerat

|  | Inissiat |  |  |  |  |  |
| Katillugit | Ini 1 | Init 2 | Init 3 | Init 4 | Init 5+ | Nalunaa-rutigine-qanngitsut | Init naqqi aggua-aqatgiis-sillugit | Init katillugit | Kollegiat | Utoqqaat angerlar-simaffii | Kollegiani init aamma utoqqaat angerlarsimaffiini init
Katillugit | 23.112 | 2.019 | 5.483 | 5.502 | 5.174 | 1.589 | 3.345 | 2,9 | 68.517 | 1.928 | 752 | 71.197
Nanortalik | 1.052 | 129 | 274 | 237 | 181 | 81 | 150 | 2,9 | 3.013 | 18 | 49 | 3.080
Qaqortoq | 1.511 | 168 | 400 | 267 | 244 | 97 | 335 | 2,8 | 4.198 | 263 | 79 | 4.540
Narsaq | 838 | 63 | 191 | 255 | 137 | 70 | 122 | 3 | 2.473 | 96 | 47 | 2.616
Paamiut | 1.075 | 146 | 263 | 219 | 281 | 60 | 106 | 2,8 | 3.063 | 65 | 58 | 3.186
Nuuk | 6.455 | 601 | 1.351 | 1.517 | 1.647 | 688 | 651 | 3,1 | 20.126 | 597 | 127 | 20.850
Maniitsoq | 1.516 | 190 | 380 | 357 | 333 | 83 | 173 | 2,8 | 4.271 | 72 | 36 | 4.379
Sisimiut | 2.180 | 238 | 434 | 425 | 484 | 111 | 488 | 2,9 | 6.295 | 315 | 80 | 6.690
Kangaatsiaq | 486 | 1 | 130 | 187 | 80 | 17 | 71 | 3 | 1.437 | - | 11 | 1.448
Aasiaat | 1.353 | 135 | 320 | 321 | 311 | 60 | 206 | 2,9 | 3.889 | 260 | 57 | 4.206
Qasigiannguit | 623 | 52 | 169 | 144 | 189 | 18 | 51 | 2,9 | 1.828 | - | 23 | 1.851
Ilulissat | 1.869 | 160 | 401 | 433 | 475 | 83 | 317 | 3 | 5.554 | 140 | 70 | 5.764
Qeqertarsuaq | 456 | 18 | 78 | 83 | 155 | 26 | 96 | 3,3 | 1.487 | - | 16 | 1.503
Uummannaq | 1.085 | 50 | 345 | 256 | 189 | 42 | 203 | 2,8 | 3.054 | 7 | 42 | 3.103
Upernavik | 894 | 17 | 235 | 267 | 193 | 65 | 117 | 3,1 | 2.749 | 28 | 25 | 2.802
Qaanaaq | 385 | 7 | 140 | 105 | 45 | 13 | 75 | 2,8 | 1.067 | 18 | - | 1.085
Ammassalik | 1.105 | 37 | 297 | 386 | 186 | 61 | 138 | 3 | 3.341 | 49 | 25 | 3.415
Illoqqortoor-miut | 229 | 7 | 75 | 43 | 44 | 14 | 46 | 2,9 | 672 | - | 7 | 679

http://bank.stat.gl/BONBEST3

Malugiuk: Init amerlassusaat tassaapput init nalunngisat inissiallu qassinik initaqarnersut nalusat amerlassusaat init agguaqatigiissillugu amerlassusaannik gangerlugu.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 3. Inissialiortiterneq, illoqarfinnut nunaqarfinnullu agguataarnerat

| Illoqarfinni | Nunaqarfinni
| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009
Katillugit | 240 | 201 | 217 | 188 | 198 | 334 | 356 | 234 | 24 | 25 | 15 | 8 | 37 | 47 | 13 | 40
Nanortalik | 1 | 3 | 8 | - | - | 5 | 3 | 14 | 1 | - | 2 | - | - | 7 | - | 10
Qaqortoq | 11 | 5 | 13 | 26 | 19 | 40 | 13 | 13 | 1 | 4 | - | - | - | - | 2 | -
Narsaq | 1 | 2 | - | - | 8 | 3 | - | 7 | 4 | 2 | 1 | - | - | - | - | 2
Paamiut | - | - | - | - | - | - | - | 8 | - | - | - | - | - | - | - | -
Nuuk | 141 | 102 | 113 | 90 | 91 | 192 | 161 | 136 | - | - | - | 1 | - | - | - | -
Maniitsoq | 4 | 2 | 11 | 1 |  | 2 | 2 | 4 | 4 | - | - | - | - | - | 1 | -
Sisimiut | 12 | 30 | 11 | 7 | 25 | 4 | 120 | 9 | 1 | 4 | 3 | 2 | 24 | - | 1 | 8
Kangaatsiaq | 1 | 6 | 3 | 1 | 1 | - | 7 | - | 3 | 3 | - | - | - | - | 1 | -
Aasiaat | 31 | 3 | 6 | 8 | 4 | 2 | 1 | 9 | 1 | - | - | - | 1 | - | - | -
Qasigiannguit | - | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ilulissat | 19 | 19 | 20 | 23 | 30 | 55 | 8 | 27 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | 3 | - | 1
Qeqertarsuaq | 1 | - | - | 12 | - | 11 | - | 2 | - | - | - | - | 3 | - | - | -
Uummannaq | 11 | 1 | 4 | 3 | 2 | 4 | 1 | - | 5 | 4 | - | 1 | 1 | 2 | 3 | -
Upernavik | 3 | 7 | 9 | 2 | - | 4 | 3 | 1 | - | 3 | 6 | - | 4 | 24 | - | 19
Qaanaaq | 1 | 1 | 3 | 2 | - | 1 | 3 | 3 | - | 1 | - | - | - | - | - | -
Ammassalik | 1 | 16 | 16 | 13 | 14 | 11 | 34 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 11 | 5 | -
Illoqqortoormiut | 2 | 2 | - | - | 4 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -

http://bank.stat.gl/BONBE3

Malugiuk: Kommuninit siusinnerusukkut nalunaartoqannginnera nutaanillu nalunaaruteqartoqarneranut tunngatillugu iluarsisat pissutigalugit kisitsisit kisitsisinit saqqummiuteriikkanut sanilliullugit allaanerulaarsinnaapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 4. Inissialiortiterneq, piginnittunut aningaasalersueriaatsimullu agguataarnerat

| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009
Katillugit | 230 | 330 | 264 | 226 | 232 | 196 | 235 | 381 | 369 | 274
| Kommunit pigisaat
Katillugit | 107 | 131 | 101 | 34 | 45 | 60 | 68 | 67 | 69 | 91
Nalunaarutigineqarsimanngitsut | - | - | - | - | 2 | - | - | 1 | - | -
Sulisut najugaqarfii | - | 13 | - | - | - | 6 | - | 1 | - | -
60/40 imaluunniit 20/20/60 | 84 | 82 | 31 | 24 | 34 | 37 | 62 | 62 | 56 | 77
Nammineq sanaat | 6 | 1 | 2 | - | 2 | 3 | - | - | - | 3
Misiliummik sanaartorneq | 2 | - | - | - | - | 12 | - | 1 | - | -
10-40-50-mik aaqqitat | - | - | - | - | - | - | - | - | 9 | -
Kommunini suliat | 15 | 35 | 68 | 10 | 7 | 2 | 6 | 2 | 4 | 11
| Namminersornerullutik / Namminersorlutik Oqartussanit pigineqartut
Katillugit | 4 | 22 | 27 | 106 | - | - | 1 | 4 | 73 | 4
Nalunaarutigineqarsimanngitsut | - | - | - | 93 | - | - | 1 | - | - | -
Sulisut najugaqarfii | 4 | - | - | 1 | - | - | - | - | - | -
Nammineq sanaat | - | 3 | 1 | - | - | - | - | 4 | - | 3
60/40 imaluunniit 20/20/60 | - | - | - | - | - | - | - | - | 73 | -
Nammineq aningaasaliiffigsat | - | 19 | 26 | 12 | - | - | - | - | - | 1
| Nammineq pigisat
Katillugit | 117 | 170 | 136 | 86 | 187 | 136 | 166 | 310 | 227 | 179
Nalunaarutigineqarsiman-ngitsut | - | 1 | - | - | - | - | - | 1 | - | -
BSU | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | -
Misiliummik sanaartorneq | - | - | - | - | - | - | - | 1 | - | -
60/40 imaluunniit 20/20/60 | - | 2 | 1 | - | 1 | 2 | - | - | 1 | 123
Piginneqatigiilluni najugaqarfiit | 32 | 38 | 46 | 36 | 93 | 38 | 98 | 81 | 18 | -
Nammineq sanaat | 41 | 42 | 41 | 29 | 24 | 11 | 12 | 44 | 20 | 27
Nammineq aningaassaliiffigisat, pisortanit taperneqarnani | 41 | 83 | 42 | 15 | 17 | 5 | 21 | 4 | 4 | 29
10-40-50-mik aaqqitat | 3 | 4 | 6 | 6 | 52 | 80 | 35 | 179 | 183 | -
| Nalunaarutigineqarsimanngitsut
Katillugit | 2 | 7 | - | - | - | - | - | 2 | - | -
Nalunaarutigineqarsimanngisut | 2 | - | - | - | - | - | - | 2 | - | -
Piginneqatigiilluni najugaqarfiit | - | 3 | - | - | - | - | - | - | - | -
Nammineq sanaat | - | 4 | - | - | - | - | - | - | - | -

http://bank.stat.gl/BONBE1

Malugiuk: Kommuninit siusinnerusukkut nalunaartoqannginnera nutaanillu nalunaaruteqartoqarneranut tunngatillugu iluarsisat pissutigalugit kisitsisit kisitsisinit saqqummiuteriikkanut sanilliullugit allaanerulaarsinnaapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 4. Inissialiortiterneq, piginnittunut aningaasalersueriaatsimullu agguataarnerat

| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009
Katillugit | 230 | 330 | 264 | 226 | 232 | 196 | 235 | 381 | 369 | 274
| Kommunit pigisaat
Katillugit | 107 | 131 | 101 | 34 | 45 | 60 | 68 | 67 | 69 | 91
Nalunaarutigineqarsimanngitsut | - | - | - | - | 2 | - | - | 1 | - | -
Sulisut najugaqarfii | - | 13 | - | - | - | 6 | - | 1 | - | -
60/40 imaluunniit 20/20/60 | 84 | 82 | 31 | 24 | 34 | 37 | 62 | 62 | 56 | 77
Nammineq sanaat | 6 | 1 | 2 | - | 2 | 3 | - | - | - | 3
Misiliummik sanaartorneq | 2 | - | - | - | - | 12 | - | 1 | - | -
10-40-50-mik aaqqitat | - | - | - | - | - | - | - | - | 9 | -
Kommunini suliat | 15 | 35 | 68 | 10 | 7 | 2 | 6 | 2 | 4 | 11
| Namminersornerullutik / Namminersorlutik Oqartussanit pigineqartut
Katillugit | 4 | 22 | 27 | 106 | - | - | 1 | 4 | 73 | 4
Nalunaarutigineqarsimanngitsut | - | - | - | 93 | - | - | 1 | - | - | -
Sulisut najugaqarfii | 4 | - | - | 1 | - | - | - | - | - | -
Nammineq sanaat | - | 3 | 1 | - | - | - | - | 4 | - | 3
60/40 imaluunniit 20/20/60 | - | - | - | - | - | - | - | - | 73 | -
Nammineq aningaasaliiffigsat | - | 19 | 26 | 12 | - | - | - | - | - | 1
| Nammineq pigisat
Katillugit | 117 | 170 | 136 | 86 | 187 | 136 | 166 | 310 | 227 | 179
Nalunaarutigineqarsiman-ngitsut | - | 1 | - | - | - | - | - | 1 | - | -
BSU | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | -
Misiliummik sanaartorneq | - | - | - | - | - | - | - | 1 | - | -
60/40 imaluunniit 20/20/60 | - | 2 | 1 | - | 1 | 2 | - | - | 1 | 123
Piginneqatigiilluni najugaqarfiit | 32 | 38 | 46 | 36 | 93 | 38 | 98 | 81 | 18 | -
Nammineq sanaat | 41 | 42 | 41 | 29 | 24 | 11 | 12 | 44 | 20 | 27
Nammineq aningaassaliiffigisat, pisortanit taperneqarnani | 41 | 83 | 42 | 15 | 17 | 5 | 21 | 4 | 4 | 29
10-40-50-mik aaqqitat | 3 | 4 | 6 | 6 | 52 | 80 | 35 | 179 | 183 | -
| Nalunaarutigineqarsimanngitsut
Katillugit | 2 | 7 | - | - | - | - | - | 2 | - | -
Nalunaarutigineqarsimanngisut | 2 | - | - | - | - | - | - | 2 | - | -
Piginneqatigiilluni najugaqarfiit | - | 3 | - | - | - | - | - | - | - | -
Nammineq sanaat | - | 4 | - | - | - | - | - | - | - | -

http://bank.stat.gl/BONBE1

Malugiuk: Kommuninit siusinnerusukkut nalunaartoqannginnera nutaanillu nalunaaruteqartoqarneranut tunngatillugu iluarsisat pissutigalugit kisitsisit kisitsisinit saqqummiuteriikkanut sanilliullugit allaanerulaarsinnaapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

5. Inuussutissarsiutit aaqqissuussaanerat

2010-01-01

Inuussutissarsiornermik ingerlatsineq

Inuussutissarsiornermik ingerlatsinermi pingaarnertut siunertaavoq Kalaallit Nunaanni inuussutissarsiortunut toqqammavissatut atugassarititaasut pitsaasut pilersinneqarnissaat, taamaalilluni inuussutissarsiutit ingerlareersut nutaallu namminersortut aningaasarsiornerminnik annertusaasinnaanngornissaannut suliffissanillu ataavartunik amerlanerusunik pilersitsisinnaanissaannut periarfissiisoqarluni.

Ullumikkut inuussutissarsiutit aaqqissugaanerat 2005-imi atuutilersinneqarpoq. Ataatsimut eqikkarlugu makkuninnga ilapittuissaaq:

·         Inuussutissarsiutitigut aaqqissugaaneq arlalinnik immikkoortulik

·         Nunap immikkoortuini kommunenilu inuussutissarsiutitigut siuarsaanermi suliniutinik nukittorsaaneq

·         Suliffeqarfiit amerlisarneqarnissaat

·         Suliffeqarfinnik avammut tunisassiorusuttunik kaammattuineq aamma / imaluunniit nioqqutissiorusuttunik eqqussuineq killilersimaarniarlugu.

·         Tunisassianik ineriartortitsinermi pilersaarutinillu kaammatuinermi nutarsaanikkut ineriartortitsinikkullu aningaasaliinertigut tunisassianik sullissinernilu nutaanik ilisimasaqalersitsisoqassaaq taamatullu avammut niuernermut iluaqutaasumik tunisassianik suliffeqarfimmut naleqarnerusunik pilersitsisoqartalissalluni.

·         Inuussutissarsiornerup siuarsagaaneranut suliniutinut, pilersitsinissamut malittarisassanut, aningaasaliinernut, avammut tuniniaanermi aaqqissuussinernut tunngasunut il.il. pilersitsiniartunut suliffeqarfinnullu paasissutissanik attuumassutilinnik ajornannginnerusumik periarfissiinertigut.

Inuussutissarsiutinik siuarsaanermut aaqqissuussaaneq ingerlatseqatigiiffinnut marlunnut aaqqissugaavoq tamarmik immikkut suliaqarfilinnut, taakkuuppullu inuussutissarsiutinik ineriartortitsinermut ingerlatseqatigiiffik aningaasaliisarnermullu ingerlatseqatigiiffik (ventureselskab).

Sanaartornermut, avatangiisinut nukissiuutinullu Sanaartornermik Ilinniarfik ARTEK-ilu, Center for Arktisk Teknologi aamma Danmarks Tekniske Universitet suleqatigalugit Sisimiuni ineriartortitsiveqarfinnik marlunnik pilersitsisoqarpoq. Aalisakkanut inuussutissanullu allanut Aalisakkanik Tunisassiornermut Ilinniarfik DTU-lu suleqatigalugit aammattaaq ineriartortitsiveqarfimmik pilersitsisoqarpoq.

Inuussutissarsiutinik siuarsaanermut aaqqissuussinerit atugaanerat

Inuussutissarsiutinik siuarsaanermi aaqqissuussaanermi qitiusut ilagaat inuussutissarsiutinik siuarsaanermut aaqqissuussinerit, tamatumani siunertaalluni inuussutissarsiutinik siuarsaanermut siunertanut aningaasaliinissanut aqqutissiunissaq.

Aaqqissuussinerit tassaapput:

·         Nalinginnaasumik siunnersuisarnermi klippekorteqartitsineq, assersuutigalugu ingerlatseqatigiiffimmik pilersitsinermi kiisalu annissuinermut nutaaliornermullu tunngatillugu

·         Tunisassianik ineriartortitsinermut tapiissuteqartarneq

·         Attartornermi qularnaveeqqusiisarneq

·         Inuussutissarsiornerup siuarsagaaneranut suliniutinut aningaasaateqarfimmit NUKIIT tapersiineq.

Nunatsinni Takornariaqarnikkut Inuussutissarsiornikkullu Siunnersuisoqatigiit A/S inuussutissarsiutinik ineriartortitsivik Inuussutissarsiutit ineriartortinneqarnerisa aaqqissugaanerisa nutarterneqarnerisa malitsigaa Greenland Tourism A/S-ip januaarip aallaqqaataat 2005 aallarnerfigalugu inuussutissarsiutinik ineriartortitsivinngortinneqarnera. Suliassaqarfiit nutaat ersarissarniarlugit Greenland Tourism A/S Nunatsinni Takornariaqarnikkut Inuussutissarsiornikkullu Siunnersuisoqatigiinnik ateqalerpoq.

Kalaallit Nunaanni Takornariaqarnikkut Inuussutissarsiuteqarnikkullu Siunnersuisoqatigiit (NTIS) inuussutissarsiutit nunamiittut pillugit siunnersuisuutitaavoq. 2007-miit NTIS-p Greenland Venture A/S-p nunani avannarlerni EU-mullu suleqateqarnissamik iliuusissamik aaqqissuussisimanermut isumaqatigiissummik ingerlatsinera tiguaa.

NTIS'p takornariaqarnermut inuussutissarsiutillu nunamiittut pillugit suliassai Namminersorlutik Oqartussat sulissussinissamik isumaqatigiissusiaanni nassuiarneqarpoq.

Greenland Development A/S

Ingerlatseqatigiiffiuvoq aktieselskabiulluni Namminersorlutik Oqartussat kiffartuunneqarnissamik isumaqatigiissutitigoortumik aningaasalersorneqartoq, pingaartumik Kalaallit Nunanni erngup nukinganik pissamaatit aluminiuleriffissamut tunngatillugu soqutigineqalersimammata.

Greenland Venture A/S annaaneqaratarsinnaasunik aningaasaliisartoqatigiiffik

Annaaneqaratarsinnaasunik aningaasaliisartoqatigiiffiup Greenland Venture A/S-ip siunertaraa siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu aningaasaliissuteqartarnissaq, pingaartumik suliffeqarfiit pilersaarusiornerannut ineriartortitsileruttornerannullu sammisunut. Aningaasaliissuteqartarfik iluanaarniarfittut tunngaveqartinneqarpoq.

Kalaallit Nunaanni Inuussutissarsiutinik ineriartortitsineq pillugu Siunnersuisoqatigiit

Inuussutissarsiutinik ineriartortitsineq pillugu Siunnersuisoqatigiit siunissami qanoq ililluta Kalaallit Nunaata aningaasaqarnera pitsaasoq qulakkeersinnaassaneripput akiniartussaavaat. Taamaalillutik siunnersuisoqatigiit pingaarnertut suliassaraat Kalaallit Nunaata maannakkut inissisimanera, siunissami qaninnerusumi ungasinnerusumiluunniit aningaasarsiornikkut ineriartornermi, napasinnaasumik inuussutissarsiutinik ineriartortitsinermi tassuunatigullu suliffeqarfiit ataannarsinnaasut ammasumik aningaasarsiornermi toqqammaviit iluanni ajornartorsiutit suunersut paasiniassallugit.

Pilersuineq, kiffartuunneqarnissamik isumaqatigiissuteqarnikkut ingerlanneqartoq

Namminersorlutik Oqartussat aamma KNI A/S-ip akornanni kiffartuussilluni sullissinissamut isumaqatigiissuteqarput. Tunngaviusumik isumaqatigiissutaavoq nioqqutissanik niuerneq orsussanillu pilersuineq imminnut aningaasalersoqatigiissanngitsut. Imaappoq, pilersuinerit taakkua akornanni aningaasartuutinik nuussisoqannginnissaa, tamaaliortoqarpammi tamanna nioqqutissat nukissiuutillu akornanni akinut tunngassuteqartut allannguuteqarluinnarsinnaammata.

Nioqqutissanik pilersuineq

Namminersorlutik Oqartussat KNI Pilersuisoq A/S-imut kiffartuunneqarnissamik isumaqatigiissusiaasoq malillugu KNI Pilersusoq A/S pisussaafilerneqarpoq nunaqarfiit nunaqarfiillu avinngarusimanerusumiittut nioqqutissatigut aallaavittut nalinginnaasunik nioqqutissianik ulluinnarni atugassianik immikkut nalunaarsukkanik pilersuissasoq, piniarnermut aalisarnermullu piniutissanik ilaqartillugit.

Tamatuma saniatigut piumasaqaatit erseqqinnerusumik aalajangersakkat malillugit niuertunut allanut naleqqiullugu nioqqutissanik ulluinnarni atugassanik amerlasuukkaarlugit ingerlatsinissamut isumaqatigiissut KNI A/S-imut pisussaaffiliivoq.

Uuliamik pilersuineq

Namminersorlutik Oqartussat KNI Pilersuisoq A/S-imut aammattaaq ikummatissatigut kiffartuunneqarnissamik piginneqataaffialu Polaroil A/S isumaqatigiissusiorfigaa, piginneqatigiiffiup suliassarissagaa Kalaallit Nunaat tamakkerlugu allanngorartuunngitsumik ajornanngitsumillu akikinnerpaasinnaasumik gasuuliamik, jetfuelimik, petruuliumik benzinamillu pisisassasoq, assartuisassasoq, unningatitaqartassasoq, nassiussuisassasoq tuniniaasassasorlu.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Center for Arktisk Teknologi pillugu nittartagaq una takuuk: www.arktiskcenter.gl

Aalisakkanik Tunisassiornermut Ilinniarfik pillugu nittartagaq una takuuk: www.ati.gl

Inuussutissarsiornerup siuarsagaaneranut tunngasut pillugit nittartagaq una takuuk: www.nanoq.gl

Kalaallit Nunaanni Takornariaqarnikkut Inuussutissarsiuteqarnikkullu Siunnersuisoqatigiit nittartakkami uani takukkit: www.greenland.com

Aluminiuleriffimmik pilersitsinissamut suliniut nittartakkami uani takuuk: www.aluminium.gl

Greenland Venture A/S nittartakkami uani takuuk: www.venture.gl

Inuussutissarsiutinik ineriartortitsineq pillugu siunnersuisoqatigiit uani takukkit:

www.inussuk.gl

KNI A/S pillugu nittartagaq uani takuuk: www.pilersuisoq.gl

Polaroil-p nittartagaa una takuuk: www.kni.gl

Inuussutissarsiuteqarneq pillugu inatsiseqartitsineq

Danmarkimik naalagaaffeqatigiinneq tunngavigalugu inatsiseqartitsinerit saniatigut inuussutissarsiutinut tunngassuteqartut Inatsisartut inatsisaanni arlalinni aalajangersagaavoq. Inatsiseqartitsinerit tamakkua Inuussutissarsiornermut Suliffeqarnermullu Pisortaqarfimmit aqunneqarput.

Inuussutissarsiummik ingerlataqarneq pillugu inatsit

Inuussutissarsiummik ingerlataqarneq pillugu inatsit 2002-mi atuutilerpoq Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik (IIN) nalunaaruteqartussaatitaanertalerlugu 2006-mi kingullermik allannguuteqartinneqartoq. Inatsit inuussutissarsiummik ingerlataqarneq aalajangersimasumillu sivisussusilimmik suliffimmik neqerooruteqartarnermut atuutsinneqarpoq. Inatsilli kalaalimineerniarfinniit tuniniaasarnermut aalisarnermilluunniit, piniarnermik aallaaniarnermillu inuussutissarsiuteqarnermik ingerlataqarnermut atuutinngilaq.

Kalaallit Nunaanni Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik

Kalaallit Nunaanni Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik, IIN, Kalaallit Nunaanni suliffeqarfiit namminersortutullu inuussutissarsiuteqartut tamarmiusut tunngaviusumik paasissutissartaannik qitiusumik nalunaarsuiffiuvoq.

Nalunaarsuiffiup siunertaraa:

·         Kalaallit Nunaanni suliffeqarfeqarfiit pillugit tunngaviusumik paasissutissanik katersuinissaq

·         Suliffeqarfiit ingerlatsiviillu immikkoortiterlugit normulersorneqartarnissaat

·         Pisortanut inunnullu ataasiakkaanut tunngaviusumik paasissutissaateqartitsinissaq.

Unammilleqatigiinneq pillugu inatsit

Unammilleqatigiinnermut inatsiseqartitsineq Namminersornerullutik Oqartussat 1986-imi naalagaaffimmiit isumagisarilerpaat. Inatsisartut inatsisaat maanna atuuttoq naapertorlugu unammilleqatigiinnerup siuarsarneqarnissaa nioqqutissiornerup pitsaanerulersinneqarnissaa tunisassianillu tuniniaasarnerup kiffartuussinerillu pitsaanerulersinneqarnissaat siunertaapput. Inatsisartut inatsisaat Unammilleqatigiinneq pillugu Ataatsimiititaliamit aqunneqarpoq.

Takussutissiaq 1. Suliassat Unammilleqatigiinnermut Ataatsimiitsitaliamit suliarineqarsimasut

| 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008
Saaffiginnissutit tigusat | 50 | 35 | 21 | 30 | 26 | 33 | 29 | 96
Saaffiginnissutit aalajangiiffigineqartut | 49 | 35 | 13 | 25 | 23 | 40 | 27 | 71

Najoqqutaq: Unammilleqatigiinnermut Ataatsimiitsitaliap aamma Atuisartunut Siunnersuisoqatigiit ataatsimut allaffeqarfiat

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Inuussutissarsiorneq pillugu inatsiseqartitsineq, inuussutissarsiummik ingerlataqarneq pillugu inatsit aamma Kalaallit Nunaanni Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik adressemi uani takuneqarsinnaapput: www.nanoq.gl

Unammilleqatigiinneq pillugu Ataatsimiititaliaq uani nittartakkami takuuk: www.unammineq.gl

Namminersortutut suliassaqarfinni inuussutissarsiuteqarnerup aaqqissussaanera

Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik (IIN) tassaavoq namminersorluni inuussutissarsiuteqarnerup aaqqissuussaanerata nassuiarneqartarnissaanut paasissutissatigut tunngaviusoq.

Nunami inuussutissarsiutit

Inuussutissarsiutit nunamiittut amerlanersaat aalisarnerup, piniarnerup, aatsitassarsiornerup takornariaqartitsinerullu malitsigisaattut inissisimapput, kaaviiaartitaallu ineriartornerallu taakkunanngattaaq pissuteqartumik aallaaveqarluni. Suliffeqarfiit siunissaq isigalugu ineriartornissaat soqutiginarpoq aammalu nalinginnaasumik aningaasatigut ikiorsiissutaasartut soorlu aalisarnermut takornariaqarnermullu nalinginnaasumik minnerusarlutik.

Niuerneq

Atortussanik pisiniarfiit ulluinnarni pisiniarfinnit saqquminerpaapput. Atortussanilli pisiniarfinni suliassaqarfiit immikkut nioqqutissaatillit pingaartumik illoqarfinni anginerusuniipput.

Atortussanik pisiniarfiit anginerit pingasut tassaapput peqatigiiffik atuisartunit pigineqartoq Kalaallit Nunaanni Brugsenit, pisiniarfiutileqatigiinnit namminersortunit pigineqartoq Pisiffik A/S aamma Namminersorlutik Oqartussanit pigineqartup KNI A/S-p immikkoortortaqarfia Pilersuisoq A/S (KNI A/S).

Kalaallit Nunaanni niuertarfinnit niuernerup ilisarnaatigaa nioqqutissat ulluinnarni atortakkat tamangajammik Danmarkimit pisiarineqartarnerat. Taamaattumik Danmarkimi nioqqutissat amerlanaarlugit niuernermi akit allanngorarnerat Kalaallit Nunaanni aamma akit allanngorarnerannut pingaaruteqarpoq.

Sanaartornermik sanaartukkanillu suliassaqarfiit

Sanaartornerup ilisarnaatigaa pisortat imaluunniit pisortat ingerlatseqatigiiffiutaat suliassanik amerlanernik isumaginnittuusarnerat.

Aserfallatsaaliineq iluarsaassinerlu

Illut atortullu pioreersut amerliartuinnartut ima pisoqaassuseqalerput aserfallatsaaliinissaq nutarterinissarlu pisariaqariartuinnarluni. Inissianik, ilinniarfinnik, teknikikkut atortunik aammalu pilersuinikkut attaveqaatitigullu atortunik iluarsaaneq sanaartornikkut sulianut pingaaruteqaleriartuinnarput.

Neqerooruteqarneq, suliariumannittussarsiuussineq, sanaartornermi malittarisassat maleruaqqusat allallu

Kalaallit Nunaanni sanaartornerit suliariumannittussarsiuussisarneq pillugu inatsisikkut 1992-meersukkut malittarisassaqartinneqarput, aamma suliassanik neqerooruteqartarneq suliaqartarnerlu pillugit nalunaarummit 1994-meersumit, isumaqatigiissummi inatsisitigut/aningaasatigut tunngavigineqartut Sanaartortoqarnerani Suliaqarnermi Tunniussinermilu Ataatsimut Piumasaqaatit - AP95 - 1995-meersoq, Kalaallit Nunaanni sanaartornermi malittarisassat 1982-meersut 1987-meersumik nr. 1-imik ilassuteqaateqartut aammalu teknikikkut malinneqartartut malittarisassanik ilassuteqartinneqarput.

Sanaartornermik sanaartukkanillu suliffeqarfiit

Sanaartornermik saanartukkanillu ingerlatsiviit nunap pissusaanut naleqqussagaapput siammasissumillu najugaqarfinnut naleqqussagaallutik. Suliffeqarfiit amerlanerit illoqarfigisaminni nunaqarfinnilu qanigisaminni suliassanik isumaginnittarput, suliffeqarfiillu ikinnerusut nuna tamakkerlugu suliassanik isumaginnittarlutik. Sanaartornermi sanaartukkanillu suliffeqarfiit amerlanersaat Nuummi inissisimapput. Naatsorsueqqissaartarfiup nalunaarusiaq una 2005-mi qallunaatut saqqummersippaa: â€Kalaallit Nunaanni sanaartorneq 1998-2003: Ukiup qanoq ilinerani allanngorarnerit, nuttarnerit suliffissaaleqinerluâ€.

Sullissineq

Suliffeqarfiit sullissinermik suliaqartut assigiinngitsorpassuarnik suliaqarput. Assersuutitut taaneqarsinnaasut tassaapput biilinik iluarsaassineq, TV-inik, errorsivikkunnik qerititsivinnillu iluarsaassineq, assartuineq, paaviaaneq aammalu eqqiaaneq.

Sullissinermik suliaqartunit ataasiakkaat suliffeqarfiupput annertuut, sullissiviilli mikinerit amerlanerupput taakkulu inissisimaffimminni suliassanik ingerlatisuupput. Suliffeqarfiit amerlanersaat sulisorisanik ilinniarsimasunik pisariaqartitsinngiffiusuni suliassanik isumaginnittarput, assersuutigalugu eqqagassalerinerni, eqqiaasarnerni taxanillu angallassisarnerni. Taakkunaniipput suliffeqarfinnik piginnittut Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut amerlanerpaat.

Siunnersuisarneq

Aningaasatigut siunnersuinerit ingammik pisarput kukkunersiuisuni, aningaaserivinni, aamma naatsorsuuserivinni.

Sanaartornermi teknikeqarnikkut siunnersuisarneq pingaartumik illussanik titartaasarfinnit ingeniøritullu siunnersuisarfinnit sanaartornerup iluani isumagineqartarpoq.

Qarasaasianut tunngatillugu siunnersuisarneq siunnersortinit suliffeqarfinnillu programminik atortunillu tuniniaasartunit isumagineqartarpoq, paasissutissanik suliarinnittarnermik suliffeqarfinnit kiisalu paasissutissanik katersuisartunit ingerlateqqiisartunillu isumagineqartarpoq. Taamatuttaaq suliffeqarfeqarpoq pingaartumik aqutsinermik siunnersuisartunik. Suliffeqarfiit siunnersuisartut amerlanersaat Nuummiipput, suliffeqarfiillu mikinerusut naatsorsuinermik isumaginnittartut, sinerissami tamarmi najugaqarfinniillutik. Siunnersuisartut suliarisartagaasa ilinniarluarsimasunik pisariaqartitsiviusarnertik ilisarnaatigaat. Tamanna pissutigalugu sulisut Kalaallit Nunaata avataani sulisussarsiarineqartartut amerlaqaat.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Inatsiseqartitsinerit ingerlataqarfiillu tamarmik nalunaarsorsimaffiat nittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.nanoq.gl

Niuerfiit nittartakkani ukunani takukkit: www.brugsen.gl, www.pisiffik.gl aamma www.kni.gl

Aktiaateqarluni ingerlatseqatigiiffiit suliffeqarfiillu namminersortut pisortanit pigineqartut

Namminersorlutik Oqartussat aktiaatileqatigiiffinni arlalinni aktiaateqartuupput, taakkunannga Namminersorlutik Oqartussat taakkua pingajorarterutit marluk piginnittuuffigaat.

Piginnittut nassuiaatillu

Royal Greenland A/S

Royal Greenland tassaavoq nunarsuarmi immami nillertumi raajanik tuniniaasartut annersaat, imaanilu nerisassiani aalisarnermi, suliareqqiisarnermi, nioqqutissiornermi, tuniniaasarnermi ingerlatitseqqiisarnermilu nunarsuarmi suliffeqarfiit anginersat ilagalugu.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani takuuk: www.royalgreenland.com

Arctic Umiaq Line A/S

Ingerlatseqatigiiffik Kalaallit Nunaata imartaani ilaasunik angallassisuuvoq. Ingerlatseqatigiiffik 1774-mi pilersinneqarpoq. Arctic Umiaq Line ullumikkut Air Greenland A/S-imit aamma Royal Arctic Line A/S-imit pigineqarpoq.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani takuuk: www.aul.gl

A/S Inissiaatileqatigiiffik INI

Namminersornerullutik Oqartussat kommunillu inissiaataannik pisariitsumik ingerlatsinissaq qularnaarniarlugu Inissiaatileqatigiiffik 1. januar 1995-mi pilersinneqarpoq.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani takuuk: www.ini.gl

Great Greenland A/S

Great Greenland A/S Kalaallit Nunaannit tamarmiit kalaallit piniartuinit puisit amiinik pisiortortuuvoq taamaalillunilu piniartut akigissaartitsisumik pisaminnik tuniniaasarnissaat periarfissillugit. Ingerlatseqatigiiffik amminit atisalianik puisillu amiinit nioqqutissianik tunisassiortarpoq, pingaartumik avammut tuniniagassanik.

2002-imi siornatigut suliffeqarfik namminersortoq Great Greenland aktiaateqarluni ingerlatseqatigiiffimmut Great Greenland A/S-imut kattunneqarpoq, kingulliullugu taaneqartoq ingerlatitseqqittuulerluni.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani takuuk: www.greatgreenland.com

Inuussutissarsiutit siuarsarneqarnissaannut ingerlatseqatigiffik Greenland Tourism- and business Council A/S

Ingerlatseqatigiiffik siornatigut Greenland Tourism A/S-iugaluarpoq (Kalaallit Nunaanni Takornariaqarnermut Siunnersuisoqatigiit). Maanna ingerlatseqatigiiffik nunami inuussutissarsiutinut siunnersuisalerpoq.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani takuuk: www.greenland.com

Grønlandshavnens Ejendomme A/S

Suliffeqarfik Grønlandshavnen Aalborgimi inissisimavoq.

Ingerlatseqatigiiffik nammineerluni nittartagaqanngilaq.

KNI A/S

KNI siornatigut tassaagaluarpoq KNI Pilersuisoq A/S aamma KNI Pisiffik A/S. 2002-miit siornatigut ingerlatseqatigiiffik aqutaq ingerlatseqatigiiffimmut aqutsisumut KNI A/S-imut Pisiffik A/S-imik taaguuserlugu kattunneqarpoq, ingerlatseqatigiiffimmik aqutsisuusoq taaguusiullugu.

NUKA A/S aamma tassunga atasoq NEQI A/S 2005-mi KNI A/S-imit ingerlanneqalerpoq, upernaakkullu 2005-imi Arctic Greenfood A/S-imik taaguuteqalerluni.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani kinguliinilu takuuk: www.pilersuisoq.gl

Pisiffik A/S

KNI Pisiffik A/S maanna Pisiffik A/S-imik taaguuteqarpoq. Pisiffik Kalaallit Nunaanni pisiniarfeqarfiit annersaraat. Pisiniarfeqarfik Kalaallit Nunaanni illoqarfinni anginerni arfinilinni 36-inik pisiniarfissuarnik, pisiniarfeeqqanik niuertarfinnillu immikkut tuniniagassalinnik ingerlataqarpoq. Pisiniarfissuit qulit saniatigut Pisiffik Sparimik, Jysk Idémøblerinik, Pisattanik aamma Torrak Faschioninik ingerlataqarpoq. Pisiffik niuertarfiutileqatigiinnit Dagrofamit (pingaarnerusutut aktiaatilimmit), Pisiffimmi sulisorisanit assigiinngitsunit kiisalu Namminersorlutik Oqartussanit pigineqarpoq.

KNI A/S pillugu nittartagaq uani takuuk: www.pisiffik.gl

Arctic Greenfood A/S

Siornatigut NUKA A/S-iusoq, nunami namminermi nunanullu allanut tuniniagassanik aalisakkanit nioqqutissiortarpoq. Narsami aqutatut ingerlatseqatigiiffik Neqi A/S savaaqqanik, umimmannik tuttullu neqaannik suliarinnittarpoq.

Ingerlatseqatigiiffiit pillugit nittartakkat ukua takukkit: www.arcticfood.gl aamma www.kni.gl

NunaMinerals A/S

NunaMinerals A/S tassaavoq Kalaallit Nunaanni aatsitassanik misissugassanik ingerlatseqatigiiffik siuttuusoq. Ingerlatseqatigiiffiup Kalaallit Nunaanni aatsitassanik isumalluutit ineriartortitarai iluaqutiginiarlugillu, tamatumani aatsitassarsiorfinni, aatsitassarsiorfinniit iluanaarutinik kiisalu suliniutinik tuniniaasarnikkut isertitaqaataalluartumik ingerlatseqatigiiffimmik ineriartortitsinissap siuarsarneqarneratigut.

Misissugassanik ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq una takuuk: www.nunaminerals.com

Greenland Venture A/S

Annaaneqaratarsinnaasunik aningaasaliisartoqatigiiffiup Greenland Venture A/S-ip siunertaraa siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu aningaasaliissuteqartarnissaq, pingaartumik suliffeqarfiit pilersaarusiornerannut ineriartortitsileruttornerannullu sammisunut. Aningaasaliissuteqartarfik iluanaarniarfittut tunngaveqartinneqarpoq.

Greenland Venture A/S pillugu nittartagaq una takuuk: www.venture.gl

Tabel 1. Royal Greenland A/S-ip ingerlatseqatigiiffissuartut aaqqissuussaanera. 2009-ip naanerani

|  | Royal Greenland A/S |  |
Royal Greenland Seafood A/S - 100% |  | Nuussuaq Fish ApS - 100% |  | Associerede virksomheder
Royal Greenland Seafood GmbH - 100% |  |  |  |  |  |
Uniprawns Holding AS - 100% |  | Sandgreen ApS - 100% |  | Upernavik Seafood A/S - 50%
Royal Greenland Seafood Sp. zoo - 100% |  |  |  |  |  |  | Akia Sisimiut A/S - 50%
Per Nielsen Seafood International A/S - 100% |  | 7170629 Canada Inc. - 100% |  | Angunnguaq A/S - 49,4%
| Eastern Quebec Seafoods Ltd. - 100% |  |  |  |  |  | Frans Peter ApS - 43,6%
Royal Greenland Norway AS - 100% |  | Ittu A/S - 91,7% |  | Polar Raajat A/S - 43%
Royal Greenland Sweden AB - 100% |  |  |  |  |  |  | Lennert og Sønner ApS - 40%
Royal Greenland UK Ltd. - 100% |  | Ice Trawl Greenland A/S - 50% |  | Savik ApS - 35%
Royal Greenland France S.A.S. - 100% |  |  | Qaleralik A/S - 50% associeret | Ejendomsselskabet Suliffik A/S - 30,3%
Royal Greenland Japan Ltd. - 100% |  |  | Gaia Fish A/S - 25% associeret | Sisimiut Fish ApS - 30%
Royal Greenland Inc. - 100% |  |  |  |  |  |  | Kuunnaat ApS - 25,9%
| Iquique U.S. LLC. - 18,82%, associeret |  |  |  |  |  | Gaia Fish A/S - 25%
Royal Greenland GmbH - 100% |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Royal Greenland Italy, Spa. - 60% |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Fishinsea Denmark A/S - 47,5%, associeret |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

Najoqqutaq: Suliffeqarfiup naatsorsuutai

Tabel 2. Royal Greenland A/S-mi sulisut

| 1998/ 1999 | 1999/ 2000 | 2000/ 2001 | 2001/ 2002 | 2002/ 2003 | 2003/ 2004 | 2004/ 2005 | 2005/ 2006 | 2006/ 2007 | 2007/ 2008 | 2008/ 2009
Sulisut katillugit | 2.540 | 2.276 | 2.097 | 1.967 | 1.940 | 2.306 | 2.200 | 2.180 | 2.042 | 2.213 | 2.080
Kalaallit Nunaat | 1.520 | 1.319 | 1.153 | 1.087 | 1.080 | 1.211 | 1.107 | 1.023 | 1.003 | 1.015 | 855
Danmark | 642 | 536 | 486 | 453 | 456 | 518 | 521 | 423 | 418 | 386 | 297
Nunani allani | 378 | 421 | 458 | 427 | 404 | 577 | 572 | 734 | 621 | 812 | 928
Allannguut | -492 | -264 | -179 | -130 | -27 | 366 | -106 | -20 | -138 | 171 | -133
Allannguut procentin-ngorlugu | -16,2 | -10,4 | -7,9 | -6,2 | -1,4 | 18,9 | -4,6 | -0,9 | -6,3 | 8,4 | -6

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma suliffeqarfiit naatsorsuutaat

6. Suliffeqarnermi pissutsit

2014-05-30

Suliffeqarneq pillugu inatsisit

Suliffeqarnermut tunngasuteqartut annersaa Namminersorlutik Oqartussanit ingerlanneqarpoq, pingaarnerusumik suliffissarsiuussisarneq, suliffissaqartitsiniutinik pilersitsiortorneq aammalu sulisussanik avataaneersunik killilersimaarinninnissamik aqutsineq isumagisaralugit.

Suliffeqarnermut tunngasut Inuussutissarsiornermut Aatsitassanullu Naalakkersuisup ataaniipput.

Taamaattorli suliassaqarfiit allat ataasiakkaat suliassaqartitsinermut pingaaruteqartut naalakkersuisoqarfiit allat ataanni inississimapput, marlullu danskit naalagaaffiata ataaniillutik.

Suliffissarsiuussisarnermik, suliassaqartitsiniarnermik aamma sulisussanik avataaneersunik killilersimaarinninnissamik pingaarnertigut aqutsineq Suliffeqarnermi innersuussisarneq pillugu Inatsisartut peqqussutaat nr. 10, 18. december 2003-imeersoq aamma Kalaallit Nunaannut suliffissarsiortut killilersimaarnissaat pillugu Inatsisartut inatsisaat nr. 27, 30. oktober 1992-imeersoq naapertorlugit ingerlanneqarpoq. Kiisalu Kalaallit Nunaannut suliffissarsiortut killilersimaarnissaat pillugu Namminersornerullutik Oqartussat nalunaarutaat nr. 24, 26. august 1993-imeersoq immikkoortumut malittarisassaqartitsilluni. Suliassartai Inuussutissarsiornermut Suliffeqarnermullu Naalakkersuisoqarfimmit aamma kommunit suliffeqarnermut ingerlatsiviinit isumagineqarlutik.

Kommunini suliassat tassaapput suliffissaqartitsiniarneq, inuussutissarsiutinut ilinniartitaanernullu siunnersuisarneq kiisalu suliassaqartitsiniutinik pilersitsisarneq ingerlatsisarnerlu. Taakku saniatigut suliassaqartitsiniarnermi pissutsinik paasissutissiisarneq aammalu suliffissarsiortunik nalunaarsuineq suliarineqartarput.

Upernaaq 2006-mi suliassat najukkami siunnersuisarfinnut ilitsersuisarfinnullu (Piareersarfinnut) tunniunneqarput.

Sullivinni avatangiisit pillugit inatsiseqarneq aamma Kalaallit Nunaanni Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik danskit naalagaaffiata ataaniipput, Kalaallit Nunaat Danmarkimi Arbejdstilsynip ataani immikkut nakkutilliisoqarfittut isigineqarpoq. Sulisut sulisitsisullu sinniisui nunatsinni Suliffigissaasuni ilaasortaatitaqarput.

Kalaallit Nunaanni Namminersornerullutik Oqartussani kommuninilu tjenestemandit pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 21. 18. december 2004-meersoq Namminersorlutik Oqartussani kommuninilu tjenestemandinut atuuppoq, tjenestemandinulli naalagaaffiup ataaniittunut atuunnani.

Tjenestemandit naalagaaffimmi atorfillit pillugit tjenestemandinut danskit naalagaaffiannit akisussaaffigineqarpoq.

Suliffeqarfiit pillugit Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu inatsisit sapinngisamik naligiisinniarneqartarput, assigiiaartunik atorfinitsitaanermi atugassaqartitsinissaq anguneqarsinnaaqqullugu.

Pissutsit allat tamarmik sulisut sulisitsisullu peqatigiiffiisa akornanni isumaqatigiissutitigut aalajangersagaapput.

Feeriarneq pillugu Inatsisartut inatsisaat nr. 10, 12. november 2001-imeersoq malillugu feeriarnissap sivikinnerpaaffissaa iluarsineqarnikuuvoq.

Sulisitsisut aamma atorfillit akornanni Inatsisitigut pissutsit pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 11, 29. november 2013-meersoq malillugu atorfillinnut inatsiseqarpoq.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Inuussutissarsiornermut, Aatsitassarsiornermut Suliffeqarnermullu Naalakkersuisoqarfik aamma Piareersarfiit pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.naalakkersuisut.gl

Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik Kalaallit Nunaannilu Sullivinni avatangiisit pillugit adressemi uani sukumiinerusumik takukkit: www.at.gl

Suliffeqarnermi kattuffiit

Sulinermik inuussutissarsiuteqartut amerlanerpaartaat Kalaallit Nunaanni kattuffinnit sinniisuuffigineqarput. Annerpaaq tassaavoq SIK (Sulinermik Inuussutissarsiutillit Kattuffiat).

SIK pillugu adressemi sukumiinerusumik takuuk: www.sik.gl

Ukiuni kingullerni assigiinnik suliallit peqatigiiffii, nammineerlutik isumaqatiginninniarsinnaatitaapput, assersuutigalugu makkuullutik:

-       Perorsaasut, Perorsaasut Ilinniarsimasut Peqatigiiffiannut (PIP) ilaasut. PIP pillugu sukumiinerusumik paasisiaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.pip.gl

-       Tusagassiortut, Tusagassiortut Peqatigiiffiat (TB) pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.tusagassiortut/Tusagassiortut-Peqatigiiffiat/ 

-       Teleteknikerit, Radiotelegrafistit peqatigiiffianni Attaveqaammi 1917-imeersumi peqatigiiffeqarput. Attaveqaat pillugu nittartagaq una takuuk: www.jumla.dk/attaveqaat

-       Ingerlatsinermut teknikerit, sanaartornermik ingerlataqartut sanasullu Bygge-, Anlægs-, og trækaªartellet-imi (BAT) kattuffeqartut Kattuffiat pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.batkartellet.dk

-       Nakorsat Grønlands lægekredsforeningimik kattuffeqarput kigutilerisullu Dansk Tandlægeforeningimi kattuffeqarlutik. Sukumiinerusumik paasisaqarnerorusukkuit nittartakkat uku takukkit: www.lkf.gl aamma www.tandlaegeforeningen.dk

·                               Inuit, Danmarkimiit sulisussarsiarineqartut, Danmarkimiluunniit ilinniarsimasut, nalinginnaasumik qallunaat sulinermik inuussutissarsiuteqartut kattuffiini ilaasortaaffeqartarput.

Tjenestemandinik isumaqatigiinniussisarneq qitiusumik kattuffinnit sisamanit isumagineqartarpoq:

-       Kalaallit Nunaanni ilinniartitsisut kattuffiat Illinniartitsisut Meeqqat Atuarfianneersut Kattufiat (IMAK). IMAK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.imak.gl

-       Tjenestemandit kattuffiat Atorfillit Kattuffiat (AK). AK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.ak.gl

-       Kalaallit Nuna nni ilinniagartuut Kattuffiat ASG. ASG pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.asg.gl

-       Kalaallit Nunaanni Peqqinnissaq Pillugu Kattuffiit (PPK). PPK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.pk.gl

Sulisitsisunut tunngatillugu Namminersorlutik Oqartussani, kommunini naalagaaffimmilu pisortat sulisitsisui malunnaateqarnersaapput. Pisortat sulisitsisutut soqutigisaat siunnersueqatigiinnermi isumaqatigiissutit aqqutigalugit ataqatigiissinneqarput.

Suliffeqarnermi namminersortuni sulisitsisut kattuffii arlaqarput: Annersaat tassaavoq Grønlands Arbejdsgiverforening (GA). GA pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.ga.gl

-       Kalaallit Nunaanni Sulisitsisut Kattuffiat, ILIK 1. januar 2009 aallarnerfigalugu GA-mut kattunneqarpoq. ILIK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.ga.gl

-       Kalaallit Nunaanni Aalisartut Piniartullu Kattuffiat (KNAPK), angallatillit, umiatsiaararsorlutik aalisarsut piniartullu kattuffigaat. KNAPK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.knapk.gl

-       NUSUKA, Nunaqavissut Suliffiutillit Kattuffiat. NUSUKA pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: http://nusuka.com

Suliffeqarnermi pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissanik naatsumik nassuiaat

Naatsorsueqqissaartarfiup suliffeqarnermi pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissiarisartagai marlunnut immikkoortinneqarsinnaapput: Sulinerit pillugit kisitisitigut paasissutissat aamma suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat ukiumut ataasiarlutik tamarmik immikkut saqqummertarput. Paasissutissat taakku marluk tunngavigalugit sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat suliarineqartarput, ukiumut ataasiarluni sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat saqqummersinnaqartarput, nalinginnaasumik suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat suliarineqarnerannut ilanngutiinnarlugit saqqummersinneqartarlutik. Nunani tamalaani ILO-mik, sulisartunut aaqqissuussisimaneq malillugu paasissutissat pineqartut suliarineqartarput, taamaattumillu nunani tamalaani paasissutissanut piumasaqaatinut sanilliunneqarsinnaapput.

Taamaallaat Kalaallit Nunaanni najugaqavissut suliffeqarneq pillugu kisitsisitigut paasissutissani pingasuusuni misissuiffigineqarnikuupput. Kalaallit Nunaanni najugaqavissut tassaatinneqarlutik ukiup misissuiffigineqartup aallartinnerani naaneranilu Kalaallit Nunaani najugaqarsimasut. 15-nik ukioqalereersimasut Kalaallit Nunaani najugaqavissut sulinerit naatsorsornerannut ilaapput. Kalaallit Nunaanni najugaqavissut 18-iniit 64-nik ukiullit Suliffississaaleqinermik aamma sulisinnaasut naatsorsornerinut ilaapput.

Suliffissaaleqisut amerlassusaat malinnaaviginiarlugu qaammatit tamaasa Naatsorsueqqissaartarfik suliffissarsiortutut nalunaarsukkanik saqqummiisarpoq, suliffissarsiortutut nalunaarsukkat tassaapput inuit kommunit suliffissarsiuussisarfinnut suliffissarsiorlutik nalunaarsimasut. Suliffissarsiortutut nalunaarsukkat suliffissaaleqisunut sanilliunneqarsinnaanngillat, taamaattumillu suliffissaaleqisut amerlassusaannut missingersuutaannartut atorneqarsinnaalluni.

Innuttaasut Kalaallit Nunaanni najugaqavissut sulisarnerat

2012-mi suliaqarfiit arnanut angutinullu immikkoortillugit titartakkami 4.1-mi takutinneqarput, arnat angutillu pineqartut najugaqavissuupput. Arnat angutillu suliaqarfinnut assigiinngitsunut immikkoortitersimanerat titartakkani ersarissorujussuarmik takuneqarsinnaavoq. Arnat 60 procentii pisortat suliffeqarfiini suliffeqarput angutit taamaallaat 20 procentii pisortat suliffeqarfiini suliffeqartut. Suliffeqarfinni allani sulisartut angutit amerlanerussuteqaqaat, aalisarnermik, piniarnermik nunalerinermik aamma sanaartornermik suliaqartut angutit arnanut sanilliullugit amerlanerujussuupput, taakkunani arnat sulisartut ikittuararsuummata.

Titartagaq 4.1. 2012-mi angutit arnallu suliaqarfinnut immikkoortillugit

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNBFB1

Kalaallit Nunaanni angutit arnanit amerlanerupput tamannalu pissutaalluni angutit amerlanerusut sulisarput, takussutissiami 4.1-mi tamanna ersersinneqarpoq. 30-niit 60-nut ukiullit akornanni arnat angutillu sulisartut amerlaqatigiiginnangajapput. 20-niit 30-nut ukiullit akornanni aamma 60-ileereersimasut akornanni sulisartut angutit amerlanerussuteqangaatsiarput. Illoqarfinni nunaqarfinnilu sulisartut immikkoortillugit takuneqarsinnaavoq illoqarfinni sulisartut nunaqarfimmiunut sanilliullugit amerlanerujussuusut.

Angutit arnanit agguaqatigiissillugu qaammammut aningaasarsiaqarnerungaatiarnerat takussutissiami takuneqarsinnaavoq, illoqarfimmiut nunaqarfimmiunut sanilliullugit qaammammut aningaasarsiaqqortunerungaatsiarnerat aamma takuneqarsinnaavoq.

Angutit agguaqatigiissillugu qaammammut 7.500 kr.-nik arnanit aningaasarsiaqarnerusimapput, illoqarfimmiut agguaqatigiissillugu qaammammut 5.000 kr.-ningajannik nunaqarfimmiunit aningaasarsiaqarnerusimapput. Naatsorsuinerli taamak ittoq isertitanik paasissutissiornermi iluamik atorneqarsinnaanngilaq, piffissaq suliffiusoq, suliat ilinniarsimanerlu tunuliaqutaralugit misissorneqarsimanngimmata.

Takussutissiaq 4.1. 2012-mi arnat angutillu illoqarfinni nunaqarfinnilu suliffii aningaasarsiaallu

| Sulisut qaammatit tamaasa agguaqatigiissillugu amerlassuserisartagaat | Suliaqarfinni qaammammut agguaqatigiissillugit aningaasarsiat
| Tamarmik | Illoqarfinni | Nunaqarfinni allanilu | Katillugit | Illoqarfinni | Nunaqarfinni allanilu
Katillugit | 25.501 | 22.232 | 3.269 | 25.227 | 25.835 | 21.092
Angutit | 14.240 | 12.194 | 2.046 | 28.589 | 29.352 | 24.042
Arnat | 11.261 | 10.038 | 1.223 | 20.975 | 21.562 | 16.155

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNBFB1

Arnat angutillu kommunini 2012-mi sulisimanerat titartakkami 4.2-mi takuneqarsinnaavoq. Titartakkami takutinneqarput agguaqatigiissillugu qaammammut sulisimanerit (tungujortoq taartumik takutinneqarpoq) aamma ukiumut inuit sulisimasut amerlassusaat (tungujortoq qaamasumik takutinneqarpoq). Tungujortumik qaamasumik qalipaatillit sulisinnaasutut suliffeqanngikkallartutut paasineqarsinnaapput. Sulisinnaasut amerlangaatsiarput tassa ukiumut sulisimasut 25 procenterimassuk kommunit tamarmik taamatut inissisimapput aamma sulisinnaasuni arnani angutinilu.

Titartagaq 4.2. 2012-mi arnat angutillu kommunini sulinerat

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNBFB3

Innuttaasut Kalaallit Nunaanni nunaqavissut immikkoortortaqarfinnut kiisalu illoqarfinni nunaqarfinnilu sulinerit takussutissiami 4.2-mi takuneqarsinnaapput. Sumiiffiit ataasiakkaat eqqaassanngikkaani nalinginnaavoq inuit amerlanerusut najuaqarfigisaanni sulinerit amerlanerusarnerat.

Takussutissiaq 4.2. 2012-mi immikkoortortaqarfinni sulisut agguaqatigiisillugu qaammammut amerlassusaat

| Tamak-kerlutik | Illoqarfiit | Nunaqarfiit allallu
Nuna tamakkerlugu (immikkoortortaqarfiit avataaniittut ilanngullugit) .................................................................................. | 25.501 | 22.232 | 3.269
Nanortalik ................................................................................. | 676 | 507 | 169
Qaqortoq .................................................................................. | 1.493 | 1.437 | 56
Narsaq ..................................................................................... | 742 | 591 | 150
Ivittuut ..................................................................................... | 36 | 0 | 36
Paamiut ................................................................................... | 678 | 628 | 50
Nuuk ....................................................................................... | 8.707 | 8.571 | 136
Maniitsoq ................................................................................. | 1.507 | 1.216 | 291
Sisimut .................................................................................... | 3.015 | 2.600 | 415
Kangaatsiaq .............................................................................. | 391 | 195 | 196
Aasiaat .................................................................................... | 1.409 | 1.348 | 61
Qasigiannguit ............................................................................ | 570 | 539 | 31
Ilulissat .................................................................................... | 2.273 | 2.092 | 182
Qeqertarsuaq ............................................................................ | 362 | 347 | 16
Uummannaq ............................................................................. | 1.068 | 613 | 455
Upernavik ................................................................................. | 1.085 | 506 | 579
Qaanaaq .................................................................................. | 256 | 207 | 49
Tasiilaq .................................................................................... | 941 | 679 | 262
Illoqortoormiut ........................................................................... | 154 | 150 | 4

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNBFB6

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissanut nassuiaateqarneq naatsunnguaq

Kommunit qaammammut ataasiarlutik suliffissarsiortutut nalunaarsimasunik nalunaarsuisarnerat aamma Naatsorsueqqissaartarfiup sulinernik allattuiffia tunngavigalugit suliffissaaleqisut pillugit kisitsisitigut paasissutissiortoqartarpoq. Sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissat assigalugit nunani tamalaani ILO-mik, tassa sulisartunut aaqqissuussisimanermi nassuiaatigineqartut malillugit suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat suliarineqartarput. ILO-mik tunngaveqarluni suliarinerup kinguerivaa paasissutissat nunani allani kisitsisinut sanillunneqarsinnaalernerat. ILO-mi suliffissaaleqisup nalunaarsuinermi suliffeqarsimannginnissaa piumasaqaatigineqartut pingaarnerit ilagivaat. Suliffissaaleqisut qaammammi nalunaarsuiffiusumi suliffeqarsimasutut nalunaarsukkanut ilanngunneqarneq ajorput. Suliffissaaleqineq pillugu paasissutissani taamaallaat inuit najugaqavissut paasissutissanut ilanngunneqartarput.

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat Naatsorsueqqissaartarfimmit ukiumut ataasiarlutik saqqummersinneqartarput, taakku saniatigut qaammatit tamaasa suliffissarsiortutut nalunaarsukkat saqqummersinneqartarput. Saqqummersitat taakku suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissatut isigineqassanngillat tassa suliffissaaleqisut piffissami tassanerpiaq qanoq inissisimanerannik taamallaat takutitsisuusarmata, naatsorsuutini suliffeqannginnermut piumasaqaataasut tunuliaqutarineqarneq ajorput. Allaasarisani tulliuttuni ukiumut suliffissaaleqinermik kisitsisitigut nalunaarusiaq taamaallaat sammineqarpoq.

Najugaqavissut akornanni suliffissaaleqineq

Titartakkami 5.1-mi suliffissaaleqinermut piffissaq apeqqutaasartoq takuneqarsinnaavoq, ukiukkut suliffissaaleqisut amerlanerusarput aasamilu ikinnerusarlutik. Sulineq pillugu kisitsisit killormoortut takutippaat, tassa ukiup ingerlanerani sulisut nikerannginnerusaramik.

Titartagaq 5.1. Suliffissaaleqisut agguaqatigiissillugu qaammammut amerlassusaat kvartalinut immikkoortiterlugit

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNLED4

Nunap immikkoortortaqarfiini suliffissaaleqisut amerlassusaasa assigiinngisitaarnerujussuaq titartakkami 5.2-mi takuneqarsinnaavoq. Nuummi suliffissaaleqisut ikinnerpaajupput, tassani innuttaasut 6 procentisa missaat suliffissaaleqisuullutik, Kangaatsiami, Qaanaami, Illoqqortoormiuni aamma Tasiilami suliffissaaleqisut amerlanerpaajupput, taakkunani suliffissaaleisut innuttaasut 20 procentit missaaniit aallartimmata. 2012-mi qaammammut agguaqatigiissillugu nuna tamakkerlugu innuttaasut 9,84 procentii suliffissaaleqisuusimapput.

Titartagaq 5.2. 2012-mi nunap immikkoortortaqarfiini qaammammut agguaqatigiissillugu suliffissaaleqisut amerlassussat

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNLED4

Titartakkami 5.3-mi inuusuttut nunaqarfinni suliffissaaleqisut ukioqqortunerusunut sanilliullugu amerlanerusut takuneqarsinnaavoq.

Illoqarfinni 18-19-nillu ukiulit akornanni 19,3 procentit suliffissaaleqisuupput nunaqarfinni taamatut ukiullit 28,5 procentii suliffissaaleqisut, illoqarfinni nunaqarfinnilu suliffissaaleqisut ukioqqortusiartortillutik 35-it missaanik ukiullit tikillugit ikiliartorput. Titartakkami aamma takuneqarsinnaavoq nunaqarfinni suliffissaaleqisut illoqarfinni suliffissaaleqisut ukiui apeqqutaannatik suliffissaaleqisunit amerlanerusut.

Titartagaq 5.3. 2012-mi illoqarfinni nunaqarfinnilu qaammammut agguaqatigiissillugu suliffissaaleqisut amerlassussaat

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNLED4

Titartakkami 5.4-mi nunami tamarmi arnat suliffissaqanngitsut angutinit amerlanerulaartut takuneqarsinnaavoq. Arnat armerlanerusut suliffissaaleqinerannut pissutaavoq nunaqarfinni arnat suliffissaaleqisut amerlanerunerat illoqarfinni arnanut suliffissaaleqisunut sanilliullugit. Angutit akornanni illoqarfinni nunaqarfinnilu suliffissaaleqisut naligiippajaaginnarput. Illoqarfinni arnat suliffissaaleqisut angutinut saniullilullugit ikinnerupput.

Titartagaq 5.4. 2012-mi illoqarfinni nunaqarfinnilu arnat angutillu suliffissaaleqisut

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNLED4

Sulisinnaasut

Sulisut aamma suliffissaaleqisut ataatsimoortillugit tassaapput suliffeqarfinni sulisinnaasut. Sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissat aamma suliffissaaleqisut pillugit kisitsisitigut paasissutissat tunngavigalugit sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat suliarineqartarput. Sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissani kisitsisit aamma suliffissaaleqineq pillugu paasissutissani kisitsisit ataatsimoortinneqartarput. Suliffissaaleqineq pillugu paasissutissani naatsorsuinerit malillugit tassa taamaallaat inuit 18-it 64-illu akornanni ukiullit najugaqavissut sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissani naatsorsuinermut ilanngunneqartarput.

Sulisut imaluunniit suliffissaaleqisut 18-it inorlugit ukiullit aamma 64-it sinnerlugit, imaluunnit ukiumi nalunaarsuiffiusumi ukioq ilivitsuunngitsoq nunatsinni najugaqarsimasut sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissanut ilanngunneqanngillat.

Sulinerit suliffissaaleqisullu suliaqarfinni assigiinngitsuni inissisimanerat Titartakkami 6.1-mi takuneqarsinnaavoq. Titartakkami kisitsisit qummoortut tassaapput inuit amerlassusaat 21.000-nit aallartittut, qalipaatit nikerarnerisa sulinerit suliffissaaleqisullu ningassutaat ersersinngilaa. Sulisut piffissani aaliangersimasuni sulisut aaliangersimakannertaraluartut nikerarpallaannginnerat titartakkami aamma takuneqarsinnaavoq.

Titartagaq 6.1. Sulisinnaasut sulisunut suliffissaaleqisunullu immikkoortillugit

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNSTK1

Takussutissiami 6.1-mi innuttaasut  najugaqavissut sulisut suliffissaaleqisullu qanoq inissisimanerat takuneqarsinnaavoq. Inuusuttut ilinniartut saniatigut suliffeqanngitsut suliffeqanngitsutut nalunaarsimanerat aamma erninermut tunngatillugu sulinngiffeqarnerit taakkununnga ilanngunneqartarnerat nalunaarsuinermi inuusuttut amerlasuut suliffeqannginnerannik pissutaaqataavoq. Aammattaaq maluginiaqquneqarpoq ukioqqortunerusut amerlasuut sulisinnaasunut ilanngunneqanngitsut. Sulisut 35-it 39-illu akornanni ukiullit amerlanerpaajupput, taamatut ukiullit 83 procentii sulisarput imaluunniit suliffissaaleqisutut nalunaarsimasuupput. 2012-mi nunaqavissut sulisartut 18-nit 64-nut ukiullit qaammammut 74 procentii sulisinnaasuupput.

Takussutissiaq 6.1. 2012-mi sulisinnaasut aamma nunaqavissut

| Qaammammut sulisinnaasut agguaqatigiissillugu amerlassusaat | Qaammammut sulisinnaanngitsut agguaqatigissillugu amerlassusaat | Nunaqavissut  tamakkerlugit
Katillugit (18-64-nik ukiullit)    | 26.994 | 9.438 | 36.432
18-19-nik ukiullit ................. | 836 | 927 | 1.763
20-24-nik ukiullit.................. | 2.863 | 1.615 | 4.478
25-29-nik ukiullit ................. | 2.781 | 1.098 | 3.879
30-34-nik ukiullit.................. | 2.880 | 748 | 3.628
35-39- nik ukiullit ................ | 2.514 | 527 | 3.041
40-44-nik ukiullit ................. | 3.149 | 673 | 3.822
45-49-nik ukiullit ................. | 4.369 | 1.028 | 5.397
50-54-nik ukiullit ................. | 3.597 | 1.006 | 4.603
55-59-nik ukiullit ................. | 2.478 | 956 | 3.434
60-64-nik ukiullit ................. | 26.994 | 9.438 | 36.432

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNSTK1

Piginnaanngorsaqqinneq

Inuit nalinginnaasunik atugassaqartitaallutik sulisinnaanngitsut imaluunniit ilinniagaqarsinnaanngitsut piginnaanngorsaqqinnissaat siunertaralugu ikiorserneqarnissamik neqeroorutaavoq. Inuit pineqartut tassaapput peqqissutsimikkut isumaginninnikkulluunniit peqquteqartumik sulisinnaanermikkut killeqalersimasut.

Piareersarfiit

Illoqarfinni tamani Piareersarfeqarpoq siunnersuisarfiusunik aamma atuagarsornermik qaffassaaffiusunik.

Inuit, piginnaasariaqakkanik amigaateqarneq pissutaalluni inuussutissarsiutinik ilinniartitaanermut isersinnaanngitsut Piareersarfinni karakterinik qaffarsaanissaminnik periarfissaqarput.

Piginnaanngorsaqqinneq aamma Piareersarfiit pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.sullissivik.gl

Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik

Kalaallit Nunaanni sullivinni avatangiisit danskit naalagaaffiata oqaasissaqarfigaa, Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik sullivinni avatangiisinik tunngasunut oqartussaavoq.

Lovbekendtgørelse nr.1048 af 25. oktober 2005-meersoq tunngavigalugu Kalaallit Nunaat nammineq sullivinni avatangiisinut inatsiseqarpoq. Sullivinni avatangiisinut inatsit nunami sulinermut, killeqartumillu timmisartuussinermut, imarsiornermut aamma aalisarnermut tunngavoq.

Sullivinnik nakkutilliisoqarfiup siunertaraa Kalaallit Nunaanni toqqissisimasumik peqqinnartumillu sullivinni avatangiiseqarnissamut peqataanissaq, makkunannga iliuuseqarnikkut:

-       Suliffeqarfinnik pimoorussilluni nakkutilliineq

-       Anguniagaqarluni iluarsiinerit

-       Paasissutissiineq

Kalaallit Nunaanni Suliffigissaaneq pillugu siunnersuisoqatigiit

Kalaallit Nunaanni Suliffigissaaneq pillugu siunnersuisoqatigiit siunertaraat sullivinni pissutsit isumannaatsuunissaannik peqqinnartuunissaannillu ilisimalluagassanik siammarterineq aammalu suliffeqarnermi illuatungeriit anguniakkamut sunniuteqaqataanissaat. 2011-mi taaguut â€Suliffigissaasutâ€ allanngorpoq ima â€Suliffigissaaneq pillugu siunnersuisoqatigiitâ€, taaguut ataatsimiititaliap atuuffiinut qallunaatullu taaguutaanut nassuiaasunngortillugu.

Sullivimmi pissutsit pillugit ilinniartitaaneq

Sullivimmi pissutsit pillugit ilinniartitaanerit Sullivinnik Nakkutilliisoqarfimmit aaqqissuunneqartarput, ilinniartitaaneq pineqartoq Inatsisitigut piumasaqaatigineqarpoq. Sullivimmi pissutsit pillugit ilinniarnermut 37 tiimit atorneqartarput.

Suliffeqarfinnut qulinik sinnerlugilluunniit sulisulinnut sillimaniarnermut sinniisoqarnissaa piumasaqaataavoq, sinniisut Sullivimmi pissutsit pillugit ilinniarsimasuusussaapput. Sulliviit sulisullit, tassani sulisut amerlassusaat apeqqutaatinnagu, naliliinissaat januar 2009 aallarnerfigalugu piumasaqaataalerpoq, Sullivinni pissutsit pillugit ilinniartitaanermi naliliinissamut sakkussanik pissarsisoqartarpoq.

Takussutissiaq 8.1. Sulinermi avatangiisit pillugit pikkorissartitsinerit ingerlanneqarsimasut

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
Pikkorissartitsinerit katillugit | 18 | 15 | 20 | 18 | 17 | 18 | 19 | 16 | 16 | 15 | 16 | 15 | 15
Pikkorissartitsinerit kalaallisut ingerlanneqartut | 10 | 9 | 12 | 11 | 9 | 7 | 7 | 8 | 8 | 9 | 10 | 9 | 9
Pikkorissartitsinerit qallunaatut ingerlanneqartut | 8 | 6 | 8 | 7 | 8 | 11 | 12 | 8 | 8 | 6 | 6 | 7 | 6
Pikkorissartut katillugit | 272 | 195 | 314 | 259 | 270 | 246 | 301 | 262 | 246 | 255 | 242 | 234 | .
Pikkorissartitsinerit kalaallisut ingerlanneqartut | 150 | 123 | 206 | 166 | 154 | 109 | 198 | 144 | 123 | 153 | 143 | 136 | .
Pikkorissartitsinerit qallunaatut ingerlanneqartut | 122 | 72 | 108 | 93 | 116 | 137 | 103 | 118 | 123 | 102 | 99 | 98 | .

Najoqqutaq: Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik

Sulitilluni ajutoornerit

Sullivinnik Nakkutilliisoqarfimmut taamaallaat nunami ajoqusernerit nalunaarutigineqartussaapput. Imarsiornermi, aalisarnermi, silaannakkut angallassinermi qillerinernilu ajoqusertoqartillugu Sullivinnik Nakkutilliisoqarfimmut pineqartut nalunaartussaatitaanngillat.

Sulitilluni ajoquserneq pillugu malittarisassat Arbejdsministeriets bekendtgørelse nr. 401 af 24. juni 1986-imeersumi takuneqarsinnaapput. Sulitilluni ajutoornerit sulisillunilu elektroniskimik tunngaveqartumik ajoqusersimanermik nalunaarutiginninnissaq 2009-p aallartinneraniilli periarfissanngorpoq nittartagaq www.anmeld.gl aqqutigalugu.

Takussutissiaq 8.2. Kalaallit Sullivinnik Nakkutilliisoqarfimmut sulilluni ajutoornerit nalunaarutigineqartut ajuqusernerup suuneranut agguataarlugit

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Katillugit | 216 | 245 | 258 | 299 | 334 | 343 | 297 | 287 | 350 | 458 | 587
Toqusut | 2 | 2 | - | 2 | 4 | 0 | 2 | 0 | 1 | 1 | 0
Avataajarnerit | 1 | 1 | 1 | 1 | 5 | 4 | 3 | 1 | 5 | 4 | 0
Saarnginit napinerit | 24 | 22 | 36 | 32 | 31 | 35 | 28 | 29 | 44 | 47 | 90
Pilluttoornerit il.il. | 60 | 63 | 69 | 89 | 111 | 123 | 87 | 58 | 68 | 107 | 206
Ikilernerit | 49 | 60 | 46 | 66 | 75 | 79 | 63 | 52 | 55 | 88 | 121
Uunerit | 8 | - | 5 | 6 | 9 | 5 | 3 | 2 | 3 | 8 | 15
Ilukkut ajutoornerit | 18 | 36 | 42 | 51 | 41 | 55 | 41 | 25 | 51 | 76 | 56
Seersitsinerit | 2 | 2 | 3 | 3 | 7 | 4 | 4 | 7 | 4 | 5 | 0
Toqunartunik najuussinerit | - | 5 | 1 | 2 | 0 | 10 | 4 | 0 | 41 | 1 | 21
Paasissutissiinngillat / allat | 52 | 54 | 55 | 47 | 51 | 28 | 62 | 113 | 78 | 121 | 78

Najoqqutaq: Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.at.gl

Sulisilluni Ajoqusersinnaanermut Isumaannaariffik pillugu Sullissivik nittartakkani ukunani sukumiinerusumik takuuk: www.naalakkersuisut.gl

Suliffeqarnermi pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissat

Suliffeqarnermi pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissat Naatsorsueqqissaartarfiup saqqummersittagai tamarmik nunani tamalaani ILO-mi nassuiaassutigineqartunik malittarisassanillu tunngaveqarluni suliaapput, paasissutissat pineqartut tassaapput; sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissat, suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat. Kisitsisitigut paasissutisseeriaatsit ILO-mi ataqatigiissillugit assigiimmillu tunngavilerlugit suliarineqartarput taamaalillunilu suliffeqarnermi pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissat ataqatigiissumik suliaallutik.

Sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat

Sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissanut suliffeqarfiit Akileraartarnermut Pisortaqarfimmut qaammammut nalunaarutigisartagaat aamma qaammammut erseqqissaassutigisartagaat sukumiisut tunngaviunerpaajupput. Qaammammut nassuiaatini sukumiisuni nalunaartutigineqartarput suliffeqarfiit ataasiakkaarlutik qaammammut aningaasarsissutigitittagaat, soorlu makku; akileraarutit aamma sulisoqarnermut akitsuutit. Aningaasarsiat akileraarutillu suliffeqarfinnit sulisunut ataasiakkaanut qaammammut erseqqissaanerni sukumiisuni immikkoortiterneqartarput. Qaammammut nassuiaatit sukumiisut suliffeqarfinnut tunngasunik paasissutissanik imaqartut qaammammut erseqqissaanerit sukumiisut inunnut tunngasunik paasissutissanik imaqarput. Qaammammut nassuiaat sukumiisoq aamma qaammammut erseqqissaat sukumiisoq imminnut qanittuararsuarnik paasissutissaqarput.

Najoqqutani qulaani taaneqartuni sulisartut tamakkerneqanngillat, ilaatigut namminersorlutik suliffeqarfiuteqartut aamma Danmarkimi suliffeqarfinni nalunaarsimasuni sulisartut najoqqutani ilanngunneqarsimanngillat. A isertitani paasissutissat malillugit sulisimasut ilanngunneqartarput taakku saniatigut Naatsorsueqqissaartarfimmi akileraartarnermut immineerluni immersugassat malillugit isertitat inunnut tunngassuteqartut suliarinerineqarnerini ilanngunneqartarput.

Sulinerit qaammammut nalussuiaatini nalinginnaasuni sukumiisunilu ilanngunneqarsimanngitsut paasissutissanut ilanngunniarlugit kommunit najukkani suliffissarsiuusisarfiini suliffissarsiortunut nalunaarsuiffii atorneqarput.

Sulisitsisut sulisullu suliaqarfinni sorlerni inissisimanerat paasiniarlugu Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik (IIN) atorneqartarpoq. IIN-imi suliffeqarfiit suliaqarfinnut immikkoortiterneqartarput, immikkoortiterinermi suliffiit annerusumik suliaqarfigisaanut inissinneqartarput. Saqqummersitsisarnerni siullerni suliaqarfiit immikkoortitigaanerat sulinernut atuutiinnarneqartarsimagaluartoq maanna paasissutissani suliaqarfinnut immikkoortersimanerat malillugi ingerlanneqarpoq. Tamanna pissutaalluni paasissutissani suliaqarfinnut immikkoortiterinerit IIN-ilu assigiinngissinnaapput. Assersuutigalugu suliffeqarfiit anginerusut ingammik aalisarnermik suliaqartut, tassa toqqaanartumik toqqaananngikkaluartumilluunniit aalisartunik sulisoqartut IIN-imi suliaqarfinnut assigiinngitsunut inissinneqartarsimanerat. Taamaasilluni suliaqarfik Aalisarneq ikippallaanik sulisulerneqartarsimavoq, akerlianillu suliaqarfiit allat soorlu Niuerneq suliffissuaqarnerlu sulisunik amerlanaarivallaartarsimaneq taamaaliornermut pissutaapput. Allanngortiterinermi suliffeqarfiit suliaqarfiinut immikkortiterneqarput, tamatunga kinguneraa assersuutigalugu suliaqarfinni â€œAalisarneq, piniarneq nunalerinerluâ€ sulisut ikiliartornerat, taakkununnga aalisakkerivinni, tusaasuivinni aamma toqoraavinni sulisut siullerni ilanngunneqartaraluarmata. â€œAatsitassalerinermikâ€ suliaqartunut aatsitassarsiorfinni sulisut saniatigut aatsitassarsiornermik toqqaannartumik suliallit ujarassiuut ilanngunneqartalerput.

Najugaqavissut Naatsorsueqqissaartarfimmi innuttaasunik allattuiffik malillugu aaliangerneqartarput. Innuttaasuni allattuiffik atorlugu assersuutigalugu najugaqarfinnut, ukioqqortussutsinut aamma suiaassutsinut paasissutissat, sulinermut ilanngunneqartarput.

Pisortaqarfinni sulinernut tunngatillugu kommunit isumaginninnermut tunniuttagaanut Naatsorsueqqissaartarfimmi nalunaarsuiffik najoqqutarilluarneqarpoq. Qaammammut sukumiisumik erseqqissaanerni kommunini sulinernit akiliutigineqarsimasut ersersinneqartarput akiliutigineqarsimasullu sulisimanermut attuummassuteqanngitsut soorlu utoqqalinersiat aamma suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit nalunaarsuiffik atorlugu immikkoortinneqarsinnaapput.

Suliffeqarnermi pissutsit kisitsisitigut paasissutissat suliarineqarnerat aamma nalunaarsuinermi periutsit

ILO-p naatsorsueqqissaarnermut allaffianit periutsit nassuiaasiorneqarlutillu maleruagassiorneqarsimasut tunngaviginerullugit nalunaarsuisoqarpoq. Paasissutissat pigineqartut apeqqutaallutik nunani tamalaani periutsit malinneqartarput.

Sulineq ILO-mit naatsumik ima nassuiarneqarpoq; piffissami naatsorsuiffiusumi sivikinnerpaamik akunnermik ataatsimik sulineq. Kisianni piffissaq naatsorsuiffiusoq erseqqissumik nassuiarneqanngilaq, piffissalli naatsuunissaa, tassa ullormik ataatsimik imaluunniit sapaatip akunneranik sivisissuseqarnissaa innersuussutigineqarpoq. Aammattaaq sulisinnaasut, nunami pineqartumi pissutsit tunngavigalugit, ukiukinnerpaaffeqarnissaat ILO-mit innersuussutigineqarpoq. Akerlianilli ukioqqortunerpaaffissamut tunngatillugu innersuussisoqartoqanngilaq.

Naatsorsueqqissaartarfimmi, qaammammoortumik aningaasarsiat pillugit nalunaarsuutini (akunnermut nalunaarsuutiniunngitsoq), najoqqutarineqartuni ILO-p nassuiaatai naleqqutinngillat, taamaattumik Kalaallit Nunaanni sulinermut tunngasunik nassuiaatit naleqqussartariaqarsimapput. Kalaallit Nunaanni sulinermut tunngasunik nassuiaasiornerit ILO-mut sulinermut tunngasunik nassuiaasiornermut sapinngisaq tamaat assingutinniarneqarsimapput.

Paasissutissani atorneqartuni piffissaq naatsorsuiffiusoq qaammat ataasiuvoq, ILO-mit innersuussutigineqartumit takineruvoq tassa ILO-mit ulloq ataaseq imaluunniit sapaatip akunnera ataaseq innersuussutigineqarmata. Piffissap naatsorsuiffiup sivisunerunerata sunniinera annikillisinniarlugu, ILO-mit akunneq ataaseq sulinertut naatsorsuummut piumasaqaat sivitsorneqartariaqarsimavoq. Aammattaaq piffissaq isertitanut tunngaviusoq paasissutissanut ilaanngimmat sulinermi piffissaq atorneqartoq isertitallu naatsorsornissaannut nassuiaasiortoqartariaqarsimavoq.

Qaammatip ataatsip iluani minnerpaamik ulloq ataaseq sulisimagaanni sulisimasutut naatsorsuutigineqassaaq. Akunnerit arfineq pingasut, sapaatit akunneri tallimat ingerlaneranni qaammammi ullut suliffiusut 20-iuppata ullormut 0,4 tiimit piffissami naatsorsuiffiusumi suliffigisimasariassallutik, taamatullu sapaatit akunneri marluk pineqarpata akunnerit marluk suliffigisimasariassallutik. Naatsorsuinerit SIK-mi aningaasarsiat minnerpaartaat tunngavigineqarput, pineqartuni aningaasarsiakinnerpaat amerlanerunissaat naatsorsuutigineqarmat. Tunngavilersuutit malillugit Naatsorsueqqissaartarfiup sulisumut nassuiaatai ukuupput:

-       Ukiup naanerani inuk 15-nik ukioqalernikuusimassaaq

-       Qaammammi pineqartumi inuk isertitaqarluni sulisimassaaq imaluunniit suliffeqarnermut tunngasumik isertitaqarsimassaaq (tunisinermi isertitat imaluunnit suliffeqarfiutimini â€isertitaiâ€)

-       SIK-ip Naalakkersuisullu isumaqatigiissutaat atuuttoq malillugu ilinniarsimanngitsut aningaasarsiassaat mikinerpaaq akunnerit 8-it isertitsissutigisimassavaa minnerpaamik tiimimut aningaasarsiarineqarsinaasut.

Paasissutissat nalunaarutini tunngavigineqartut allaffissornermi pilersinneqarsimapput, taamaattumik kisitsisitigut paasissutissiornermi amigaateqarsinnaassarput. Assersuutigalugu akileraarnissamut tunngatillugu junimi imaluunniit decemberimi aningaasarsisitsisimanerup nalunaarutigineqarsimanera allaffissornermi apeqqutaavallaanngilaq, kisianni kisitsisitigut paasissutissiornermi pingaartorujussuuvoq piffissaq eqqortoq nalunaarutigissallugu. Nalunaarusiornermi pitsaassutsit paasissutissatullu atornissaanut tulluarnerannik nalilersuineq pingaartorujussuuvoq. Paasissutissat nalilersuinermut tunngasut tulliuttumi eqqartorneqarput.

Isertitat sulinermi isertitaasimanersut imaluunniit sulinngikkaluarluni isertitaasimanersut qaammatikkaartumik nalunaarsuutini takuneqarsinnaanngillat. Isumaginninnermut tunniuttakkanik pisartagallit pillugit Naatsorsueqqissaartarfimmi allattuiffik atorlugu isumaginninnermik pisartagallit qaammatikkaarlugit misissuiffigineqartarput. Isumaginninnermut tunniuttakkanik pisartagallit kommuniinut immikkoortiterneqarput, isertitaanullu immikkoortinneqarsimallutik.

Suliaqarfinni allani sulisimaneq pissutaannani akileraatutit A-nik akiliisimasut, qulaani pineqartunut assingupput. Suliaqarfinni allani ajornartorsiummut assingusut naapitassaasarput, isertitat A-t sulinernut tunngatinneqanngitsut akiliutigineqartarlutik. Inuit sulinngitsut suliaqarfinnit ikiuutsinik pisimasut amerlassusaat eqqarsaatigalugu sulisimasut amerlassusaat minnerpaaffissaminniissimanissaat ilimanarmat, utoqqalinersiaqartitsiviit aamma napparsimalernissamut inuunermullu sillimmasiisarfiit naatsorsuinermut ilanngunneqanngillat.

Sulinermut tunngatillugu qaammatit arlallit ingerlaneranni immikkut isertitat - ass. feriarnissamut aningaasarsiat aamma immikkut angusaqarsimanermi aningaasarsiat - pillugit paasiniaaneq annertooq pisimavoq. Paasilluarumallugu inuup pineqartup ukiumi pineqartumi qaammatit suliffigisimasai tamakkerlugit misissuiffigineqarsimapput.

Nalunaarsuutinik misissuineq qulaani pisoq pereermat nalunaarsuutillu Naatsorsueqqissartarfiup inuuttaasut pillugit nalunaarsuiffianut ataatsimut ingerlanneqareermata, taamatullu nalunaarsuutit innuttaasunut najugaqavissunut 14-ileereersimasunut killilerneqareermata, nalunaarsuutit Naatsorsueqqissaartarfiup isertitat pillugit nalunaarsuiffianut ataatsimut ingerlanneqarput. Tamanna pivoq, sulineq qaammammut nassuiaatini aamma qaammammut nassuiaatini sukumiisuni erseqqissarneqanngitsut naatsorsukkanut ilanngunniarlugit. Sulinermi tassani inuit pineqartut tassaapput:

·         Nalunaarsuiffimmi qulaani misissuineq malillugu pilersitaasumi inuk utaqqisaannaagallartumik sulineq pillugu sivisunerpaamik qaammatini arfinilinni sulisutut nalunaarsimasoq.

·         Inuk isertitanut nalunaarsuiffimmi annertuumik (isertitat pillugit kisitsisinik paasissutissani isertitat ataatsimoortinneqarneranni deciilit nassuiaataat malillugit) A-malillugu isertitalittut nalunaarsimasuussaaq imaluunniit suliffiutimini annertuumik isertitaqarsimassalluni, siornatigut qaammammut nassuiaatit malillugit nalunaarsorsimanngitsumik (akissarsiaanngitsutut kingusinnerusukkulluunniit sulinermut tunngassuteqanngitsutut isertitatut). Qaqugu isertitat â€annertuutâ€ pineqartut qaammatit amerlassusaat tunngavigalugit killissarineraat allanngorartinneqassaaq, inuk pineqartoq sulisutut imalunniit suliffissarsiortutut nalunaarsoriigaasimappat.

·         Inuk qaammatini arlalinni suliffissarsiortutut nalunaarsortittartoq sulisutut isiginiarneqarsinnaanngilaq (tamanna kisimi inuussutissarsiummik aalajangersimasumik ingerlatsisutut nalunaarsorsimanngitsumut atuuppoq).

2012-mi inuussutissarsiummik aalajangersimasumik ingerlatsisutut nalunaarsorsimanngitsutut sulisut agguaqatigiissillugu qaammammi ataatsimi 1.188-iupput, taakkunannga 569-it akissarsialiullutik 619-illu namminersortuullutik. Isertitanummi nalunaarsuiffimmi paasissutissaqanngilaq, sulisitsisuni kikkunni isertitat A-tut katersugaasimanersut, taamaattumik inuutissarsi-ummik aalajangersimasumik ingerlatsisutut nalunaarsorsimanngitsut akissarsiallit inuussutissarsiutini aalajangersimasuni â€Ilisimaneqanngitsututâ€ qulequtsikkamik nalunaarsorneqarput. Suliffeqarfinni namminersortuni inuussutissarsiummik aalajangersimasumik ingerlatsisutut nalunaarsorsimanngitsut suliffeqarfiup (IIN-normua) atorlugu inissinneqarput. Suliffeqarfiit namminersortut suliffeqarfiup normuanik nalunaagaqarsimatinnagit, pineqartup nammineerluni nalunaarsuinermi tunisineq nalunaarsimappagu sulineq inuussutissarsiummut â€Aalisarneq, piniarneq nunalerinerluâ€ inissinneqartarpoq imaluunniit inuussutissarsiut â€Ilisimaneqanngitsoqâ€, taamatullu suliffeqarfiup normuanik nalunaarsimasoqanngippat imaluunniit nammineerluni nalunaarsuiffimmi tunisinermik nalunaartoqarsimanngippat.

Taakku kingunerisaanik inuit tunngavigalugit allattuiffiit pilersinneqarput. Allattuiffiup taassuma imarivai: isertitat, akileraarutit, suliffeqarfiit, suiaassuseq, ukioqqortussuseq, najugaqarfik kiisalu sulisup pingaarnertut suliffigineraa imaluunniit saniatigooralugu suliffigineraa. Inuup suliffia pingaarneq tassaavoq qaammammi pineqartumi suliffik aningaasarsiorfiginerpaasimasaq, taassuma saniatigut suliffiit saniatigooralugu suliffiupput.

Sulinermut kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Nalunaarsuiffiit allaffissornermik tunuliaqutaqarnerat pissutaalluni ilimanarluarsinnaavoq najoqqutat ilaat kukkuneqarsimanissaat. Kukkunerit pingaarnersaat nassuiaassutiineqassapput.

Sulisitsisut qaammammut akissarsianik allanillu nalunaarutiginnittarnerat kisitsisitigut paasissutissiornermik tunngaviugajuttarmat, taakku pitsaassusaat apeqqutaasorujussuusarput. Suliffeqarfiit ataasiakkaat aningaasarsisitsinermik nalunaarutaasa piffissalersorneri nalorninartoqarsinnaapput naatsorsuinermut sunniuteqarsinnaallutik. Nalunaarsuiffik pilersinneqalermat ajornartorsiut taanna sammineqangaatsiarpoq tamanna immikkoortumi paasissutissat nalilersornerini allaaserineqarpoq. Akissarsiat immikkuullarissut sulinernut tunngasut paasiniarlugit piffissaq annertooq atorneqarpoq, akissarsiat immikkuullarissut tassaapput feriarnermi aningaasarsiat aamma aningaasat immikkut ajunngittorsiat. Paasissutissat annertussusaat aamma paasiuminaannerat pissutaalluni akissarsiat immikkuullarissut paasinngitsoorneqarsimasinnaapput najoqqutatullu kukkusutut nalunaarutigineqarsinnaapput.

Isumaginninnermut tunniuttakkanik pisartagallit pillugit nalunaarsuiffimmi assingusumik ajornartorsiuteqartoqarpoq. Kommunit isumaginninnermut tunngatillugu akiliisarneranni nalunaarsuinerni sulinermut akiliisarnermut assingusumik ajornartorsiuteqarpoq. Isumaginninnermut tunniuttakkanut qaammatit nalunaarsuiffiusut sunniuteqanngitsoorsinnaapput, tunniuttakkat nalunaarutigineqarsimasut qaammatit arlaliugaluartut nalunaarsuiffimmi ataatsimiissinnaanerat pissutaalluni. Ajornartorsiut taannarpiaq pillugu paasissutissat nalilersorluarneqaraluartut paasissutissat nalunarpallaarnerat pissutaalluni najoqqutat kukkuneqarsinnaapput.

Pisortat suliffeqarfiutaat anginerpaat tassaasut Namminersorlutik Oqartussat aamma kommunit assigiinngitsunik makkuninnga suliffeqarfiuteqarput; ilinniartitsineq, peqqinnissaqarfik allaffissornerlu. Nammisorlutik Oqartussat kommunillu immikkut sulisitsisutut angisuuttut nalunaarsorneqarsimapput. Taamatut nalunaarsorneqarsimanerat pissutaalluni suliaqarfinnut assigiinngitsunut immikkoortinneqarsinnaanngillat. Taamaattumik Namminersorlutik Oqartussani kommuninilu sulisut tamarmik Pisortat allaffissornerannut nalunaarsorneqartarput, tamanna pissutaalluni suliaqarfiit ass. Ilinniartitsineq aamma Peqqinnissaqarfik sulinerit pillugit paasissutissani ajoraluartumik soqutigineqanngitsutut ipput.

Suliffissaaleqineq pillugu paasissutissani aamma sulisinnaasut pillugit paasissutissani najoqqutat

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissanut najoqqutat pingaarnerpaat tassaapput innuttaasut suliffissarsiortutut najukkani suliffissarsiuussisarfinnut qaammammut nalunaartarneri. Suliffissarsiorfinnut suliffissarsiortutut nalunaartarnerit amerlanerpaartaat kommuninit allaffissornikkut atortoq Winformatimut atorlugu nalunaarutigineqartarput, qaammatit tamaasa Naatsorsueqqissaartarfik paasissutissanik taakkuninnga Winformatikimit pisarpoq. Paasissutissat nunaqarfinneersut ilaannaat Winformatikimut nalunaarutigineqartarnerat pissutigalugu paasissutissat tamakkerniarlugit Naatsorsueqqissaartarfimmit nunaqarfinni allaffinnut piniartariaqartarpoq.

Inuk piffissami pineqartumi sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat ILO-mi malittarisassat malillugit pineqartoq suliffissaaleqisutut nalunaarutigineqarsinnaanngilaq. Taamaattumik, sulinerit pillugit allattuiffimmut qaammammi pineqartumi suliffissaaleqisutut nalunaarsimasut Naatsorsueqqissaartarfimmit immikkoortiterneqartarput. Sulinermut nalunaarsuiffimmi sulisinnaasut paasiniarneqarsimapput, tassaasut inuit sulisartut immaqaluunniit suliffissaaleqisut.

Suliffissaaleqineq pillugu paasissutissani aamma sulisinnaasut pillugit paasissutissani najugaqavissut 18-niit 64-nut ukiullit najoqqutarineqarput, taakku Naatsorsueqqissaartarfiup innuttaasunut allattuiffia atorlugu immikkoortinneqartarput. Paasissutissat pingaaruteqartut allat, assersuutigalugu inuit najugaqarfiinut tunngasut, ukiuinut tunngasut aamma suiaassusiinut tunngasut, kiisalu suliffissaaleqisut sulisinnaasullu nalunaarsuiffimmi aamma takuneqarsinnaapput.

Suliffissaaleqineq sulisinnaasullu pillugit kisitsisitigut paasissutissat suliarineqarneri nalunaarsuinermilu periutsit

ILO-p naatsorsueqqissaarnermut allaffianit periutsit nassuiaasiorneqarlutillu maleruagassiorneqarsimasut tunngaviginerullugit nalunaarsuisoqarpoq. Paasissutissat pigineqartut apeqqutaallutik nunani tamalaani periutsit malinneqartarput.

ILO-mit piumasaqaatigineqarput inuk suliffissaaleqisutut taaneqassappat ataatsikkut pingasunik eqquutsitsissasoq. ILO-p suliffissaaleqisoq pillugu nassuiaataani, suliffissaaleqisoq tassaavoq piffissami pineqartumi:

1. suliffeqanngitsoq,

2. suliffissarsiortutut nalunaarsimasoq aamma

3. sulinissamut piareersimasoq.

Piffissap pineqartup sivisussusissaa iluamik aalajangerneqarsimanngilaq, kisianni innersuussutigineqarpoq sivisuallaassanngitsoq, assersuutigalugu ulloq ataaseq imaluunniit sapaatip akunnera ataaseq. ILO-mit aamma innersuussutigineqarpoq sulisinnaasut eqqarsaatigalugit ukiukinnerpaaffeqarnissaat, nunami pissutsit tunngavigalugit suliffissaaleqisutut nalunaarutigineqarsimasut taakkununnga ilaapput. Akerlianilli ukioqqortunerpaaffissamik innersuussisoqartoqarsimanngilaq.

Paasissutissat allaffissornermik tunngaveqarluni suliaammata ILO-mit suliffissaaleqinermut piumasaqaatit malinneqanngillat. Taamaattumik paasissutissat suliarinerini, ILO-mit innersuussutigineqartut sapinngisaq tamaat eqqortinniarlugit, nassuiaatip nalimmassarnissaa pisariaqarsimavoq. Paasissutissat suliarinerini qaammammi pineqartumi suliffissaaleqisunut nassuiaatit uku piumasaqaatigineqarput. Inuk qaammammi pineqartumi:

1. suliffissaarsiuussisarfimmut suliffissarsiortutut nalunaarsimasaaq aamma

2. sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi suliffeqartutut nalunaarsimanngilaq.

Kalaalit Nunaanni najugaqavissut suliffissaaleqineq pillugu paasissutissanut aamma sulisinnaasunut najoqqutat nalilersoqqissaakat aamma innuttaasut assigiiaartumik tunngavilersorneqarsimasut ilaapput, innuttaasut misissuiffigineqartut tunuliaqutaat aamma sumiissusaat misissuinermi ilanngunneqarput.

Kisitisitigut paasissutissani inuit 18-niit 64-nut ukiullit pineqarput. Tassunga pissutaavoq 18-it inorlugit ukiullit aamma 64-it sinnerlugit ukiullit suliffissarsiortutut najukkani suliffissarsiorfinnut nalunaartartut akuttusoorujussuuneri. Taamaattoqarneranut pissutaasagunarpoq inuit taamatut ukiullit isertitanut taarsiullugu ikiuutinik pisinnaannginnerat, isertitanut taarsiullugu ikiorsiissutit suliffissarsiortutut nalunaarsukkanut tunngiunneqartarput. Kisitisitigut paasissutissat amigartut 18-nit ingorlugit ukiullit eqqarsaatigalugit aamma 64-it sinnerlugit ukiullit eqqarsaatigalugit pigineqarmata taakku ilanngunneqanngillat.

Suliffissaaleqisunut nalunaarsuiffik aamma sulisinnaasunut nalunaarsuiffik suliffeqarneq pillugu paasissutissat saniatigut inunnut paasissutissanik pingaarutilinnik imaqarput.  Paasissutissat pineqartut tassaapput inuup ukioqqortussusaa, suiaassusaa aamma sumi inunngorsimasuunera, paasissutissat taakku Naatsorsueqqissaartarfiup innuttaasut pillugit allattuiffianit ukiup pineqartup naanerani nalunaarutinit pineqartarput. Suliffissaaleqisoq nalunaarutigineqartarpoq najugaqarfiani, suliffissaaleqisutut nalunaarnermi sumiiffiup najugaqarfik assigisariaqanngilaa.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

7. Aalisarneq, piniarneq nunalerinerlu

2013-12-02

Allaffissornikkut aalisarnerup aqunneqarnera

Kalaallit Nunaata imartaani amerlanerpaamik aalisaqqusaasut pisassiissutit akuersissutillu aqqutigalugit aqunneqarpoq. Akuersissutit aalisarsinnaalernissap aqunneqarneranut atorneqartarput. Pisassiissutit akuersissutillu akornanni ataqatigiinneq Titartakkami 1.1.-mi takuneqarsinnaavoq.

Titartagaq 1. TAC-p, pisassiissutit aamma akuersissutit akornanni ataqatigiinnerit

Akuerisaasumik pisarineqarsinnaasut tamarmiusut aaliangersorneqarnerat, TAC

Naalakkersuisut Kalaallit Nunaata aningaasaqarnikkut imartaani aalisakkanut akuerisaasumik tamakkiisumillu ukiumut pisarineqarsinnaasut (Total Allowable Catch, TAC) aalajangersartarpaat. Biologit siunnersuinerat aallaavigalugu aalajangersaasoqartarpoq, tamannalu Pinngortitaleriffiup NAFO aamma ICES suleqatiginerisigut ingerlanneqartarluni, takuuk Nunat tamalaat akornanni aalisarneq pillugu isumaqatigiissutit suleqatigiiffiillu.

Aalisarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit, ilaatigut Kalaallit Nunaanni sinerissap qanittuani aalisartut piniartullu peqatigiiffianniit KNAPK aamma Kalaallit Nunaanni Sulisitsisut Peqatigiiffiini GA aamma NUSUKA ilaasortaaffigineqartut, aalajangersaalinnginnermi tusarniaaffigineqartarput.

Akuerisaasumik tamakkiisumillu pisarineqarsinnaasut (TAC) aalisariutinut ataasiakkaanut pisassiissutiginerisigut agguataarneqartarput. Tassani sinerissami qanittumi avataanilu aalisartut immikkoortinneqartarput.

Aalisariutit mikinerusut 75 BRT/120 BT-mik anginerunngitsut sømilit pingasut iluanni (sinerissamut qanittumi) sinerissap qanittuani aalisartarput.

Aalisariutit 75 BRT/120 BT-mik anginerusut sømilit pingasut avataanni avataasiorlutik aalisartarput. Nunanut allanut aamma pisassiisoqartarpoq, takuuk immikkoortoq Nunat tamalaat akornanni aalisarneq pillugu isumaqatigiissutit suleqatigiiffiillu.

Raajanut tunngatillugu Kalaallit Nunaata Kitaani pisassiissutit tamarmiusut 57 procentii avataasiortunut tunniunneqartarput, sinnerilu 43 procentit sinerissap qanittuani aalisartunut tunniunneqartarlutik. Tamanna inatsisitigut aaliangigaavoq. Aalisakkanut sinerissap qanittuani imartallu avataaniittuni allanut pisassiissutit agguaanneqarnerat Naalakkersuisunit aalajangerneqartarpoq.

Titartagaq 1.2. Kalaallit Nunaata eqqaani aalisakkanut aalajangersimasunut TAC

Malugiuk: Kisitsisit saqqummersut Naalakkersuisut TAC-t pillugit aalajangersagaannut naleqqupput.

Najoqqutaq: TAC aamma pisassarititat taamatullu pisassarititanut nalunaarusiaq pillugit Inatsisartunut nassuiaammi

Raajanut TAC-it Kalaallit Nunaata Kitaanut Kangianullu aalajangersarneqartarput.

Raajanut aalisakkanullu aalajangersimasunut pisarineqarsinnaasut oqimaassusissaat Titartakkami 1.2-mi takuneqarsinnaapput.

Saarulliit ukiumoortumik pisarineqarsinnaasut oqimaassusissaat Kalaallit Nunaannut ataatsimoortumik aalajangersarneqartarput.

Kitaani avataasiorluni qaleralittassani TAC Davis Strædimut Baffin Bugtimullu immikkoortillugit aalajangersarneqartarput.

Saattuarniarneq taamaallaat Kitaani ingerlanneqartarpoq. Soorlu Titartakkami 2-mi takuneqarsinnaasoq akuerisaasumik saattuartassat 2002-mi 27.000 tonsinit 2013-mi 3.580 tonsinut appariarsimapput.

Tabel 1-mitakuneqarsinnaapput Kalaallit Nunaata imartaani aalisakkat amerlassusaannut TAC-it nassuiaqqissaarneri. Tabel 2-mi takuneqarsinnaapput Kalaallit Nunaanni kalaallinut sinerissap qanittuani aalisartunut avataasiortunullu pisassiissutit ineriartornerat.

Akuersissutit

Aalisarsinnaatitaaneq akuersissutit iluaqutsiullugit malittarisassaqartinneqarpoq. Kalaallit aalisarneranni 2008-mi avataasiorluni aalisarnermi aalisakkanut makkununnga akuersissummik peqartoqartussaavoq: raajat, qalerallit, saattussat, saarulliit, suluppaakkat, nataarnat, ammassat imminnguillu.

Sinerissap qanittuani aalisarnermi 2008-mi raajarniarnermut, qaleralinniarnermut, saattuarniarnermut, kapisilinniarnermut, nipisanniarnermut uiluinniarnermullu akuersissummik peqarnissaq pisussaaffiuvoq. 2010-mi sinerissamut qanittumi saarullinniarnissamut akuersissummik peqarnissaq piumasaqaatigineqalerpoq.

Akuersissutit pingasunut immikkoortinneqartarput: piffissamut killilimmut akuersissutit akuerisaasumik amerlanernik pisaqarsinnaanermut imaluunniit taamaattortaqanngitsumik akuersissutit aamma piffissamut killeqanngitsumut akuersissutit amerlanerpaamik pisaqarsinnaanermut qummut killilimmut akuersissutit.

Piffissamut killeqanngitsumut akuersissutit amerlanerpaamillu pisaqarsinnaanermut qummut killilimmik akuersissutit raajarniarnermi atorneqartarput. Aalisariutaatillit imaluunniit inuit ataasiakkaat aalisariutit pineqartut pisassiissutaannit ilaannut akuersissuteqarput. TAC aalajangersarneqareeraangat Naalakkersuisut nalunaaruteqartarput ukiumoortumik pisassiissut sorleq akuersissutinut ataasiakkaanut naapertuunnersoq. Avataasiorlutik aalisartuni aalisariutaatillit imaluunniit inuit ataasiakkaat pisassiissutit tamarmiusut pingajorarterutaannik annerpaamik piginnittuusinnaapput. Sinerissap qanittuani aalisartuni pisassiissutinit tamarmiusunit piginneqataassutaasinnaasoq annerpaaq 10 procentiusimagaluartoq- 15 procentimut qaffanneqarpoq. Qaffaaneq sinerissap qanittuani aalisariaatsip allanngortiterneqarneranut taputartuullugu pivoq 2011-mi Inatsisartut ukiakkut ataatsimiinneranni.

Piffissamut killilimmut akuersissutit amerlanerpaamik pisaqarsinnaanermut qummut killilimmik akuerineqartut avataasiorlutik qaleralinniartunut, saarullinniartunut, suluppaagarniartunut, ammassanniartunut imminnguarniartunullu atorneqarsinnaapput. Sinerissap qanittuani aalisarnermi akuersissutit taamaattut uiluinniarnermi atorneqartarput. Akuersissutit ukiumut ataasiartumik tunniunneqartarput, aalisariutinullu ataasiakkaanut ukiumut pisassiissutigineqartut pillugit paasissutissanik imaqartarlutik.

Piffissamut killilimmut akuersissutit amerlanerpaamik pisaqarsinnaanermut qummut killeqanngitsumik akuersissutit sinerissap qanittuani qaleralinniartunut aamma saattuarniarnermi atorneqartarput, pisassiissutillu kalaallit aalisariutaannut ataatsimoorussaapput. Aalisariaaseq taamaattoq olympisk aalisariaatsimik taaneqartarpoq. Qaleralinniarnermik aqutsinissap pilersaarusiornerata atuutsinneqalernissaanut tunngatillugu aappaagu sinerissap qanittuani qaleralinniarneq allanngorallassaaq, qaleralinniarnermik aqutsinissap pilersaarusiornera 2011-mi akuerineqarpoq. Pisassarititaasut affaat pisassiissutigineqartartut annerpaaffissaannik annertutigisut angallatinut aaliangersimasumik angissusillinnut pisassiissutit tunniunneqartarput, taakku pisassiissutit piffissami aaliangersimasumi pisarineqareersimasussaapput, pisassiissutit taakku aamma angallatinut pisassiissutitut taaneqartarput. Pisassiittutit taakku raajanik pisassiissutit assigalugit akigineqarsinnaallutillu pisiarineqarsinnaapput. Taamatut iliorneq sinerissap qanittuani aalisarneriaatsip allaanngorsarneqarneranut ilaavoq. Pisassiissutissat sinneri olympisk aalisariaaseq malillugu allaffissornikkut ingerlanneqaannassapput, tassani angallatit ammaannartut aamma aalisariutit mikinerusut pineqarput.

Kalaallit Nunaanni Aalisarsinnaanermut Akuersissutinik Nakkutilliisoqarfik

Kalaallit Nunaanni Aalisarnermut Akuersissutinik Nakkutilliisoqarfik (KANUAANA) Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmi immikkoortortaqarfiuvoq. KANUAANA-p pingaarnertut suliassarai aalisariutit allattuiffiisa nakkutiginissaat, aammalu satellitit aqqutigalugit kilisaatit Kalaallit Nunaata imartaani angalasut suliaallu nakkutigissallugit. Taakku saniatigut KANUAANA nunat allamiut kalaallillu aalisariutaannut pingaarnerusumillu kilisaatinut raajarniutinut aalisarnermik nakkutilliisunik ilaatitaqartarpoq. Aalisarnermik nakkutilliineq pingaarneq Grønlands Kommandomit nakkutigineqarpoq, taakkulu aalisariutit pisaat piniutaallu imaani misissortarpaat, takuuk illersornissaqpillugu immikkoortoq.

Nunat tamalaat akornanni aalisarneq pillugu isumaqatigiissutit suleqatigiiffiillu

Kalaallit Nunaata Savalimmiut, Norge aamma Rusland nunat marluk akornanni paarlaateqatigiittarnissamik isumaqatigiissuteqarfigai. Isumaqatigiissutip taassuma saniatigut Kalaallit Nunaata Island aamma Norge nunat pingasut akornanni ammassanniarluni paarlaateqatigiittarnissamik isumaqatigiissuteqarfigivai, Kalaallit Nunaata aamma EU nunat pingasut akornanni aalisarluni suleqatigiinnissamik isumaqaitigiissuteqarfigivaa. EU-mik suleqatigiinissamik isumaqateqarneq tunngavigalugu Kalaallit Nunaata imartaani aalisarnissamik pisinnaatitaaffiit EU-mit akilerneqartarput, taamatut isumaqatigiissuteqarneq allani atuutinngilaq. Paarlaaqateqarnissamik isumaqatigiissut Kalaallit Nunaata nunani allani aalisarsinnaanissaanik qulakkeerinnippoq, taamatut Kalaallit Nunaanit aalisartoqassatillugu nunat allat Kalaallit Nunaanni aalisartarnissaat aamma paarlaateqatigiittarnissamut isumaqatigiissummut ilaavoq.

EU-mik aalisarneq pillugu isumaqatigiissut

EU-mik aalisarneq pillugu isumaqatigiissut 1985-miilli atuuppoq, taamani Kalaallit Nunaat EF-imut ilaasortaajunnaarmat. 2006-imi nutaamik isumaqatigiissusiortoqarpoq Qajaq-isumaqatigiissummik taasaq. Isumaqatigiissut nutaaq marlunnut agguataarneqarpoq; niuernerpalaartoq aallaavigalugu aalisarneq pillugu isumaqatigiissut kiisalu peqatigiinnissamik isumaqatigiissut. Peqatigiinnissamik isumaqatigiissummi siunertaavoq siunissami Kalaallit Nunaata EU-llu aalisarneq pinngikkaluarlugu suleqatigiilernissaasa qulakkeernissaa, takuuk immikkoortoq naalakkersuinermi aqutsinermilu pissutsit. Aalisarneq pillugu isumaqatigiissummi siunertaavoq - soorlu manna tikillugu taamaattoq - ukiumoortumik taartisiaqartitsisoqarneratigut Kalaallit Nunaata aalisakkanik pisuussutimi ilaannik EU-mut immikkoortitsisassasoq.

EU ukiumoortumik 320 mio. kr.-nit missaannik taarsiissuteqartarpoq. Siornatigut 240 mio. kr.-nit ukiumoortumik aalisarsinnaanermut akiliutigineqartarput, sinnerilu 80 mio. kr.-nit missingersuutit tungaasigut tapiissutaallutik. 2007-mit Peqatigiinnissamik Isumaqatigiissutikkut qulakkeerneqarpoq aalisarsinnaanermut pisinnaatitaaffiit aqqutigalugit Kalaallit Nunaat taartisiassaqarnani ukiumoortumik 200 mio. kr.-it missaanik tapiiffigineqartarnissaa. Aalisarneq pillugu isumaqatigiissut immini ukiumoortumik 130 mio. kr.-it missaasa tapertaanissaat naatsorsuutigineqarpoq. Siornatigornit allaanerussutigaa aalisarneq pillugu isumaqatigiissummut akiliutigineqartoq niuernikkut pissutsinut pituttorsimammat. Aalisakkat nunarsuarmi akiisa 5 procenti. sinnerlugu appariassagaluarpata EU-p akiliutigisai appariarsinnaapput. EU-p Kalaallit Nunaata imartaanut isersinnaanerata peqataanik malitsigissavaa Kalaallit Nunaata aalisakkanik tunisassiai EU-mi niuerfinnut akitsuutitaqanngitsumik eqqunneqarsinnaanissaat.

Norgemik Ruslandimillu aalisarnermik isumaqatigiissut

1990-ikkut aallartinneranniilli Kalaallit Nunaat Ruslandimik Norgemillu aalisarneq pillugu isumaqatigiissuteqarpoq. Barentsip imartaani aalisakkat norskit russillu aalisarnikkut killeqarfii akimorlugit avissaarsimaneri pissutigalugit, aalisarneq norskit russillu ataatsimoorlutik aquppaat.

Isumaqatigiissutit malitsigaat Barentsip imartaani saarullinnut misaqqarnarnullu kalaallinut pisassiissutit Ruslandimik isumaqatigiissuteqarnikkut anguneqartartut norskit imartaanni aamma aalisarneqarsinnaammata. Norgemik isumaqatigiissummi aamma taamaappoq. Ilanngullugu norskit aningaasaqarnikkut killeqarfiani saarulliit kalaallinut pisassiissutigineqartut Svalbardip imartaani aalisarfigeqqusaanngitsumi aamma aalisarneqarsinnaapput.

Isumaqatigiissummi Kalaallit Nunaat periarfissinneqarpoq saarullinniarnermi piginnaanerup suliaqarnerallu pigiinnarnissaannut.

Aalisarneq pillugu isumaqatigiissutit allat

1997-miilli Kalaallit Nunaat Savalimmiullu aalisarsinnaanerit pillugit illugiillutik immikkut isumaqatigiissuteqarput. Aalisakkat amerlasuut tassani pineqanngillat, takuuk tabel 3 aamma tabel 4. Savalimmiut Kalaallit Nunaata eqqaani aalisarneranni pisarineqartussat amerlanersaat EU-mik isumaqatigiissuteqarnikkut pisarput, soorlu tamanna siuliani allassimasoq. 2004 tikillugu Savalimmiut 4.000 tonsinik suluppaakkanik pisassinneqartarpoq. Pisassiissutit taakku Tabellini suli allassimanngillat, taakku massakkut Kalaallit Nunaata, Savalimmiut Islandillu akornanni isumaqatigiissutiginiarneqarmata.

1998-mi Kalaallit Nunaat Islandimik ammassat ataatsimoorussat pillugit isumaqatigiissuteqarput, siullermillu taakku Kalaallit Nunaata, Savalimmiut Islandillu akornanni aqunneqarsimagaluarput. Taakku saniatigut suluppaakkat Atlantikup avannaata kangianiittut agguaanneqarnissaat pillugit Islandi, Kalaallit Nunaannut Savalimmiunullu isumaqatiginninniarpoq.

Kalaallit Nunaata Canadallu akornanni aalisarneq pillugu isumaqatigiissummik pilersitsisoqanngisaannarsimavoq. Tamanna pissuteqarpoq, ataatsimoortumik pisuussutit pisassiissutigineqarnissaasa agguataarnissaannut nunat taakku marluk isumaqatigiissinnaasarsimannginnerannik.

1986-miilli Davis Strædimi Baffin Bugtimilu ataatsimoorussamik raajat qalerallillu pillugit akuttunngitsunik ataatsimiittoqartarsimavoq. Taamaattorli 2003-imit Flemish Cap-ip imartaanni raajanut pisassiissutit agguataarnissaannut isumaqatigiittoqannginnera pissutigalugu Canadap ataatsimiinnerit taamaatiinnartarsimavai. Tassunga tunngasut ataani takuneqarsinnaapput.

Nunat tamalaani suleqatigiiffiit

Kalaallit Nunaat aamma nunat tamalaat imartaanni aalisarsinnaatitaavoq. Atlantikup Avannaani Aalisarnikkut Suleqatigiiffik aqqutigalugu (Northwest Atlantic Fisheries Organization, NAFO), NAFO Atlantikup kitaata avannaata nunat tamalaat imartaanik ingerlatsisuuvoq. Kalaallit Nunaat ilaatigut Flemish Capimi aamma Grand Banksimi New Foundlandip avataaniittuni raajarniarsinnaatitaavoq.

Atlantikup Avannamut Kangiani Aalisarneq pillugu Ataatsimiititaliaq (North-East Atlantic Fisheries Commission, NEAFC) Atlantikup avannaata kangiani nunat tamalaat aalisarnerannik ingerlatsisuuvoq, Kalaallit Nunaata tassani suluppaakkat, ammassassuit makrelit saarullernallu pisarisinnaavai.

Atlantikup avannaata imartaani kapisillit Atlantikup Avannaani Kapisillit Piujuaannarnissaat pillugu Suleqatigiiffiup (North Atlantic Salmon Conservation Organization, NASCO) aqutarai. Kalaallit Nunaat NASCO-mi ilaasortaanngilaq. Kapisillit amerlassusaat ukiuni arlaqalersuni amerlanngitsutut nalilerneqarput, taamaammallu Kalaallit Nunaat kapisilinnik aamma pisassinneqanngilaq.

Danmark aqqutigalugu Kalaallit Nunaat Nunat Tamalaat Immap Ilisimatusarfigineqarneranut Siunnersuisoqatigiinnut (International Council for Exploration of the SEA, ICES) NAFO-llu ilisimatusarnermut siunnersuisoqatigiivinut ilaasortaavoq, taakkulu Atlantikup avannaata imartaani ilisimatusarneq ataqatigiissaarlugulu saqqummiuttarpaat.

Aalisakkat qaleruallillu pisarineqartut

Kalaallit Nunaata imartaani aalisarneq pillugu paasissutissat pingaarnermik aalisariutit allattuiffiinit pisuupput. 1996 tikillugu avataasiorlutik aalisartut kisimik allattuinissamik pisussaaffeqarput, ukiulli qulit ingerlaneranni allattuinissamut pisussaaffik annertusinikuulluni. Tamanna 1996-mi sinerissap qanittuani raajarniartunut eqqunneqarpoq. 2002-mi tamanna sinerissap qanittuani saattuarniartunut eqqunneqarpoq. 2006-mi ukiakkut aalisariutit tamarmik 9,4 meterimik anginerusut allattuisussaatitaalerput. Nunat allamiut aalisariutaat qangali allattuisussaatitaapput. Angallatit mikinerusut, soorlu umiatsiaaqqat tunisisarfinni paasissutissiisussaatitaapput, paasissutissallu taakku atorneqartarput.

Titartagaq 3.1. Kalaallit nunallu allamiut Kalaallit Nunaata eqqaani aalisarnerisa allanngoriartornerat

Malugiuk: Kisitsisit 2011-mi 2012-milu kisitsisaagallarput.

Nassuiaat: 1) Kalaallit imartaminni pisaat, taamatullu nunat assigiinngitsut akorninni imartani, Islandimi, Savalimmiuni, Flemish Cap-mi, Norgemi Ruslandimilu.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Kalaallit Nunaata eqqaani nunat allamiut aalisarnerat annertuvoq. Ammassanniarneq amerlassutsimigut nunat allamiut aalisarnerpaaffigisimavaat. Ammassanniarnerli allanngorartorujussuuvoq, takuuk titartagaq 3.1. Ammassaat Atlantikup avannaata kangiani angalaartarnerat, Kalaallit Nunaata imartaanit anisarlutillu uteqqittarnerannik pissuteqarpoq.

Titartagaq 3.2. Kalaallit aalisakkanik aalajangersimasunik aalisarnerisa allanngoriartornera

Malugiuk: Kisitsisit 2011-mi 2012-milu kisitsisaagallartut nalunaarsugaapput.
Nassuiaat: 1) Kalaalit imartaminni pisaat, taamatullu Flemish Cap-mi, Norgemi Ruslandimilu.
Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Raajat kalaallit aalisarneranni pingaarnersaapput. 1970-ikkut aallartinneranni kalaallit raajarniarnerat taamaapajaaginnarsimavoq ukiumoortumik 8.000-10.000 tonsit pisarineqartarlutik. 1975-mi avataasiorlutik aalisartut aallartipput, tamatumalu kingorna raajat pisarineqartartut amerliartuaalerlutik. Ukiuni qulikkaani kingullerni 100.000 - 140.000 tonsit akornanni ukiumut pisarineqartarsimapput.

1950-ikkunni 1960-ikkunnilu Kalaallit Nunaanni saarulliit pisarineqartartut tamarmiusut ukiumut 300.000 aamma 400.000 tonsit akornanniipput. 1970-ikkut aallartinneranni aalisapiluttoqarneratigut silallu nillertinneratigut saarulliit ikileriapiloorput. Tamatuma kingorna aalisarneq pisaqarfiuvallaarsimanngilaq, 1980-ikkut naalerneranni piffissaq sivikitsoq eqqaassanngikkaanni. Ukiuni kingullerni saarulliit amerlanerulernerat malittaralugu pisarineqartartut annikikkaluamik amerlisimapput. 2007-mi 17.000 tonsit pisarineqarsimapput 2008-mi 24.918 tonsiusimallutik tamatuma kingorna saarulliit pisarineqarsimasut ikilisimapput, 2009-mi 12.676 tonsiusimagamik 2010-milu 11.687 tonsiusimallutik (pisat tamaasa katillugit Norgep avannaani pisarineqarsimasut ilanngunnagit), takuuk titartagaq 3.2.

Kalaallit Nunaata imartaanit saarulliit tammakarnerisa kingorna 1990-ikkut aallartinneranni qaleralik iluanaarniutigalugu pingaarnertut aalisarneqalerpoq. Ukiuni kingullerni sineriammi qanittumi qaleralinniarneq aallaakkaasimavoq pisarsimavoq tassa 20.000 tonsit missaat aalisarneqartarsimagamik. Kitaani Tunumilu avataasiorlutik aalisartut aalaakkaasumik 25.000 tonsit missaannik pisaqartarsimapput

1995-mi sinerissap qanittuani Qeqertarsuup Tunuani Sisimiullu eqqaani saattuarniarneq aallartippoq. Tamatuma kingorna kujataani Nunap Isuanit avannamut Upernavik tikillugu saattuarniartoqalerpoq. 1999-mi avataasiorlutik saattuarniartut aallartipput Sisimiut avataani aammalu Nuup Paamiullu eqqaanni. Saattussanik aalisarneq 2001-mi pisaqarfiunerpaavoq, taamani 14.247 tonsit pisarineqarmata. Tamatuma kingorna pisarineqartartut appariartulerput, 2010-imilu 3.165 tonsit kisimik pisarineqarlutik. Appariarujussuarnerannut peqqutaavoq aalisapilunneq pissutigalugu saattussat ikileriarujussuarmata.

Titartaq 3.3. Kalaallit Nunaata imaq oqartussaaffia pillugu immap assinga killeqarfiit erseqqissarneqanngitsut

Titartagaq 3.4. 2012-mi Kalaallit aalisakkanik pingaarnerutitanik pisat NAFO-p ICES-lu ilaaneersunut agguarlugit.

Malugiuk: Kisitsisaagallartutut nalunaagaapput.

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Aalisarnermut Nakkutilliisoqarfik aamma Naatsorsueqqissaartarfik

Soorlu titartakkami 3.4-mi takuneqarsinnaasoq kalaallit aalisarnerat amerlanertigut Kitaani pisarpoq, NAFO 1A-F, takuuk titartakkami 4. NAFO 3L aamma 3M tassaapput Newfoundlandip avataani Flemish Cap-imi nunat tamalaat imartaat.

Aalisariutaatigineqartut

Kalaallit Nunaanni aalisariutit 1960-ikkunni amerliartortinneqalerput. 2011-ip naalernerani aalisariutit 525-miupput. Taakku saniatigut 1.500 aamma 2.000-it akornanni umiatsiaaraqarpoq, taakkunannga ilaat aalisarnermut piniarnermullu atorneqarlutik ilaallu aalisariutinut bundgarnersortunullu assigisaannullu attuumassuteqarlutik.

Aalisariutit avataasiortut aalisariutinik 75 BRT/120 BT sinnerlugu angissusilinnik ilaqarput killeqarfiup 3 sømilit avataani aalisartunik. Aalisariutit anginerusut amerlanerit pisaminnik angallammi suliaqarsinnaapput.

Sinerissap qanittuani aalisariutit 75 BRT/120 BT-inik mikinerupput, taakkulu killeqarfiup 3 sømilit iluanni aalisarput. Aalisariutit 10 BRT-inik mikinerusut Avannaani amerlanerupput, tamaani pingaarnermik qaleralinniartuullutik.

Aalisariutit namminersortunit pigineqarput. Kilisaatit Royal Greenland A/S-imit pigineqartut toqqaannanngitsumik pisortanit pigineqarput, tassa Royal Greenland 100 procentimik Namminersorlutik Oqartussanit pigineqarmat. Sinerissap qanittuani aalisariutit ilarpassui ESU aqqutigalugu aningaasalersorneqarput (ESU-mit taarsigassarsinikkut)

Avataasiorlutik aalisariutit nunat allamiut taarsigassarsiniartarfiannit (skibskreditordninger) assigisaanniillu aningaasalersorneqarput. Siornatigut avataasiorlutik aalisariutit amerlisarneqarnerat Nunatta Karsianit qularnaveeqqusiinikkut aningaasalersorneqarput, tamannali periuseq taamaatinneqareerpoq.

Nunami aalisakkanik suliffissuit

Aalisakkat kalaallinit pisarineqartut affaasa missaat sinerissami tunitsivinni suliarineqartarput. Pisarineqartut allat aalisariutini suliarineqartarput imaluunniit avammut tunisassiarineqartarput suliarisassanngorlugit. Aalisakkat nunami aalisakkanik suliffissuarni suliarineqartussat amerlanersaat sinerissap qanittuani aalisartunit pisuupput.

Raajanik avataasiorlutik aalisartut pisamik 25 procentinik nunamut tunisinissamik pisussaaffeqarput, sinneri angallami tunisassiarineqarsinnaasarput. Aalisarnernut allanut akuersissutinik tunniussinermi nunami tunisinissamut aamma piumasaqartoqarsinnaavoq. Soorlu tamanna atuussinnaavoq avataasiorlutik qaleralinniartunut akuersissutinik tunniussinermi.

Nunami aalisakkanik suliffissuit pingaartumik pigineqarput Namminersorlutik Oqartussat ingerlatseqatigiiffiinit Royal Greenland A/S-imit aamma namminersorluni pigineqartumit Arctic Green Food A/S-imit. Taamaattorli ukiuni kingullerni suliffeqarfinnik namminersortunik pilersitsisoqarsimavoq, namminneq illoqarfimminni tunisassianik pisisartunik suliaqartartunillu. Taakku annertunerusumik tulliuttumik allaaserineqarput.

Royal Greenland A/S

Royal Greenland A/S suliffeqarfiuvoq Kalaallit Nunaanni annerpaaq. 2011-ip naalernerani ingerlatseqatigiiffik Kitaani illoqarfinni nunaqarfinnilu 20-nik suliffissuaateqarpoq. Ingerlatseqatigiiffiup kilisaatit raajarniutit arlalippassuit pigisarai. Kalaallit Nunaanni suliffissuit saniatigut Royal Greenland A/S-ip ataaniippoq ingerlatseqatigiiffik Royal Greenland Seafood A/S Danmarkimi, Norgemi, Tysklandimi, Polenimi Canadamilu suliffissuarnik pigisaqartoq nunani allani Danmarkimilu niuerfinnut atatillugu tuniniaanermut allaffeqarpoq.

Arctic Green Food A/S

Arctic Green Food A/S ingerlatseqatigiiffiuvoq Namminersorlutik Oqartussanit pigineqartumit KNI A/S-ip ataaniisimasoq. Ingerlatseqatigiiffik nunaqarfinni suliffissuaaqqanik kiisalu illoqarfinni tunitsivinnik amerlanngitsunik ingerlataqarpoq. Juuni 2007-mi Arctic Greenfood namminersortunik pigineqalerpoq, tassa sulisut namminneq ingerlateqatigiiffik pigilermassut.

Tunitsiviit namminersorlutik ingerlattut allat

Tunitsiviit namminersortumik ingerlanneqartut anginerit makku taaneqarsinnaapput:

Polar Raaja, annertunerpaamik raajanik pisiortortoq.

Arctic Prime Produktion, annertunerpaamik saarullinnik pisiortortoq.

Kiisalu Upernavik Seafood, annertunerpaamik qaleralinnik pisiortortoq.

Titartagaq 5.1. Aalisakkanik aalajangersimasunik tunisineq

Malugiuk: 2011-mi aamma 2012-mi kisitsisit kisitsisaagallartutut nalunaagaapput.
Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Aalisakkat aalajangersimasut tunineqartut amerlassusaat Titartakkami 5.1-mi takuneqarsinnaapput. Tunineqartut amerlassusaat aalisakkat amerlanerit eqqarsaatigalugit amerleriarsimapput raajat, qalerallit, saattussat, nipisaat saarulliillu qaammatikkaartumik tunineqartut tabel 6-mi takuneqarsinnaapput.

Siusinnerusukkut tunisinermi akit Royal Greenland A/S-ip kattuffiillu (KNAPK aamma APK) aalisariutinut kilisaatinullu sullissisuusut akornanni isumaqatiginninniutigereernerisigut aalajangersarneqartarput.

Ukiut kingulliit ingerlaneranni aalisarnermit aalisakkanik qalerualinnillu pisisartut amerliartulersimapput. Tunisassianik pisinissamut unammilleqatigiinneq annertusineqarpoq akinullu pituttorsimannginnissaq ajornannginnerulerluni.

Titartagaq 5.2. Aalisakkat aalajangersimasut kiilumut akiisa allanngoriartornerat

Malugiuk: 2011-mi aamma 2012-mi kisitsisit kisitsisaagallartutut nalunaagaapput. Tunisat immikkoortut kiilumut akii agguaqatigiissitaapput. Allannguutit maluginiakkat peqquteqarsinnaapput nioqqutissiap assigiinngitsutigut suliarineqarnerata allannguuteqarneratigut.
Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Raajanut, qaleralinnut, saarullinnut, nipisanut saattussanullu agguaqatigiissullugu kiilumut akigitinneqartut ineriartornerat titartakkami 5.2-mi takuneqarsinnaapput. Tunisinermi amerlassutsit nalingilu pillugit paasissutissat erseqqinnerusut tabel 7-mi  takuneqarsinnaapput.

Tabel 8-mi takuneqarsinnaapput tunisisut aningaasarsiaannut immikkoortillugit agguataarnerisa amerlasusaannut ineriartornerat. Soorlu takuneqarsinnaasoq tunisisut 1990-mi 5.025-init 2006-mi 3.441-inut appariarujussuarsimallutik. Appariarneq pingaarnermik pisimavoq tunisisartuni ukiumut 10.000 kr.-it ataallugit tunisisartuni.

Nunanut tamalaanut assersuutit

Tassunga tunngasunik paasisaqarnerorusukkuit FN-ip Nerisassanut Nunalerinermullu suliniaqatigiiffiata (FAO) nittartagaa: www.fao.org/fishery

Piniarnerup aallaaniarnerullu allaffissornikkut aqunneqarnerat

Piniarneq aallaaniarnerlu piffissat piniarfissat, piniarnermut allagartat akuersissutillu atorlugit aqunneqarput. Tikaagulliusaat, tikaagulliit, arfiviit, qipoqqat, qilalukkat qaortat aamma qernertat, tuttut, umimmaat, nannut aarrillu pisassiissutigineqartarput taakku saniatigut ulloq ataasiakkaarlugit appanik (appa sigguttooq aamma appa nalinginnaasoq), mitinik siorakitsunik aamma mitinik pisassiisoqartarpoq. Pisassiissutit atorlugit uumasut piniarneqarsinnaasut aallaaniarneqarsinnasullu amerlassusaat aqunneqarput.

Inuit kikkulluunniit piniartartut aallaaniartartullu piniarnermut allagartamik atorsinnaasumik peqartussaapput.

Piniagassiissutit piniarsinnaanermut allagartat amerlassusaat tunngavigalugit amerlassusilerneqartarput.

Sigguttuut, qasigiat, nerlerit, timissat kiisortut, tunnillit, tikaagulliusaarnat aamma kigutilissuit nunatsinni eqqissisimatitaapput.

Piniarnissamut akuersissutinik allagartanik tunisisarneq

Inuuniutigalugu imaluunniit saniatigooralugu piniarsinnaanermut allagartaqaraani taamaallaat pisassiissutinik piniagassanillu allanik piniartoqarsinnaavoq.

Piniarsinnaanermut allagartartaarnissamut piumasaqaatit Piniarneq aallaaniarnerlu pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 12, 29. oktober 1999-imeersumi allaaserineqarput inatsit taanna Inatsisartut inatsisaat nr. 1, 16. maj 2008-imeersumi allannguuteqarpoq.

Piniarsinnaanermut allagartat assigiinngitsut marluupput, tassa inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartaq aamma saniatigooralugu piniarnermut allagartaq. Piniarnermut allagartartaarniarnermi piumasaqaataapput, 12-nik ukioqalereersimanissaq aamma Kalaallit Nunaanni inuit allattorsimaffiannut nalunaarsimanissaq.

Inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartamik pisaarniarnermi piumasaqaataapput:

-         12-nik ukioqalereersimanissaq

-         Ukiuni kingullerni marlunni Kalaallit Nunaanni inuit allattorsimaffianni nalunaarsimanissaq

-         Ukiuni kingullerni Kalaallit Nunaannut tamakkiisumik akileraartarsimanissaq

-         Isertitat tamarmiusut minnerpaamik affaat piniarnermit, aallaaniarnermit aalisarnermilluunniit isertitaassimassasut

Titartagaq 7.1. Inuit piniarsinnaanermut allagartamik akiliisimasut

Najoqqutaq: Aalisarnermut Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Titartakkap 7.1-ip aamma tabel 10-ip takutippaa ukiut qulit kingullit ingerlaneranni inuussutissarsiutigalugu piniartut amerlassusaat aalaakkaasimasoq. 2012-mi 2.075-it inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartartaarsimapput. Sunngiffimmi pinialuttartut 2002-mi amerlanerpaajusimapput taamani 9.683-iusimagamik. 2002-ip kingorna sunngiffimmi pinialuttartut ikiliartulersimapput 2012-mi 5.246-it sunngiffimmi piniarnermut allagartartaarsimapput.

Pisassiissutit allaffissornikkut aqunneqarnerat

Nunarsuaq tamakkerlugu Arfanniarnermut Ataatsimiititaliarsuaq (International Whaling Commision, IWC) ilaasortaanikkut tikaagulliusaanik, arfivinnik, qipoqqarnik tikaagullinnillu Kalaallit Nunaat pisassiissutinik tunineqartarpoq. Tunniussineq kulturi pissutigalugu arfanniarneq pillugu tunngavik malillugu pisarpoq. Pisassiissutit ukiunut arfinilinnut atuuttussanngorlugit tunniunneqartarput.

Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik allaffissornikkut aqutsisoqarfinni ataasiakkaani arferit qanoq amerlatigisut pisarineqarsinnaanersut pillugit ukiut tamaasa nalunaaruteqartarpoq. Kalaallit Nunaanni Aalisartut Piniartullu Kattuffiat (KNAPK) aamma Kalaallit Nunaanni Kommuneqarfiit Kattuffiat (KANUKOKA) aalajangersaasoqartinnagu tusarniaavigineqartarput.

Qilalukkat qernertanut, qilalukkanut qaqortanut, aarrinut nannunullu pisassiissutit ukiut tamaasa naalakkersuisut aalajangersartarpaat. Aalajangersaaneq nunarsuaq tamakkerlugu isumaqatigiissutit biologillu siunnersuineri aallaavigalugit pisarput. Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit, ilaatigut KNAPK-mit, KANUKOKA-mit aamma Tapertaralugu Piniartartut Aalisartartut Katuffianit, TPAK, aalajangersaanissaq pillugu tusarniaavigineqartarput. Tamatuma kingorna pisassiissutit tamarmiusut allaffissornermi aqutsisoqarfinnut agguarneqartarput.

Tuttunut umimmannullu pisassiissutit, assingusumik Naalakkersuisunit Pinngortitaleriffiup innersuussinera malillugu suliarineqartarput.

Timissanik aallaaniarneq ukiumoortumik pisassiissutit aqqutigalugit aqunneqanngilaq. Appa, appa sigguttooq, miteq siorartooq miterlu sioraki ullormut amerlanerpaaffilerlugit piniarneqarsinnaapput.

Inuit piniarnermut allagartallit ullormi piniarfiusumi timmissanik qulaani pineqartunik 30-nik pisaqarsinnaatitaapput, inuillu sunngiffimminni pinialuttartut ullormut tallimanik pisaqarsinnaatitaallutik.

Timmissanik allanik piniarneqarsinnaasunik piniarsinnaanerit kiisalu puisinik, niisanik, anarnanik, aarluarsunnik, niisarnanik aarluit, piniarneq pisassiisutitaqanngilaq.

Soorlutabel 9-mi takuneqarsinnaasoq ukiuni arlaqartuni Kangerlussuup eqqaani tuttunut umimmannullu pisassiissutit killeqanngillat. Tamanna pissuteqarpoq tuttut umimmaallu ima amerlatigilersimammata allaat ulorianartorsiulersinnaallutik nerisassaaleqilernermikkut. Nunap immikkoortuini allani illoqarfikkaartumik pisassiisoqartarpoq.

2004-mi qilalukkanut qernertanut qaqortanullu pisassiisoqartalerpoq. 2012-mi qilalukkat qernertat 395-it pisassiissutigineqarput, qaqortanullu 310-it, takuuk tabel 9.

Miluumasut pisassiissutigineqarsimasut taamaalaat piniarneqarsinnaapput. 2004-mili piniartut nannumik, aavermik, arfernik angisuunik mikisunillu pisaqaraangamik pisarisimasat pillugit immersugassaq, pisarisimasat pillugit paasissutissanik immersugassartalik immersortalernikuuvaat. Piniakkamik ataatsimik pisaqarnermi tamatigut immersugassaavoq, kisiannili tuttunik umimmannillu arlalinnik pisaqarsimagaanni ataatsikkut immersuisoqarsinnaavoq. Immersugaq piniartup najugaqarfianut kommunimut nassiunneqartussaavoq. Kommunimit immersugaq misissorneqassaaq Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmut imaluunniit (pisat tuttuuppata umimmaappataluunniit) Pinngortitaleriffimmut piniarnermut allagartaq ilanngullugu nassiunneqassapput. Immersugassaq immersorsimagaanni kommunimillu akuerineqarsimappat stempilerneqarlunilu taamaallaat pisarisimasap ilaa akigineqarsinnaavoq.

Tikaagullinnik, tikaagulliusaanik, qipoqqarnik, arfivinnik, aarrinik nannunillu piniarnissamut akuersissutit inunnit inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartalinnit taamaallaat pineqarsinnaapput.

Qilalukkanik qernertanik, qaqortanik, tuttunik umimmannillu piniarnissamut akuersissutit inunnit piniarnermut allagartalinnit pineqarsinnaapput. Akuersissutit kommuninit ataasiakkaanit tunniunneqartarput, taakkuuppullu aamma sunngiffimmi inuussutissarsiutigalugulu piniarnermut allagartalinnut agguaassisoqassappat aalajangiisussat.

Piniarneq aallaaniarnerlu pillugit maleruagassat eqquutsinnissaanut politiit qullersaallutik akisussaapput. Taakku saniatigut kommunini arlaqartuni piniarnermut aalisarnermullu nakkutilliisunik atorfinitsitsisoqarnikuuvoq, taakkulu pingaarnertut suliassaraat piniarnermik, aallaaniarnermik kiisalu kapisilinniarnermik, eqalunniarnermik nipisanniarnermillu nakkutilliinissaq.

Pisarineqartartut

Piniarnermik inuussutissarsiutillit sunngiffimmilu piniartartut namminneerlutik pisarisimasatik, 1993-mi aallartittumik Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmut nalunaarutigisalerpaat. Pinisarisimasat tamarmik â€œukiumoortumik immersugassamiâ€ immersuilluni nalunaarutigineqartussaapput, immersugassaq â€œPiniarneqâ€ piniarnermut allagattaq ilanngullugu nassiunneqartarpoq.

Pisarineqartut pillugit paasissutissat ukiumoortumik immersuiffissanit pisuupput, taakkulu piniartunit ataasiakkaanit immersorneqartarput. Piniarnermut allagartaq nutaaq tunniunneqartinnagu piumasaqaataavoq piniartup ukiumoortumik immersuiffik piniartup Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Pisortaqarfimmut nassiussimassagaa. Tabel 10-mi takuneqarsinnaavoq 2012-mi allagartanik pigisaqartut 83 procentii ukiumoortumik immersuiffik nassiussimagaat. Nannunik, tikaagulliusaanik, arfivinnik, qipoqqanik, tikaagullinnik, aarrinik, tuttunik umimmannillu pisaqartoqarsimatillugu akuersissummik pigisaqartoq immersuiffissamik immikkut ittumik immersuisussaavoq.

Puisi tassaavoq pisarikkajunnerpaaneqartoq. 2011-mi puisit 139.309-it pisarineqarput. Puisit pisarineqartut amerlanersaat natsiullutillu aataarsuupput. 2011-mi natsiit 61.957-it aataarsuillu 73.905-it pisarineqarput, takuuk tabel 11.

Titartagaq 8.1. Arfernit mikinernit pisat

Malugiuk: Kisitsisit 2012-mi arferit mikinerit (niisat aamma niisarnat) kisitsisitaat kisitsisaagallarput. Qilalukkat qernertat qaqortallu pisaanerisa kisitsisitaat toqqaannartumik pisassarititanut naleqqissuunneqarsinnaanngillat. 2011-mi pisat amerlassusaasa ukiup aallaqqaataaniit decembarip naaneranut nalunaarsugaalerput.

Najoqqutaq: Aalisarnermut Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Niisat pisarineqartartut amerlassusaat ukiunit qulini kingullerni amerleriapiloorsimapput. Qilalukkat qernertat qaqortallu pisarineqartut ikileriarsimapput, pisassiissutiteqartalerneq malitsigalugu. Tabel 11-mi takuneqarsinnaapput uumasut assigiinngitsut ukiuni kingullerni arfinilinni pisarineqartut.

Nannut pisarineqartut amerlassusaat 2003 tikillugu amerleriarsimapput 2003-p kingorna nannut pisarineqartut ikiliartulersimapput, takuuk tabel 11. 2006-miit nannunik piniarneq killilersugaalerpoq. Nannut amerlanersaat Avannaani Tunullu avannaani pisarineqartarput, takuuk tabel 12.

Piniakkanik tunisassiorneq

Puisit pisarineqartut amiisa affaasa missaat Great Greenland A/S-imut suliassanngorlugit tunineqartarput; Kalaallit Nunaanni ammerivituaq.

Neqit imarmiunit miluumasuneersut, umimmaat neqaat aamma tuttut neqaat Lilleholm aamma Royal Greenlandimut tunineqartarput. Savaaqqat savallu neqaat Neqi A/S-imut Narsami toqoraavimmut tunineqartarput, taannalu KNI A/S-ip ataaniippoq.

Puisit amii tunisat ukiumiit ukiumut allanngorarput tunisinermit akit silallu pissusaa apeqqutaallutik, takuuk tabel 13.

Puisit amiinik tunisisoqartillugu aningaasanut inatsit aqqutigalugu tapiissuteqartoqartarpoq. Nunarsuaq tamakkerlugu akit appariarujussuarnerannut atatillugu tamassumalu malitsigisaanik 1970-ikkut naalerneranni 1980-ikkullu aallartinneranni puisinniarnermut akerliuniartorpassuit kingunerisaannik tapiissutit tunniunneqartalerput.

Namminersorlutik Oqartussat Great Greenland A/S-illu akornanni kiffartuunneqarnissamik isumaqatigiissuteqartoqarneranut tapiissuteqartoqarpoq, takuuk tabel 14.

Kiffartuussinissamik isumaqatigiissuteqartoqarneratigut Great Greenland A/S pisussaaffeqalerpoq Kalaallit Nunaat tamakkerlugu inuussutissarsiutigalugu piniartut puisit amiinik tunisisarnissaasa ingerlatiinnarnissaanut.

Ammit assigiinngitsut tunineqarneranni akit puisillu pitsaassusaannut akit Great Greenland A/S-ip KNAPK-llu akornanni isumaqatiginninniarnikkut aalajangersarneqartarput, taakkulu aamma ammit tunineqartut pitsaassusiisa pitsanngortinnissaannut suleqatigiillutik.

Kalaallit Nunaanni nunalerineq

Nunalerineq suli inuiaqatigiit aningaasaqarnerannut annikitsuinnarmik peqataavoq. Inuussutissarsiummi sammineqarput savaateqarneq, tuttuuteqarneq, nersussuaateqarneq naatitsiveqarnerlu. Tunisassiat amerlanersaat nunatsinni tunineqartarnerat pissutaalluni avammut tuniniaaneq annikitsuinnaavoq, tassa avammut tunisinerup tamarmiusup 0,1 procenteriinnarlugu. Savaaqqat tuttullu neqaat avammut tunineqarnerpaasarput.

Kalaallit Nunaanni uumasuuteqartut ukiut ingerlaneranni ikiliartorsimapput. 2012-ip naanerani uumasuutillit katillugit 46-iusimapput. Ukiut qulit ingerlaneranni 22 procentimik appariarneruvoq. Uumasuutillit affaat sinnerlugit Narsap eqqaaniipput, titartagaq 1 takuuk. Uumasuutit nalinginnaasumik ilaqutariinnit ataatsinit ingerlanneqartarput.

Titartagaq 10.1. Immikkoortortani uumasuutillit

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

2012-mi narsaatigineqartut 1.091 hektariupput, taakkununnga ilaallutik narsaatit atorneqanngitsut. Taakku saniatigut 242.000 hektarit missaanik uumasuutit qaqqani ivigartorfissaqarput. Narsaatit 10 hektarit missaat kartoffelinik grønsaginillu naatitsivittut atorneqartarput. Narsaatit katillugit 1.081 hektarit missaaniittut ivikkanik imusassaliarineqartarput ukiuunerani uumasuutinut nerukkaatissiarineqartarlutik.

2012-mi uumasuutillit narsaataat agguaqatigiissillugu 22,7 hektarit missaanniippoq. Tamanna Danmarkiminngarnit mikinerujussuuvoq, tappavanimi ingerlataq agguaqatigiissillugu 2012-mi 66 hektariuvoq. Narsaatit 68 procentii Narsap eqqaaniittuupput, titartagaq 10.2-mi tamanna takutinneqarpoq.

Titartagaq 10.2. Immikkoortortani narsaatit angissusaat

Najoqqutaq: Nunalerinermik siunnersorteqarfik

Kalaallit Nunaanni savaateqarneq uumasuuteqarnermi annertunerpaajuvoq, 2012-mi savat arnavissat piaqqiortitat 20.107-it missaaniipput savaateqarfinni 44-ni. Savaateqarfinnit arfineq marlunni nersussuit 98-it Dexterinik taaneqartartut aamma pigineqarput, takuuk titartagaq 10.3.

Nujuitsunik tuttuuteqarfiit marluupput: Isortoq Reindeer Station, Qaqortup eqqaaniittoq aamma Tuttutooq Narsap eqqaaniittoq. Sisortoq tuttuuteqarfiunerpaajusoq ukiumut tuttut 800-1.000-it missaat nammineq toqoraavimmi toqorartarpaat. Toqoraaviup EU-mut tuniniaanissamut piumasaqaatit naammassisimavai. Isortoq Reindeer Station aammattaaq tuttunik nujuitsunik ungalermiussanik piniarnissamut akuerineqarpoq. Tuttut kinguaasiortitat katillugit 3.000-it missaaniipput.

Titartagaq 10.3. 2011-mi umasuutit piaqqiortitat

Najoqqutaq: Nunalerinermik siunnersorteqarfik

Narsaatillit uumasuutaanut immikkoortillugit ukiut ingerlaneranni qanoq ineriartorsimanerat Titartakkami 10.4-mi takuneqarsinnaavoq, savaatillit, tuttuutillit aamma nersussuaatillit qanoq agguataarsimanerat.

2000-mili tuttuutillit amerlassusaat aalaakkaasimavoq, tassa taamanili narsaatillit tamarmiusut 3-4 procentiniittuaannarsimagami. Narsaatillit 80 procentii sinnerlugit suli savaatiliupput. Titartakkami takuneqarsinnaavoq savaatillit ilaat aamma nersussuaateqartalersimasut. 2012-mi narsaatillit arfineq marluk, tassa narsaatillit tamarmiusut 13 procentii savaateqarlutillu nersussuaateqarput.

Titartagaq 10.4. Narsaatillit uumasuutaasa ineriartorsimanerat

Najoqqutaq: Nunalerinermik siunnersorteqarfik

Savaateqarnermi kinguaassiortitsineq eqqarsaatigalugu annertuumik ineriartorneq pisimavoq. Ukiut ingerlaneranni savaateqarfinnut attaviit pitsanngorsarniarlugit annertuumik aningaasaliisoqartarsimavoq. Savat inaat ivigaasiviillu ullutsinnut naleqquttut sanaartorneqarsimapput, kiisalu ukiornissaanut ivikkanik nerukkaatissiorneq annertusarneqarsimalluni. Kisianni avataaniit saniatigut nerukkaatissat tikisinneqartartut suli tikisinneqartarput.

2012-ip naanerani savaatillit ataatsit taamaallaat 100-it ataallugit amerlassusilinnik piaqqiortitaqarput. 2010-ip naaneraniit savaatillit sisamat 100-it ataallugit piaqqiortitaqartut unissimapput. Savaatillit amerlanersaat 100-it 500-iullu akornanni savanik piaqqiortitaqarput. Taamaakkaluartorli 2000-ip kingorna savaatillit 100â€”it 500-iullu akornanni piaqqiortitallit ikileriarujussuarsimapput, tassa 2000-mi 42-iusimagamik 2012-mi 26-iinnanngorsimallutik.

Savaatillit 500-it sinnerlugit piaqqiortitallit ukiut ingerlaneranni amerliartorujoorsimapput. 2012-ip naanerani savaatillit 17-it 500-it sinnerlugit piaqqiortitaqarsimapput, 2000-mut saniliullugu marloriaatinngorsimallutik, tamanna titartagaq 10.5-mi takuneqarsinnaavoq.

Titartagaq 10.5. Savaatillit savaatit amerlassusaanut immikkoortillugit

Najoqqutaq: Nunalerinermik siunnersorteqarfik

Namminersorlutik Oqartussat tunisinermut tapiissuteqartarput kiisalu savaatillit pilersitsiniarnerannut tapiissuteqartarlutik. 2004-miilli Namminersornerullutik Oqartussat toqoraaviit ingerlannerannut tapiissuteqartarput. Nunalerinermut polikikkikkut suliniutit pisariaqartut pillugit 2004-mi nalunaarusiami missingersuutaavoq toqoraaviit imminnut akilersinnaalissasut savaaqqat toqoraaviliaassassat ukiumut 25-26.000-it tunineqarpata.

Savaaqqat neqaannik tunisassiorneq qaffakkiartorpoq, 2008-mi, 2009-mi, 2011-mi aamma 2012-mi savaaqqat tunisat oqimaassusaat appasinnerulaarsimavoq, sialikinnera pissutaalluni savat ivigartarfissaat aamma ivikkat nerukkaatissiat annikinnerusimammata. Savaaqqat toqutassat oqinnerunerannut tamanna pissutaavoq.

Titartakkami 10.6-mi takuneqarsinnaapput 2001-miit 2012-mut savat toqorakkat agguaqatigiissillugit oqimaassusaat aamma tamarmiullutik oqimaassusaat kilonngorlugit. 2012-mi savat toqorarneqartut katillugit 322.620 kg-usimapput. Titartakkami aamma takuneqarsinnaavoq savat toqutassat agguaqatigiissillugu kg-nngorlugu oqimaassusaat 2008-mi 2009-mi, 2011-mi aamma 2012-mi appasinnersoq aasaanerani nunap panernera pissutaalluni. Savaaqqat neqaat nunatsinni tunineqartartut amerlanerpaajupput.

Titartagaq 6. Savaaqqanik tunisassiorneq aamma savaaqqap toqutassap agguaqatigiissillugu oqimaassusaa

Najoqqutaq: Nunalerinermik siunnersorteqarfik

Paasissutissat allat

Naatsorsueqqissaartarfiup nittartagaani www.stat.gl-imi aalisarnermit, piniarnermit nunalerinermiillu tunisassiat tunineqartarnerat pillugu paasissutissat sukumiinerusut takuneqarsinnaapput.

Namminersorlutik Oqartussat nittartagaanni www.nanoq.gl-imi inatsiseqartitsinerit atuuttut aqunneqarnerallu pillugit paasissutissat allat takuneqarsinnaapput.

Namminersorlutik Oqartussat â€Nunanut allanut tunngasutigut naalakkersuinikkut ingerlatsineq pillugu nassuiaatâ€-aani www.naalakkersuisut.gl-imi aalisarnermi nunat tamalaani pissutsit pillugit paasissutissat takuneqarsinnaapput.

Rasmussen, Rasmus Ole (2005). Kalaallit Nunaanni piniartuunerup misissoqqissaarneqarnera. Nalunaarusiaq uani takuneqarsinnaaoq: www.naalakkersuisut.gl

De Forenede Nationers Føde aamma Landbrugs Organisation (FAO) nittartagaani uani www.fao.org nunarsuaq tamakkerlugu aalisarneq pillugu paasissutissat nalinginnaasut takuneqarsinnaapput. Nittartakkami aamma takuneqarsinnaapput nunarsuaq tamakkerlugu aalisarneq pillugu kisitsisit allattorsimaffiat.

Nunalerinermik siunnersorteqarfiup nittartagaani www.nunalerineq.gl -imi nunalerinermut paasissutissat pissarsiarineqarsinnaapput.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Pinngortitaleriffiup taassumalu uumasoqassutsimut siunnersuisarneri uani takukkit: www.natur.gl

TAC pillugu paasissusissat annertunerusut uani takuneqarsinnaapput: http://ec.europa.eu/fisheries/

KNAPK pillugu paasissutissat annertunerusut uani nittartartakkami takuneqarsinnaapput: www.knapk.gl

GA pillugu paasissutissat annertunerusut uani nittartakkami takuneqarsinnaapput: www.ga.gl

Aalisarnermut nakkutilliisarneq pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.naalakkersuisut.gl

Grønlands Kommando pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takuneqarsinnaapput www.forsvaret.dk

NAFO pillugu nittartagaq una takuuk: www.nafo.int

NASCO pillugu una takuuk: www.nasco.int

NEAFC pillugu nittartagaq una takuuk: www.neafc.org

ICES pillugu nittartagaq una takuuk: www.ices.dk

Royal Greenland pillugu nittartagaq una takuuk: www.royalgreenland.com

Arctic Green Food pillugu nittartagaq una takuuk: www.arcticfood.gl

IWC pillugu nittartagaq una takuuk: www.iwcoffice.org

Inatsisit, malittarisassat assigisaallu piniarnermut aallaaniarnermullu tunngasunik paasisaqarnererusukkuit nittartagaq una alakkaruk: www.naalakkersuisut.gl

Arctic Greenfood pillugu nittartagaq una takuuk: www.arcticfood.gl 

Neqi A/S pillugu nittartagaq una takuuk: www.kni.gl

Great Greenland pillugu una takuuk: www.greatgreenland.com

Savaateqarnermut paasissutissat nittartakkami uani takukkit: www.nunalerineq.gl

Tabel 1. Tunumi kitaanilu TAC

|              2009 |               2010 |                2011 |               2012 |               2013
| Ton
Kalaallit Nunaanni katillugit |   268.332 |   287.952 |   296.277 |    317.250 |    251.283
Raajat |          126.970 |          126.970 |          139.300 |           117.400 |          102.400
Saarulliit |            20.000 |             12.250 |             16.500 |            20.000 |            20.000
Suluppaakkat |              16.812 |             20.812 |             18.377 |             16.400 |             15.083
Imminnguit |              4.000 |              2.000 |              2.000 |              2.000 |              2.000
Qalerallit |            47.800 |            46.550 |            47.000 |            47.000 |            53.800
Nataarnat |              3.200 |              3.200 |              3.000 |              3.000 |              3.000
Qeeqqat |              2.000 |              2.000 |              2.000 |              2.000 |              2.000
Ammassat |             41.500 |            67.900 |            42.900 |             84.150 |            62.700
Uiluiit |              2.220 |              2.220 |              2.220 |              2.520 |              2.520
Saattuat |              3.830 |              4.050 |              2.980 |              2.730 |              2.330
Kapisillit |                      -   |                      -   |                      -   |                    50 |                      -  
Allat |                      -   |                      -   |            20.000 |            20.000 |            20.000
Kalaallit Nunaata kitaa katillugit |    183.620 |    184.590 |     181.600 |     164.185 |    158.000
Raajat |           114.570 |           114.570 |          126.900 |          105.000 |            90.000
Saarulliit |                      -   |                      -   |              11.500 |             15.000 |            20.000
Suluppaakkat 1) |               1.000 |               1.000 |               1.000 |               1.000 |               1.000
Imminnguit |              2.000 |               1.000 |               1.000 |               1.000 |               1.000
Qalerallit |            32.800 |            34.550 |            34.000 |            34.900 |            33.800
Nataarnat |               1.200 |               1.200 |               1.000 |               1.000 |               1.000
Qeeqqat |               1.000 |               1.000 |               1.000 |               1.000 |               1.000
Ammassat |            25.000 |            25.000 |                      -   |                      -   |              3.000
Uiluiit |              2.220 |              2.220 |              2.220 |              2.520 |              2.520
Saattuat |              3.830 |              4.050 |              2.980 |              2.730 |              2.330
Kapisillit |                      -   |                      -   |                      -   |                    35 |                      -  
Allat 2) |                      -   |                      -   |                      -   |                      -   |                      -  
Kalaallit Nunaata tunua katillugit |     49.900 |     76.300 |    100.800 |     82.056 |     93.283
Raajat |             12.400 |             12.400 |             12.400 |             12.400 |             12.400
Suluppaakkat |               1.000 |              5.000 |              8.500 |              8.500 |             14.083
Imminnguit |              2.000 |               1.000 |               1.000 |               1.000 |               1.000
Qalerallit |             15.000 |             12.000 |             13.000 |             13.000 |              9.800
Nataarnat |              2.000 |              2.000 |              2.000 |              2.000 |              2.000
Qeeqqat |               1.000 |               1.000 |               1.000 |               1.000 |               1.000
Ammassat 3) |             16.500 |            42.900 |            42.900 |             24.156 |            62.700
Allat 2, 4) |                      -   |                      -   |            20.000 |            20.000 |            20.000
Tunu kitaalu katillugit |      34.812 |     27.062 |      13.877 |       11.900 |       8.500
Saarulliit |            20.000 |             12.250 |              5.000 |              5.000 |                      -  
Suluppaakkat |              14.812 |              14.812 |              8.877 |              6.698 |              8.500
Allat 2) |             10.000 |             10.000 |                      -   |  |                      -  

Malugiuk: Kisitsisit Nalakkersuisunit TAC pillugu aalajangersagaapput

Nassuiaatit: 1) Suluppaakkat nalunaarsuutaannut ilaapput suluppaakkat ikerinnarsortut aammalu naqqasiortut. 2) Pisarisuukkat pisat 10%-nik amerlanerpaaffeqarput. 3) Nunarput pisassat tamakkissut 11%-nit pisassineqartarpoq. Pissassiiffik maj-imiit april-imut sivisussuseqartarpoq. 4) Ammassassuit saarulliisaallu (blåhvilling)

Najoqqutaq: Inatsisartunut nassuiaat TAC pisassarititallu pillugit aammalu pisassaritat pillugit nalunaarusiaq

Tabel 2. Kalaallit Nunaanni pisassarititat sinerissap qanittuani avataasiorlunilu aalisarnermut agguarlugit

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Ton
Kalaallit Nunaani tamarmi katillugit | 213.642 | 221.381 | 294.342 | 258.214 | 235.296
Raajat | 117.690 | 117.690 | 136.400 | 110.075 | 88.763
Saarulliit | 5.400 | - | 5.000 | 5.000 | 5.000
Suluppaakkat | 5.712 | 10.512 | 26.562 | 24.698 | 15.583
Imminnguit | 4.000 | 4.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000
Qalerallit | 31.150 | 31.474 | 47.000 | 47.000 | 47.700
Nataarnat | 1.690 | 1.565 | 3.000 | 3.000 | 3.000
Qeeqqat | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000
Ammassat | 29.950 | 37.870 | 35.750 | 24.156 | 36.000
Uiluiit | 2.220 | 2.220 | 2.200 | 2.520 | 2.520
Saattuat | 3.830 | 4.050 | 2.930 | 2.730 | 2.580
Allat | 10.000 | 10.000 | 31.500 | 35.035 | 21.500
Avataasiorluni aalisarneq katillugit | 137.527 | 144.747 | 206.112 | 175.929 | 176.335
Raajat | 68.425 | 68.425 | 84.800 | 68.075 | 52.702
Saarulliit | 5.400 | - | 5.000 | 5.000 | 5.000
Suluppaakkat | 5.712 | 10.512 | 26.562 | 24.698 | 15.083
Imminnguit | 4.000 | 4.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000
Qalerallit | 10.350 | 10.375 | 26.500 | 26.500 | 23.300
Nataarnat | 1.690 | 1.565 | 3.000 | 3.000 | 3.000
Qeeqqat | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000
Ammassat | 29.950 | 37.870 | 35.750 | 24.156 | 62.700
Uiluiit | - | - | - | - | -
Saattuat | 0 | 0 | 500 | 500 | -
Allat | 10.000 | 10.000 | 20.000 | 20.000 | 20.000
Sinerissap qanittuani aalisarneq katillugit | 76.115 | 76.634 | 88.230 | 82.285 | 63.811
Raajat | 49.265 | 49.265 | 51.600 | 42.000 | 36.061
Uiluiit | 2.220 | 2.220 | 2.200 | 2.520 | 2.520
Saattuat | 3.830 | 4.050 | 2.430 | 2.230 | 2.330
Qalerallit | 20.800 | 21.099 | 20.500 | 21.400 | 24.400
Allat | - | - | 11.500 | 15.035 | 1.500

Malugiuk: Pisassarititat Kalaallit Nunaata sineriaani kalaallit aalisartuinut tunngatitaapput.
Najoqqutaq: Inatsisartunut nassuiaat TAC pisassarititallugu pillugit aammalu pisassaritat pillugit nalunaarusiaq

Tabel 3. Nunat allamiut Kalaallit Nunaata imartaani aalisagassartassarisinnaasaat

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011
| Ton
Nunat allamiut pisarisinnaasaat katillugit | 185.463 | 92.770 | 88.895 | 88.130 | 73.739 | 68.141 | 57.010 | 74.815 | 84.241
Norgemiut pisarisinnaasaat katillugit | 2.668 | 3.100 | 3.000 | 2.885 | 2.716 | 2.925 | 2.860 | 3.260 | 3.130
Qalerallit | 1.125 | 1.175 | 1.075 | 1.075 | 1.075 | 1.075 | 1.075 | 1.175 | 1.175
Suluppaakkat | 300 | 725 | 725 | 600 | 442 | 600 | 600 | 300 | 300
Nataarnat | 393 | 350 | 350 | 335 | 324 | 250 | 235 | 235 | 235
Saarulliit | 600 | 600 | 600 | 625 | 625 | 750 | 750 | 750 | 750
Suluppaakkat immap naqqarmiut | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 | 400 | 400
Pisarisuukkat | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 100 | 400 | 270
Russit pisarisinnaasaat katillugit | 6.600 | 6.500 | 6.750 | 6.100 | 4.595 | 4.250 | 5.150 | 5.850 | 6.600
Qalerallit | 1.350 | 2.050 | 2.400 | 2.550 | 1.975 | 2.150 | 2.850 | 3.250 | 3.250
Suluppaakkat | 4.100 | 4.300 | 4.300 | 3.550 | 2.620 | 2.100 | 2.300 | 2.600 | 3.350
Nataarnat | 50 | 50 | 50 | - | - | - | - | - | -
Ammassat | 1.000 | - | - | - | - | - | - | - | -
Suluppaakkat immap naqqarmiut | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Qeeqqat | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Imminnguit | 100 | 100 | - | - | - | - | - | - | -
Pisarisuukkat | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct.
Savalimmiormiut pisarisinnaasaat katillugit | 4.150 | 4.150 | 125 | 125 | 600 | 750 | 750 | 675 | 630
Qalerallit | 150 | 150 | 125 | 125 | 125 | 125 | 125 | 125 | 100
Qalerallit nataarnallu | - | - | - | - | 225 | 275 | 275 | 275 | 275
Saarulliit | - | - | - | - | 250 | 350 | 350 | 275 | 255
Suluppaakkat | 4.000 | 4.000 | - | - | - | - | - | - | -
Islandimiut pisarisinnaasaat katillugit |               -   |               -   |               -   |               -   |               -   |               -   |               -   |               -   | 10.074
Ammassat |                         -   |                         -   |                         -   |                         -   |                         -   |                         -   |                         -   |                         -   | 10.074
EU-p iluani pisarineqarsinnaaut katillugit | 172.045 | 79.020 | 79.020 | 79.020 | 65.828 | 60.216 | 48.250 | 65.030 | 63.807
Raajat | 5.675 | 9.675 | 9.675 | 9.675 | 11.000 | 11.000 | 11.000 | 11.000 | 11.000
Qalerallit | 6.300 | 10.500 | 10.500 | 10.500 | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 10.300 | 9.650
Saattuat | 2.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 500 | 500 | 500 | 500 | 500
Imminnguit | 3.350 | 3.350 | 3.350 | 3.350 | - | - | - | - | -
Suluppaakkat | 47.425 | 25.500 | 25.500 | 25.500 | 10.838 | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 6.427
Nataarnat | 400 | 1.200 | 1.200 | 1.200 | 1.400 | 1.200 | 1.400 | 1.400 | 1.400
Qeeqqat | 600 | - | - | - | - | - | - | - | -
Ammassat | 89.295 | 25.795 | 25.795 | 25.795 | 28.490 | 23.716 | 11.550 | 30.030 | 30.030
Blåhvilling | 15.000 | - | - | - | - | - | - | - | -
Saarulliit | 2.000 | - | - | - | 1.000 | 3.500 | 3.500 | 1.500 | 2.500
Pisarisuukkat | - | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.600 | 2.300 | 2.300 | 2.300 | 2.300

Malugiuk: Russit pisarisinnaasaat katillugit, tassani saniatigut pisarisuukkat ilaanngunnagit.

Nassuiaat 1) Pisarineqarsinnaasut ullunik 100-nik aalisarfissatut amerlassusilerneqartarput, taasumallu iluani aalisakkat sorliit pissassanik annertunerpaaffilikkat takuneqarsinnaapput

Najoqqutaq: Inatsisartunut nassuiaat TAC pisassarititallu pillugit aammalu pisassaritanut nalunaarusiaq ukioq iluani

Tabel 4. Kalaallit nunat allat imartaani aalisarsinnaasaat

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011
| Ton
Kalaallit aalisarsinnaasaat katillugit | 8.560 | 11.825 | 12.435 | 12.145 | 22.780 | 18.306 | 17.700 | 26.920 | 11.640
Aalisarsinnaasat Norgep imartaani katillugit | 4.230 | 4.405 | 4.315 | 4.125 | 3.845 | 3.970 | 3.900 | 4.300 | 5.140
Saarulliit |                   1.700 |                   1.900 |                   1.840 |                   1.800 |                   1.620 |                   1.625 |                   1.625 |                   2.150 |                   2.150
Kulleri | 330 | 330 | 300 | 300 | 300 | 360 | 360 | 630 | 630
Seji | 1.950 | 1.925 | 1.925 | 1.775 | 1.775 | 1.725 | 1.655 | 1.260 | 1.000
Akuleriissillugit 1) | - | - | - | - | - | - | - | - | 1.100
Pisarisuukkat | 250 | 250 | 250 | 250 | 150 | 260 | 260 | 260 | 260
Kalaallit aalisarsinnaasaat Ruslandip imartaanni katillugit | 3.880 | 3.820 | 4.320 | 4.320 | 3.025 | 3.100 | 4.500 | 5.800 | 6.500
Saarulliit | 2.360 | 3.140 | 3.500 | 3.500 | 2.400 | 2.400 | 3.450 | 4.450 | 5.000
Kulleri | 520 | 680 | 820 | 820 | 625 | 700 | 1.050 | 1.350 | 1.500
Ammassaat | 1.000 | - | - | - | - | - | - | - |
Pisarisuukkat | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct.
Kalaallit aalisarsinnaasaat Savalimmiut imartaanni katillugit | 450 | 3.600 | 3.800 | 3.700 | 3.700 | 4.400 | 4.350 | 3.950 | 3.000
Naqqata aalisagai |                     450 |                     500 |                     500 |                     400 |                     400 |                     400 |                     350 |                     350 |                         -  
Ammassassuit 2) |  - |                   3.100 |                  3.300 |                  3.300 |                  3.300 |                  4.000 |                  4.000 |                  3.600 |                  3.000
Aalisarsinnaasat Islandip imartaani katillugit |               -   |               -   |               -   |               -   | 12.210 | 6.836 | 4.950 | 12.870 |               -  
Ammassat |                         -   |                         -   |                         -   |                         -   |                 12.210 |                  6.836 |                  4.950 |                12.870 |                         -  

Malugiuk: Saniatigut pisarisuukkat Russit pisarisinnaasaasa katinnerannut akuunngillat.

Nassuiaat: 1) Saarulliit, kullerit, sejit aammalu allat immap naqqata aalisagai pisassarititat akuleriit. Annerpaamik 1.000 tonsit aammalu saarulliit 100 tonsit

Nassuiaat 2) Ammassassuit taaku 3.000 tonsit nunat tamalaat aamma Norge-p imartaani pisarineqarsinnaapput.

Najoqqutaq: Inatsisartunut nassuiaat TAC pisassarititallu pillugit aammalu pisassaritanut nalunaarusiaq ukioq iluani

Tabel 5. Kalaallit aalisariutaasa aalisagartaat nunallu allamiut nunatta imartaani aalisagartaat

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| Kalaallit Nunaat angallataasa pisaat tonsinngorlugit
Pisat katillugit 1) | 191.863 | 200.651 | 196.231 | 222.027 | 202.415 | 205.820 | 189.534 | 191.196 | 247.658 | 231.260
Kinguppaat | 99.497 | 121.951 | 129.225 | 124.922 | 121.145 | 129.127 | 117.217 | 111.816 | 116.486 | 110.107
Saarulliit | 8.392 | 9.715 | 10.850 | 15.563 | 18.474 | 25.014 | 15.366 | 17.128 | 20.073 | 21.694
Suluppaakkat | 5.355 | 3.448 | 1.065 | 2.978 | 2.304 | 1.273 | 2.520 |         7.850 |           7.116 |          6.316
Imminnguit | 52 | 10 | 10 | 17 | 10 | 7 | 0 | 0 | 7 | 2
Qalerallit | 30.232 | 29.979 | 31.084 | 33.916 | 31.199 | 28.027 | 30.734 | 32.132 | 34.860 | 36.654
Nataarnat | 14 | 10 | 6 | 1 | - | 4 | 4 |                13 |                  6 |                31
Eqaluit | 0 | 18 | 37 | 51 | 16 | 17 | 19 | 44 | 62 | 37
Qeeqqat | 397 | 334 | 498 | 758 | 869 | 1.172 | 1.083 |           1.142 |             790 |          1.874
Saarulliusaat | - | - | - | 6.408 | 5.389 | 4.795 | 60 |         2.032 |               24 |         2.448
Saarulliit ilaat | 847 | 983 | 1.112 | 1.118 | 885 | 1.021 | 1.407 | 1.977 | 2.110 | 2.551
Ammassat | 24.391 | 9.018 | 41 | 40 | 30 | 138 | 5.135 |               90 |          48.111 |        27.781
Ammassassuit | 2.795 | 4.460 | 3.360 | 18.308 | 7.097 | 3.810 | 3.730 |         4.766 |         3.426 |         2.634
Avaleraasartuut | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 5.219
Saarulliit ilaat | 1.653 | 1.735 | 1.743 | 1.706 | 1.456 | 1.403 | 1.624 | 956 | 445 | 679
Uukkat | 1.266 | 887 | 1.060 | 1.020 | 593 | 602 | 273 | 258 | 164 | 130
Uiluiit | 2.565 | 2.718 | 1.399 | 1.903 | 1.395 | 668 | 512 | 413 | 480 | 406
Saattuat | 6.968 | 6.624 | 4.463 | 3.189 | 2.189 | 2.169 | 3.112 | 1.918 | 1.806 | 1.813
Nipisat | 6.994 | 8.250 | 10.105 | 9.976 | 8.801 | 6.436 | 6.559 |         8.446 |         11.085 |         10.541
Allat | 445 | 511 | 173 | 153 | 563 | 137 | 179 | 215 | 607 | 343
| Allamiut angallataasa pisaat tonsinngorlugit
Pisat katillugit | 164.391 | 77.281 | 29.182 | 28.093 | 24.397 | 26.630 | 24.736 | 31.621 | 94.281 | 29.912
Kinguppaat | 6.264 | 8.432 | 8.639 | 8.654 | 7.172 | 6.508 | 7.323 | 7.149 | 4.969 | 5.398
Saarulliit | 428 | 352 | 649 | 727 | 1.587 | 4.276 | 2.517 | 715 | 3.256 | 2.780
Suluppaakkat | 14.089 | 9.707 | 8.041 | 7.309 | 2.218 | 2.520 | 1.833 | 8.912 | 2.203 | 6.622
Imminnguit | 108 | 150 | 84 | 99 | 0 | 0 | - | - | - | -
Qalerallit | 8.320 | 12.325 | 10.826 | 10.687 | 12.378 | 12.179 | 12.536 | 13.679 | 12.815 | 12.943
Nataarnat | 253 | 443 | 195 | 140 | 134 | 144 | 84 | 57 | 86 | 84
Eqaluit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Qeeqqat | 16 | 15 | - | - | - | - | - | - | - | -
Nakunat (Oquutat) | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Saarulliit ilaat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ammassat | 134.550 | 45.307 | - | - | - | - | - | - | 70.051 | 1.100
Saarulliit ilaat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Uukkat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Uiluiit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Saattuat | - | - | - | 127 | - | - | - | - | - | -
Nipisat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Allat | 363 | 550 | 748 | 350 | 908 | 1.003 | 443 | 1.109 | 901 | 985

Malugiuk: 2011-mi aamma 2012-mi kisitsisit kisitsisaagallarmata. 
Nassuiaat: 1) Kalaallit imartaminni pisaat, taamatullu Flemish Cap-mi, nunat tamat imartaani, Savalimmiut imartaani, Norgemi Ruslandimilu.
Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 6. Tunisinerit pingaarnerit qaammatinut agguarlugit

| 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| Ton
Kinguppaat katillugit | 63.491 | 67.157 | 62.565 | 54.059 | 55.188 | 50.135
Jan | 4.788 | 4.661 | 5.037 | 4.136 | 3.653 | 4.875
Feb | 4.129 | 3.525 | 4.877 | 3.521 | 3.575 | 3.538
Mar | 3.968 | 4.167 | 3.637 | 4.434 | 4.625 | 2.855
Apr | 5.059 | 6.645 | 4.151 | 4.333 | 4.321 | 2.667
Maj | 5.360 | 5.323 | 5.782 | 5.610 | 6.711 | 5.293
Jun | 6.000 | 6.783 | 6.269 | 5.858 | 5.678 | 5.273
Jul | 8.089 | 7.022 | 5.992 | 5.417 | 4.741 | 4.568
Aug | 5.628 | 6.962 | 6.049 | 5.041 | 4.480 | 5.487
Sep | 5.579 | 6.617 | 5.554 | 2.825 | 4.193 | 3.643
Okt | 6.103 | 5.835 | 5.462 | 5.107 | 4.648 | 4.024
Nov | 4.130 | 5.125 | 5.519 | 4.484 | 5.097 | 4.706
Dec | 4.658 | 4.492 | 4.236 | 3.293 | 3.467 | 3.207
Qalerallit katillugit | 21.558 | 19.526 | 20.618 | 23.036 | 23.444 | 23.592
Jan | 923 | 862 | 1.113 | 778 | 925 | 1.414
Feb | 1.758 | 1.258 | 1.642 | 1.297 | 1.433 | 1.758
Mar | 1.619 | 1.050 | 1.528 | 1.713 | 1.438 | 1.561
Apr | 1.269 | 1.282 | 1.285 | 1.612 | 1.755 | 1.186
Maj | 1.709 | 1.286 | 1.175 | 2.062 | 1.564 | 1.609
Jun | 3.620 | 2.296 | 2.449 | 3.030 | 2.885 | 3.338
Jul | 2.710 | 2.742 | 2.699 | 2.439 | 3.498 | 3.755
Aug | 2.697 | 2.422 | 2.649 | 3.013 | 3.699 | 2.742
Sep | 1.982 | 1.920 | 2.716 | 2.637 | 2.318 | 2.169
Okt | 1.755 | 1.647 | 1.452 | 2.564 | 1.985 | 2.181
Nov | 950 | 1.010 | 1.338 | 1.408 | 1.347 | 1.080
Dec | 566 | 1.751 | 572 | 484 | 595 | 797
Saattuat katillugit | 2.189 | 2.169 | 3.114 | 1.671 | 1.806 | 1.813
Jan | 35 | 20 | 106 | 104 | 66 | 20
Feb | 113 | 34 | 100 | 174 | 52 | 79
Mar | 87 | 33 | 146 | 130 | 94 | 75
Apr | 167 | 140 | 192 | 158 | 88 | 140
Maj | 439 | 364 | 374 | 164 | 176 | 272
Jun | 289 | 274 | 307 | 153 | 212 | 135
Jul | 290 | 231 | 449 | 126 | 176 | 140
Aug | 173 | 180 | 484 | 152 | 204 | 210
Sep | 102 | 222 | 348 | 93 | 158 | 124
Okt | 199 | 254 | 208 | 155 | 189 | 249
Nov | 178 | 220 | 222 | 142 | 236 | 210
Dec | 117 | 197 | 178 | 120 | 155 | 161
Saarulliit katillugit | 11.724 | 12.265 | 7.791 | 8.999 | 11.077 | 10.158
Jan | 75 | 149 | 216 | 122 | 344 | 166
Feb | 87 | 127 | 111 | 186 | 296 | 171
Mar | 57 | 213 | 17 | 186 | 160 | 81
Apr | 88 | 112 | 231 | 27 | 115 | 59
Maj | 1.389 | 1.425 | 497 | 592 | 876 | 340
Jun | 3.053 | 3.402 | 1.433 | 2.455 | 2.405 | 2.191
Jul | 2.621 | 2.945 | 1.763 | 1.757 | 2.722 | 1.761
Aug | 2.043 | 1.399 | 1.083 | 879 | 1.943 | 1.723
Sep | 861 | 972 | 1.018 | 940 | 1.199 | 1.252
Okt | 591 | 784 | 758 | 635 | 304 | 1.174
Nov | 579 | 438 | 474 | 1.020 | 399 | 739
Dec | 280 | 299 | 190 | 201 | 315 | 501

Malugiuk: 2011-mi 2012-milu kisitsisaagallarput.
Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 7. Aalisakkanik qalerualinnilluunisineq

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| ton
Katillugit | 104.303 | 109.398 | 108.733 | 109.660 | 102.377 | 97.912 | 104.362 | 97.499
Kinguppak | 59.644 | 60.955 | 62.591 | 67.157 | 62.566 | 54.059 | 55.188 | 50.135
Qaleralik | 22.990 | 24.487 | 21.560 | 19.524 | 20.618 | 23.036 | 23.444 | 23.592
Saarullik | 5.514 | 8.606 | 11.723 | 12.266 | 7.790 | 8.999 | 11.077 | 10.158
Nipisa | 10.105 | 9.976 | 8.801 | 6.436 | 6.559 | 8.446 | 11.085 | 10.541
Saattuaq | 4.092 | 3.081 | 2.189 | 2.169 | 3.112 | 1.671 | 1.806 | 1.813
Uugaq | 1.060 | 1.020 | 593 | 602 | 273 | 258 | 164 | 130
Qeeraq | 498 | 758 | 869 | 1.172 | 1.083 | 1.142 | 790 | 872
Suluppaagaq | 208 | 387 | 256 | 162 | 166 | 164 | 133 | 126
Ammassat | 110 | 40 | 30 | 138 | 186 | 90 | 126 | 78
Eqaluk | 37 | 51 | 16 | 17 | 19 | 44 | 62 | 37
Eqalugaq | 45 | 18 | 49 | 6 |  - |  - | 2 |  -
Nataarnaq | 0 | 1 | 0 | 4 | 3 | 3 | 5 | 8
Oquutaq |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  -
Kapisilik |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  - | 7
Allat |  - | 18 | 56 | 7 |  - |  - | 480 | 2
| 1.000 kr.
Katillugit | 588.449 | 607.417 | 618.592 | 679.893 | 651.741 | 620.870 | 756.951 | 817.290
Kinguppak | 329.832 | 332.815 | 341.710 | 394.884 | 419.189 | 341.936 | 360.062 | 336.536
Qaleralik | 141.157 | 165.529 | 158.679 | 149.946 | 149.594 | 187.864 | 266.390 | 343.224
Saarullik | 30.605 | 49.140 | 72.917 | 83.160 | 26.018 | 31.933 | 47.703 | 49.242
Nipisa | 27.182 | 22.346 | 15.841 | 14.417 | 16.397 | 33.294 | 50.114 | 55.700
Saattuaq | 52.945 | 29.490 | 21.937 | 28.810 | 33.753 | 18.819 | 27.105 | 26.381
Uugaq | 3.404 | 2.571 | 1.784 | 2.051 | 917 | 565 | 384 | 265
Qeeraq | 1.966 | 2.897 | 3.459 | 5.205 | 4.368 | 5.033 | 3.511 | 4.232
Suluppaagaq | 931 | 2.019 | 1.389 | 776 | 771 | 777 | 659 | 719
Ammassat | 41 | 181 | 60 | 414 | 558 | 271 | 393 | 435
Eqaluk | 250 | 344 | 113 | 139 | 146 | 321 | 467 | 269
Eqalugaq | 134 | 53 | 148 | 18 |  - |  - | 5 |  -
Nataarnaq | 2 | 8 | 1 | 60 | 30 | 57 | 81 | 145
Oquutaq |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  -
Kapisilik |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  - | 138
Allat |  - | 24 | 554 | 13 |  - |  - | 77 | 4

Malugiuk: 2011-mi 2012-milu kisitsisit kisitsaagallarput.
Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 8. Tunisisut isertitaat aaliangersimasunik annertussusilinnut agguataarlugit

| 1990 | 2000 | 2002 | 2004 | 2005 | 2006 | 2010 | 2011 | 2012
Tunisisut katillugit | 5.025 | 3.787 | 3.382 | 3.752 | 2.734 | 3.441 | 2.225 | 1.795 | 1.691
10.000 kr. ataallugit | 3.166 | 1.766 | 1.452 | 1.651 | 1.416 | 1.422 | 565 | 277 | 180
10.000-25.000 kr. | 723 | 650 | 622 | 593 | 435 | 483 | 282 | 144 | 116
25.001-50.000 kr. | 453 | 475 | 439 | 492 | 331 | 438 | 248 | 191 | 163
50.001-100.000 kr. | 278 | 400 | 383 | 413 | 230 | 477 | 376 | 299 | 267
100.001-150.000 kr. | 111 | 175 | 145 | 188 | 85 | 198 | 243 | 198 | 187
150.001-250.000 kr. | 102 | 134 | 167 | 158 | 93 | 188 | 217 | 270 | 272
250.001- 500.000 kr. | 93 | 91 | 101 | 135 | 63 | 112 | 151 | 230 | 289
500.000 kr.sinnerlugit | 100 | 96 | 72 | 124 | 82 | 123 | 143 | 186 | 217
Tunisisumut tunisap nalinga agguaqatigiissillugu |       56.595 |     84.836 |     101.599 |       91.216 |      80.915 |     89.924 |    193.695 |   336.906 |    521.875

Malugiuk: 2012-mi kisitsisit kisitsisaagallartutut nalunaagaapput.
Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 9. Arfernut miluumasunullu nunamiunut pisassarititat

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Amerlassusaat
Arferit mikisut katillugit 1) | 620 | 530 | 555 | 465 | 653 | 665 | 700 | 620 | 705 | 748
Qilalukkat qaqortat | 320 | 220 | 170 | 165 | 262 | 270 | 310 | 310 | 470 2) | 350
Qilalukkat qernertat | 300 | 310 | 385 | 300 | 391 | 395 | 390 | 310 2) | 458 3) | 398
Arferit angisuut katillugit | 213 | 206 | 199 | 179 | 233 | 253 | 230 | 221 | 221 | 221
Tikaagulliit | 194 | 187 | 189 | 169 | 212 | 230 | 208 | 200 | 198 | 190
Qipoqqaat |  |  |  |  |  |  | 9 | 9 | 10 | 10
Arfivik |  |  |  |  | 2 | 4 | 3 | 2 | 3 | 2
Tikaagulliusaat | 19 | 19 | 10 | 10 | 19 | 19 | 10 | 10 | 10 | 19
Tuttut katillugit 4) | - | - | - | - | - | _ | - | - | - | -
Umimmaat katillugit 4) | 2.400 | - | - | - | - | _ | - | - | - | -
Aarrit katillugit | - | - | - | 200 | 175 | 134 | 126 | 130 | 141 5) | 131
Nannut katillugit | - | - | 150 | 139 | 145 | 130 | 126 | 140 | 137 | 140

Nassuiaat: 1) 2011-mi qilalukkat qaqortanut qernertanullu ukioq pisassiivik allanngorpoq, siusinnersukkut piffissaq 1. julimit 30. junimut ukioq pisassiiviusarsimasoq maanna 1. januarimit 31. decemberimut pisassiivigineqartalerpoq. 2) Ukiumut 310-it pisassiissutaapput, ukiup siulianit uumasut 160-it nuunneqarput. 3) Ukiumut 385-it pisassiissutaapput, ukiup siulianit uumasut 73-it nuunneqarput. 4) Ukiumut 395-it, pisassissutaasut sinnerussimasinnaasunik ukiup tullianut nuussisisoqarsinnaalluni. 5) Tuttut umimmaallu annertummata nunap immikkoortuini ikittuinnarni pisassat killilersugaapput. 6) Ukiumut pisassiissutit 143-iugaluarput, uumasut marluk ukiup siulianit pisaqarpallaarsimaneq pissutigalugu ilanngaatigineqarput.

Najoqqutaq: Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Tabel 10. Piniarnermut allagartartaarsimasut

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Katillugit | 10.469 | 9.369 | 8.543 | 8.167 | 8.180 | 7.237 | 6.970 | 7.631 | 7.037 | 5.305
Inuussutissarsiutigalugu piniartut | 2.715 | 2.526 | 2.410 | 2.482 | 2.373 | 2.127 | 1.712 | 2.083 | 2.060 | 1.759
Sunngiffimmi aallaaniartartut | 7.754 | 6.843 | 6.133 | 5.685 | 5.807 | 5.110 | 5.258 | 5.548 | 4.977 | 3.546
Piniarsinnaanermut allagartat pisaqarsimanermik nalunaarsuutitallit |          8.262 |          7.292 |           6.715 |          6.700 |          6.400 |          5.738 |           4.516 |          5.669 |          5.734 |           4.418

Najoqqutaq: Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Tabel 11. Miluumasut aamma timmissat assigiinngitsut pisat

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| Amerlassusaat
Puisit katillugit | 156.976 | 157.447 | 190.747 | 188819 | 159.963 | 156.404 | 141.990 | 155.968 | 139.309 | 91.807
Natsit | 80.616 | 77.353 | 91.899 | 86.209 | 71.160 | 70.365 | 65.603 | 61.550 | 61.957 | 46.391
Allattuut | 38.172 | 43.199 | 60.512 | 64.390 | 57.052 | 56.004 | 49.884 | 68.595 | 51.637 | 31.350
Aataat | 29.397 | 28.878 | 32.294 | 31.515 | 26.804 | 25.912 | 23.228 | 22.247 | 22.268 | 11.665
Natsersuit | 6.351 | 5.847 | 4.152 | 4.835 | 3.292 | 2.605 | 1.985 | 2.144 | 2.068 | 1.524
Ussuit | 1.716 | 1.366 | 1.453 | 1.792 | 1.568 | 1.437 | 1.257 | 1.406 | 1.300 | 877
Qasigissat | 724 | 804 | 437 | 78 | 87 | 81 | 33 | 26 | 79 | 0
Arferit mikisut katillugit | 3.594 | 3.933 | 4.261 | 3.536 | 3.824 | 2.645 | 2.877 | 2.901 | 3.543 | 2.914
Qilalukkat qaqortat | 423 | 186 | 184 | 137 | 147 | 272 | 232 | 222 | 139 | 211
Qilalukkat qernertat | 647 | 509 | 520 | 411 | 482 | 412 | 370 | 259 | 294 | 361
Aarluit | 5 | 14 | 2 | 0 | 3 | 26 | 14 | 15 | 22 | 37
Niisat | 2.324 | 2.959 | 3.210 | 2.942 | 2.904 | 1.753 | 2.023 | 2.067 | 2.814 | 2.023
Niisarnat | 195 | 265 | 345 | 46 | 288 | 182 | 238 | 338 | 274 | 282
Arferit angisuut katillugit | 207 | 203 | 193 | 194 | 181 | 166 | 181 | 214 | 203 | 167
Tikaagulliit | 198 | 190 | 180 | 184 | 169 | 152 | 168 | 196 | 189 | 152
Arfivik |  |  |  |  |  |  | 3 | 3 | 1 | 0
Qipoqqaat |  |  |  |  |  |  |  | 9 | 8 | 10
Tikaagulliusaat | 9 | 13 | 13 | 10 | 12 | 14 | 10 | 6 | 5 | 5
Timmissat katillugit | 207.959 | 169.048 | 174.990 | 186.718 | 183.352 | 168.254 | 159.487 | 171.483 | 171.481 | 87.932
Appat | 97.404 | 82.788 | 84.680 | 89.283 | 84.409 | 64.660 | 62.829 | 64.468 | 68.027 | 29.547
Mitit | 21.755 | 18.376 | 20.953 | 25.396 | 25.516 | 27.120 | 26.464 | 27.632 | 30.661 | 19.097
Qingallit | 6.096 | 5.816 | 4.950 | 4.635 | 6.158 | 5.429 | 4.460 | 6.369 | 4.276 | 2.596
Serfat | 18.187 | 16.383 | 16.327 | 16.911 | 14.787 | 13.449 | 13.307 | 16.394 | 16.386 | 6.718
Appaliarsuit | 28.002 | 14.408 | 21.340 | 24.900 | 25.315 | 24.292 | 22.093 | 28.574 | 26.474 | 12.532
Taateraat | 16.157 | 8.353 | 8.851 | 8.291 | 8.487 | 6.506 | 7.705 | 8.117 | 7.613 | 6.092
Nerlerit | 448 | 377 | 278 | 20 | 25 | 2 | 3 | 10 | 8 | 9
Canadap Nerlia |  |  | 20 | 82 | 137 | 269 | 385 | 438 | 454 | 400
Nerlenaq |  |  | 40 | 32 | 56 | 43 | 66 | 87 | 98 | 72
Nerleq siggukitsoq |  |  | 5 | 119 | 90 | 124 | 86 | 109 | 298 | 188
Aqissit | 19.910 | 22.547 | 17.546 | 17.049 | 18.372 | 26.360 | 22.089 | 19.285 | 17.186 | 10.681
Tuttut | 18.935 | 15.231 | 13.711 | 15.116 | 15.082 | 16.223 | 13.847 | 12.694 | 12.052 | 9.992
Umimmaat | 1.669 | 1.779 | 1.952 | 2.418 | 2.541 | 2.831 | 2.669 | 2.484 | 2.755 | 2.007
Aarrit | 284 | 194 | 252 | 145 | 133 | 103 | 127 | 107 | 97 | 114
Nannut | 264 | 225 | 217 | 141 | 131 | 139 | 118 | 118 | 131 | 137

Najoqqutaq: Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Tabel 12. Aavernik nannunillu piniarneq piniarfiusunut immikkoortiterlugit

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| Amerlassusaat
Aarrit katillugit | 331 | 284 | 194 | 252 | 145 | 133 | 103 | 127 | 107 | 97 | 114
Qaanaaq | 147 | 160 | 90 | 78 | 67 | 67 | 54 | 86 | 60 | 42 | 76
Upernavik | 24 | 21 | 9 | 59 | 5 | 13 | 12 | 4 | 4 | 9 | 7
Uummannaq | 23 | 16 | 10 | 23 | 4 | 0 | 0 | 7 | 1 | 3 | 2
Qeqertarsuup Tunua | 20 | 16 | 17 | 11 | 3 | 5 | 3 | 7 | 2 | 7 | 0
Kangaatsiaq | 16 | 13 | 20 | 6 | 4 | 13 | 2 | 2 | 8 | 4 | 6
Sisimiut | 32 | 32 | 29 | 55 | 49 | 25 | 22 | 15 | 23 | 22 | 15
Illoqqortoormiit | 5 | 11 | 3 | 2 | 1 | 10 | 9 | 3 | 6 | 2 | 4
Tasiilaq | 29 | 0 | 1 | 14 | 4 | 0 | 0 | 1 | 1 | 3 | 0
Piniarfinni allani | 35 | 15 | 15 | 4 | 8 | 0 | 1 |  | 2 | 5 | 4
Nannut katillugit | 193 | 264 | 225 | 217 | 141 | 130 | 139 | 124 | 127 | 131 | 137
Qaanaaq | 36 | 47 | 29 | 50 | 20 | 24 | 19 | 19 | 17 | 24 | 24
Upernavik | 73 | 135 | 85 | 87 | 60 | 45 | 46 | 42 | 44 | 45 | 41
Uummannaq |  | 18 | 8 | 15 | 1 | 2 | 0 | 4 | 1 | 0 | 0
Qeqertarsuup Tunua | 9 | 5 | 16 | 6 | 3 | 2 | 6 | 4 | 4 | 1 | 2
Kangaatsiaq | 11 | 6 | 13 | 1 | 2 | 4 | 1 | 3 | 2 | 2 | 4
Sisimiut | 4 | 3 | 14 | 1 | 2 | 2 | 1 | 0 | 1 | 0 | 2
Illoqqortoormiit | 16 | 19 | 33 | 25 | 30 | 30 | 35 | 30 | 30 | 35 | 35
Tasilaq | 35 | 24 | 19 | 26 | 21 | 20 | 25 | 20 | 24 | 18 | 24
Piniarfinni allani | 9 | 7 | 8 | 6 | 2 | 1 | 6 | 2 | 4 | 6 | 5

Nassuiaat: 1) Qeqertarsuup Tunuanut ilaapput illoqarfiit Ilulissat, Qeqertarsuaq, Aasiaat Qasigiannguillu.
Najoqqutaq: Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Tabel 13. Amminik tunisineq

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| amerlassusaat
Ammit katillugit | 61.110 | 75.442 | 83.404 | 118.538 | 112.191 | 90.826 | 83.117 | 77.219 | 69.420 | 51.864 | 34.627
Puisit amii katillugit | 61.089 | 75.309 | 83.121 | 118.468 | 112.190 | 90.826 | 83.117 | 77.219 | 69.420 | 51.864 | 34.627
Natsiit | 37.747 | 40.564 | 40.746 | 50.723 | 44.181 | 33.221 | 33.666 | 36.915 | 21.224 | 27.889 | 20.070
Aataat | 21.374 | 30.608 | 36.738 | 64.887 | 65.028 | 56.496 | 48.554 | 40.292 | 48.190 | 23.975 | 14.557
Puisit allat | 1.968 | 4.137 | 5.637 | 2.858 | 2.981 | 1.109 | 897 | 12 | 6 | - | -
Amit allat katillugit | 21 | 133 | 283 | 70 |           1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Terianniat amii | 17 | - | - | - |  - |  - |               -   |  - |  - |  - |  -
Nannut amii | 4 | 3 | 3 | - |                 1 |  - |               -   |  - |  - |  - |  -
Savaaqqat amii | - | 130 | 280 | 70 |               -   |  - |               -   |  - |  - |  - |  -
| 1.000 kr.
Ammit katillugit | 21.222 | 21.807 | 24.371 | 30.679 | 33.344 | 28.917 | 25.835 | 22.587 | 18.173 | 13.485 | 11.788
Puisit amii katillugit | 21.200 | 21.783 | 24.342 | 30.677 | 33.337 | 28.917 | 25.835 | 22.587 | 18.173 | 13.485 | 11.788
Natsiit | 14.565 | 12.891 | 12.675 | 13.782 |      12.307 |       11.627 |       9.763 |      10.798 |       5.858 |        7.251 |       6.234
Aataat | 6.003 | 7.803 | 10.186 | 14.851 |       20.113 |       17.124 |      15.780 |       11.785 |       12.313 |       6.234 |        7.251
Puisit allat | 631 | 1.089 | 1.481 | 2.044 |            917 |            166 |           292 |                4 |                2 |               -   |               -  
Amit allat katillugit | 23 | 25 | 29 | 2 | 7 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Terianniat amii | 3 | - | - | - |               -   |               -   |               -   |  - |  - |  - |  -
Nannut amii | 20 | 21 | 21 | - |                7 |               -   |               -   |  - |  - |  - |  -
Savaaqqat amii | - | 4 | 8 | 2 |               -   |               -   |               -   |  - |  - |  - |  -

Malugiuk: 2011-mi aamma 2012-mi kisitsisit kisitsaagallarput.
Najoqqutaq: Great Greenland aamma Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 14. Puisit amii, tapiissutit tunisinerlu

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| amerlassusaat
Puisit amii katillutik | 75.309 | 83.754 | 118.595 | 112.182 | 85.777 | 85.011 | 77.163 | 69.167 | 51.860 | 34.619
Puisit amii panertitaanngitsut | 35.960 | 69.630 | 112.627 | 109.553 | 85.102 | 84.857 | 77.020 | 68.969 | 51.654 | 34.355
Puisit amii panertitat | 39.349 | 14.124 | 5.968 | 2.629 | 675 | 154 | 143 | 198 | 206 | 264
Ammit allat | - | - | - | - | - | - | - | - |  |
| Mio. kr.
Katillugit | 22,3 | 30,0 | 31,9 | 30,0 | 25,5 | 30,0 | 26,2 | 28,9 | 25,2 | 21,3
Tunisanut tapiissutit | 22,3 | 22,5 | 22,5 | 22,5 | 18 | 22,5 | 20,8 | 17,9 | 16,70 | 13,50
Ilassutitut akuersissutit | - | - | 1,9 | - | - | - | - | - |  |
Sullissinissamik isumaqatigiissut | 7.2 | 7,5 | 7,5 | 7,5 | 7,5 | 7,5 | 5,4 | 11 | 8,5 | 7,8

Najoqqutaq: Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Tabel 15. Immikkoortortaqarfinni narsaatit annertussusaat

| 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| hektar
Nunami tamarmi | 780,6 | 855,9 | 878,9 | 892,8 | 927,0 | 966,3 | 988,4 | 1.009,9 | 1.049,3 | 1.070,3 | 1.081,2 | 1.091,2
Nanortalik | 108,7 | 115,5 | 118,1 | 122,3 | 127,5 | 137,2 | 143,7 | 147,6 | 164,1 | 173,9 | 175,0 | 178,0
Qaqortoq | 115,0 | 127,9 | 130,6 | 132,0 | 134,8 | 136,4 | 138,9 | 144,4 | 149,0 | 150,2 | 152,0 | 153,0
Narsaq | 547,9 | 595,7 | 613,5 | 621,8 | 643,5 | 671,5 | 684,7 | 696,7 | 715,0 | 725,0 | 733,0 | 739,0
Paamiut | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1
Nuuk | 9,0 | 16,7 | 16,7 | 16,7 | 21,1 | 21,1 | 21,1 | 21,1 | 21,1 | 21,1 | 21,1 | 21,1

Malugiuk: 2012-mi narsaatit atorneqanngitsut ass. Kapisilinni narsaat uuttortakkanut ilanngunneqarsimasut

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

Tabel 16. Immikkoortortaqarfinni uumasuutillit amerlassusaat

| 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| Uumasuutillit amerlassusaat
Nunami tamarmi | 60 | 59 | 56 | 53 | 54 | 53 | 53 | 50 | 50 | 49 | 48 | 46
Nanortalik | 8 | 9 | 9 | 6 | 6 | 6 | 8 | 8 | 7 | 7 | 6 | 6
Qaqortoq | 15 | 14 | 13 | 14 | 14 | 13 | 12 | 11 | 12 | 12 | 11 | 10
Narsaq | 33 | 31 | 30 | 29 | 30 | 30 | 29 | 28 | 28 | 28 | 29 | 29
Paamiut | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1
Nuuk | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

Tabel 17. Narsaatillit uumasuutaat

| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| Uumasuutit amerlassusaat
Savat | 20.444 | 20.394 | 18.967 | 19.259 | 20.383 | 21.317 | 20.963 | 21.704 | 20.499 | 20.439 | 20.729 | 20.232 | 20.107
Tuttut nujuitsut | 2.000 | 2.480 | 3.100 | 3.100 | 3.100 | 3.100 | 3.100 | 2.441 | 2.500 | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000
Nersussuit | 5 | 5 | 12 | 16 | 17 | 20 | 20 | 42 | 49 | 56 | 65 | 79 | 98
Hestit | 138 | 131 | 148 | 162 | 172 | 202 | 202 | 216 | 203 | 186 | 164 | 161 | 147
Kukkukuut | 175 | 170 | 166 | 135 | 146 | 147 | 147 | 152 | 148 | 182 | 1.241 | 215 | 212
Igutsaat | 18 | 18 | 11 | 15 | 16 | 13 | 13 | 10 | 10 | - | - | 4 | -

Malugalugu: Kisitsisini pineqarput ukiup naanerani nersutaatit. Kisitsisit ilaatigut missingigaapput.

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

Tabel 18. Savaatillit savaatit amerlassusaanut immikkoortillugit

| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| savat amerlassusaat
Katillugit | 20.444 | 20.394 | 18.967 | 19.259 | 20.383 | 21.317 | 20.963 | 21.704 | 20.499 | 20.439 | 20.729 | 20.232 | 20.107
savat 1-50 | 64 | 96 | 193 | 67 | 30 | 87 | 3 | 7 | 20 | 60 | 12 | 0 | 0
savat 51-100 | 189 | 215 | 277 | 169 | 134 | 72 | 144 | 69 | 147 | 74 | 83 | 71 | 71
savat 101- 200 | 565 | 381 | 560 | 660 | 160 | 160 | 160 | 193 | 371 | 155 | 104 | 0 | 0
savat 201-300 | 2.046 | 2.060 | 1.465 | 1.696 | 1.725 | 1.184 | 1.262 | 1.808 | 983 | 1.532 | 1.039 | 1.293 | 1.592
savat 301-400 | 5.977 | 5.862 | 5.360 | 3.857 | 3.834 | 4.486 | 4.551 | 4.554 | 3.463 | 3.101 | 3.082 | 2.453 | 2.585
savat 401-500 | 6.228 | 6.300 | 5.231 | 5.659 | 6.143 | 6.260 | 5.770 | 3.523 | 5.897 | 4.812 | 6.100 | 5.602 | 5.683
savat 501-700 | 4.628 | 4.765 | 5.174 | 5.687 | 7.610 | 7.575 | 7.565 | 9.994 | 8.145 | 9.219 | 9.504 | 9.271 | 8.623
savat 701-1.000 | 747 | 715 | 707 | 1.464 | 747 | 1.493 | 1.508 | 1.556 | 1.473 | 1.486 | 805 | 1.542 | 1.553
| Savaatillit amerlassusaat
Katillugit | 58 | 58 | 57 | 54 | 51 | 51 | 50 | 51 | 50 | 49 | 49 | 46 | 44
savat 1-50 | 4 | 5 | 7 | 4 | 2 | 2 | 1 | 2 | 3 | 3 | 3 | 1 | 0
savat 51-100 | 3 | 3 | 4 | 3 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 | 1
savat 101- 200 | 3 | 2 | 3 | 4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 0 | 0
savat 201-300 | 8 | 8 | 6 | 7 | 7 | 5 | 5 | 7 | 4 | 6 | 3 | 6 | 6
savat 301-400 | 17 | 17 | 15 | 11 | 11 | 13 | 13 | 13 | 10 | 9 | 9 | 7 | 7
savat 401-500 | 14 | 14 | 12 | 13 | 14 | 14 | 13 | 8 | 13 | 11 | 14 | 13 | 13
savat 501-700 | 8 | 8 | 9 | 10 | 13 | 13 | 13 | 17 | 14 | 16 | 16 | 16 | 15
savat 701-1.000 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

Tabel 19. Immikkoortortaqarfinni savaatillit

| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| savat amerlassusaat
Katillugit | 20.444 | 20.394 | 18.967 | 19.259 | 20.383 | 21.317 | 20.963 | 21.704 | 20.499 | 20.439 | 20.729 | 20.232 | 20.107
Nanortalik | 2.536 | 2.424 | 2.436 | 2.215 | 2.302 | 2.471 | 2.471 | 2.497 | 2.592 | 2.457 | 2.486 | 2.379 | 2.255
Qaqortoq | 4.234 | 4.282 | 3.899 | 3.906 | 4.146 | 4.266 | 4.266 | 4.517 | 3.880 | 4.036 | 4.187 | 4.056 | 3.828
Narsaq | 13.374 | 13.359 | 12.116 | 12.713 | 13.402 | 14.060 | 13.706 | 14.189 | 13.769 | 13.738 | 13.968 | 13.721 | 13.953
Paamiut | 253 | 256 | 299 | 252 | 290 | 291 | 291 | 262 | 255 | 203 | 83 | 71 | 71
Nuuk | 47 | 73 | 217 | 173 | 243 | 229 | 229 | 239 | 3 | 5 | 5 | 5 | 0
| savaatillit amerlassusaat
Katillugit | 58 | 58 | 57 | 54 | 51 | 52 | 51 | 51 | 48 | 48 | 47 | 46 | 44
Nanortalik | 8 | 8 | 9 | 9 | 6 | 6 | 6 | 8 | 8 | 7 | 7 | 6 | 6
Qaqortoq | 14 | 14 | 13 | 12 | 13 | 13 | 12 | 11 | 10 | 11 | 11 | 10 | 9
Narsaq | 32 | 32 | 30 | 29 | 28 | 29 | 29 | 28 | 27 | 27 | 27 | 28 | 28
Paamiut | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1
Nuuk | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 0

Malugiuk: Kisitsisini pineqarput ukiup naanerani nersutaatit. Kisitsisit ilaatigut missingigaapput.

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

Tabel 20. Savat, savaaqqat, tuttut nujuitsut aamma nersussuit toqutat

| 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| uumasut amerlassusaat
Katillugit | 24.424 | 22.112 | 21.439 | 19.905 | 21.188 | 22.830 | 23.180 | 24.125 | 22.400 | 22.548 | 22.795 | 23.588
Savaaqqat | 21.621 | 19.082 | 19.934 | 18.640 | 19.958 | 21.390 | 21.835 | 22.371 | 20.933 | 21.113 | 21.370 | 21.967
Savat | 1.145 | 1.958 | 1.505 | 1.265 | 1.230 | 1.440 | 1.345 | 1.754 | 1.467 | 1.241 | 1.413 | 1.603
Tuttut | 1.658 | 1.072 | - | - | - | - | - | - | - | 194 | - | -
Nersussuit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 12 | 18
| kg
Katillugit | 315.000 | 298.000 | 321.000 | 288.000 | 325.000 | 344.000 | 360.000 | 366.456 | 338.206 | 386.588 | 357.694 | 362.882
Savaaqqat | 315.000 | 298.000 | 321.000 | 288.000 | 325.000 | 344.000 | 360.000 | 329.419 | 304.884 | 349.109 | 324.909 | 322.620
Savat | - | - | - | - | - | - | - | 37.037 | 33.322 | 30.694 | 32.785 | 38.562
Tuttut | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 6.785 | - | -
Nersussuit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1.700

Najoqqutaq: Neqi

8. Assartuineq angallassinerlu, takornariaqarneq attaveqaqatigiinnerlu

2013-11-20

Qanga angallatit

Qanga qimussit, qajaq umiarlu  angallannermi atorneqartarsimapput. Qajaq umiarlu sineriammi tamarmi atorneqartarsimapput qimuttut taamaallaat avannaani tunumilu atorneqartarsimallutik.

Ullutsinni qimuttut aalisarnermut, piniarnermut takornariaqarnermullu atorneqartarput. Umiaq kulturikkut pisoqartillugu saqqummersinneqartarpoq taamatuttaaq aamma qajaq takutitsissutigineqartarpoq. Qajanq piniarluni angallatit saniatigut atorneqartarpoq Tunumi Qaanaami eqqaanilu sinerissanilu tamani timersuutigineqartarluni. Tabel 1-mi takuneqarsinnaapput qimuttut amerlassusaat.

Kalaallit Nunaata ilisimaneqaataasa ilagaat inoqquttusseseq tunngavigalugu qimmeqarnerujussua. Innuttaasut amerlassusaat eqqarsaatigalugu Upernaviup nunaqarfia Naajaat qimuttoqarnerpaajuvoq, tassa 2012-mi agguaqatigiissillugu Naajaani inuk ataaseq 3,9-nik qimmeqarami. Agguaqatigiissillugu  1990-miit qimuttut ikileriangaatsiarsimapput, 1990-mi qimuttoqarfinni inuit 1.000-iugaangata qimuttut 1.066-iusarsimapput 2012-mi inuit 1.000-iugaangata qimuttut 621-iusimasarsimallutik, tassa 40 procentinik appariarsimapput. Titartagaq 1-mi takuneqarsinnaavoq qimuttut amerlassusaat.

Titartagaq 1. 2012-mi qimuttoqarfinni qimuttut amerlassusaat

Najoqqutaq: Uumasut nakorsaat

Qimuttut qimminik allanik akuneqannginnissaat anguniarlugu taamaallaat qimuttut qimuttoqarfinnut eqqunneqarsinnaapput.

Assartuineq angallannerlu

Attaveqarneq

Kalaallit Nunaanni aqquserngit takissussaat katillugit 380 kilometerit missaaniipput. Pisortanit aqqusinniat annertunersaat Nuummiippoq. Tabel 2-mi takuneqarsinnaapput illoqarfinni aqquserngit takissusaat. Aqquserngit illoqarfiit ataasiakkaat iluini atugaapput. Illoqarfiit akornanni aqqusineqanngilaq. Kujataani savaateqarfiit ilaannut atassusiisunik aqqusineqarpoq.

Ilaasunik angallassineq nassiussanillu assartuineq umiarsuakkut timmisartukkullu ingerlanneqartarpoq. 1960-ikkut aallartinneranni Grønlandsfly A/S (maanna Air Greenland A/S) ingerlaarfiliorpoq, qulimiguullit timmisartullu tunngavigalugit.

Kalaallit Nunaanni mittarfeqarfiit 14-iupput, heliportit tallimat, qulimiguulinnullu miffissiat 39-it. Ilaasut Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni angalasut Kangerlussuup Narsarsuulluunniit mittarfii aqqutigalugit aallarlutillu tikittarput. Aamma mittarfik Kulusummiittoq Tasiilap eqqaaniittoq, Ilulissat Nuullu Islandimiit tikittarfiuvoq.

Kalaallit Nunaanni umiarsualiviit 16-iupput kiisalu nunaqarfinni talittarfiit aalisakkanillu usingiaaviit 60-iullutik. Umiarsuarnut Atlantikkukkoortaatinut umiarsualiviit, aalisakkanik usingiaaviit, talittarfiit puttasullu 250-it missaaniipput.

Umiarsualiviit ilaasunik angallassiffiusuni Nuup, Sisimiut Ilulissallu umiarsualivii annerpaapput. Nuup umiarsualivia annersaavoq, ilaasut tamarmiusut 25 pct.-ii tassani umiarsuarmut ilaasut angalanertik naasarlugulu aallartittarpaat.

Nassiussanik ingerlaartitsineq uuttussagaanni Nuup, Sisimiut Aasiaallu umiarsualivii nunatsinni annerpaapput. Umiarsualiviit pingasuusut ataatsimut nassiussat assartortagaat ukiumut 1 mio. m3-init annertunerupput, tassalu nassiussat tamarmiusut 70 pct.-init annertunerullutik.

Aqqusinikkut angallanneq

Biilit usisaatillu amerlassusiat titartakkami 1-mi takuneqarsinnaapput. 2005-miit biilit 25 pct.-inik amerleriarput, takuuk tabel 3.

Titartagaq 1. Biilit inunnik angallassissutit aamma biilit nioqqutissanik assigisaannillu assartuissutit amerlassuaat

http://bank.stat.gl/ENNMO1HI

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

2004-miit 2013-mut inuit biilii illoqatigiinni 1000-iusuni 16 pct.-nik qaffariarsimapput. 2013-mi illoqatigiinni 1000-iusuni inuit biilii 191-iupput 2004-milu 191-iullutik.

Titartagaq 2. Biilit nalunaarsoqqammisat

http://bank.stat.gl/ENNMO4NY

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Air Greenlandip nunami namminermi avammullu timmisartukkut ilaasunik angallassineq nassiussanillu assartuineq isumagisaraa. Kalaallit Nunaanniit Kalaallillu Nunaannut angallassinermi assartuinermilu jetfly atorneqartarput, nunamilu namminermi timmisartut sulullit helikopterillu atorneqartarlutik, takuuk tabel 4.

Umiarsuarmik angallanneq

Nunatsinni attaveqarnermi umiarsualiviit pingaanerit ilagaat. Nassiussanik pilersuineq ilaasunillu angallassineq tamarmi nunaqarfiit akornanni illoqarfiillu ilaanni imaatigut ingerlanneqartarpoq. Umiarsualiviit aamma aalisarneq sullitaraat.

Kalaallit Nunaannut Kalaallit Nunaanniillu illoqarfiillu akornanni nassiussanik assartuineq umiarsuaatileqatigiiffimmit Royal Arctic Line A/S-imit ingerlanneqarpoq. Grønlandshavni Aalborgimiittoq Kalaallit Nunaannut Kalaallillu Nunaannit nassiussanik assartuinermi umiarsualiviit pingaarnersaraat.

Illoqarfinnut nunaqarfinnullu nassiussanik assartuineq Royal Arctic Bygdeservice A/S-imit isumagineqarpoq.

Umiarsuaatileqatigiiffik Arctic Umiaq Line A/S 1997-miilli kitaani ilaasunik angallassisuulerpoq. Arctic Umiaq Line A/S  Air Greenland A/S-mit aamma Royal Arctic Line A/S-mit pigineqarpoq. Umiarsuaatileqatigiiffik aningaasarsiorneq tunngavigilluinnarlugu ilaasunik angallassisarpoq ilaasartaatinillu pigisaqarluni. Sinersortaatiteqarsinnaanngilaq pisortanit taperneqanngitsunik, taamaattumik Namminersorlutik Oqartussat ukiumut agguaqatigiissillugu 10 mio kr.-nik tapiisarpoq ukiuni 2012-2016.

Nassiussanik assartuineq

Royal Arctic Line A/S-ip umiarsuaatai tassaapput umiarsuit containerinut assartuutit arfiniliusut Kalaallit Nunaanni pissutsinut naleqqussarlugit immikkut sanaat sikusiutaasinnaasullu. Kalaallit Nunaanni usilersornermut usingiarnermullu atugassanik umiarsuit namminneq kivittaateqarput. Taakku saniatigut umiarsuit kalinneqarsinnaasunik namminerlu ingerlasinnaasunik immikkullu ineriartortitanik prammeqarput, umiarsualiveqanngitsuni atorneqartartunik.

Titartagaq 1. Usit umiarsuartigut assartukkat

Najoqqutaq: Royal Arctic Line A/S

Post Greenland A/S-mit 2013-mi allakkat 237 tonsit nassiunneqarput. 1999-miit allakkat amerlassusaat ikiliartuaarsimapput, taamani allakkat 565 tonsit nassiussorneqarlutik.

Silaannakkut angallanneq

Mittarfiit heliportillu attaveqarnermi pingaaruteqartut ilagaat, Kalaallit Nunaannit Kalaallillu Nunaannut ilaasunik angallassineq tamarmi silaannakkut ingerlammat.

Narsarsuarmi Kangerlussuarmilu mittarfiit Kalaallit Nunaannut iserfiit pingaarnersaraat. Mittarfiit heliportillu helikopterillu uninngavii aamma ilaasunik angallassinernik nassiussanillu assartuinermik sullissisuupput.

2006-miit pisortat ilaasunik angallassinermut tapiissutaat silaannakkut angallassinermuinnaq atorneqarput. Pisortat tapiissutaat nunap immikkoortuini siunertanut sammitinneqarput, taakku kiffartuussinermut isumaqatigiissutit tunngavigalugit timmisartunik angallavigineqartarput.

Timmisartukkut ilaasunik angallassinerit amerlanersaat silaannakkullu nassiussanik assartuinerit annertunersaa aningaasarsiornermik tunngaveqarpoq, tassa imaappoq pisortanit tapiiffigineqarneq ajorput. Aningaasarsiornermik tunngaveqarluni angallassinerit ilisarnaatigaat ilaasut amerlaneruneri mittarfiillu timmisartunut sululinnoortuuneri.

Mittarfiit ingerlanneqarnerat Mittarfeqarfiit isumagisaraat, taakku Namminersorlutik Oqartussanit pigineqarput.

Heliportit amerlanersaasa helikopterillu uninngaviisa ingerlanneqarnerat Air Greenland A/S-mit Pilersuisoq A/S-millu isumagineqarput.

Timmisartukkut ilaasunik angallassineq

Kalaallit Nunaata silaannakkut ingerlatseqatigiiffia Air Greenalnd A/S Namminersorlutik Oqartussat, SAS, kiisalu danskit naalagaaffianit pigineqarpoq, 37,5 pct., 37,5 pct. aamma 25 pct. piginneqatigiissutigineqarlutik.

Umiarsuakkut timmisartukkullu ilaasut angallattut tabel 7-mi takuneqarsinnaapput. Tabel 8-mi takutinneqarput ilaasut mittarfinniit, heliportiniit helikopterillu uninngaviinit aallartartut. Timmisartut mittarfinniit, heliportiniit helikopterillu uninngaviinit aallartut tabel 9-mi takuneqarsinnaapput.

Takornariaqarneq

Takornariartitsineq inuussutissarsiuterpassuarni kaaviiaartitsinermut suliassaqartitsinermullu sunniuteqarpoq, assersuutigalugu timmisartukkut umiarsuakkullu assartuinermut angallassinermullu, hotelinut neriniartarfinnut, takornariartitsinermi kiffartuussivinnut kiisalu niuernermut assersuutigalugu tammajuitsunik nioqquteqarnermut.

1960-ikkut aallartinnerannili takornariartitsineq annertungaatsiareersimavoq inuussutissarsiutinullu siuliini taaneqartunut aningaasarsiornikkut pingaaruteqaleriartuinnarluni inuiaqatigiillu nalinginnaasumik aningaasarsiornerannut.

Taamaattorli takornariartitsinermit tamarmiusumit inuiaqatigiinnut aningaasarsiornikkut pingaaruteqassusianik ersersitsisunik kisitsisit pigineqanngillat immikkoortullu uuma allaaserineqarnera hotelini unnuisitsisarnernut kisitsisitigut paasissutissanik kiisalu ilaasunut Kalaallit Nunaannit aallartunut kisitsisitigut paasissutissanik tunngaveqarpoq.

Kalaallit Nunaanni takornariartitsineq

Takornariat amerlassusiat aasaanerinnaani amerlanersaasarput. Qaammatit takornariat tikittartut amerlanerulerfii ikinnerulerfiilu takornariat amerlanerpaaffiinut qaninnerpaapput, tassani takornariat amerlassusii appasingaatsiartarlutik. Ukiuunerani takornariat ikinnersaasarput.

Kalaallit Nunaannut takornariat nunanit arlariinnit aalajangersimasuneersuupput.Takornariat amerlanerpaartaat Skandinaviaminngaanneersuupput, pingaartumik Danmarkimiit. Takornariat sinneri nalinginnaasumik Europap avannaaneersuupput.

Takornariaqarneq allaaserineqarsinnaavoq hotelini, sømandshjemmini allanilu unnuisartunut kisitsisitigut paasissutissat atorlugit. Titartagaq 1-mi takuneqarsinnaapput unnuinerit amerlassusaat kiisalu tikeraarnerup agguaqatigiisillugu sivisussusiat.

Tikeraat takornariallu unnuisartut sanilliunneqarsinnaanngillat. Takornariaq arlalinnik tikitaqarniarluni hotelinilu arlalinni unnuisarniarlunilu aalajangersimasoq taamaalilluni tikeraatut unnuisutut arlaleriarlugu kisinneqartussaavoq.

Titartagaq 1. 2012-mi inuit unnuisut amerlassusaat unnuinerisalu agguaqatigiissillugu sivisussusaat qaammatikkaartumik

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 2. 2008-mit 2012-mut kommunit unnuiffigineqarneri

http://bank.stat.gl/TUNHOT

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Kommunit unnuiffigineqartarneri titartagaq 2-mi takuneqarsinnaapput. 2012-mi unnuisarnerit nalunaarsorsimasut qaammatikkaartumik agguataarnerat takuneqarsinnaapput titartagaq 3-mi.

Titartagaq 3. 2012-mi unnuinerit qaammatinut agguataarnerat

http://bank.stat.gl/TUNTHON

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 4. Unnuisartut sumiuussusiinut immikkoortiterlugit

Malugiuk: Europap sinnerani nunat makku pineqarput: Sverige, Norge, Island, Tyskland, Frankrig, Italien, Holland, England aammalu Europami nunat allat.

bank.stat.gl/TUNTHON

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Kalaallit Nunaanni unnuisarfiit 59-it missaaniipput. Tassani pineqarput hotelit, sømandshjemmit, vandrehjemmit højskolillu. Tabel 11-mi takutinneqarpoq init attartorneqartut amerlassusiat kommuninut immikkoortillugit.

Kalaallit Nunaannut umiarsuit takornariartitsisut ukiuni kingullerni tikittartut amerleriarujussuarput, takuuk takussutissiaq 1.

2009-mi umiarsuit takornariartaatit nutaamik akitsuuteqalerput, taamaalilluni nutaamik akitsuusersuinikkut umiarsuarnut amerlanerusunut umiarsualivissinnissaq orniginarnerulerpoq. Peqatigisaanillu umiarsuarmik takornariartut amerlassusii eqqoqqissaartut kisitsisaatigineqalerlutik.

Tikittartuni umiarsuit takornariartitsisut annerusut minnerusullu pineqarput.

Umiarsuarnut takornariartaatinut sanilliullugu Kalaallit Nunaata inissisimaffia Europap Amerikallu avannaata akornanni umiarsuit ingerlaarfigisartagaanni inissisimalluarpoq.

Taassuma saniatigut umiarsuit takornariartitsisartut arlaqartut aasaanerani aalajangersimakannertumik aalajangersimanngitsumillu ingerlaartarfillit kalaallit umiarsualivii arlallit tikittarpaat, taakkunani ilaasut taarserartarput. Umiarsuit taakku mikinerupput, sinerissami umiarsualiviit arlallit tikiffigisarlugit, taakkunanilu ilaasut paarlaattarlutik.

Umiarsuartigut takornariat takornariatulli hotelini unnuisartutut neriniartarfinnilu nerisaqartutut kaaviiaartitsinermik pilersitsineq ajorput. Umiarsuartigut takornariat Kalaallit Nunaanni aningaasartuutiginerusartagaat tassaapput angalatitsisunut akiliinerit tammajuitsunillu pisinerit. Umiarsuarnulli takornariartitsisut tikinneranni aaqqissuussat suli ineriartortinneqarput, taamaalillutik neqeroorutigineqartartut assigiinngiiaarnerujartorput.

Umiarsuarmik takornariartunut akitsuut ilaasumut ataatsimut 525 kr.-qarpoq.

Takussutissiaq 1. Uminarsuarnik takornariartaatit tulanneri ilanngullugit

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Umiarsuit takornariartaatit | 33 | 37 | 42 | 32 | 43 | 34 | 33
Tulannerit | 161 | 148 | 165 | 103 | 107 | 80 | 92
Ilaasut | 22.051 | 23.506 | 28.891 | 26.976 | 30.271 | 29.826 | 23.399

http:// stat.bank.gl/TUNKA

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nunanut tamalaanut sanilliussinerit

Takornariat amerliartornerat nunani avannarlerni tamani takussaavoq. Pingaartumik Islandimi ukiuni kingullerni 15-it akornariat amerleriarujussuarsimapput, nunanilu avannarlerni allani ineriartorneq naammaannarnerusimalluni.

Titartagaq 1. Nunani avannarlerni akunnittarfinni unnuinerit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nunat avannarliit sanilliukkaanni, Kalaallit Nunaat qeqqaniippoq, unnuisarnerit nalunaarsorneqarsimasut ineriartornerat eqqarsaatigalugit.

Takornariartitsisarnermut sinaakkusiussat

Visit Greenland nuna tamakkerlugu siunnersuisoqatigiiuvoq takornariaqarnerup ineriartortinneqarnissaannik akisussaasuulluni. Visit Greenland Namminersorlutik Oqartussanit pigineqarpoq aktiaateqarluni piginneqatigiiffittut ingerlasoq.

Kalaallit Nunaat misigisassarsiorfittut pissanganartutut kiisalu umiarsuarsuarnik angalaffigissallugu pissanganartutut Visit Greenlandimit ineriartortinneqarpoq Greenland. Taakkuninnga ussassaarineq ineriartortitsinerlu aamma Visit Greenlandimit suliarineqarput.

Visit Greenland Nuummi allaffeqarfeqarpoq kiisalu avammut nittarsaassisunik Nordatlantens Bryggemi Københavnimiittumi allaffeqarluni.

Takornariartitsisarnermik siuarsaanermut aamma pisortaniit tapiisoqartarpoq. Inuussutissarsiornerup siuarsarneqarnissaanut immikkoortinneqartartut Nukiit nunap immikkoortuini takornariartitsinermik siuarsaaneq nukittorsarniarlugu tapiissutigineqartarput, kommunit akimorlugit suliniutinut pisortanit namminersortunilluunniit minnerpaamik marlunnik ingerlatsisulinnut tunniunneqartartut.

Nunani tamalaanik attaveqarneq

Vestnorden Tourist Board Kalaallit Nunaanni, Savalimmiuni Islandimilu takornariartitsinermik suliallit kattuffiisa inuussutissarsiutilittaasalu suleqatigiiffigaat.

Suleqattigiiffimmit 2007-mi pilersinneqarpoq North Atlantic Tourism Association (NATA) Nunat killiit avannarliit takornariartitsisarnikkut suleqatigiinnerat eqaallisarniarlugu.

Takornariartitsinermi ataatsimut soqutigisatigut suleqatigiinnerup nukittorsarnissaa siumullu isigisumik ataqatigiissarnissaa siunertarineqarpoq.

Nunani avannarlerni tamani pingaartumillu issittumi takornariartitsinerup imminut napatissinnaanngorlugu ineriartortinneqarnissaa pillugu nunat avannarliit ministerrådiata nalunaarutissaata suliarineqarnerani Kalaallit Nunaat Nordisk Ministerrådianni suleqataavoq.

Kalaallit Nunaanni attaveqarnerup ineriartortinneqarnissaa Kalaallillu Nunaata USA-llu akornanni attaveqatigiinnermik pilersitsinissaq pillugu Joint Commitee aqqutigalugu USA suleqatigineqarpoq.

Attaveqaqatigiinneq

Inuit amerliartuinnartut Kalaallit Nunaanni IT-mik atortorissaarutinik atuilerput. 2010-mi angallattakkanik telefonit inunnit amerlanerulerput. Telefoninik angallattakkanik atuisut amerlatsikkiartortut akerlianik telefoninik nalinginnaasunik atugaqartut ikiliartorput. Tamanna assigalugu telefonit aqqutaanik atuisut ikiliartorput mobilt bredbåndillit amerliartortut.

Titartagaq 1. Inuit IT-mik atortorissaarutinik atuinerat

Najoqqutaq: TELE Greenland A/S

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Royal Arctic Line A/S pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.ral.gl 

Post Greenland A/S pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una: www.post.gl 

Mittarfeqarfiit pillugu paasisaqarnerorusukkuit: www.glv.gl  

Air Greenland pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.airgreenland.gl

Visit Greenland pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.greenland.com  

Tabel 1. Kalaallit Nunaanni qimmit qimuttut

Illoqarfiit Nunaqarfittaat ilanngullugit | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 5) | 2011 | 2012
Aasiaat | 1.284 | 1.263 | 736 | 840 | 754 | 632 | 617 | 697 | 551 | 633 5) | 794
Tasiilaq | 1.612 | 1.044 | 1.184 | 1.156 | 1.146 | 1.106 | 1106 1) | 1106 2) | 1.318 | 129 5) | 1158 5)
Ilulissat | 4.578 | 4.530 | 4.704 | 4.024 | 5.000 | 3.555 | 4.013 | 3.495 | 3.228 | 3311 5) | 3.176
Ittoqqortoormiit | 600 | 600 | 500 | 430 | 475 | 420 | 382 | 350 | 341 | 305 5) | 304
Kangaatsiaq | 1.131 | 1.016 | 899 | 824 | 724 | 724 1) | 724 1) | 535 | 473 | 356 4) | 1.157
Qaanaaq | 1.321 | 1.350 | 1.339 | 1.398 | 1398 | 1.501 | 1501 1) | 1.016 | 1.112 | 990 3) | 1041 5)
Qasigiannguit | 1.765 | 1.666 | 1.439 | 1.264 | 1.088 | 1.062 | 1.121 | 1084 2) | 964 | 942 5) | 900
Qeqertarsuaq | 987 | 899 | 800 | 750 | 638 | 638 | 670 | 678 | 669 | 758 5) | 703
Sisimiut | 2.002 | 1.870 | 1.791 | 1.485 | 1.654 | 1.836 | 1.486 | 1.810 | 1.647 | 1068 5) | 1.249
Upernavik | 3.822 | 3.748 | 3.500 | 2.584 | 4000 | 4.807 | 4.886 | 3646 2) | 3.846 | 3542 5) | 3.220
Uummannaq | 6.033 | 4.327 | 4.018 | 4.000 | 4.488 | 4.356 | 3.971 | 3.883 | 3.822 | 3722 3) | 3.275
Katillugit | 25.135 | 22.313 | 20.910 | 18.755 | 21.365 | 20.637 | 20.477 | 18.300 | 17.971 | 15.451 | 16.977

Nassuiaatit: 1) kisitsisit ukiup siuliineersuupput. 2) Kisitisit ukiup suiulianiit kisitsisinik ilaqarput. 3) Kisitsisit kvartalit aappaaneersut. 4) Kisitsisit kvartalit pingajuanneersut. 5) Kisitsisit kvartalit sisamaanneerssut.

bank.stat.gl

Najoqqutaq: Uumasut nakorsaat

Tabel 2. Januarip aallaqqaataani 2013-mi illoqarfinni aqquserngit

illoqarfik | Aqquserngit qeqqisa takissusaat (m)
Nanortalik | 12.972
Qaqortoq | 21.172
Narsaq | 27.395
Ivittuut | -
Paamiut | 11.794
Nuuk | 79.487
Maniitsoq | 15.656
Sisimiut | 50.313
Kangaatsiaq | 5.816
Aasiaat | 20.260
Qasigiannguit | 11.756
Ilulissat | 35.826
Qeqertarsuaq | 16.991
Uummannaq | 11.976
Upernavik | 8.767
Qaanaaq | 18.117
Tasiilaq | 20.847
Illoqqortoomiut | 12.983
Katillugit | 382.128

Malugiuk: Aqquserngit asfaltikkat asfalterneqanngitsullu uuttortarneqarsimapput

N

Tabel 3. Biilit assingusullu nalunaarsorneqarsimasut

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Amerlassusaat
Biilit assingusullu tamakkerlugit | 4977 | 5255 | 5212 | 5496 | 5009 | 5855 | 5386 | 5929 | 5857
Biilit ilaasortaatit | 169 | 143 | 129 | 153 | 140 | 214 | 177 | 243 | 205
Biilit inunnik angallassissutit | 3043 | 3289 | 3254 | 3504 | 3221 | 3842 | 3621 | 3941 | 3931
Bussit | 63 | 75 | 63 | 64 | 68 | 83 | 83 | 89 | 83
Qatserisartut biilii | 136 | 103 | 82 | 87 | 104 | 112 | 122 | 134 | 145
Biilit usisaasitit assartuutillu | 1557 | 1634 | 1616 | 1607 | 1398 | 1503 | 1264 | 1391 | 1358
Motorcykilit | 9 | 11 | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ...
Biilit allat | ... | ... | 68 | 81 | 78 | 101 | 119 | 131 | 135

http://bank.stat.gl/ENNMO1HI  

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 4. Timmisartoqarneq

Jan. aallaqqaataaniit | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| Amerlassuaat
Kalaallit Nunaanni timmisartut katillugit | 21 | 20 | 20 | 21 | 25 | 28 | 36 | 35 | 30 | 34 | 32
Jettinik marlunnik motoorillit | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1
Sisamanik sarpillit | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 5 | 3
Marlunnik sarpillit | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 6 | 6
Qulimiguullit | 11 | 9 | 9 | 10 | 14 | 17 | 25 | 24 | 20 | 22 | 22
| Issiaviit katillugit
Issiaviit katillugit | 674 | 893 | 893 | 898 | 938 | 962 | 992 | 998 | 797 | 869 | 802
Jettinik marlunnik motoorillit | 200 | 449 | 449 | 449 | 449 | 449 | 449 | 449 | 245 | 245 | 278
Sisamanik sarpillit | 300 | 300 | 300 | 300 | 300 | 300 | 300 | 300 | 300 | 250 | 150
Marlunnik sarpillit | 43 | 43 | 43 | 43 | 43 | 43 | 43 | 43 | 81 | 192 | 192
Qulimiguullit | 131 | 101 | 101 | 106 | 146 | 170 | 200 | 206 | 172 | 182 | 182

Najoqqutaq: Air Greenland

Tabel 5. Nassiussanik angallassineq

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| 1.000 m3
Umiarsuakkut nassiussanik angallassineq katillugit | 895 | 873 | 891 | 822 | 814 | 834 | 811
Kalaallit Nunaata iluani | 144 | 139 | 140 | 130 | 118 | 111 | 127
Kalaallit Nunaannut | 422 | 420 | 439 | 401 | 386 | 423 | 389
Kalaallit Nunaannit | 329 | 314 | 312 | 291 | 310 | 300 | 295
| 1.000 ton
Allakkat katillugit | 455 | 425 | 374 | 347 | 289 | 256 | 237
| 1.000
Poortukkat katillugit | 164 | 164 | 154 | 142 | 133 | 127 | 122

Najoqqutaq: TELE-POST aamma Royal Arctic Line A/S

Tabel 6. Timmisartunik qulimiguulinnillu  inunnik angallassineq

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Sinerissami timmisartut qulimiguullillu katillugit | 392.226 | 412.112 | 432.067 | 417.396 | 423.059 | 429.161 | 414.446
Sinerissami timmisartukkut angallassineq | 232.995 | 246.276 | 266.617 | 257.292 | 262.279 | 272.195 | 256.879
Nunanut allanut timmisartukkut angallassineq | 66.132 | 74.237 | 76.068 | 72.123 | 73.851 | 68.867 | 71.387
Qulimiguullit atorlugit | 93.099 | 91.599 | 89.382 | 87.981 | 86.929 | 88.099 | 86.180

Najoqqutaq: Mittarfeqarfiit

Tabel 7. Mittarfinniit millatsiartarfinniillu aallartut

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Katillugit | 392.226 | 412.112 | 432.067 | 417.396 | 423.059 | 429.161 | 414.446
Nunanut allanut aallartarfiit katillugit | 151.166 | 160.698 | 167.181 | 155.515 | 154.918 | 161.946 | 159.665
Kangerlussuaq | 119.099 | 128.578 | 133.690 | 126.270 | 127.822 | 134.366 | 133.381
Narsarsuaq | 32.067 | 32.120 | 33.491 | 29.245 | 27.096 | 27.580 | 26.284
Pitiffik | - | - | - | - | - | - | -
Timmisartoqarfiit allat katillugit | 183.865 | 197.259 | 210.760 | 208.362 | 216.367 | 214.902 | 200.634
Paamiut | - | 739 | 6.848 | 7.078 | 5.546 | 4.733 | 4.249
Nuuk | 55.620 | 60.213 | 63.575 | 63.043 | 65.451 | 72.957 | 69.324
Maniitsoq | 17.196 | 17.336 | 16.880 | 17.400 | 14.283 | 10.885 | 8.829
Sisimiut | 28.390 | 28.574 | 29.071 | 29.130 | 29.289 | 28.288 | 22.955
Kulusuk | 13.767 | 13.348 | 14.103 | 14.207 | 13.572 | 14.927 | 14.738
Nerlerit Inaat | 2.565 | 2.914 | 2.997 | 3.028 | 3.426 | 3.114 | 3.547
Aasiaat | 18.244 | 21.265 | 20.912 | 21.311 | 28.934 | 25.706 | 19.427
Ilulissat | 30.475 | 33.795 | 36.630 | 34.365 | 36.975 | 37.032 | 41.965
Qaarsut/Uummannaq | 9.130 | 10.597 | 11.424 | 10.932 | 11.417 | 9.600 | 7.105
Upernavik | 6.612 | 6.686 | 6.564 | 6.271 | 5.903 | 6.153 | 6.776
Qaanaaq | 1.866 | 1.792 | 1.756 | 1.597 | 1.571 | 1.507 | 1.719
Qulimiguullit mittarfiiniit katillugit | 36.552 | 33.155 | 30.546 | 29.014 | 29.386 | 30.875 | 31.043
Nanortalik | 3.894 | 4.138 | 4.627 | 4.228 | 4.290 | 4.606 | 4.485
Qaqortoq | 16.437 | 13.844 | 15.085 | 13.767 | 13.933 | 13.621 | 14.204
Narsaq | 8.034 | 8.132 | 7.214 | 7.290 | 8.563 | 10.160 | 10.129
Paamiut | 2.866 | 2.942 | - | - | - | - | -
Maniitsoq | - | - | - | - | - | - | -
Alluitsup Paa | 2.940 | 1.473 | 962 | 774 | 311 | 474 | -
Qqeqertarsuaq | 1.142 | 1.289 | 1.391 | 1.401 | 1.155 | 1.018 | 1.044
Qasigiannguit | 1.239 | 1.337 | 1.267 | 1.554 | 1.134 | 996 | 1.181
Upernavik | - | - | - | - | - | - | -
Qulimiguullit unilatsiartarfiiniit katillugit | 20.643 | 21.000 | 23.580 | 24.505 | 22.388 | 21.438 | 23.104
Uummannaq | 4.773 | 5.012 | 5.073 | 5.213 | 5.541 | 5.189 | 4.834
Immikkoortortaqarfik Ittoqqoortoormiit | 595 | 958 | 885 | 860 | 996 | 748 | 834
Immikkoortortaqarfik Avannaa | 409 | 501 | 395 | 404 | 255 | 399 | 324
Immikkoortortaqarfik Ammassalik | 8.900 | 8.127 | 8.350 | 8.392 | 8.455 | 8.532 | 8.083
Qulimiguullit unillatsiartarfii allat | 5.966 | 6.402 | 8.877 | 9.636 | 7.141 | 6.570 | 9.029

Najoqqutaq: Mittarfeqarfiit

Tabel 8. Timmisartut qulimiguullillu mittarfinniit aallartut

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Katillugit | 32.833 | 31.757 | 33.196 | 31.497 | 32.348 | 33.984 | 32.493
Nunanut allanut aallartarfiit katillugit | 7.171 | 7.138 | 7.597 | 6.891 | 7.217 | 7.696 | 7.537
Kangerlussuaq | 4.351 | 4.342 | 4.322 | 4.043 | 4.322 | 4.673 | 4.826
Narsarsuaq | 2.820 | 2.796 | 3.275 | 2.848 | 2.895 | 3.023 | 2.711
Pituffik | -. |  |  |  |  |  |
Mittarfeqarfiit allat katillugit | 13.612 | 14.363 | 15.426 | 14.244 | 14.824 | 16.484 | 15.249
Paamiut | -. | 27 | 382 | 367 | 327 | 338 | 265
Nuuk | 3.542 | 3.524 | 4.032 | 3.580 | 3.782 | 4.819 | 4.162
Maniitsoq | 784 | 783 | 844 | 821 | 619 | 606 | 520
Sisimiut | 1.240 | 1.499 | 1.408 | 1.373 | 1.164 | 1.324 | 1.162
Kulusuk | 1.602 | 1.566 | 1.691 | 1.579 | 1.485 | 1.678 | 1.598
Nerlerit Inaat | 733 | 770 | 865 | 735 | 776 | 927 | 916
Aasiaat | 1.207 | 1.294 | 1.346 | 1.152 | 1.639 | 1.375 | 1.139
Ilulissat | 2.238 | 2.623 | 2.504 | 2.290 | 2.640 | 3.128 | 3.154
Qaarsut/Uummannaq | 1.082 | 1.138 | 1.184 | 1.176 | 1.309 | 1.244 | 965
Upernavik | 859 | 814 | 864 | 828 | 757 | 751 | 858
Qaanaaq | 325 | 325 | 306 | 343 | 326 | 294 | 510
Qulimiguullit mittarfiiniit katillugit | 5.750 | 4.149 | 4.239 | 4.079 | 4.036 | 3.854 | 3.706
Nanortalik | 615 | 623 | 632 | 619 | 616 | 579 | 532
Qaqortoq | 3.602 | 1.891 | 2.334 | 2.165 | 2.183 | 2.037 | 1.897
Narsaq | 622 | 835 | 689 | 698 | 833 | 931 | 937
Paamiut | 301 | 265 | -. | -. | -. | -. | -.
Maniitsoq | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -.
Alluitsup Paa | 313 | 221 | 213 | 215 |  |  |
Qeqertarsuaq | 132 | 141 | 160 | 164 | 153 | 121 | 129
Qasigiannguit | 165 | 173 | 211 | 218 | 251 | 186 | 211
Upernavik | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -.
Qulimiguullit unilatsiartarfiiniit katillugit | 6.300 | 6.107 | 5.934 | 6.283 | 6.271 | 5.950 | 6.001
Immikkoortortaqarfik Ittoqqoortoormiit | 1.184 | 1.356 | 1.251 | 1.240 | 1.353 | 1.309 | 1.185
Immikkoortortaqarfik Avannaa | 413 | 375 | 363 | 389 | 437 | 415 | 427
Immikkoortortaqarfik Ammassalik | 236 | 253 | 171 | 155 | 130 | 163 | 169
Qulimiguullit unillatsiartarfii allat | 1.754 | 1.999 | 1.827 | 1.831 | 1.976 | 1.785 | 1.793
Immikkoortortaqarfik Ittoqqoortoormiit | 2.713 | 2.124 | 2.322 | 2.668 | 2.375 | 2.278 | 2.427

Najoqqutaq: Mittarfeqarfiit

Tabel 9. Tikeraat unnuisut amerlassusaat sumiuussusaallu

| 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Tikeraat unnuisut katillugit | 62640 | 62497 | 62440 | 68428 | 78551 | 76902 | 82985 | 84211 | 75389 | 72344 | 73801 | 80072
Katillugit | 11058 | 9485 | 9050 | 14464 | 13103 | 12912 | 11872 | 12394 | 9560 | 10395 | 10516 | 11432
Kommuni kujalleq | 11952 | 11355 | 11667 | 17861 | 17068 | 16585 | 17879 | 19377 | 18355 | 17155 | 18875 | 20523
Sermersooq kommune | 19522 | 20071 | 21382 | 18427 | 26514 | 25192 | 26176 | 24826 | 21505 | 18162 | 19132 | 18401
Qeqqata kommunia | 20108 | 21586 | 20341 | 17676 | 21866 | 22213 | 27058 | 27614 | 25969 | 26632 | 25278 | 29716
| Akunnittarfinni unnuisut sumiuussusaat
Kalaallit Nunaat | 32116 | 32017 | 33172 | 35033 | 39750 | 37616 | 42167 | 84211 | 75389 | 72344 | 73801 | 80072
Danmark | 20038 | 19239 | 18412 | 21909 | 24833 | 27030 | 26895 | 42400 | 40855 | 38941 | 39043 | 42912
Sverige | 730 | 588 | 379 | 535 | 1000 | 1251 | 842 | 26731 | 22501 | 19342 | 20700 | 19096
Norge | 594 | 557 | 522 | 595 | 551 | 736 | 736 | 1253 | 625 | 2233 | 745 | 1793
Island | 376 | 772 | 475 | 565 | 968 | 1285 | 711 | 1035 | 898 | 873 | 811 | 1014
Tyskland | 1574 | 1726 | 1654 | 1954 | 1498 | 1568 | 1736 | 857 | 775 | 660 | 759 | 1281
England | 994 | 792 | 703 | 1032 | 944 | 864 | 918 | 1698 | 1800 | 1736 | 2111 | 2572
Holland | 340 | 222 | 283 | 195 | 253 | 328 | 410 | 418 | 242 | 265 | 275 | 366
Frankrig | 386 | 423 | 475 | 469 | 571 | 523 | 713 | 662 | 505 | 636 | 698 | 891
Italien | 314 | 184 | 426 | 289 | 232 | 259 | 298 | 274 | 253 | 236 | 245 | 296
Europap sinnera | 1196 | 1289 | 1620 | 1149 | 1426 | 1928 | 1881 | 2474 | 1992 | 2058 | 1983 | 2279
USA | 1862 | 2130 | 2483 | 2452 | 2024 | 1763 | 2930 | 2266 | 1972 | 1877 | 1625 | 2327
Japan | 630 | 746 | 407 | 777 | 363 | 601 | 329 | 532 | 417 | 148 | 264 | 349
Canada | 901 | 819 | 762 | 569 | 581 | 466 | 722 | 633 | 506 | 671 | 800 | 679
Nunat allat | 535 | 993 | 667 | 905 | 922 | 637 | 1584 | 1800 | 1039 | 1171 | 2365 | 3016
Ilisimaneqan-ngitsut | 54 | - | - | - | 2635 | 47 | 113 | - | - | 85 | - | -

bank.stat.gl/tunantg

Kilde Grønlands Statistik

Tabel 10. Akunnittarfiit atorneqartarneri procentinngorlugit

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| pct.
Kommune kujalleq | 27,2 | 29 | 24,2 | 28,7 | 30,4 | 26,5 | 27,5 | 24,2 | 24,5 | 27 | 26,3
Sermersooq kommune | 46,3 | 39,1 | 40,7 | 39,9 | 41,2 | 41,5 | 47,4 | 43,8 | 45,4 | 48,2 | 43,1
Qeqqata kommunia | 31,4 | 30,6 | 40,1 | 40 | 33,2 | 34,2 | 36,7 | 36,7 | 35 | 36,3 | 32,1
Qaasuitsup kommunia | 44,4 | 46,6 | 44,1 | 47,6 | 42,2 | 43,9 | 39,2 | 38,3 | 39,3 | 35,7 | 39,2
Katillugit | 37 | 35,4 | 37,3 | 39,1 | 36,6 | 36,7 | 37,8 | 36,2 | 36,6 | 37 | 36

http:// bank.stat.gl/tunkap

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

9. Nukissiorneq

2013-11-29

Nukissiuuteqarneq

Kalaallit Nunaat 1993-mili namminerisaminik nukissiuuteqalerpoq, taamanili erngup nukinga atorneqalerpoq maannalu aamma eqqakkanik ikuallaavimmit kissap atorneratigut. Kalaallit Nunaanni namminerisamik nukissiorneq annertusiartoraluartoq suli uuliamik annerusumik gasuuliaamik, petruuliumik aamma benzinamik eqqussuinissaq pinngitsoorneqasinnaanngilaq.

2009-mi ukiuni kingullerni arlaqartuni siullermeerluni nukimmik atuineq annikillivoq. Tamanna gasuuliamik innaallagissiornerup kiassarnerullu annikillineranik pissuteqarpoq. Uulia atorlugu nukissiornermi nukip ilarujussua atorneqanngitsoortarpoq, nukip ilaata atorneqanngitsoortarnera pinngitsoortinneqarsinnaavoq erngup nukinga atorlugu nikissiornikkut. 2009-mi erngup nukinga atorlugu nukissiorneq annertuserujussuarmat tamanna pivoq, uulia atorlugu nukissiorneq annikillisinneqarami, tamanna titartagaq 1.1-mi takuneqarsinnaavoq.

2010-mi, 2011-mi 2012-milu uulia atorlugu nukissiorneq annikilleqqippoq. Taamaakkaluartoq nukimmik atuineq tamarmiusoq 2010-mi 2011-milu annertusivoq, tamannalu geologit misissuinerannik pissuteqarpoq, uuliamik misissueqqaarnerit tassani pissutaanerullutik. 2010-mi 2011-milu uuliamik misissueqqaarluni qillerinerit arfineq pingasut pisimapput. Qillerinerit suliallu taakkununnga attuummassuteqartut nunatta ukiumut nukissiamik atuinerata 20 procentianik atuipput.

2011-ip kingorna uuliamik qillerilluni misissueqqaarnerit unitsikkallarneqarput. Tamatuma kinguneraa Kalaallit Nunaata nukissiuutinik atuinerata 2009-mi atuisimanerata nalinganut apparnera. 2012-mi Kalaallit Nunaat nukissiuutinik 9.114 TJ-mik atuisimavoq. 2009-mut sanilliullugu annertunerulaarpoq 2011-mulli sanilliullugu 17,4 procentimik appariarnerusimalluni. Piujuaannartumik nukissiorneq aatsaat taamak annertutigisimavoq, tassa nukissiornerup 14,5 procenterisimammagu.

Piujuartussamik nukissiorneq gassimik silaannarsuarmik kissatsitsilertartumut aamma silaannaap kissakkiartorneranut sunniuteqartorujussuuvoq. Piujuartussamik nukissiornerup annertusinera gassimik silaannarmik kissatsitsilertartumik millisitsisarpoq, nukissiornermik atorneqartartunik mingutsitsisartunik ass. uulianik atuineq millisarmat.

Titartagaq 1.1. Nammineerluni nukiussiorneq aamma nukissiuutinik atuineq

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nukik piujuartussaq erngup nukinganit imaluunniit seqernup nukinganit pinngortinneqartarpoq. Nukik piujuartussaq silaannarsuarmik kissatsitsisartuunngilaq, co₂-millu aniatsitsisuunnani. Ikummatissat ass. orpiit allallu uumassusilimmit pinngortut alliartornerminni silaannarsuarmit co₂-mik atuisimasut ikummatissatut atorneqaraangamik co₂-mik aniatitsisarput.

Nukimmik atuineq angerlarsimaffinni atuinermut suliffeqarfiillu atuinerinut immikkoortillugu takuneqarsinnaavoq titartagaq 1.2-mi. Titartakkami tassani erserpoq nukimmik imermillu pilersuineq nukimmik atuinerup 30 procenterisimagaa. Atuiffiunerpaap tullerisimavaa nunalerineq, aalisarneq piniarnerlu nukimmik atuinerup 20 procentia taakkunani atorneqarsimavoq. Angerlarsimaffiit nukimmik atuinerup 18 procentianik atuisimapput, assartuineq angallassinerlu, allakkeriveqarneq aamma tele nukimmik atuinerup 15 procentianik atuisimapput.

Innaallagiaq kiassarnerlu nukimmik imermillu pilersuinerup ataaniittut, atuisumut tuttarput nukissionernermi atorneqaratik. Taamaattumik suliffeqarfinni allani nukimmik titartakkami 1.2-mit takutinneqartumit atuineq annertuneruvoq.

Titartagaq 1.2. 2012-mi nukimmik atuineq angerlarsimaffinnut suliffeqarfinnullu immikkoortillugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Silaannarsuarmik kissatsitsisartut

Uumassusillit atorlugit ikummateqarnermi silaannarsuarmik kissatsitsisartut CO₂-it, metanit lattergassillu silaannarsuarmut aniatinneqartarput. 2012-mi Kalaallit Nunaata nukimmik atuineranit mingutsisinerup 99,5 procentia CO₂-juvoq silaannarsuarmik kissatsitsisartoq.

Mingutsitsineq metanimeersoq 0,2 procentiusimavoq lattergas 0,3 procentiulluni. Titartagaq 2.1-mi CO₂ tunngavigalugu uutortarneqarsimasut mingutsitsinerit takuneqarsinnaapput. CO₂-ækvivalentit atorlugit uutortarneqarsimasut mingutsitsinerit silaanarsuarmi assigiinngitsunik mingutserisarnerit immikkut siginiarneqarsimavoq, assigiinngitsunik mingutsitseriaaseqarnertik pissutigalugu assigiinngitsumik kissatsitseriaaseqarput.

Kalaallit Nunaanni nukissiornermi, angallassinermi assartuinermilu aamma toqqaannarlugu kiassarnerni uuliamik qanoq annertutigisumik atuisimaneq apeqqutaalluni ukiumiit ukiumut silaannarsuarmik kissatsitsisartunik mingutsitsineq nikerarpoq. 2011-mi silaannarsuarmik kissatsitsisartunik mingutserineq aatsaat taamak qaffasitsigaaq. 2012-mili uuliamik misissuinermi qillerisoqannginnera kiisalu piujuaannartumik nukissiorneq pissutaallutik silaannarsuarmik kissatsitsisartunik mingutsitsineq annikillerujussuarpoq, 1995-miilli taamatut mingutsitsineq aatsaat taamak appasitsigaluni.

Titartagaq 2.1. Nukimmik atuinermit silaannarsuarmik kissatsitsisartunik mingutsitsineq

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Suliffeqarfiit silaannarsuarmik kissatsitsisartunik mingutsitsinerat

2012-mi angerlarsimaffiit nukimmik atuinerannit silaannarsuarmik kissatsitsisartumik mingutsitsinerat mingutsitsinerup tamarmiusup 21 procenteraa. Suliffeqarfiit mingutsitsinerup 79 procenteralugu, takuuk titartagaq 3.1.

Titartagaq 3.1. silaannarsuarmik kissatsitsisartumik suliffeqarfiit aamma angerlarsimaffiit mingutserinerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nunalerineq, aalisarneq il.il. silaannarmik kissatsitsisartumik mingutserineq mingutserinerup tamarmiup 23 procenterivaa. Tassani mingutserineq aalisariutinit annerpaamik pisuuvoq.

2012-mi nukimmik imermillu pilersuineq mingutsitsinerup tamarmiusup 19 procentianik mingutsitsisimavoq. Nukimmik imermillu pilersuineq innaallagiamik avataaniillu kissamik pilersuinerulluni.  

Assartuineq angallassinerlu mingutsitsinerup tamarmiusup 16 procentianik mingutsitsisimavoq. Suliffeqarfiit suliffeqarfinnik inunnillu kiffartuussisartut tamarmik tassani pineqarput. Tassunga ilaanngillat suliffeqarfiit inuillu namminneq pigisaminnik biilinik usisaatilinnik nalinginnaasunillu assartuutillit.

Kalaallit Nunaat aamma Kyotomi isumaqatigiissut

FN-ip sinaakkusiisumut silap pissusaanut tunngasumut isumaqatigiissutaanut Kalaallit Nunaat ilaanngilaq. Kalaallit Nunaat aamma FN-ip silaannarsuarmik kissatsitsisartunik mingutserinermut annikillisaanissamut isumaqatigiissummut ilaanngilaq.

Inatsisartut Danmarki piumasaqarfigaat Kyotomi isumaqatigiissut Kalaallit Nunaat pisussaaffilernagu aaliangersaaqqullugu. Savalimmiormiut immikkut ittumik aamma aaliangiiffigineqarput. Septemberimi 2001-mi Kalaallit Nunaat Danmarkilu Kyotomi isumaqatigiissut pillugu immikkut ittumik isumaqatigiissuteqarput. 1990-mut sanilliullugu Kalaallit Nunaat silaannarsuarmik kissatsitsisartunik mingutserinini annikillisinniassagaa isumaqatigiissummut ilaavoq. Taassuma saniatigut Kalaallit Nunaannit silaannarmik kissatsitsisartunik aniatitsisimanini pillugu ukiumoortumik FN-imut nalunaaruteqartalertussanngorpoq.

Nukissiorfiit

Nukissiorfiit Namminersorlutik Oqartussat ataanni suliffeqarfiuvoq. Nukissiorfiit nunaqarfinni illoqarfinnilu innaallagissamik, imermik kissamillu tunisassiorlutillu pisortatigoortumik pilersuisuupput.

Illoqarfinni innaallagissamik imermillu pilersuineq

Pisortat innaallagissiorfiutaat siulleq 26. oktober 1949 Nuummi atuutileqqaarpoq. Illoqarfinni allani tulleriiaarineq malillugu innaallagissiorfinnik pilersitsiortortoqarpoq. 1975-mi Kangaatsiaq kingulliulluni pisortat innaallagissiiuutaannik peqalerpoq. Aningaasat atortorissaarutillu aporfiupput illoqarfiit akornanni pilersuisoqarsinnaanneranut nunap isorartunerujussua pissutaalluni.

Erngup nukinga atorlugu nukissiuuteqalernerata tungaanut nukissiorfiit dieselitortut atorlugit innaallagiamik illoqarfinni pilersuisoqarpoq. Nukissiorfippassuit mikisuaraannerat nukissiorfiillu pissamaataat pissutaallutik innaallagissiorneq akisuvoq. Atuisut silap pissusaa pissutaalluni sivisuummik innaallagiaq pinngitsoorsinnaanngilaat.

1960-mi pisortatigoortumik kiassarnermik pilersuisoqalerpoq, taamani atuarfimmik sanasoqarnera pissutaalluni Maniitsoq illoqarfinni siullersaalluni kiassarnermik pilersuisoqalermat. Ullutsinni Nukissiorfiit illoqarfinni 12-ni kiassarnermik pilersuipput.

1993-mi Nuup kujataani Utoqqarmiut kangerluarsunnguanni erngup nukinganik pilersuisoqalerpoq. Ullumi ukiut 20-it qaangiussimalernerini Kalaallit Nunaanni tallimanik erngup nukinga atorlugu nukissiuuteqarpoq. Illoqarfiit erngup nukinga atorlugu pilersorneqartut tassaapput: Nuuk, Sisimiut, Ilulissat, Qaqortoq, Narsaq aamma Tasiilaq. Erngup nukingata atulerneraniit innaallagiaq atorlugu kiassarneq illoqarfinni ukunani: Nuummi, Sisimiuni, Qaqortumi aamma Narsami atorneqalerpoq.

Kalaallit Nunaanni brintiliorfik siulleq

Kalaallit Nunaanni brintiliorfik siulleq Nukissiorfinnit pilersinneqarpoq 2010-mi. Brintiliornermik, brintimik assartuinermik brintimillu atuinissamik misilittagaqalernissaq anguniarlugu brintiliorfik pilersinneqarpoq. Anguniarneqartut ilagaat brintip innuttaasunit ilisimaneqarnerulernissaa.

Nunaqarfinni pilersuineq

Nalinginnaasumik nunaqarfinni innaallagissamik pilersuineq illoqarfinnut sanillullugu isumannarneruvoq, nunaqarfinni pissamaatinik innaallagissiorfeqannginnera pissutaalluni. Isumannaallisaanissaq eqqarsaatigalugu nunaqarfinni nukissiorfiit sapinngisaq tamaat pingasunik generatoreqartinneqarput. Generatori ataaseq atorsinnaanngikkaangat generatorit marluk atorlugit innaallagissiortoqarsinnaasarpoq.

Nukissiorfiit akisussaaffiisa avataani nunaqarfiit savaateqarfiillu avinngarusimasut namminneq pigisaminnik angallanneqarsinnaasunik generatoreqartitserput.

Nunaqarfinni pisortat kiassaasuunngillat. Nunaqarfiit ilamerngini pisortat illuutaat kiassarneqarput, nalinginnaasuunnerulluni illuni sullivinni generatorit kissamik aniatitaannik kissamik pilersuinerit. Nunaqarfinni illut amerlanerpaat uulia atorlugu kissarsuutit atorneqartarput.

Imermik pilersuineq

1950-mi pisortat imermik pilersuisalersimapput, taamani Narsami erngup nukinganik pilersuinissaq eqqarsaatigalugu misissuisoqalermat.

Maanna illoqarfiit tamarmik nunaqarfiillu 51-it Nukissiorfinnit ukioq kaajallallugu imermik pilersorneqarput. Illoqarfinni imermik tatsineersunit kuunneersunillu pilersuisoqarpoq. Imeq ruujorersuit atorlugit imeqarfimmukaanneqartarpoq tassanilu salinneqareeraangami innuttaasunut ingerlateqqinneqartarluni.

Qaanaami ukiuunerani imeq toqqaannartumik atorneqarsinnaajunnaaraangat nilammik aassikkamik pilersuisoqartarpoq.

Imeq ruujorersuit atorlugit imaluunniit illut tankersuaqarsimagaangata biilit tankillit atorlugit assartorneqartarpoq. Nunaqarfinni qaqutigoorpoq erngup toqqaannartumik illunut assartorneqartarnera, nalinginnaasumik imertartarfinnut ingerlatinneqartarami. Nunaqarfiit qulingiluat imeqarfinnit imermik tarajuiaannikkut pilersorneqarput.

Nunaqarfinni imeqarfeqanngitsuni aasakkut ruujorit atorlugit illut puilasunit, kuunnit, tatsinit sermimiillu, ukiumilu apummit imermik pilersorneqartarput.

Nukissiorfiit

Nukissiorfiit Namminersorlutik Oqartussat ataanni suliffeqarfiuvoq. Nukissiorfiit nunaqarfinni illoqarfinnilu innaallagissamik, imermik kissamillu tunisassiorlutillu pisortatigoortumik pilersuisuupput.

Illoqarfinni innaallagissamik imermillu pilersuineq

Pisortat innaallagissiorfiutaat siulleq 26. oktober 1949 Nuummi atuutileqqaarpoq. Illoqarfinni allani tulleriiaarineq malillugu innaallagissiorfinnik pilersitsiortortoqarpoq. 1975-mi Kangaatsiaq kingulliulluni pisortat innaallagissiiuutaannik peqalerpoq. Aningaasat atortorissaarutillu aporfiupput illoqarfiit akornanni pilersuisoqarsinnaanneranut nunap isorartunerujussua pissutaalluni.

Erngup nukinga atorlugu nukissiuuteqalernerata tungaanut nukissiorfiit dieselitortut atorlugit innaallagiamik illoqarfinni pilersuisoqarpoq. Nukissiorfippassuit mikisuaraannerat nukissiorfiillu pissamaataat pissutaallutik innaallagissiorneq akisuvoq. Atuisut silap pissusaa pissutaalluni sivisuummik innaallagiaq pinngitsoorsinnaanngilaat.

1960-mi pisortatigoortumik kiassarnermik pilersuisoqalerpoq, taamani atuarfimmik sanasoqarnera pissutaalluni Maniitsoq illoqarfinni siullersaalluni kiassarnermik pilersuisoqalermat. Ullutsinni Nukissiorfiit illoqarfinni 12-ni kiassarnermik pilersuipput.

1993-mi Nuup kujataani Utoqqarmiut kangerluarsunnguanni erngup nukinganik pilersuisoqalerpoq. Ullumi ukiut 20-it qaangiussimalernerini Kalaallit Nunaanni tallimanik erngup nukinga atorlugu nukissiuuteqarpoq. Illoqarfiit erngup nukinga atorlugu pilersorneqartut tassaapput: Nuuk, Sisimiut, Ilulissat, Qaqortoq, Narsaq aamma Tasiilaq. Erngup nukingata atulerneraniit innaallagiaq atorlugu kiassarneq illoqarfinni ukunani: Nuummi, Sisimiuni, Qaqortumi aamma Narsami atorneqalerpoq.

Kalaallit Nunaanni brintiliorfik siulleq

Kalaallit Nunaanni brintiliorfik siulleq Nukissiorfinnit pilersinneqarpoq 2010-mi. Brintiliornermik, brintimik assartuinermik brintimillu atuinissamik misilittagaqalernissaq anguniarlugu brintiliorfik pilersinneqarpoq. Anguniarneqartut ilagaat brintip innuttaasunit ilisimaneqarnerulernissaa.

Nunaqarfinni pilersuineq

Nalinginnaasumik nunaqarfinni innaallagissamik pilersuineq illoqarfinnut sanillullugu isumannarneruvoq, nunaqarfinni pissamaatinik innaallagissiorfeqannginnera pissutaalluni. Isumannaallisaanissaq eqqarsaatigalugu nunaqarfinni nukissiorfiit sapinngisaq tamaat pingasunik generatoreqartinneqarput. Generatori ataaseq atorsinnaanngikkaangat generatorit marluk atorlugit innaallagissiortoqarsinnaasarpoq.

Nukissiorfiit akisussaaffiisa avataani nunaqarfiit savaateqarfiillu avinngarusimasut namminneq pigisaminnik angallanneqarsinnaasunik generatoreqartitserput.

Nunaqarfinni pisortat kiassaasuunngillat. Nunaqarfiit ilamerngini pisortat illuutaat kiassarneqarput, nalinginnaasuunnerulluni illuni sullivinni generatorit kissamik aniatitaannik kissamik pilersuinerit. Nunaqarfinni illut amerlanerpaat uulia atorlugu kissarsuutit atorneqartarput.

Imermik pilersuineq

1950-mi pisortat imermik pilersuisalersimapput, taamani Narsami erngup nukinganik pilersuinissaq eqqarsaatigalugu misissuisoqalermat.

Maanna illoqarfiit tamarmik nunaqarfiillu 51-it Nukissiorfinnit ukioq kaajallallugu imermik pilersorneqarput. Illoqarfinni imermik tatsineersunit kuunneersunillu pilersuisoqarpoq. Imeq ruujorersuit atorlugit imeqarfimmukaanneqartarpoq tassanilu salinneqareeraangami innuttaasunut ingerlateqqinneqartarluni.

Qaanaami ukiuunerani imeq toqqaannartumik atorneqarsinnaajunnaaraangat nilammik aassikkamik pilersuisoqartarpoq.

Imeq ruujorersuit atorlugit imaluunniit illut tankersuaqarsimagaangata biilit tankillit atorlugit assartorneqartarpoq. Nunaqarfinni qaqutigoorpoq erngup toqqaannartumik illunut assartorneqartarnera, nalinginnaasumik imertartarfinnut ingerlatinneqartarami. Nunaqarfiit qulingiluat imeqarfinnit imermik tarajuiaannikkut pilersorneqarput.

Nunaqarfinni imeqarfeqanngitsuni aasakkut ruujorit atorlugit illut puilasunit, kuunnit, tatsinit sermimiillu, ukiumilu apummit imermik pilersorneqartarput.

Tabel 2. Uummassusillit atorlugit ikummatissanik atuineq

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| GJ
Suliffeqarfinni angerlar-simaffinnilu tamakkerlugit | 8.644.432 | 8.699.898 | 8.951.828 | 8.827.178 | 9.162.815 | 8.000.316 | 9.171.768 | 9.804.476 | 7.796.793
Suliffeqarfinni tamani | 6.343.488 | 6.522.353 | 6.524.634 | 6.886.275 | 7.131.507 | 6.237.964 | 7.461.814 | 8.056.909 | 6.114.828
Angerlasimaffinni atukkat | 2.300.944 | 2.177.545 | 2.427.194 | 1.940.903 | 2.031.309 | 1.762.351 | 1.709.954 | 1.747.568 | 1.681.965
Nunalerineq, aalisarneq aatsitassarsiornerlu | 1.403.485 | 1.658.971 | 1.292.515 | 2.101.223 | 2.061.934 | 1.780.554 | 1.708.285 | 1.864.483 | 1.985.967
Nunalerineq, piniarneq il.il. | 17.027 | 18.754 | 18.065 | 15.205 | 15.074 | 12.415 | 13.312 | 12.319 | 10.789
Aalisarneq aalisarnermillu ikiorsiisarneq | 1.294.792 | 1.491.620 | 1.138.537 | 1.898.072 | 1.848.107 | 1.671.935 | 1.580.468 | 1.609.052 | 1.833.042
Aatsitassanik piaaneq | 91.666 | 148.598 | 135.913 | 187.945 | 198.753 | 96.205 | 114.506 | 243.111 | 142.136
Suliffissuit | 353.446 | 359.749 | 365.176 | 342.689 | 385.110 | 314.988 | 261.902 | 239.892 | 235.772
Nerisassaliorfiit, imigassaliorfiit aamma tupaliorfiit | 301.420 | 308.574 | 306.294 | 295.655 | 334.916 | 276.302 | 231.098 | 206.758 | 202.280
Annoraamernit ammillu atorlugit suliffissuit | 8.103 | 8.369 | 9.979 | 8.020 | 12.465 | 10.306 | 8.415 | 9.961 | 10.042
Qisuit, pappiaqqat atorlugit suliffissuit grafikerillu | 12.729 | 13.606 | 15.211 | 11.585 | 8.680 | 5.968 | 4.632 | 5.163 | 5.112
Kemi aamma plastikki atorlugut suliffissuit | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ujaqqat, marraat igalaamerngillu atorlugit suliffissuit | 8.019 | 7.212 | 8.321 | 8.351 | 9.335 | 7.812 | 6.661 | 7.489 | 8.675
Saviminilerinerit | 22.921 | 21.481 | 24.709 | 18.571 | 18.958 | 14.054 | 10.669 | 10.083 | 9.029
Pequtiliorfiit allallu | 254 | 507 | 662 | 506 | 756 | 546 | 426 | 437 | 633
Nukimmik imeqarnermillu pilersuineq | 1.812.272 | 1.791.457 | 1.868.046 | 1.764.322 | 1.877.955 | 1.623.133 | 1.376.289 | 1.346.846 | 1.395.863
Sanaartorneq, piliorneq pisaartornerlu | 285.798 | 280.395 | 300.530 | 295.611 | 275.652 | 222.346 | 196.645 | 207.331 | 163.734
Niuerneq, akunnittarfiit aamma neriniartarfiit | 351.907 | 343.380 | 372.176 | 345.197 | 378.035 | 336.658 | 278.374 | 344.579 | 352.929
Biileerniarfiit, biilileriviit orsiiviillu | 25.000 | 23.318 | 26.390 | 22.787 | 24.633 | 16.163 | 14.235 | 14.190 | 17.268
Amerlasuukkaarlugit pisiniarfiit (biilit pinnagit) | 42.634 | 39.957 | 40.645 | 35.856 | 35.384 | 29.677 | 29.069 | 32.251 | 30.194
Atugassaarniarneq iluarsaassisarfeqarneq biilit pinnagit | 218.216 | 215.719 | 229.222 | 219.781 | 250.247 | 231.720 | 184.712 | 250.533 | 259.003
Akunnittarfiit neriniartarfiillu | 66.057 | 64.387 | 75.920 | 66.773 | 67.771 | 59.098 | 50.358 | 47.606 | 46.464
Assartuineq angallassinerlu, allakkeriviit aamma tele | 1.392.846 | 1.361.606 | 1.452.971 | 1.326.930 | 1.390.669 | 1.269.389 | 1.286.124 | 1.373.416 | 1.322.806
Assartuineq angallassinerlu | 1.363.654 | 1.335.737 | 1.422.735 | 1.297.943 | 1.365.139 | 1.240.298 | 1.265.776 | 1.352.576 | 1.300.699
allakkeriviit aamma tele | 29.192 | 25.868 | 30.235 | 28.987 | 25.530 | 29.091 | 20.347 | 20.839 | 22.106
Aningaasaliisarneq aamma suliffeqarfinnik sullissineq | 100.646 | 96.443 | 127.369 | 108.557 | 132.788 | 117.635 | 1.720.505 | 2.094.975 | 142.074
Aningaasaliisarneq sillimmasiisarnerlu | 7.038 | 6.310 | 7.721 | 6.428 | 19.564 | 14.804 | 12.058 | 12.839 | 12.578
Attartortitsiviit illunillu niuertut | 17.290 | 17.575 | 22.434 | 20.146 | 27.137 | 20.789 | 17.531 | 17.915 | 46.918
Suliffeqarfinnik kiffartuussiviit | 76.318 | 72.558 | 97.214 | 81.982 | 86.087 | 82.042 | 1.690.915 | 2.064.222 | 82.579
Pisortanik aamma inunnik kiffartuussiviit | 643.088 | 630.352 | 745.851 | 601.746 | 629.365 | 573.261 | 633.691 | 585.388 | 515.683
Pisortat allaffissornerat | 338.207 | 332.888 | 395.723 | 324.871 | 356.842 | 373.635 | 466.538 | 421.281 | 358.940
Ilinniartitaaneq | 142.026 | 139.921 | 159.795 | 118.813 | 114.057 | 85.209 | 72.415 | 72.592 | 69.532
Peqqinnissaqarfik | 30.131 | 28.031 | 37.940 | 33.593 | 37.210 | 23.503 | 20.693 | 19.967 | 20.207
Inunnik ikorfartuiviit | 53.356 | 50.929 | 59.603 | 46.439 | 47.099 | 34.353 | 27.461 | 25.913 | 25.774
Peqatigiiffiit, kulturi eqqaaveqarnerlu | 79.369 | 78.583 | 92.789 | 78.031 | 74.157 | 56.562 | 46.584 | 45.635 | 41.230

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 2. Innaallagiamik kissamillu atuineq

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| MWh
Suliffeqarfinni angerlarsimaffinnilu tamakkerlugit | 437.634 | 443.190 | 481.504 | 482.687 | 498.493 | 497.376 | 468.426 | 520.322 | 532.191
Suliffeqarfinni tamani | 291.573 | 295.489 | 291.617 | 293.165 | 303.497 | 302.293 | 287.421 | 316.186 | 317.107
Angerlasimaffinni atukkat | 146.061 | 147.700 | 189.887 | 189.522 | 194.996 | 195.083 | 181.005 | 204.136 | 215.084
Nunalerineq, aalisarneq aatsitassarsiornerlu | 1.791 | 1.819 | 1.362 | 1.178 | 1.073 | 822 | 1.113 | 1.682 | 837
Nunalerineq, piniarneq il.il. | 137 | 139 | 104 | 87 | 74 | 40 | 48 | 55 | 47
Aalisarneq aalisarnermillu ikiorsiisarneq | 1.106 | 1.123 | 841 | 691 | 544 | 550 | 522 | 546 | 559
Aatsitassanik piaaneq | 548 | 557 | 417 | 400 | 455 | 232 | 543 | 1.081 | 232
Suliffissuit | 50.614 | 51.380 | 38.993 | 40.742 | 43.170 | 42.530 | 44.468 | 39.528 | 35.555
Nerisassaliorfiit, imigassaliorfiit aamma tupaliorfiit | 44.627 | 45.301 | 34.440 | 37.193 | 39.029 | 40.185 | 41.898 | 36.125 | 32.584
Annoraamernit ammillu atorlugit suliffissuit | 1.365 | 1.386 | 1.038 | 872 | 954 | 609 | 549 | 793 | 756
Qisuit, pappiaqqat atorlugit suliffissuit grafikerillu | 2.381 | 2.417 | 1.811 | 1.262 | 1.613 | 658 | 824 | 1.127 | 839
Kemi aamma plastikki atorlugut suliffissuit | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ujaqqat, marraat igalaamerngillu atorlugit suliffissuit | 213 | 217 | 162 | 161 | 155 | 139 | 129 | 222 | 128
Saviminilerinerit | 1.990 | 2.020 | 1.513 | 1.232 | 1.390 | 925 | 1.052 | 1.241 | 1.233
Pequtiliorfiit allallu | 37 | 38 | 28 | 22 | 27 | 15 | 16 | 19 | 15
Nukimmik imeqarnermillu pilersuineq | 15.833 | 16.073 | 12.040 | 12.283 | 11.877 | 12.731 | 13.241 | 14.488 | 14.652
Sanaartorneq, piliorneq pisaartornerlu | 17.934 | 18.203 | 14.138 | 12.412 | 11.353 | 9.961 | 6.732 | 8.801 | 8.887
Niuerneq, akunnittarfiit aamma neriniartarfiit | 64.164 | 65.071 | 58.011 | 58.010 | 62.599 | 67.864 | 62.015 | 63.383 | 68.441
Biileerniarfiit, biilileriviit orsiiviillu | 2.062 | 2.093 | 1.630 | 1.358 | 1.265 | 940 | 940 | 1.165 | 850
Amerlasuukkaarlugit pisiniarfiit (biilit pinnagit) | 3.775 | 3.826 | 3.678 | 3.333 | 3.357 | 2.619 | 2.246 | 2.844 | 3.263
Atugassaarniarneq iluarsaassisarfeqarneq biilit pinnagit | 45.814 | 46.489 | 37.675 | 39.834 | 43.351 | 46.499 | 43.762 | 42.454 | 46.869
Akunnittarfiit neriniartarfiillu | 12.513 | 12.663 | 15.028 | 13.486 | 14.626 | 17.806 | 15.067 | 16.921 | 17.459
Assartuineq angallassinerlu, allakkeriviit aamma tele | 59.236 | 59.888 | 78.728 | 75.981 | 71.590 | 74.083 | 72.569 | 76.809 | 75.647
Assartuineq angallassinerlu | 44.708 | 45.149 | 66.331 | 62.743 | 58.999 | 62.098 | 59.562 | 62.665 | 61.041
Allakkeriviit aamma tele | 14.528 | 14.739 | 12.397 | 13.238 | 12.591 | 11.986 | 13.007 | 14.144 | 14.606
Aningaasaliisarneq aamma suliffeqarfinnik sullissineq | 12.949 | 13.131 | 11.865 | 10.420 | 11.930 | 8.777 | 8.519 | 10.143 | 9.226
Aningaasaliisarneq sillimmasiisarnerlu | 1.300 | 1.318 | 1.192 | 1.038 | 1.110 | 817 | 856 | 1.381 | 1.450
Attartortitsiviit illunillu niuertut | 3.684 | 3.733 | 3.752 | 3.253 | 3.787 | 3.385 | 3.163 | 3.046 | 2.905
Suliffeqarfinnik kiffartuussiviit | 7.965 | 8.080 | 6.920 | 6.128 | 7.033 | 4.575 | 4.500 | 5.716 | 4.871
Pisortanik aamma inunnik kiffartuussiviit | 69.052 | 69.925 | 76.480 | 82.139 | 89.905 | 85.524 | 78.764 | 101.351 | 103.861
Pisortat allaffissornerat | 30.158 | 30.604 | 24.618 | 26.558 | 30.687 | 29.205 | 30.391 | 38.535 | 39.332
Ilinniartitaaneq | 11.704 | 11.804 | 19.496 | 20.316 | 19.801 | 17.016 | 13.026 | 24.393 | 23.269
Peqqinnissaqarfik | 6.929 | 7.005 | 9.233 | 11.850 | 16.251 | 18.348 | 17.082 | 14.476 | 16.429
Inunnik ikorfartuiviit | 7.854 | 7.948 | 9.393 | 9.689 | 9.128 | 8.555 | 7.189 | 8.738 | 11.028
Peqatigiiffiit, kulturi eqqaaveqarnerlu | 12.407 | 12.564 | 13.739 | 13.726 | 14.038 | 12.400 | 11.076 | 15.209 | 13.803

Kilde: Grønlands Statistik

Tabel 4. Imermik atuineq

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| m3
Suliffeqarfinni angerlarsimaffinnilu tamakkerlugit | 5.994.191 | 6.007.721 | 6.059.321 | 6.226.700 | 6.438.087 | 5.377.877 | 5.242.366 | 5.089.807 | 4.958.038
Suliffeqarfinni tamani | 4.703.675 | 4.718.965 | 4.758.234 | 4.875.677 | 5.063.417 | 3.972.391 | 3.833.027 | 3.636.604 | 3.491.296
Angerlasimaffinni atukkat | 1.290.516 | 1.288.756 | 1.301.086 | 1.351.024 | 1.374.670 | 1.405.487 | 1.409.339 | 1.453.203 | 1.466.742
Nunalerineq, aalisarneq aatsitassarsiornerlu | 34.662 | 56.318 | 50.978 | 63.883 | 61.088 | 18.198 | 139.052 | 66.716 | 190.756
Nunalerineq, piniarneq il.il. | 244 | 244 | 246 | 270 | 202 | 90 | 118 | 101 | 102
Aalisarneq aalisarnermillu ikiorsiisarneq | 1.269 | 1.268 | 1.280 | 1.121 | 795 | 568 | 532 | 451 | 856
Aatsitassanik piaaneq | 33.149 | 54.807 | 49.452 | 62.493 | 60.091 | 17.540 | 138.402 | 66.164 | 189.798
Suliffissuit | 3.528.281 | 3.523.470 | 3.557.181 | 3.594.076 | 3.780.263 | 2.948.077 | 2.768.415 | 2.836.716 | 2.582.425
Nerisassaliorfiit, imigassaliorfiit aamma tupaliorfiit | 3.489.876 | 3.485.117 | 3.518.461 | 3.553.110 | 3.742.989 | 2.929.385 | 2.760.998 | 2.822.649 | 2.567.981
Annoraamernit ammillu atorlugit suliffissuit | 31.929 | 31.885 | 32.190 | 34.019 | 31.102 | 14.925 | 2.260 | 10.437 | 12.361
Qisuit, pappiaqqat atorlugit suliffissuit grafikerillu | 943 | 941 | 950 | 1.011 | 1.057 | 540 | 775 | 571 | 143
Kemi aamma plastikki atorlugut suliffissuit | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ujaqqat, marraat igalaamerngillu atorlugit suliffissuit | 529 | 528 | 533 | 487 | 645 | 450 | 503 | 479 | 316
Saviminilerinerit | 5.006 | 4.999 | 5.047 | 5.449 | 4.470 | 2.778 | 3.879 | 2.581 | 1.624
Pequtiliorfiit allallu | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Nukimmik imeqarnermillu pilersuineq | 24.983 | 24.949 | 25.187 | 25.443 | 42.833 | 63.281 | 67.630 | 50.614 | 53.939
Sanaartorneq, piliorneq pisaartornerlu | 83.567 | 83.453 | 84.252 | 86.143 | 77.827 | 74.031 | 77.046 | 75.104 | 74.374
Niuerneq, akunnittarfiit aamma neriniartarfiit | 224.224 | 223.918 | 226.061 | 252.382 | 239.639 | 183.798 | 160.186 | 145.752 | 168.283
Biileerniarfiit, biilileriviit orsiiviillu | 4.593 | 4.587 | 4.631 | 5.159 | 4.519 | 2.856 | 3.822 | 2.941 | 3.037
Amerlasuukkaarlugit pisiniarfiit (biilit pinnagit) | 6.124 | 6.115 | 6.174 | 6.619 | 5.872 | 3.953 | 4.685 | 3.430 | 3.808
Atugassaarniarneq iluarsaassisarfeqarneq biilit pinnagit | 95.028 | 94.898 | 95.806 | 113.136 | 86.025 | 51.650 | 51.909 | 54.650 | 74.678
Akunnittarfiit neriniartarfiillu | 118.479 | 118.318 | 119.450 | 127.468 | 143.222 | 125.340 | 99.770 | 84.731 | 86.760
Assartuineq angallassinerlu, allakkeriviit aamma tele | 138.066 | 137.878 | 139.197 | 121.627 | 107.278 | 123.218 | 139.866 | 119.072 | 101.734
Assartuineq angallassinerlu | 125.784 | 125.612 | 126.814 | 116.726 | 95.963 | 110.621 | 125.986 | 108.216 | 88.374
Allakkeriviit aamma tele | 12.283 | 12.266 | 12.383 | 4.901 | 11.315 | 12.597 | 13.880 | 10.856 | 13.360
Aningaasaliisarneq aamma suliffeqarfinnik sullissineq | 39.763 | 39.709 | 40.088 | 43.759 | 48.132 | 34.501 | 30.580 | 26.341 | 28.177
Aningaasaliisarneq sillimmasiisarnerlu | 2.932 | 2.928 | 2.956 | 3.193 | 3.122 | 1.731 | 1.554 | 1.858 | 5.828
Attartortitsiviit illunillu niuertut | 28.648 | 28.609 | 28.882 | 31.124 | 35.938 | 24.662 | 19.507 | 12.689 | 11.933
Suliffeqarfinnik kiffartuussiviit | 8.184 | 8.172 | 8.251 | 9.442 | 9.072 | 8.108 | 9.519 | 11.793 | 10.416
Pisortanik aamma inunnik kiffartuussiviit | 630.129 | 629.269 | 635.290 | 688.363 | 706.357 | 527.287 | 450.252 | 316.288 | 291.608
Pisortat allaffissornerat | 106.639 | 106.494 | 107.513 | 115.688 | 105.570 | 105.766 | 108.884 | 69.686 | 73.798
Ilinniartitaaneq | 115.975 | 115.817 | 116.925 | 126.170 | 142.383 | 116.904 | 81.558 | 55.336 | 53.049
Peqqinnissaqarfik | 86.468 | 86.350 | 87.176 | 95.478 | 117.428 | 83.875 | 52.081 | 37.969 | 36.161
Inunnik ikorfartuiviit | 182.822 | 182.573 | 184.320 | 200.209 | 194.022 | 119.962 | 112.245 | 89.624 | 72.109
Peqatigiiffiit, kulturi eqqaaveqarnerlu | 138.225 | 138.036 | 139.357 | 150.819 | 146.953 | 100.780 | 95.485 | 63.673 | 56.490

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 5. Ikummatissat uummassusillit atorlugit nukimmik atuineq

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| GJ
Katillugit | 8.644.432 | 8.699.898 | 8.951.828 | 8.827.178 | 9.162.815 | 8.000.316 | 9.171.768 | 9.804.476 | 7.796.793
Benziina | 481.437 | 498.034 | 527.100 | 531.472 | 544.236 | 559.037 | 582.135 | 571.446 | 576.091
DFA | 193.522 | 165.760 | 227.291 | 214.502 | 209.502 | 226.703 | 209.493 | 172.399 | 160.731
Gasuulia | 7.224.902 | 7.293.254 | 7.344.189 | 7.229.546 | 7.513.149 | 6.448.506 | 7.474.868 | 7.953.541 | 6.179.045
Petruuliu | 725.682 | 724.126 | 835.150 | 832.570 | 876.164 | 750.072 | 838.911 | 1.009.938 | 806.879
Timmisartunut benzina | 2.799 | 3.545 | 3.172 | 4.603 | 5.355 | 2.444 | 2.830 | 1.343 | 6.226
Uulia akuiagaanngitsoq | - | - | - | - | - | - | 49.993 | 82.494 | 54.609
Uulia annaasaq | 9.385 | 9.404 | 9.393 | 9.351 | 9.320 | 9.276 | 9.319 | 9.346 | 9.368
Gassi puiaasamiittoq | 6.705 | 5.775 | 5.533 | 5.133 | 5.088 | 4.277 | 4.220 | 3.969 | 3.844

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 6. Nukimmik piujuaannartumik atuineq

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| GJ
Nukiup ataavartup katinnera | 779.724 | 817.862 | 783.419 | 821.987 | 814.354 | 995.844 | 1.101.345 | 1.228.472 | 1.317.669
Erngup nukinganik innaallagissiorneq | 691.200 | 730.800 | 705.600 | 734.400 | 727.200 | 915.671 | 1.011.600 | 1.137.600 | 1.215.040
Eqqakkat | 88.524 | 87.062 | 77.819 | 87.587 | 87.154 | 80.173 | 89.745 | 90.872 | 102.628

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 7. Nukimmik atuinerup kinguneranik silaannarsuarmik kissatsitsineq

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| ton CO2-ækvivalenter
Suliffeqarfinni angerlarsimaffinnilu tamakkerlugit | 638.966 | 643.069 | 661.366 | 652.219 | 676.906 | 591.663 | 677.847 | 724.377 | 577.120
Suliffeqarfinni tamani | 469.835 | 483.015 | 482.973 | 509.663 | 527.679 | 462.225 | 552.263 | 596.061 | 453.600
Angerlasimaffinni atukkat | 169.132 | 160.054 | 178.392 | 142.557 | 149.227 | 129.438 | 125.584 | 128.316 | 123.519
Nunalerineq, aalisarneq aatsitassarsiornerlu | 102.070 | 120.829 | 93.812 | 153.353 | 150.518 | 129.737 | 124.285 | 135.792 | 144.711
Nunalerineq, piniarneq il.il. | 1.249 | 1.376 | 1.325 | 1.115 | 1.106 | 910 | 976 | 904 | 791
Aalisarneq aalisarnermillu ikiorsiisarneq | 94.082 | 108.528 | 82.495 | 138.419 | 134.806 | 121.773 | 114.927 | 117.082 | 133.503
Aatsitassanik piaaneq | 6.739 | 10.926 | 9.992 | 13.819 | 14.607 | 7.055 | 8.382 | 17.806 | 10.416
Suliffissuit | 25.978 | 26.441 | 26.837 | 25.183 | 28.294 | 23.139 | 19.235 | 17.616 | 17.316
Nerisassaliorfiit, imigassaliorfiit aamma tupaliorfiit | 22.165 | 22.691 | 22.521 | 21.739 | 24.617 | 20.307 | 16.983 | 15.193 | 14.863
Annoraamernit ammillu atorlugit suliffissuit | 594 | 614 | 732 | 588 | 915 | 756 | 617 | 731 | 737
Qisuit, pappiaqqat atorlugit suliffissuit grafikerillu | 934 | 998 | 1.117 | 850 | 636 | 437 | 339 | 378 | 374
Kemi aamma plastikki atorlugut suliffissuit | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ujaqqat, marraat igalaamerngillu atorlugit suliffissuit | 589 | 530 | 611 | 613 | 686 | 573 | 488 | 549 | 637
Saviminilerinerit | 1.677 | 1.571 | 1.808 | 1.356 | 1.384 | 1.026 | 777 | 733 | 659
Pequtiliorfiit allallu | 19 | 37 | 49 | 37 | 56 | 40 | 31 | 32 | 47
Nukimmik imeqarnermillu pilersuineq | 139.587 | 138.165 | 143.874 | 136.355 | 144.843 | 126.225 | 108.222 | 106.221 | 109.985
Sanaartorneq, piliorneq pisaartornerlu | 20.847 | 20.462 | 21.919 | 21.556 | 20.066 | 16.172 | 14.281 | 15.062 | 11.861
Niuerneq, akunnittarfiit aamma neriniartarfiit | 25.784 | 25.159 | 27.273 | 25.281 | 27.712 | 24.680 | 20.386 | 25.267 | 25.884
Biileerniarfiit, biilileriviit orsiiviillu | 1.817 | 1.696 | 1.918 | 1.653 | 1.785 | 1.171 | 1.029 | 1.025 | 1.251
Amerlasuukkaarlugit pisiniarfiit (biilit pinnagit) | 3.121 | 2.923 | 2.974 | 2.620 | 2.596 | 2.175 | 2.131 | 2.364 | 2.216
Atugassaarniarneq iluarsaassisarfeqarneq biilit pinnagit | 15.999 | 15.816 | 16.810 | 16.112 | 18.361 | 17.003 | 13.538 | 18.390 | 19.018
Akunnittarfiit neriniartarfiillu | 4.847 | 4.724 | 5.570 | 4.896 | 4.970 | 4.331 | 3.688 | 3.488 | 3.399
Assartuineq angallassinerlu, allakkeriviit aamma tele | 100.938 | 98.573 | 105.123 | 95.819 | 100.326 | 91.639 | 92.989 | 99.367 | 95.692
Assartuineq angallassinerlu | 98.815 | 96.695 | 102.927 | 93.717 | 98.478 | 89.527 | 91.521 | 97.863 | 94.096
Allakkeriviit aamma tele | 2.123 | 1.878 | 2.196 | 2.102 | 1.848 | 2.113 | 1.468 | 1.504 | 1.596
Aningaasaliisarneq aamma suliffeqarfinnik sullissineq | 7.334 | 7.027 | 9.291 | 7.899 | 9.672 | 8.567 | 126.369 | 153.791 | 10.329
Aningaasaliisarneq sillimmasiisarnerlu | 516 | 463 | 566 | 470 | 1.438 | 1.088 | 885 | 943 | 923
Attartortitsiviit illunillu niuertut | 1.251 | 1.272 | 1.624 | 1.454 | 1.962 | 1.501 | 1.263 | 1.288 | 3.418
Suliffeqarfinnik kiffartuussiviit | 5.567 | 5.292 | 7.101 | 5.975 | 6.272 | 5.978 | 124.221 | 151.560 | 5.987
Pisortanik aamma inunnik kiffartuussiviit | 47.296 | 46.358 | 54.844 | 44.216 | 46.247 | 42.064 | 46.495 | 42.945 | 37.822
Pisortat allaffissornerat | 24.854 | 24.463 | 29.078 | 23.850 | 26.203 | 27.389 | 34.215 | 30.894 | 26.310
Ilinniartitaaneq | 10.459 | 10.304 | 11.766 | 8.745 | 8.394 | 6.269 | 5.325 | 5.337 | 5.113
Peqqinnissaqarfik | 2.217 | 2.062 | 2.791 | 2.470 | 2.737 | 1.725 | 1.518 | 1.465 | 1.484
Inunnik ikorfartuiviit | 3.927 | 3.748 | 4.386 | 3.415 | 3.464 | 2.525 | 2.017 | 1.901 | 1.891
Peqatigiiffiit, kulturi eqqaaveqarnerlu | 5.839 | 5.782 | 6.823 | 5.735 | 5.449 | 4.156 | 3.420 | 3.348 | 3.025

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 8. Ikummatissat silaannarsuarmik kissatsitsisartut

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| ton CO2-ækvivalenter
Katillugit | 638.966 | 643.069 | 661.366 | 652.219 | 676.906 | 591.663 | 677.847 | 724.377 | 577.120
Benziina | 33.216 | 34.361 | 36.368 | 36.670 | 37.555 | 38.575 | 40.166 | 39.430 | 39.748
DFA | 14.256 | 12.211 | 16.744 | 15.802 | 15.434 | 16.700 | 15.432 | 12.701 | 11.841
Gasuulia | 532.066 | 537.082 | 540.859 | 532.358 | 553.243 | 474.847 | 550.335 | 585.562 | 455.015
Petruuliu | 51.840 | 51.726 | 59.660 | 59.474 | 62.586 | 53.578 | 59.921 | 72.137 | 57.637
Timmisartunut benzina | 194 | 245 | 220 | 319 | 371 | 169 | 196 | 93 | 431
Uulia akuiagaanngitsoq | - | - | - | - | - | - | 3.844 | 6.342 | 4.199
Uulia annaasaq | 721 | 723 | 722 | 719 | 716 | 713 | 716 | 718 | 720
Gassi puiaasamiittoq | 424 | 365 | 350 | 325 | 322 | 271 | 267 | 251 | 243
Eqqagassat | 6.249 | 6.356 | 6.443 | 6.553 | 6.680 | 6.810 | 6.970 | 7.142 | 7.287

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 9. Ikummatissanik imerpalasunik eqqussuineq

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| Mio. liter
Uuliamik tunisassiat katillugit | 221 | 253 | 225 | 276 | 253 | 276 | 254 | 252 | 284 | 257 | 246
Nunanut issittunut gasuulia | 74 | 99 | 88 | 135 | 81 | 117 | 101 | 121 | 104 | 88 | 94
Motorgasuulia | 103 | 108 | 101 | 98 | 124 | 108 | 105 | 83 | 132 | 112 | 100
Fuelolie | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 10 | 11
Nunanut issittunut orsussaq diesel | 6 | 6 | 6 | 5 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 5 | 5
Jet A-1/Petruuliu | 23 | 21 | 16 | 25 | 27 | 27 | 27 | 24 | 20 | 22 | 20
Benziina timmisartunut | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Motorbenziina | 15 | 19 | 14 | 14 | 15 | 19 | 16 | 17 | 19 | 20 | 16
| Mio. kr.
Uuliamik tunisassiat (agguaqatigiissillugu) | 392 | 389 | 480 | 779 | 837 | 834 | 1.009 | 829 | 942 | 1.151 | 1.186
Nunanut issittunut gasuulia | 143 | 161 | 202 | 395 | 276 | 365 | 382 | 421 | 356 | 411 | 477
Motorgasuulia | 168 | 152 | 197 | 256 | 401 | 318 | 455 | 250 | 427 | 494 | 468
Fuelolie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 12 | 38 | 46
Nunanut issittunut orsussaq diesel | 9 | 9 | 13 | 13 | 22 | 17 | 21 | 23 | 14 | 22 | 20
Jet A-1/Petruuliu | 42 | 34 | 37 | 76 | 91 | 79 | 104 | 87 | 65 | 102 | 100
Benziina timmisartunut | 1 | 0 | 0 | 2 | 2 | 3 | 3 | 1 | 2 | 1 | 3
Motorbenziina | 28 | 32 | 31 | 38 | 46 | 52 | 44 | 47 | 67 | 84 | 71
| Kr. pr. liter
Uuliamik tunisassiat (agguaqatigiissillugu) | 1,77 | 1,54 | 2,14 | 2,82 | 3,31 | 3,02 | 3,97 | 3,30 | 3,32 | 4,48 | 4,83
Nunanut issittunut gasuulia | 1,94 | 1,63 | 2,29 | 2,94 | 3,41 | 3,13 | 3,79 | 3,47 | 3,41 | 4,68 | 5,10
Motorgasuulia | 1,64 | 1,40 | 1,95 | 2,61 | 3,23 | 2,95 | 4,35 | 3,00 | 3,24 | 4,41 | 4,68
Fuelolie | - | - | - | - | - | - | - | - | 3,90 | 3,92 | 4,16
Nunanut issittunut orsussaq diesel | 1,63 | 1,44 | 2,29 | 2,73 | 3,43 | 2,82 | 3,46 | 3,54 | 2,37 | 4,45 | 4,41
Jet A-1/Petruuliu | 1,82 | 1,65 | 2,32 | 3,04 | 3,39 | 2,99 | 3,91 | 3,70 | 3,31 | 4,59 | 5,03
Benziina timmisartunut | 6,21 | 7,23 | 13,31 | 11,39 | 13,32 | 12,97 | 14,79 | 12,75 | 14,37 | 15,17 | 13,98
Motorbenziina | 1,84 | 1,74 | 2,23 | 2,71 | 3,11 | 2,74 | 2,80 | 2,82 | 3,55 | 4,15 | 4,41

Malugiuk.: takussutissiami ikummatissiat imerpalasut eqqunneqarsimasut atukuneqarsinnaapput, ikummatissat imerpalasut nunanit tamalaaneersunit orsiinerni nunatsinnut eqquteqqinneqarsimasut ikummatissanut imerpalasunut ilanngunneqanngillat aamma Danmarkip saqqutooqarfia nammineq uuliamik pilersortoq ilanngunneqanngilaq.

Najoqqutaq: KNI Polaroil A/S aamma Statoil A/S

Table 10. Atuisunut nalinginnaasunut innaallagiamut akigititat

| Atuisunut nalinginnaasunut innaallagiaq
| 1. jan 2005 | 1. sep 2005 | 1. feb 2006 | 1. jan 2007 | 1. jan 2008 | 1. aug 2008 | 1. jan 2009 | 1. jan 2010 | 1. jan 2011 | 1. feb 2011 | 1. aug 2011 | 1. jan 2012 | 1. aug 2012 | 1. jan 2013
| Kr. pr. kWh
Nanortalik | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,50 | 3,66 | 2,82 | 2,75 | 2,75 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Aappilattoq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Narsaq Kujalleq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Tasiusaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Ammassivik | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Alluitsup Paa | 2,69 | 2,47 | 2,74 | 2,14 | 2,52 | 2,68 | 1,59 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Qaqortoq | 2,17 | 2,28 | 2,47 | 2,38 | 2,19 | 2,19 | 2,72 | 2,15 | 2,15 | 2,16 | 2,16 | 3,33 | 3,42 | 2,60
Saarloq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Eqalugaarsuit | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Qassimiut | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Narsaq | 2,69 | 2,41 | 2,47 | 2,38 | 2,19 | 2,19 | 2,72 | 2,15 | 2,15 | 2,16 | 2,16 | 3,33 | 3,42 | 2,60
Igaliku | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Qassiarsuk | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Paamiut | 2,69 | 2,43 | 2,63 | 1,76 | 2,03 | 2,19 | 2,76 | 2,18 | 2,18 | 2,54 | 2,86 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Arsuk | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,18 | 3,34 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Nuuk | 1,46 | 1,46 | 1,58 | 1,37 | 1,44 | 1,52 | 1,48 | 1,59 | 1,59 | 1,61 | 1,84 | 1,65 | 1,69 | 1,60
Qeqertarsuatsiaat | 2,69 | 2,80 | 2,41 | 2,17 | 2,64 | 2,80 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Kapisillit | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,33 | 3,49 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Maniitsoq | 2,61 | 2,72 | 2,84 | 2,59 | 2,25 | 2,41 | 2,46 | 2,26 | 2,26 | 2,85 | 3,17 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Atammik | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,42 | 3,58 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Napasoq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Kangaamiut | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 2,11 | 2,54 | 2,70 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 2,95
Sisimiut | 2,10 | 2,21 | 2,26 | 1,84 | 2,04 | 2,20 | 2,23 | 2,06 | 2,06 | 3,02 | 3,48 | 1,65 | 1,69 | 1,60
Itilleq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Sarfannguit | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Kangaatsiaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Attu | 2,69 | 2,80 | 2,58 | 1,37 | 2,38 | 2,54 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Iginniarfik | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Niaqornaarsuk | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 2,28 | 2,44 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 2,81
Ikerasaarsuk | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Aasiaat | 2,05 | 2,16 | 2,45 | 2,27 | 2,01 | 2,17 | 2,64 | 2,40 | 2,40 | 2,30 | 2,62 | 2,96 | 3,05 | 3,24
Akunnaaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 2,87 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Kitsissuarsuit | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Qasigiannguit | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 2,69 | 2,52 | 2,68 | 2,82 | 2,54 | 2,54 | 3,02 | 3,41 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Ikamiut | 2,57 | 2,68 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Ilulissat | 1,93 | 2,04 | 2,16 | 2,03 | 1,91 | 2,07 | 2,38 | 2,29 | 2,29 | 2,26 | 2,58 | 2,71 | 2,80 | 2,87
Oqaatsut | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Qeqertaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 2,24 | 2,40 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Saqqaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 2,66 | 2,82 | 2,59 | 2,61 | 2,61 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Ilimanaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Qeqertarsuaq | 2,54 | 2,76 | 2,84 | 3,15 | 2,98 | 3,14 | 2,59 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Kangerluk | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Uummannaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 2,79 | 2,90 | 3,06 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Niaqornat | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Qaarsut | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Ikerasak | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 2,37 | 2,12 | 2,28 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,12
Saattut | 2,66 | 2,77 | 2,84 | 2,54 | 1,71 | 1,87 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Ukkusissat | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Illorsuit | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,59 | 2,59 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Nuugaatsiaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Upernavik | 2,69 | 2,59 | 2,84 | 3,15 | 3,48 | 3,64 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Upernavik Kujalleq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Kangersuatsiaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Aappilattoq | 2,37 | 2,48 | 2,61 | 2,11 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,57 | 2,57 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Nutaarmiut | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Tasiusaq | 2,27 | 2,38 | 2,67 | 1,37 | 1,44 | 1,52 | 2,82 | 2,44 | 2,44 | 3,02 | 3,48 | 3,31 | 3,40 | 3,24
Nuussuaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Kullorsuaq | 2,02 | 2,13 | 2,84 | 3,15 | 2,66 | 2,82 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Naajaat | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Innaarsuit | 1,50 | 1,61 | 2,19 | 3,15 | 1,72 | 1,88 | 1,77 | 2,79 | 2,79 | 2,76 | 3,08 | 1,88 | 1,97 | 3,24
Qaanaaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 2,20 | 2,36 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Savissivik | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Siorapaluk | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Moriusaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | - | - | - | - | - | -
Tasiilaq | 2,69 | 2,80 | 2,41 | 2,69 | 1,55 | 1,55 | 1,48 | 1,56 | 1,56 | 2,83 | 2,83 | 2,87 | 2,87 | 2,82
Sermiligaaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Isortoq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Kulusuk | 2,69 | 2,80 | 2,30 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,21 | 3,30 | 3,24
Tiniteqilaaq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Kuummiut | 2,28 | 2,39 | 2,84 | 3,15 | 1,44 | 1,52 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Illoqqortoormiut | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Uunarteq | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | - | - | - | - | - | - | -
Itterajivit | 2,69 | 2,80 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | - | - | - | - | - | - | - | - | -

Najoqqutaq: Nukissiorfiit

Tabel 11. Aalisakkanik tunisassiornermut innaallagiamut akigititat

| Nunami aalisakkerivinnut innaallagiaq atugassaq
| 1. jan 2005 | 1. sep 2005 | 1. feb 2006 | 1. jan 2007 | 1. jan 2008 | 1. aug 2008 | 1. jan 2009 | 1. jan 2010 | 1. jan 2011 | 1. feb 2011 | 1. aug 2011 | 1. jan 2012 | 1. aug 2012 | 1. jan 2013
| Kr. pr. kWh
Nanortalik | 1,05 | 1,09 | 1,08 | 1,35 | 1,32 | 1,37 | 2,12 | 2,28 | 2,28 | 2,34 | 1,85 | 2,02 | 2,06 | 1,61
Aappilattoq | 1,06 | 1,10 | 1,29 | 1,33 | 1,76 | 1,81 | 1,86 | 2,69 | 2,69 | 2,25 | 2,39 | 2,59 | 2,63 | 3,05
Narsaq Kujalleq | 1,56 | 1,60 | 1,46 | 1,35 | 1,32 | 1,37 | 2,12 | 2,28 | 2,28 | 2,34 | 2,47 | 2,05 | 2,08 | 2,76
Tasiusaq | 1,66 | 1,70 | 1,82 | 1,71 | 1,95 | 2,00 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Ammassivik | 2,09 | 2,13 | 2,57 | 1,99 | 1,47 | 1,52 | 2,82 | 2,76 | 2,76 | 2,90 | 3,03 | 3,33 | 3,39 | 3,24
Alluitsup Paa | 1,07 | 0,82 | 0,91 | 0,71 | 0,84 | 0,89 | 0,66 | 1,67 | 1,67 | 2,35 | 2,48 | 2,23 | 2,27 | 2,51
Qaqortoq | 0,72 | 0,76 | 0,82 | 0,79 | 0,73 | 0,73 | 0,91 | 0,89 | 0,89 | 0,90 | 0,90 | 1,49 | 1,49 | 1,08
Saarloq | 1,48 | 1,52 | 1,96 | 1,52 | 1,50 | 1,55 | 2,23 | 2,98 | 2,98 | 2,98 | 3,12 | 2,19 | 2,23 | 2,56
Eqalugaarsuit | 1,06 | 1,10 | 1,25 | 1,90 | 1,61 | 1,66 | 1,73 | 2,04 | 2,04 | 2,16 | 2,29 | 1,87 | 1,90 | 1,98
Qassimiut | 0,92 | 0,96 | 1,14 | 1,35 | 1,98 | 2,03 | 2,18 | 2,47 | 2,47 | 2,34 | 2,47 | 2,73 | 2,77 | 2,82
Narsaq | 0,77 | 0,81 | 0,82 | 0,79 | 0,73 | 0,73 | 1,13 | 0,89 | 0,89 | 0,90 | 0,90 | 1,49 | 1,49 | 1,08
Igaliku | 1,67 | 1,71 | 1,27 | 1,28 | 1,35 | 1,40 | 1,42 | 2,50 | 2,50 | 1,68 | 1,82 | 2,44 | 2,47 | 2,51
Qassiarsuk | 1,24 | 1,28 | 1,53 | 1,92 | 1,34 | 1,40 | 1,80 | 2,00 | 2,00 | 1,82 | 1,95 | 2,38 | 2,42 | 1,82
Paamiut | 0,92 | 0,81 | 0,88 | 0,59 | 0,68 | 0,73 | 1,15 | 0,90 | 0,90 | 1,05 | 1,19 | 1,76 | 1,80 | 1,78
Arsuk | 1,10 | 1,14 | 1,17 | 1,20 | 1,06 | 1,11 | 1,47 | 1,54 | 1,54 | 2,02 | 2,15 | 1,80 | 1,84 | 1,97
Nuuk | 0,49 | 0,49 | 0,53 | 0,38 | 0,48 | 0,51 | 0,61 | 0,66 | 0,66 | 0,67 | 0,76 | 0,68 | 0,70 | 0,66
Qeqertarsuatsiaat | 1,03 | 1,07 | 0,80 | 0,72 | 0,88 | 0,93 | 1,90 | 1,55 | 1,55 | 1,61 | 1,74 | 1,44 | 1,48 | 1,80
Kapisillit | 1,79 | 1,83 | 1,70 | 1,53 | 1,11 | 1,16 | 2,54 | 2,65 | 2,65 | 2,56 | 2,69 | 2,59 | 2,63 | 2,50
Maniitsoq | 0,87 | 0,91 | 0,97 | 0,86 | 0,75 | 0,80 | 1,02 | 0,94 | 0,94 | 1,18 | 1,32 | 1,39 | 1,43 | 1,81
Atammik | 1,66 | 1,70 | 1,35 | 2,49 | 1,14 | 1,19 | 1,87 | 2,31 | 2,31 | 2,28 | 2,42 | 2,40 | 2,44 | 1,78
Napasoq | 1,53 | 1,57 | 1,99 | 1,31 | 1,28 | 1,33 | 1,99 | 2,31 | 2,31 | 2,28 | 2,41 | 3,26 | 3,30 | 3,01
Kangaamiut | 0,94 | 0,98 | 1,07 | 0,70 | 0,85 | 0,90 | 1,90 | 1,24 | 1,24 | 1,69 | 1,82 | 1,42 | 1,45 | 1,22
Sisimiut | 0,70 | 0,74 | 0,75 | 0,61 | 0,68 | 0,73 | 0,93 | 0,85 | 0,85 | 1,54 | 1,54 | 0,68 | 0,70 | 0,66
Itilleq | 1,58 | 1,62 | 1,81 | 2,61 | 1,52 | 1,57 | 2,82 | 2,68 | 2,68 | 3,02 | 3,48 | 2,88 | 2,92 | 2,88
Sarfannguit | 1,16 | 1,20 | 1,27 | 1,27 | 1,49 | 1,55 | 2,49 | 1,84 | 1,84 | 1,83 | 1,96 | 1,97 | 2,01 | 2,83
Kangaatsiaq | 1,16 | 1,20 | 1,33 | 1,22 | 1,23 | 1,29 | 1,62 | 1,40 | 1,40 | 2,15 | 2,29 | 1,80 | 1,84 | 2,21
Attu | 1,00 | 1,04 | 0,86 | 0,41 | 0,79 | 0,85 | 1,68 | 1,64 | 1,64 | 1,66 | 1,80 | 1,56 | 1,60 | 1,41
Iginniarfik | 2,17 | 2,21 | 2,00 | 2,22 | 2,10 | 2,15 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,15 | 3,19 | 3,11
Niaqornaarsuk | 1,09 | 1,13 | 1,04 | 1,35 | 0,76 | 0,81 | 1,40 | 1,31 | 1,31 | 1,50 | 1,64 | 1,45 | 1,49 | 1,17
Ikerasaarsuk | 1,78 | 1,82 | 1,21 | 1,52 | 1,45 | 1,50 | 1,92 | 2,58 | 2,58 | 2,59 | 2,73 | 2,79 | 2,83 | 2,46
Aasiaat | 0,68 | 0,72 | 0,82 | 0,76 | 0,67 | 0,72 | 1,10 | 1,00 | 1,00 | 0,95 | 1,09 | 1,23 | 1,27 | 1,51
Akunnaaq | 1,27 | 1,31 | 1,16 | 0,96 | 1,94 | 1,99 | 2,46 | 2,31 | 2,31 | 2,66 | 2,79 | 2,33 | 2,37 | 2,09
Kitsissuarsuit | 1,52 | 1,56 | 1,79 | 1,90 | 1,60 | 1,66 | 2,47 | 2,72 | 2,72 | 2,70 | 2,83 | 2,96 | 3,00 | 3,24
Qasigiannguit | 0,94 | 0,98 | 1,03 | 0,90 | 0,84 | 0,89 | 1,30 | 1,05 | 1,05 | 1,28 | 1,42 | 1,44 | 1,48 | 1,61
Ikamiut | 0,86 | 0,90 | 1,09 | 1,20 | 1,22 | 1,28 | 2,82 | 2,44 | 2,44 | 2,39 | 2,52 | 2,45 | 2,49 | 2,56
Ilulissat | 0,64 | 0,68 | 0,72 | 0,68 | 0,64 | 0,69 | 0,99 | 0,95 | 0,95 | 0,94 | 1,07 | 1,12 | 1,16 | 1,19
Oqaatsut | 1,84 | 1,88 | 2,28 | 2,76 | 1,86 | 1,91 | 2,45 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Qeqertaq | 1,20 | 1,24 | 1,67 | 1,81 | 0,75 | 0,80 | 2,20 | 2,60 | 2,60 | 2,69 | 2,82 | 2,91 | 2,95 | 2,47
Saqqaq | 1,24 | 1,28 | 1,29 | 1,67 | 0,89 | 0,94 | 1,07 | 1,08 | 1,08 | 1,58 | 1,71 | 1,74 | 1,78 | 1,50
Ilimanaq | 1,91 | 1,95 | 1,83 | 2,37 | 1,78 | 1,84 | 2,82 | 2,73 | 2,73 | 2,90 | 3,03 | 3,33 | 3,42 | 3,13
Qeqertarsuaq | 1,20 | 0,89 | 1,00 | 1,07 | 0,99 | 1,05 | 1,07 | 1,34 | 1,34 | 1,73 | 1,87 | 1,69 | 1,73 | 1,77
Kangerluk | 1,03 | 1,07 | 1,65 | 1,96 | 1,74 | 1,80 | 2,63 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Uummannaq | 0,93 | 0,97 | 1,00 | 0,93 | 0,97 | 1,02 | 1,23 | 1,24 | 1,24 | 1,87 | 2,00 | 1,92 | 1,95 | 1,68
Niaqornat | 1,34 | 1,38 | 1,55 | 1,41 | 1,22 | 1,27 | 1,80 | 2,25 | 2,25 | 2,87 | 3,00 | 3,33 | 3,38 | 2,46
Qaarsut | 1,28 | 1,32 | 1,47 | 1,41 | 1,38 | 1,44 | 1,55 | 1,97 | 1,97 | 2,00 | 2,13 | 2,22 | 2,26 | 2,09
Ikerasak | 0,93 | 0,97 | 1,16 | 0,79 | 0,71 | 0,76 | 1,77 | 1,42 | 1,42 | 1,44 | 1,57 | 1,54 | 1,58 | 1,29
Saattut | 0,89 | 0,93 | 1,05 | 0,85 | 0,57 | 0,62 | 1,51 | 1,70 | 1,70 | 1,64 | 1,77 | 1,49 | 1,52 | 1,43
Ukkusissat | 1,01 | 1,05 | 1,21 | 1,49 | 1,22 | 1,27 | 1,56 | 1,66 | 1,66 | 1,87 | 2,00 | 2,01 | 2,05 | 2,05
Illorsuit | 1,58 | 1,62 | 1,52 | 1,22 | 1,19 | 1,25 | 1,51 | 1,07 | 1,07 | 1,72 | 1,85 | 1,86 | 1,89 | 1,50
Nuugaatsiaq | 1,34 | 1,38 | 1,77 | 1,51 | 1,56 | 1,62 | 1,93 | 2,02 | 2,02 | 2,20 | 2,33 | 2,10 | 2,14 | 1,97
Upernavik | 0,83 | 0,87 | 1,07 | 1,07 | 1,16 | 1,21 | 1,38 | 1,28 | 1,28 | 2,03 | 2,17 | 1,44 | 1,48 | 2,06
Upernavik Kujalleq | 1,48 | 1,52 | 1,65 | 1,37 | 1,35 | 1,40 | 1,97 | 2,09 | 2,09 | 1,71 | 1,85 | 1,61 | 1,65 | 2,15
Kangersuatsiaq | 1,18 | 1,22 | 1,06 | 1,14 | 1,28 | 1,33 | 1,94 | 2,26 | 2,26 | 2,40 | 2,54 | 2,37 | 2,40 | 2,43
Aappilattoq | 0,79 | 0,83 | 0,87 | 0,70 | 1,23 | 1,29 | 1,21 | 1,07 | 1,07 | 1,75 | 1,88 | 1,73 | 1,77 | 1,69
Nutaarmiut | 2,69 | 2,73 | 2,59 | 3,15 | 2,46 | 2,51 | 2,82 | 1,90 | 1,90 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,37 | 2,96
Tasiusaq | 0,76 | 0,80 | 0,89 | 0,40 | 0,48 | 0,51 | 1,27 | 1,01 | 1,01 | 1,73 | 1,86 | 1,37 | 1,41 | 1,42
Nuussuaq | 2,00 | 2,04 | 1,66 | 1,65 | 1,55 | 1,61 | 2,21 | 2,24 | 2,24 | 2,54 | 2,67 | 2,57 | 2,61 | 2,15
Kullorsuaq | 0,67 | 0,71 | 1,04 | 1,57 | 0,89 | 0,94 | 1,62 | 1,99 | 1,99 | 2,38 | 2,51 | 1,91 | 1,95 | 1,77
Naajaat | 2,69 | 2,73 | 2,84 | 2,55 | 1,98 | 2,03 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24
Innaarsuit | 0,50 | 0,54 | 0,73 | 1,20 | 0,57 | 0,63 | 0,73 | 1,16 | 1,16 | 1,15 | 1,28 | 0,78 | 0,82 | 1,61
Qaanaaq | 1,21 | 1,25 | 1,57 | 1,15 | 0,73 | 0,79 | 1,33 | 1,32 | 1,32 | 1,69 | 1,83 | 1,68 | 1,72 | 2,20
Savissivik | 1,23 | 1,27 | 1,41 | 2,52 | 1,52 | 1,58 | 2,25 | 2,47 | 2,47 | 2,72 | 2,86 | 2,58 | 2,62 | 3,04
Siorapaluk | 1,72 | 1,76 | 1,55 | 1,73 | 1,55 | 1,60 | 2,42 | 1,71 | 1,71 | 2,77 | 2,91 | 2,59 | 2,63 | 3,05
Moriusaq | 2,69 | 2,73 | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | - | - | - | - | - | -
Tasiilaq | 1,12 | 1,16 | 0,80 | 0,90 | 0,52 | 0,52 | 0,61 | 0,65 | 0,65 | 1,17 | 1,17 | 1,19 | 1,19 | 1,17
Sermiligaaq | 1,31 | 1,35 | 1,08 | 1,38 | 1,46 | 1,51 | 1,46 | 1,92 | 1,92 | 2,05 | 2,18 | 1,46 | 1,50 | 1,92
Isortoq | 1,99 | 2,03 | 1,41 | 1,83 | 1,78 | 1,83 | 2,51 | 2,79 | 2,79 | 2,18 | 2,31 | 2,23 | 2,27 | 2,68
Kulusuk | 1,17 | 1,21 | 0,77 | 1,22 | 1,28 | 1,33 | 1,51 | 1,31 | 1,31 | 1,72 | 1,85 | 1,33 | 1,37 | 2,31
Tiniteqilaaq | 1,96 | 2,00 | 1,58 | 1,68 | 1,80 | 1,85 | 2,27 | 1,72 | 1,72 | 2,05 | 2,19 | 2,07 | 2,10 | 2,25
Kuummiut | 0,76 | 0,80 | 0,95 | 1,37 | 0,48 | 0,51 | 1,47 | 1,37 | 1,37 | 1,57 | 1,71 | 1,46 | 1,50 | 1,57
Illoqqortoormiut | 2,02 | 2,06 | 2,42 | 2,20 | 2,15 | 2,20 | 2,82 | 2,01 | 2,01 | 3,02 | 3,20 | 2,71 | 2,75 | 2,42
Uunarteq | 2,69 | 2,73 | 2,84 | 3,15 | 2,90 | 2,95 | 2,82 | - | - | - | - | - | - | -
Itterajivit | 2,69 | 2,73 | 2,84 | 3,15 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -

Malugiuk: Januaarip aallaqqaataat 2005-mi innaallagissamut assigiimmmik akeqartitsinerup atorunnaarsinneqarnngikkallarnerani atuisumut nalinginnaasumut akigititaq kWh-imut 2,26 koruuniuvoq. Aalisakkanik suliffissuarnut kWh-imut 0,69 koruuniulluni.

Nassuiaat: Nunami aalisakkerivinnut innaallagissamut akigititamut ilaassagaanni isertitat 50 pct.-it sinneqartut aalisakkanit qalerualinnillu tunisassianit pineqarsimasariaqarput. Akigititaq immikkut ittoq tunisassiornermi piviusumi kisimi atorneqarsinnaavoq, suliffeqarfiullu innaallagissamik atuinera alla pisisartut allat assigalugit akiligassiissutigineqartarluni.

Najoqqutaq: Nukissiorfiit

Tabel 12. Atuisunut imermut akigititat

| Atuisumut nalinginnaasumut imeq
| 1. jan 2005 | 1. sep 2005 | 1. feb 2006 | 1. jan 2007 | 1. jan 2008 | 1. jan 2009 | 1. jan 2010 | 1. jan 2011 | 1. feb 2011 | 1. jan 2012 | 1. jan 2013
| Kr. pr. m3
Nanortalik | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Aappilattoq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Narsaq Kujalleq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Tasiusaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ammassivik | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Alluitsup Paa | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qaqortoq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 30,90 | 30,29 | 30,61 | 30,61 | 32,74 | 35,91 | 34,97
Saarloq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Eqalugaarsuit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qassimiut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Narsaq | 17,10 | 17,10 | 13,63 | 18,56 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Igaliku | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qassiarsuk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Paamiut | 24,78 | 11,32 | 11,17 | 10,73 | 11,68 | 11,83 | 12,78 | 12,78 | 14,62 | 35,91 | 34,97
Arsuk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Nuuk | 17,10 | 17,10 | 15,82 | 14,48 | 19,34 | 17,78 | 25,47 | 25,47 | 14,62 | 20,34 | 18,33
Qeqertarsuatsiaat | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kapisillit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Maniitsoq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Atammik | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Napasoq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kangaamiut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Sisimiut | 13,10 | 13,10 | 13,10 | 10,73 | 11,68 | 12,71 | 12,69 | 12,69 | 14,62 | 14,60 | 18,59
Itilleq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Sarfannguit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kangaatsiaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Attu | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Iginniarfik | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Niaqornaarsuk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ikerasaarsuk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Aasiaat | 20,10 | 20,10 | 17,53 | 22,10 | 20,06 | 34,42 | 24,42 | 24,42 | 35,08 | 35,91 | 34,97
Akunnaaq | 24,78 | 24,78 | 16,80 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kitsissuarsuit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qasigiannguit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ikamiut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ilulissat | 13,10 | 11,32 | 11,17 | 16,13 | 20,54 | 11,83 | 12,85 | 12,85 | 14,62 | 15,90 | 15,23
Oqaatsut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qeqertaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Saqqaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ilimanaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qeqertarsuaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kangerluk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Uummannaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Niaqornat | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qaarsut | 22,10 | 22,10 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ikerasak | 24,78 | 22,10 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Saattut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ukkusissat | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Illorsuit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Nuugaatsiaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Upernavik | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Upernavik Kujalleq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kangersuatsiaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Aappilattoq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Nutaarmiut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Tasiusaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Nuussuaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kullorsuaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Naajaat | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Innarsuit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qaanaaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Savissivik | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Siorapaluk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Moriusaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | - | - | - | -
Tasiilaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Sermiligaaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Isortoq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kulusuk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Tiniteqilaaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kuummiut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Illoqqortoormiut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Uunarteq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | . | - | - | - | -
Itterajivit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | . | . | - | - | - | -

Malugiuk: Januaarip aallaqqaataanni 2005-mi imermut assigiimmik akeqartitsinerup atorunnaarsinneqanngikkallarnerani atuisumut nalinginnaasumut kubekmeterimut akigititaq 21,62 koruuniusimavoq. Aalisakkanik suliffissuit kubekmeterimut 5,96 koruuninik akiliisarput, annertussusissamillu isumaqatigiissut qaangersimagunikkut 21,96 koruuninik akiliisarlutik.

Najoqqutaq: Nukissiorfiit

Tabel 13. Nunami aalisakkanik tunisassiornermut imermut akigititat

| Nunami aalisakkerivinnut imermut akigititaq
| 1. aug 2004 | 1. jan 2005 | 1. feb 2006 | 1. jan 2007 | 1. jan 2008 | 1. jan 2009 | 1. jan 2010 | 1. jan 2011 | 1. feb 2011 | 1. jan 2012 | 1. jan 2013
| Kr. pr. m3
Nanortalik | 16,37 | 16,37 | 16,39 | 19,08 | 14,96 | 16,67 | 23,91 | 23,91 | 22,78 | 31,11 | 27,41
Aappilattoq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Narsaq Kujalleq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Tasiusaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ammassivik | 24,03 | 24,03 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Alluitsup Paa | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qaqortoq | 9,70 | 9,70 | 9,80 | 10,37 | 10,30 | 12,57 | 12,70 | 12,70 | 13,59 | 19,45 | 18,72
Saarloq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Eqalugaarsuit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qassimiut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Narsaq | 5,70 | 5,70 | 4,54 | 6,19 | 12,23 | 23,23 | 18,76 | 18,76 | 22,24 | 26,59 | 24,76
Igaliku | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qassiarsuk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Paamiut | 8,70 | 3,29 | 3,56 | 0,10 | 3,89 | 4,91 | 5,30 | 5,30 | 6,07 | 21,86 | 34,74
Arsuk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Nuuk | 5,70 | 5,70 | 5,27 | 4,83 | 6,45 | 7,38 | 10,57 | 10,57 | 6,07 | 8,44 | 7,61
Qeqertarsuatsiaat | 24,78 | 24,78 | 22,93 | 27,91 | 18,38 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kapisillit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Maniitsoq | 11,03 | 11,03 | 11,73 | 11,51 | 11,99 | 17,23 | 19,66 | 19,66 | 22,14 | 20,80 | 28,78
Atammik | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Napasoq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kangaamiut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Sisimiut | 4,37 | 4,37 | 4,37 | 3,29 | 3,89 | 5,27 | 5,27 | 5,27 | 6,07 | 6,06 | 7,71
Itilleq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 28,05 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Sarfannguit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kangaatsiaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 27,55 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Attu | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Iginniarfik | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 25,08 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Niaqornaarsuk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ikerasaarsuk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Aasiaat | 6,70 | 6,70 | 5,84 | 7,37 | 6,69 | 11,47 | 10,13 | 10,13 | 14,56 | 15,13 | 20,67
Akunnaaq | 24,78 | 24,78 | 5,60 | 27,91 | 31,97 | 30,89 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kitsissuarsuit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qasigiannguit | 24,78 | 15,03 | 15,76 | 16,47 | 13,66 | 18,69 | 18,11 | 18,11 | 20,61 | 17,21 | 22,46
Ikamiut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ilulissat | 4,37 | 3,19 | 3,47 | 5,38 | 6,85 | 4,91 | 5,33 | 5,33 | 6,07 | 6,60 | 6,32
Oqaatsut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qeqertaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Saqqaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 26,71 | 32,55 | 35,76 | 35,76 | 36,68 | 28,52 | 34,97
Ilimanaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qeqertarsuaq | 21,37 | 21,37 | 22,38 | 25,96 | 25,94 | 31,68 | 28,56 | 28,56 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kangerluk | 23,70 | 23,70 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Uummannaq | 23,03 | 23,03 | 23,54 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Niaqornat | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Qaarsut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ikerasak | 7,37 | 7,37 | 8,93 | 9,53 | 21,12 | 17,20 | 20,82 | 20,82 | 26,17 | 35,91 | 34,97
Saattut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Ukkusissat | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Illorsuit | 11,37 | 11,37 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Nuugaatsiaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Upernavik | 24,78 | 24,78 | 22,75 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,59 | 35,59 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Upernavik Kujalleq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kangersuatsiaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 26,05 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Aappilattoq | 18,03 | 18,03 | 26,64 | 16,31 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Nutaarmiut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Tasiusaq | 13,37 | 13,37 | 14,93 | 13,97 | 11,05 | 34,42 | 31,61 | 31,61 | 31,98 | 35,91 | 34,97
Nuussuaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kullorsuaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Naajaat | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Innarsuit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 32,35 | 34,97
Qaanaaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Savissivik | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Siorapaluk | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Moriusaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | - | - | - | -
Tasiilaq | 15,37 | 15,37 | 16,98 | 15,83 | 11,59 | 20,12 | 23,04 | 23,04 | 21,87 | 21,01 | 28,83
Sermiligaaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Isortoq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kulusuk | 21,37 | 21,37 | 26,64 | 19,64 | 19,05 | 18,86 | 27,05 | 27,05 | 29,07 | 35,91 | 34,97
Tiniteqilaaq | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Kuummiut | 12,70 | 12,70 | 11,60 | 13,64 | 13,38 | 16,37 | 20,41 | 20,41 | 19,11 | 35,91 | 34,97
Illoqqortoormiut | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97
Uunarteq | 21,37 | 21,37 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | . | - | - | - | -
Itterajivit | 24,78 | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | . | . | - | - | - | -

Malugiuk: Januaarip aallaqqaataanni 2005-mi imermut assigiimmik akeqartitsinerup atorunnaarsinneqanngikkallarnerani atuisumut nalinginnaasumut kubekmeterimut akigititaq 21,62 koruuniusimavoq. Aalisakkanik suliffissuit kubekmeterimut 5,96 koruuninik akiliisarput, annertussusissamillu isumaqatigiissut qaangersimagunikkut 21,96 koruuninik akiliisarlutik.

Nass.: Nunami aalisakkerivinnut imermut akigititamut ilaassagaanni isertitat 50 pct.-ii aalisakkanit qalerualinnillu pissarsiarineqarsimasariaqarput. Akigititaq tunisassiornermi piviusumi kisimi atorneqartarpoq, suliffeqarfiullu imermik atuinera alla atuisut assigalugit akilersorneqartarluni. '

Najoqqutaq: Nukissiorfiit

Tabel 14. Kiassarnermut akigititat

| 1. apr 2002 | 1. aug 2004 | 1. jan 2005 | 1. sep 2005 | 1. feb 2006 | 1. jan 2007 | 1. jan 2008 | 1. aug 2008 | 1. jan 2009 | 1. mar 2009 | 1. jan 2010 | 1. jan 2011 | 1. feb 2011 | 1. jan 2012 | 1. jan 2013
| Kr. pr. kWh
Innaallagiamit ataavartumit kiassarneq | 0,37 | 0,39 | 0,43 | 0,47 | 0,52 | 0,56 | 0,55 | 0,61 | 0,61 | 0,62 | 0,62 | 0,62 | 0,64 | 0,78 | 0,82
Innaallagiamit qaminneqarsinnaasumit kiassarneq | 0,30 | 0,32 | 0,36 | 0,40 | 0,45 | 0,50 | 0,48 | 0,55 | 0,55 | 0,55 | 0,55 | 0,55 | 0,58 | 0,72 | 0,75
Avataaniit kiassaaneq | 0,46 | 0,47 | 0,43 | 0,47 | 0,52 | 0,56 | 0,55 | 0,61 | 0,61 | 0,62 | 0,62 | 0,62 | 0,64 | 0,78 | 0,82
Avataanit qaminneqarsinnaasumik kiassarneq | 0,30 | 0,32 | 0,36 | 0,40 | 0,45 | 0,50 | 0,48 | 0,55 | 0,55 | 0,55 | 0,55 | 0,55 | 0,58 | 0,72 | 0,75

Najoqqutaq: Nukissiorfiit

10. Nuna tamakkerlugu naatsorsuutit

2014-02-14

2012-mi aningaasarsiornikkut appariaat 0,9 pct.-iusimavoq

Kisitseqqinnerit takutippaat 2012-mi akit qaffakkiartornerat ilanngaatigereerlugu tunisassiornerup nalinga (BNP) 0,9 pct.-imik appariarsimasoq. Kalaallit Nunaata aningaasaqarnerata appariarnera ukiut marluk malittuinnaat aningaasaqarneq qummut ingerlareersoq pivoq, 2010 2,5 pct.-mik 2011-ilu 4,0 pct.-mik qaffariarfiummata.

Titartagaq 1.1. Tunisassiornerup nalinga (BNP), akit qaffakkiartornerat peereerlugu

Malugiuk: 2003-2010-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2011-2012-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn10

Nuna tamakkerlugu naatsorsuutini ingerlatsiviit atorfeqarfiillu branchenut pingaarnernut 32-nut agguataagaapput. Tunisassiornerup tamakkiisup taakkununnga branchenut agguataarnerata pisinnaalersippaa inuussutissarsiutit sannaanik misissueqqissaarsinnaalerneq. Branchet 32-iusut paasiuminarsarnerisigut ikinnerulersillugit titartagaq 1.2-mi saqqummiunneqarput.

Inuussutissarsiorfik Pisortat inuinnaallu kiffartuussinerat inuussutissarsiutini annerpaatut inissisimavoq, inuiaqatigiinnilu tunisassiornerup tamakkiisup 33 pct.-ianik pilersitsiffiulluni. Inuussutissarsiutip imarivai pisortat kiffartuussinerat allaffissornikkut, peqqinnissaqarfeqarnikkut, ilinniartitaannermik ingerlatsinikkut il. il. Assartuineq, post aamma tele tunisassiornerup tamakkiisup iluani 17 pct.-imik pilersitsiffiuvoq. Aalisarneq, piniarneq aammalu Industri katillutik tunisassiornerup 12 pct.-erluinnaa pilersippaat. Tassani malugineqassaaq fabrikkit aalisakkanik qalerualinnillu suliarinnittartut Industrimi ilaatinneqarmata.

Titartagaq 1.2. Inuussutissarsiutit naleqarnerulersitsinerisa agguataarnera 2012, akit aalajangersimasut 2005-imeersut atorlugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn04

Titartagaq 1.3-mi takuneqarsinnaavoq naleqarnerulersitsisarnermik pilersitsisarneq qanoq inuussutissarsiutinut agguataartarnersoq. Tunisassiorneq (tungujortut), kiffartuussiviit (qorsuit) taavalu pisortat inuinnaallu kiffartuussinerat (qasertoq).

Titartagaq 1.3. Naleqarnerulersitsinerup ineriartornera, akit aalajangersimasut 2005-imeersut atorlugit

Malugiuk: 2003-2010-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2011-2012-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn04

Nunap iluani pisiumassuseq nunanillu allanik niueqateqarneq

Pisiumassuseq tamakkiisoq 2012-mi 15,5 pct.-inik annikilleriarpoq. Pisiumassutsip annikilleriarnera nunap iluani niuernermeersoq ineriartornermut taamatut ineriartortoqarneranut tapertaavoq, pisiumassutsillu annikilleriarnera avataanit eqqussuinerup annikilleriarnermik kinguneqarpoq, taanna 31,1 pct.-mik apparmat.

Pisiumassuseq pilersuinerlu annertussutsimikkut assigiittarput, taamaammallu nikerarneri assigiimmik ingerlasarlutik. Pisiumassutsimi qaffariarneq nunap avataanut niueqateqarnermit imaluunniit nunap iluani pisiumassutsimit aallaaveqarsinnaavoq. Pilersuinermi annertuseriaat avataanit eqqussuinermit imaluunniit nunap iluani naleqarnerulersitsinermit, BNP-mit matussuserneqarsinnaavoq.

Piffissat pisiumassutsip qaffakkiartupiloorfigisai amerlanertigut avataaniit eqqussuinerup assingusumik qaffariarneranik kinguneqartarput, tamatumunnga peqqutaavoq piffissami naannerusumi pilersuinerup ineriartorneranut BNP-p matussusiisinnaassusaata killeqartarnera. Taamatut pisoqartarnera 2008-mi 2010-milu pisunut assinguvoq, tassani pisiumassutsip qaffariapiloornerata kingunerimmagu avataaniit eqqussuinerup qaffariapiloornera.

Titartagaq 2.1. Ukiumoortumik pisiumassutsimi pilersuinermilu ineriartornivimmut alliartortitseqataasut

Malugiuk: 2003-2010-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2011-2012-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn11

Innuttaasut atuinerat

Innuttaasut atuinerat tamakkiisoq nuna tamakkerlugu naatsorsuutini ilanngullugu naatsorsorneqartarpoq. Tamannalu titartagaq 3.1-imi takuneqarsinnaavoq akit ingerlaavartuni aaliangersimasunilu ukioq 2005 aallaavigalugu naatsorsukkani.

Innuttaasut atuinerat piffissami 2003-mit 2012-mut akini ingerlaavartuni 40,7 pct.-mik qaffariarsimavoq. Saqqummersittagaq Atuisunut akit ineriartornerat iluaqutigalugu innuttaasut atuinerata qaffasissusivia naatsorsuinikkut nassaarineqarpoq akit qaffakkiartornerisa peerneratigut, taamaasilluni annertuseriarnivik 15,0 pct.-iusimalluni. 2011-miit 2012-mut innuttaasut atuinerat 2,4 pct.-imik annertuseriarsimavoq.

Titartagaq 3.1. Innuttaasut atuinerat 2003-2012

Malugiuk: 2003-2010-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2011-2012-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn07

Titartagaq 3.2-mi takutinneqarpoq innuttaasup ataatsip agguaqatigiissillugu atuinerata ineriartornera 2003-miit 2012-mut. 2003-mi innuttaasup ataatsip agguaqatigiissillugu 80,5 t.kr.-nit ukiumut atorsimavai, qaffakkiartuaarluni 2012-mi 113,2 t.kr.-nit atorsimallugit.

2007-miit 2012-mut inuup ataatsip agguaqatigiissillugu aningaasat atortagai amerligaluarlutik kisianni pisiassat pisiarisartagai taama amerlitiginngillat.

Titartagaq 3.2. Innuttaasup ataatsip agguaqatigiissillugu atuinera, 1.000 kr.

Malugiuk: 2003-2010-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2011-2012-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benst1aamma http://bank.stat.gl/nrn07

Titartagaq 3.3-mi takuneqarsinnaapput innuttaasut sunik atuisarnersut, 2010-mi 2012-milu. Atuiffiit annerpaat sisamat tassaapput inuussutissat, inigisanit atuineq, tunisassiat kiffartuussinerillu allat taavalu imigassiat tupallu. Sisamaallutik katikkaanni innuttaasut atuinerisa 64 pct.-erivaat.

Titartagaq 3.3. Innuttaasut atuinerat atuiffinnut agguarlugit

Anm.: 2010-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2012-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn07

Avataaneersunik niueqateqarneq

Titartagaq 4.1-mi takuneqarsinnaavoq avataanit eqqussuinerup avataanullu annissuinerup BNP-mut sanillersuunnera 2003-miit 2012-mut. Tassani takuneqarsinnaavoq avataanit eqqussuineq avammut niuernermiit BNP-mut sanilliullugu annertunerungaatsiartoq.

Titartagaq 4.1. Nioqqutissanik eqqussuinerup annissuinerullu BNP-mut sanilliunnerat, akit ingerlaavartut

Malugiuk: 2003-2010-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2011-2012-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn11

2009-mi avataanit niueqateqarneq annikilleriarpoq, tamannali 2010-mi mumippoq. Avataanit eqqussuinerup nioqqutissanut kiffartuussissutinullu agguataarnera qiviaraanni takuneqarsinnaavoq, avataanit eqqussuinerup qaffariarujussuarneranut peqqutaanerpaasoq kiffartuussissutit avataani pisiarineqartut annertusinerat. Avataanit kiffartuussissutinik pisiortorneq pingaarnertut uuliasiulersinnaanermut misissueqqissaarnermi aningaasaliinermit aallaaveqarpoq, tamakkulu suliffeqarfinnit avataaneersunit suliarineqarput, taamaammallu avataanit eqqussuinertut isigineqarlutik.

Titartagaq 4.2. Nunanik allanik niueqateqarneq, akit ingerlaavartut

Malugiuk: 2003-2010-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2011-2012-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn01

Titartagaq 4.3-mi takutinneqarpoq piffissami 2003-mit 2012-imut, nunanik allanik niueqateqarnermi akit nikingassutaasa ineriartornerat. Nunanik allanik niueqateqarnermi akit nikingassutaat naatsorsorneqartarpoq avammut tunisat nalingisa ineriartornerat avataanit eqqussukkat akiisa ineriartornerannik agguarlugu, taamaalilluni takuneqarsinnaanngortarpoq nunap iluani tunisassiat akiisa nunat allat tunisassiaasa akiinut unammillersinnaanersut.

Titartagaq 4.3. Nunanik allanik niueqateqarnermi akit nikingassutaat

Malugiuk: 2003-2010-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2011-2012-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn12

Tamakkiisumik aningaasaliissutit

Tamakkiisumik aningaasaliissutit tassaapput tunisassiortut nunaqavissut tunisassiornerminni atortussaminnik pisinerat pigeriikkaminnik tunisinerat ilanngaatigalugu.

Titartagaq 5.1-imi takuneqarsinnaavoq aningaasaliissutit ukioq 2003-mit 2012-mut qanoq ineriartorsimanerat. Matumani immikkut maluginiagassaavoq uuliasiulersinnaanermi aatsitassarsiulersinnaanermilu misissueqqissaarnermi aningaasaliinerit ukiuni kingullerni qaffariarujussuarsimanerat, ingammik 2011-mi 2012-milu. Taamaasillutik taakkununnga 2011-mi aningaasaliinerit 5.214 mio. kr.-iupput.

Titartagaq 5.1. Tamakkiisumik aningaasaliissutit 2003-2011, akit ingerlaavartut

Malugiuk: 2003-2010-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2011-2012-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn09

Paasissutissat allat

Nuna tamakkerlugu naatsorsuutit sukumiinerusumik paasisaqarfigerusunneqarpata nittartakkami www.stat.glmisissuataarneqarsinnaapput.

Input-Output tabellit 2003-miit 2010-mut, nuna tamakkerlugu naatsorsuutit tunngavigalugit suliat, aammattaaq misissorneqarsinnaapput uani:

www.stat.gl/NRN201401/p1

Nunat tamalaat nuna tamakkerlugu naatsorsuusiornissami maleruagassaat uani misissorneqarsinnaapput:

·         - European System of Accounts (ESA 1995). Eurostat. Luxembourg 1996

·         - System of National Accounts 1993 (SNA 1993). FN, OECD, Eurostat, IMF og Verdensbanken.1993

Nuna tamakkerlugu naatsorsuutinik suliaqartarnermi systemit taavalu taakkununnga atuisinnaanermut tunngasut paasiuminarnerit:

·         - Nationalregnskabet. Bent Thage og Annette Thomsen. Handelshøjskolens Forlag. 2004.

·         - Nationalregnskab, udenrigshandel og betalingsbalance. Christen Sørensen. Systime 2002.

Nittartakkat nuna tamakkerlugu naatsorsuutinut tunngasinnaasunik imallit:

www.un.org

www.oecd.org

www.imf.org

www.worldbank.org

www.europa.eu.int/comm/eurostat/

11. Akiliisarnerup naligiissinnera aamma nunanut allanut niuerneq

2014-04-07

Tunisat pisiallu naligiissinnerat

Niuernermi naligiissitsineq tassaavoq nioqqutissat annissukkat nalingat nioqqutissat eqqusukkat nalinganut ilanngaatigalugit. Tunisassiat ataatsimut nalingat saqqummertarpoq nunami nioqqutissiornermi tunissassiarrineqartut nalingat tunisassiornermi nioqqutissanik atuinermik ilanngarlugu.

Titartagaq 1.1. BNP-mut sanilliullugu niuernerup naligiissinnerata ingerlarnga procentinngorlugu

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 1.1-mi takutinneqarpoq niuernerup naligiissinnerata 1979-miilli ingerlarnga. 1979-miit 1988-mut niuernermik naligiissaarinermi annertuumik amigartooruteqarfiuvoq, ukiuni ataasiakkaani tunisassiat ataatsimut nalingisa (BNP) 30 procentiat tikillugu. Pingaartumik tamatumunnga aalisakkanik inuussutissarsiornerup iluani piffissami sivisuumi akigissaartitsineq peqqutaavoq, tamatuma kinguneralugu nioqqutissanik nalilinnillu nunanit allaniit eqqussuingaatiarsimaneq. Aalisarnerup iluani ajornartorsiorneq aningaasarsiornikkut politikkip sakkortusisariaqarneranik kinguneqarpoq sanaartugassanillu suliaqarnermik unitsitsisoqarallarluni. Aningaasarsiornerup unikaallatsinneqarnerata kinguneraa 1989-mi 1990-milu niuernermik naligiissaarinermi sinneqartooruteqalaartoqarnera. 1991-milli niuernermik naligiissaarineq amigartooruteqarfiusarpoq, annikinnerusumilli BNP-p 10-20 procentinut naapertuuttarluni.

Avammut nioqqutseqarneq nunanillu allanit eqqussuineq

Titartagaq 2.1-mi takutinneqarput nunanit allaniit eqqussukkat avammullu nioqquteqarnerup annertussusiat. Annertussutsit tunisassiat ataatsimut nalinginut (BNP) sanilliullugit avammut nioqqutitut nunanillu allanit eqqussukkatut naatsorsorneqartarput. Annertussutsit inuiaqatigiit nunanit allanit pinngitsuuisinnaanginnerannut uuttuutaasarput. Kalaallit Nunaat ataasiinnarmut sammisumik tunisassiortuuvoq tamatigoortumillu tunisassianik atorfissaqartitsisuulluni. Taamaattumillu pisariaqarpoq avataaniit annertuumik niueqateqarnissaq.

1990-ip tungaanut avammut nioqquteqarnerup annertussusaa 45 procentit missaanniissimavoq. Tamatuma kingorna avammut nioqquteqarnerup annertussusaa annikilliartorsimavoq 2011-milu 19 procentit missaaniissimalluni. Avammut nioqquteqarnerup annertussusiata annikilliartornera inuiaqatigiit nioqqutissiornerulernerannik kiisalu Kalaallit Nunaata avammut niuerutaata pingaarnerup, tassaasut rajaat, akiisa annikilliartornerannik pissuteqarpoq.

Eqqussukkut annertussusaat 1985-ip tungaanut annertuujupput, annertunerpaagamik 72 procentiullutik. Tamatuma kingorna ataatsimut isigalugu eqqussuinerup annertussusaa 2001-ip tungaanut appariartorpoq. 1985 tikillugu nioqqutissat eqqussuunneqartut qaffasinnerat ilaatigut pissuteqarpoq annertuumik aningaasaliissuteqartoqarsimanera aamma uuliap nunarsuarmi akiata qaffasinnera. Siullermik 1973-74-mi uuliamik ajornartoortoqarmat ullut ikittuinnaat ingerlaneranni uuliap akuiagassap nunarsuarmi akia procentinik 100-nik arlalinnik qaffariarpoq. Aappassaanik uuliamik ajornartoortoqarmat 1970-80-mi uuliap akia suli qaffariaqqippoq. Tamatuma kinguneraa nunat uuliamik pinngitsuuisinnaanngitsut imminnullu pilersunngitsut uuliap eqqussorneqartup nalingata tassaanngaannartumik allanngornera misigaat naak eqqussorneqartoq allannguuteqanngikkaluartoq. 1985-ip kingorna nioqqutissat uuliamik atuineq appariartornerat pingaartumik pissuteqarpoq nunami suliassat unikaallatsinneqarnerannik aamma Nuuk Imeq A/S pilersinneqarneranik imeruersaatinik nioqqutissiortuusoq immiaaqqanillu maqitsiviusoq.

Titartagaq 2.1. Kalaallit Nunaanni avammut nioqquteqarnerup nioqqutissanillu eqqussuinerup annertussusiata allanngoriartornera

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nunanit allanit eqqussuineq nunanillu allanik niueqateqarnerup kisitsisitai pingaarnerit

Aalisakkanik piniagassanillu tunisassiat saniatigut Kalaallit Nunaanni nioqqutissat ikittuinnaat suliarineqartarput. Taamaattumik nioqqutissat angerlarsimaffinni, inuussutissarsiutitigut suliffeqarfinni, paaqqinnittarfinni aammalu aningaasaliissutissanut atugassat tamarluinnangajammik eqqussugaasarput.

Titartagaq 3.1. Nioqqutissat nunanit allanit eqqussukkat 2013-mi agguataarsimanerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 3.1-mi takuneqarsinnaapput nioqqutissat nunanit allanit eqqussukkat agguataarsimanerat. Nioqqutissat eqqussukkat annertunersaat, 62 procentingajaat Danmarkiminngaaneersuupput. Danmarkimiilli eqqussukkat katinnerannut ilanngunneqartarput nioqqutissiat nunanit allaneersut, Danmarki aqqutigalugu eqqusorneqartartut. Eqqussukkat erseqqinnerusumik nunanut agguarneqarnerat Tabel 2-mi takuneqarsinnaavoq.

Kalaallit Nunaata tunisassianik nunanut allanut niuernerani pingaarnerit 88 procentit missaat aalisagaapput qalerualiullutillu. Inuussutissarsiornermi tunngaviusupnunani tamalaani akit allanngoriartornerat aningaasaqarnermut apeqqutaalluinnarpoq.

Titartagaq 3.2. 2013-mi avammut nioqqutit agguataarnerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

2013-mi Kalaallit Nunaata nunanut allanut tunisassiami 86 procentii Danmarkimut tunivai. Tunisassiat Danmarkimut tunisassiarineqartartut pingaarnersaraat aalisakkat qalerualillu, taakku Danmarkimi suliareqqinneqareeraangamik nunanut allanut tunineqaqqittarput, nunat tunisiffigineqarnerpaasartut tassaapput Japan aamma Storbritanien.

Titartagaq 3.3. Raajat qalipallit avammut nioqqutigineqartut annertussusiisa agguaqatigiissillugu akiisa nikinganeri. 1988=100

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 3.4. Raajat qalipaajakkat avammut nioqqutigineqartut annertussusiisa agguaqatigiissillugu akiisa nikerarneri. 1988=100

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Agguaqatigiissillugu raajanut qalipaajarneqanngitsunut raajanullu qalipaajakkanut kiilumut akianut nunanut allanut tunineqartunut naleqassutsit naleqqersuutaasa ineriartornerat Titartagaq 3.3-mi aamma 3.4-mi takutinneqarput, tamatumani 1988 ukiutut aallaavigitinneqarpoq.

Raajanut qalipaajarneqanngitsunut tunngatillugu 1989-miilli taakkua akikillisimapput, tamatumani akit 55 procentit missaanik apparsimallutik. Annertussusiat 1988-ip kingornali 36 procenit missaanik qaffariarsimapput.

Raajanut qalipaajakkanut tunngatillugu tamatumani aalaakkaannerusumik akit appariartorsimapput, pingaartumilli 1990-ip kingorna. Tamanna pingaartumik Islandip raajanik Flemish Capimi pisarineqartunik akilutsitsivallaarneranik pissuteqarpoq, taamaalillutillu 1990-ikkut aallartinnerannili nunarsuarmi raajat akii apparujussuarsimapput. Paarlattuanilli 1988-miilli annertussutsit 138 procentinik qaffariarsimapput.

Nunanut allanut sanilliussinerit

Titartakkami 4.1-mi takuneqarsinnaavoq Kalaallit Nunaat nunani avannarlernisulli nunanit allaniit eqqussuinissaminik isumalluuteqartoq. Kalaallit Nunaat Islandimut nallersuuppoq 36 procentillu missaanni eqqussuisarluni. Norge nunani avannarlerni nunaavoq appasinnerpaamik eqqussuisartoq, tassa uuliamik nammineq pilersortuugami.

Titartagaq 4.1. Nunat avannarliit 2012-mi nunanit allanit eqqussuinerisa annertussusaat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 1. Nunanit allanit eqqussuineq

|  | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| S.I.T.C.-Kapitalit | 1.000 kr.
| Katillugit | 4.702.120 | 4.097.024 | 4.794.714 | 5.350.654 | 4.995.805 | 4.616.045
0 | Inuussutissat nersutillu uumasut katillugit | 726.006 | 770.071 | 766.504 | 823.562 | 812.958 | 834.837
00. | Uumasut nerineqarsinnaasullu | - | 1 | 3 | 19 | 212 | 5
01. | Neqit neqinillu nioqqutissiat | 168.920 | 180.195 | 175.378 | 198.398 | 199.333 | 198.568
02. | Immummit nioqqutissiat manniillu | 104.789 | 106.671 | 106.408 | 108.343 | 110.321 | 112.832
03. | Aalisakkat aalisakkanillu nioqqutissiat | 25.606 | 34.718 | 33.452 | 31.738 | 32.287 | 51.545
04. | Karrit karrinillu nioqqutissiat | 97.559 | 106.972 | 107.051 | 119.160 | 121.161 | 121.028
05. | Paarnat naatitallu | 132.574 | 135.756 | 137.134 | 143.617 | 133.841 | 141.883
06. | Sukkut, sukkunillu nioqqutissiat | 41.803 | 43.681 | 42.837 | 45.164 | 42.991 | 41.370
07. | Kaffe, te, kakao, sukkulaatit akuutissallu | 60.117 | 66.367 | 64.493 | 72.971 | 72.238 | 69.572
08. | Nerukkaatissat (karrit aserortersimanngitsut pinnagit) | 11.028 | 10.269 | 8.293 | 10.807 | 11.783 | 8.856
09. | Inuussutissat tamalaat | 83.610 | 85.441 | 91.455 | 93.345 | 88.791 | 89.177
1 | Imigassat tupalu katillugit | 126.493 | 136.702 | 139.798 | 142.888 | 146.907 | 131.168
11. | Imigassat | 95.703 | 102.541 | 103.753 | 105.480 | 103.961 | 98.890
12. | Tupa tupamillu nioqqutissiat | 30.790 | 34.161 | 36.045 | 37.408 | 42.946 | 32.279
2 | Atortussiassat, nerineqarsinnaangitsut (ikummatissaq ilanngunnagu) katillugit | 62.354 | 47.023 | 59.010 | 53.401 | 64.589 | 57.265
21. | Ammit meqqoqanngitsut ammillu meqqullit piorsagaanngitsut | 156 | 156 | 313 | 139 | 155 | 185
22. | Sikkernissat naatitallu uuliaqqortuut | 513 | 495 | 508 | 494 | 462 | 608
23. | Gummiliassaq, tassunga ilaallutik pilersitat atoqqitallu | 160 | 226 | 142 | 35 | 145 | 93
24. | Qisuit simissallu | 31.805 | 25.696 | 27.871 | 29.243 | 36.249 | 28.179
25. | Pappialat, aamma eqqagassat | 1.113 | 257 | 45 | 92 | 308 | 160
26. | Qissassiat (uldtops pinnagit) perlukullu | 404 | 383 | 409 | 607 | 728 | 708
27. | Naggorissaatissat ujaqqallu aatsitassallit | 24.420 | 16.165 | 24.145 | 19.891 | 24.631 | 24.413
28. | Aatsitassanit saviminernillu eqqakkat | 8 | 3 | 2.759 | 205 | 188 | 15
29. | Uumasunit naasunillu atortussiat suneqanngitsut allatigut taaneqanngitsut | 3.775 | 3.642 | 2.818 | 2.694 | 1.723 | 2.905
3 | Ikummatissat punnerusaallu uumaatsunit pisoq il.il. katillugit | 1.193.441 | 657.330 | 982.393 | 1.209.065 | 1.257.230 | 1.103.440
32. | Aamaruutissat, koks, brikettillu | 78 | 127 | 93 | 101 | 60 | 271
33. | Ujaqqat uuliallu salinneqanngitsut tamatuminngalu sanaat | 1.190.303 | 655.469 | 981.073 | 1.206.209 | 1.253.595 | 1.099.305
34. | Gassi | 3.060 | 1.734 | 1.227 | 2.756 | 3.575 | 3.864
35. | Innaallagiaq | - | - | - | - | - | -
4 | Uumasunit naasunillu uulialiat il.il. katillugit | 4.278 | 2.898 | 3.836 | 4.343 | 5.963 | 3.814
41. | Uuliat orsussallu nersutinit pisut | 907 | 674 | 1.116 | 899 | 807 | 731
42. | Uuliat orsussallu naasunit pisut | 3.244 | 2.134 | 2.501 | 2.713 | 2.872 | 2.681
43. | Uulia nersutinit imal. naasunit pisoq voksi, il.il. | 127 | 90 | 219 | 732 | 2.284 | 402
5 | Akuutissat akuutissanillu nioqqutissiat katillugit | 219.439 | 257.711 | 270.952 | 286.165 | 293.831 | 300.771
51. | Kemikaliat uumassuseqartunit sanaat | 2.041 | 2.244 | 1.344 | 1.081 | 1.174 | 2.019
52. | Kemikaliat ujaqqanit il.il. sanaat | 5.605 | 5.805 | 6.063 | 7.722 | 9.152 | 7.431
53. | Qalipaatissat amiutissallu | 34.867 | 36.331 | 30.305 | 30.658 | 39.712 | 37.312
54. | Nakorsaasiat | 58.140 | 87.672 | 96.515 | 97.675 | 110.433 | 106.550
55. | Uulialiat tissujasut, tipigissaatit eqqiaanermullu atortut | 55.508 | 61.349 | 60.056 | 66.199 | 70.815 | 59.909
56. | Naggorissaatissat pisariillisakkat | 4.722 | 2.932 | 2.437 | 3.801 | 3.617 | 1.177
57. | Plast, arlaatigut suliarineqanngitsoq | 1.321 | 1.521 | 1.657 | 2.300 | 1.588 | 2.473
58. | Plast, arlaatigut suliarineqarsimasoq | 28.917 | 39.716 | 32.376 | 32.795 | 24.646 | 54.435
59. | Kemiimi atortussat allatigut taaneqanngitsut | 28.318 | 20.141 | 40.199 | 43.934 | 32.694 | 29.465
6 | Nioqqutissiat suliareriikkat, suliareqqitassat, katillugit | 588.278 | 524.807 | 581.801 | 652.135 | 699.897 | 638.150
61. | Ammit meqqoqanngitsut tamakkunanngalu sanaat, ammit meqqullit pisariillisakkat | 2.207 | 1.743 | 625 | 1.665 | 1.158 | 690
62. | Gummi passuteriigaq allatigut taaneqanngitsoq | 14.301 | 17.748 | 14.177 | 12.914 | 15.600 | 15.935
63. | Qisunnit simissanillu sanaat, pequtit ilanngunnagit | 73.611 | 67.890 | 57.810 | 57.357 | 52.918 | 52.023
64. |  Pappiara, pappi tamakkunanngalu nioqqusiat | 78.887 | 70.330 | 70.985 | 71.039 | 63.593 | 62.928
65. | Annoraaminernit ikaartitigassat annoraaminernillu sanaat | 44.309 | 41.362 | 48.252 | 57.153 | 56.351 | 43.187
66. | Aatsitassanit saviminiunngitsunit nioqqusiat | 98.043 | 86.367 | 101.671 | 122.298 | 128.436 | 113.592
67. | Savimernit sisaallu | 55.819 | 62.750 | 68.540 | 58.407 | 58.420 | 57.986
68. | Saffiugassat saviminissartaqanngitsut | 7.052 | 7.727 | 8.001 | 6.668 | 19.713 | 5.277
69. | Saffiugassanit nioqqusiat allatigut taaneqanngitsut | 214.049 | 168.890 | 211.740 | 264.633 | 303.709 | 286.532
7 | Maskiinat assartuutillu, katillugit | 1.211.443 | 1.178.354 | 1.328.023 | 1.527.248 | 998.701 | 831.518
71. | Maskiinat nukiliuutit motorillu | 123.017 | 146.225 | 144.164 | 146.604 | 95.684 | 83.969
72. | Maskiinat immikkut sanaat industrini assigiinngitsuni atugassat | 175.650 | 94.477 | 115.586 | 107.038 | 125.917 | 84.852
73. | Maskiinat saviminernik sanaartuutit | 3.927 | 2.631 | 10.423 | 3.099 | 1.999 | 1.282
74. | Maskiinat pisataallu industrimi atugassat | 119.862 | 122.336 | 111.037 | 151.561 | 137.451 | 115.861
75. | Kontormaskiinat, datanik suliaqarnermi atortut | 100.213 | 79.300 | 176.222 | 91.171 | 79.960 | 80.404
76. | Telekkut atassuteqarnermi atortut nipinik tigooqqaatit aallakaatitsiviillu | 104.909 | 83.674 | 106.634 | 121.815 | 109.365 | 111.770
77. | Maskinat atortullu allat elektricitetimik ingerlatillit | 187.952 | 230.112 | 176.925 | 181.696 | 184.377 | 133.063
78. | Qamutit | 164.820 | 138.828 | 102.739 | 111.175 | 116.268 | 108.637
79. | Angallatit allat | 231.093 | 280.771 | 384.293 | 613.087 | 147.680 | 111.679
8 | Nioqqutissiat suliareriikkat allani ilaanngitsut katillugit | 552.742 | 510.767 | 539.031 | 520.980 | 585.259 | 559.201
81. | Uffarfinnut, kiassaatinut qaammaqqutinullu atortut | 75.951 | 37.855 | 37.188 | 44.414 | 36.933 | 41.107
82. | Pequtit | 103.753 | 90.844 | 93.553 | 86.140 | 120.891 | 101.119
83. | Angalanermi atortakkat, kuffertit, taskit il.il. | 3.546 | 3.348 | 3.795 | 3.792 | 4.034 | 11.383
84. | Atisat | 126.261 | 128.765 | 134.818 | 132.801 | 147.324 | 161.470
85. | Kamippaat | 20.087 | 18.360 | 20.351 | 23.951 | 22.359 | 22.740
87. | Teknikkikkut ilisimatusarnikkullu atortut | 31.448 | 29.184 | 28.435 | 38.271 | 44.123 | 26.712
88. | Assiliivinnut, qinngutinut il.il .atortut; nalunaaquttat | 7.082 | 9.608 | 12.558 | 7.901 | 8.144 | 8.966
89. | Nioqqutissat suliareriikkat tamalaat | 184.614 | 192.803 | 208.333 | 183.711 | 201.452 | 185.705
9 | Nioqqutissat assigiinngitsut aningaasatigullu qanoq iliuutsit allani taaneqanngitsut, katill. | 17.646 | 11.361 | 123.366 | 130.867 | 130.470 | 155.880
93. | Nioqqutissiat, suuneri naapertorlugit immikkoortinneqarsimanngitsut | 16.721 | 11.335 | 123.333 | 130.850 | 130.443 | 155.861
95. | Sakkutuut sakkui imassaallu | - | - | - | - |  |
96. | Aningaasat pappialaanngitsut | - | 16 | - | 7 | 2 | -
97. | Kuulti, suliarineqanngitsoq, suliareqqitassaq igitassallu | 925 | 10 | 33 | 9 | 26 | 19

http://bank.stat.gl/IEN1SITC

Malugiuk: 2012 aamma 2013-mut kisitsisit saqqummiussaagallarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 2. Nunanit allanit eqqussuinerup nunanut agguarneqarnera

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |  | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Mio. kr. |  | Agguataarlugu
Katillugit | 4.097 | 4.795 | 5.351 | 4.996 | 4.616 |  | 100 | 100 | 100 | 100 | 100
Danmark | 2.521 | 2.748 | 2.873 | 2.961 | 2.884 |  | 62 | 54 | 54 | 59 | 62
Sverige | 650 | 1.030 | 1.117 | 1.074 | 1.070 |  | 16 | 21 | 21 | 21 | 23
Tyskit nunaat | 104 | 66 | 100 | 101 | 95 |  | 3 | 1 | 2 | 2 | 2
Norge | 84 | 102 | 130 | 187 | 34 |  | 2 | 2 | 2 | 4 | 1
USA | 89 | 98 | 89 | 67 | 33 |  | 2 | 2 | 2 | 1 | 1
Folkerepublikki Kina | 93 | 86 | 123 | 141 | 126 |  | 2 | 2 | 2 | 3 | 3
Japani | 40 | 33 | 44 | 33 | 22 |  | 1 | 1 | 1 | 1 | 0
Canada | 36 | 69 | 103 | 60 | 38 |  | 1 | 1 | 2 | 1 | 1
Nunat pukkitsormiut | 39 | 40 | 48 | 45 | 45 |  | 1 | 1 | 1 | 1 | 1
Nunat allat | 442 | 522 | 724 | 327 | 269 |  | 11 | 11 | 14 | 7 | 6

Malugiuk: 2012-mut aamma 2013-mut kisitsisit saqqummiussaagallarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 3. Avammut nioqquteqarneq

| 2008 |  | 2009 |  | 2010 |  | 2011 |  | 2012 |  | 2013
| Ton | Mio. kr. |  | Ton | Mio. kr. |  | Ton | Mio. kr. |  | Ton | Mio. kr. |  | Ton | Mio. kr. |  | Ton | Mio.kr.
Katilllugit | 588 | 2.486 |  | 316 | 1.986 |  | 330 | 2.194 |  | 138 | 2.629 |  | 153 | 2.782 |  | 203 | 2.752
Raajat katillugit | 71 | 1.256 |  | 64 | 1.044 |  | 68 | 1.131 |  | 66 | 1.389 |  | 62 | 1.417 |  | 55 | 1.305
   Raajat qalipallit qerititallu | 46 | 550 |  | 43 | 469 |  | 45 | 520 |  | 44 | 692 |  | 41 | 656 |  | 36 | 629
   Raajat qalipaajakkat qerititallu | 25 | 707 |  | 21 | 575 |  | 23 | 611 |  | 22 | 696 |  | 22 | 762 |  | 19 | 676
   Raajat Allat |  |  |  |  |  |  | - | - |  |  |  |  | - | - |  | - | -
Saarulliit katillugit | 13 | 277 |  | 9 | 130 |  | 8 | 112 |  | 9 | 153 |  | 10 | 169 |  | 10 | 146
   Saarulliit qerisut | 11 | 189 |  | 6 | 68 |  | 6 | 68 |  | 6 | 85 |  | 7 | 101 |  | 7 | 76
   Saarulliit tarajukkat imaluunniit panertitat | 1 | 25 |  | 1 | 19 |  |  | 8 |  |  | 5 |  |  | 11 |  | 1 | 19
   Saarulliit nerpii, qerisut | 2 | 62 |  | 2 | 42 |  | 2 | 36 |  | 2 | 62 |  | 2 | 55 |  | 2 | 50
   Saarulliit allat |  |  |  |  | 1 |  |  |  |  |  |  |  |  | 3 |  |  | 1
Qaleralik katillugit | 22 | 456 |  | 21 | 398 |  | 26 | 507 |  | 27 | 603 |  | 27 | 659 |  | 28 | 714
   Qaleralik qerititaanngitsoq, qerisoq tarajugarluunniit | 15 | 279 |  | 15 | 270 |  | 22 | 408 |  | 21 | 469 |  | 21 | 532 |  | 21 | 542
   Qaleralik, tisaaq | 7 | 176 |  | 6 | 128 |  | 4 | 98 |  | 6 | 134 |  | 6 | 127 |  | 7 | 171
   Qaleralik pujuukkat | - | - |  | - | - |  |  |  |  | - | - |  |  |  |  |  |
   Qaleralik allat | - | - |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | - | -
Suluppaakkat, ilivitsut saaneeraajakkal-luunniit qerisut |  | 3 |  | 1 | 6 |  | 4 | 65 |  | 3 | 70 |  | 3 | 53 |  | 3 | 49
Saattuat | 1 | 41 |  | 1 | 45 |  | 1 | 35 |  | 1 | 33 |  | 1 | 42 |  | 1 | 46
Aalisakkat allat | 8 | 36 |  | 7 | 37 |  | 3 | 30 |  | 24 | 56 |  | 40 | 113 |  | 98 | 178
   Ammassat | 5 | 5 |  | - | - |  | - | - |  | 18 | 20 |  | 24 | 27 |  | 28 | 31
   Qeeqqat | 1 | 7 |  | 1 | 6 |  | 1 | 9 |  | 1 | 7 |  | 1 | 11 |  |  | 7
   Nataarnat qerisut |  |  |  |  | 5 |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |  |  |
   Aalisakkat nioqqusiat allat | 2 | 24 |  | 6 | 26 |  | 2 | 21 |  | 5 | 29 |  | 15 | 75 |  | 70 | 140
Uiluiit qerititat, panertitat imaluunniit tarajukkat |  | 9 |  |  | 8 |  |  | 7 |  |  | 12 |  |  | 4 |  |  | 7
Nipisap suai | 1 | 27 |  | 1 | 22 |  | 1 | 39 |  | 1 | 65 |  | 1 | 66 |  | 1 | 60
Ammit, meqqullit suliarineqanngitsut 1) |  | 5 |  |  | 4 |  |  | 5 |  |  | 12 |  |  |  |  |  | 13
Neqinit nioqqusiat |  | 1 |  |  | 3 |  |  |  |  |  | 1 |  |  |  |  |  |
Olivin | 343 | 74 |  | 160 | 35 |  | 215 | 16 |  |  |  |  |  |  |  |  |
Saffiugassaq kuulti akuiarneqanngitsoq | 123 | 151 |  | 50 | 75 |  |  |  |  |  | 27 |  |  | 74 |  |  | 68
Nioqqutit allat | 4 | 150 |  | 1 | 181 |  | 4 | 248 |  | 6 | 207 |  | 8 | 184 |  | 6 | 166

http://bank.stat.gl/IEN2SITC

Nassuiaat: 1) Ammit amerlassusiupput, oqimaassusiunatik.

Malugiuk: 2012-mut aamma 2013-mut kisitsisit saqqummiussaagallarput.

Tabel 4. Nunanit allanit eqqussuinerup nunanut agguarneqarnera

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |  | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Mio. kr. |  | Agguataarlugu
Katillugit | 1.987 | 2.194 | 2.636 | 2.783 | 2.752 |  | 100 | 100 | 100 | 100 | 100
Danmark | 1.666 | 1.952 | 2.337 | 2.508 | 2.353 |  | 84 | 89 | 89 | 90 | 86
Portugal | 71 | 91 | 86 | 86 | 125 |  | 4 | 4 | 3 | 3 | 5
Norge | 33 | 27 | 6 | 18 |  |  | 2 | 1 | 0 | 1 | 0
Island | 20 | 48 | 56 | 56 | 5 |  | 1 | 2 | 2 | 2 | 0
Schweiz | - | - | 25 | 71 | 68 |  | - | - | 1 | 3 | 2
Savalimmiut | 15 | 9 | 78 | 5 | - |  | 1 | 0 | 3 | 0 | -
USA | - | - | - | - | - |  | - | - | - | - | -
Canada | 75 | 1 | - | 16 | - |  | 4 | 0 | - | 1 | -
Japan | - | - | - | - | - |  | - | - | - | - | -
Nunat allat | 107 | 68 | 49 | 22 | 200 |  | 5 | 3 | 2 | 1 | 7

Malugiuk: 2012-mut aamma 2013-mut kisitsisit saqqummiussaagallarput.

Nassuiaat: 1) Nunanik agguataarinermi avammut niuernermi nuna siulleq niuerfik kisimi nalunaarsorneqartarpoq, eqqarsaatiginagu nioqqutit nassiuteqqinneqartartut. Qallunaallu Nunaata kisitsisai ingasaassaapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

12. Pisortat aningaasaqarnerat

2012-01-01

Pisortat aningaasaqarnerat

Immikkoortumi uani pisortat aningaasaataasa ersarissarneqarnissaat siunertarineqarpoq, tassunga ilanngullugu aningaasartuutit qanoq annertutiginersut aamma aningaasatit qanoq atorneqarnersut aningaasartuutillu qanoq aningaasalersorneqarnersut.

Pisortat suliassaqarfiat

Pisortat suliassaqarfiat tassaavoq pisortatigoortumik aqutsineq sullissinerlu aamma pisortat ingerlatseqatigiiffiutaat. Pisortatigoortumik aqutsinermi sullissinermilu pineqarput oqartussaasut sullissiveqarfiillu pingaarnertut niuerutaanngitsunik sullissisut, inuiaqatigiinni isertitanik pigisanillu nutaamik agguaasartut ataatsimullu isigalugu aningaasaqarnikkut ineriartornermik siuarsaaniartut.

Sullissinerni niuerutaanngitsuni pineqarput sullissinerit oqartussaasunit nakkutigineqartut kiisalu inunnut suliffeqarfinnullu akeqanngitsumik atugassanngortinneqartartut. Pisortat sullissinerat annerusumik akileraarutitigut akitsuutitigullu aningaasalersorneqarpoq. Pisortat sullissinerisa ilaat, assersuutigalugu meeqqerineq ilaatigut atuinermut akiliuteqartitsinikkut aningaasalersorneqarput, aningaasartuutilli affaannit ikinnerusut matussuserneqartarlutik.

Kalaallit Nunaanni pisortatigoortumik aqutsinermiipput sullissinermiillutillu suliassaqarfiit pingasut: Kommunip suliassaqarfia, Namminersorlutik Oqartussat suliassaqarfiat naalagaaffiullu suliassaqarfia. Tassunga atatillugu Kalaallit Nunaanni naalagaaffiup suliassaqarfii danskillu naalagaaffiat immikkoortinneqartarlutik.

Kalaallit Nunaanni naalagaaffiup immikkoortortaanut ilaapput suliassaqarfiit aningaasalersorlugit ingerlatat, danskit naalagaaffiata suli toqqaannartumik aqutai aningaasalersugaalu. Nunat tamalaat malittarisassiaat atuuttut malillugit Kalaallit Nunaanni eqqaaniluunniit aningaasartuutit taamaallaat ilanngunneqartarput.

Inuussutissarsiornermi pisortat annertuumik suliaqarnerat Kalaallit Nunaata immikkuullarissutigaa. Nunat tamalaat akornanni suliffeqarfiit assigiinngitsut pingasunut immikkoortiterneqarsimapput 1) pisortat allaffissornikkut sullissinikkullu suliffeqarfiutaat 2) pisortat suliffeqarfiutai suliffeqarfinnut piginneqatigiiulluni pigineqartunut assingusut 3) pisortat suliffeqarfiutaat.

Ingerlatseqatigiiffik tassaavoq allaffissornermut ilaasoq. Ingerlatseqatigiiffimmi aningaasartuutit akiginiaanerni imaluunniit sullissinermi isertitat ingerlatsinermut aningaasartuutinut sanilliullugit 50 procentiussapput anginerussallutilluunniit. Suliffeqarfiup ingerlanneqarnerani aningaasartuutit pisortat aningaasaqarnerannut ilanngunneqartarput, sulisut aningaasarsiaanut aamma tunisassiornermi aningaasartuutinut. Suliffeqarfiup aningaasat isertitaat pisortat aningaasaqarnerannut tunisatut imaluunnit sullissinermi iluanaarutitut nalunaarsorneqartarput. Suliffeqarfinnut taamaattunut makku assersuutigineqarsinnaapput: KANUKOKA, Asiaq/Misissueqqaarnerit aamma KNR (Kalaallit Nunaata Radioa).

Pisortat ingerlatseqatigiiffiutaannut immikkoortoq tassaapput ingerlatseqatigiiffiit pisortanit nakkutigineqartut aamma/imaluunniit pigineqartut aammalu niuernikkut atugassarititat malillugit suliaqartut. Matumani immikkoortinneqarput:

·         Suliffeqarfiit ingerlatseqatigiiffinnut assingusut pisortanit pigineqartut kiisalu

·         Ingerlatseqatigiiffiit pisortanit pigineqartut

Ingerlatseqatigiiffiit pisortanit pigineqartut aamma/imaluunniit nakkutigineqarput aktiatinik amerlanerpaanik piginnittuunikkut. Ingerlatseqatigiiffiit taamaattut inatsisitigut namminersortutut aaqqissugaapput (nalinginnaasumik aktianik piginneqatigiiffittut).

Ingerlatseqatigiiffiit pisortanit pigineqartut assersuutigalugu Royal Greenland A/S, KNI Pilersuisoq A/S aamma TELE Greenland A/S.

Titartagaq 1. 2011-mi pisortat ingerlataqarfii immikkoortunngorlugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Pisortat aningaasartuutaat

Pisortat aningaasartuutaasa katitigaanerat assigiinngitsutigut ersersinneqarsinnaavoq:

Aningaasartuutit naliisa agguataarnerisa takutippaat 1986-mili pisortat atuinerat aningaasartuutini tamarmiusuni annertusiartuinnarsimasoq. Pisortat atuinerat annertunerusumik tassaavoq sulisunut akissarsiat kiisalu tunisassiornermut atatillugu nioqqutissanik pisiortorneq.

2011-mi pisortat atuinerat pisortat aningaasartuutaasa 72 procenti sinnilaarpaat. Aningaasartuutinik immikkoorsitsinerit ingerlaavartut pensionisialinnut, suliffissaaleqisut ullormusiaannut assigisaannullu, ukioq taanna aningaasartuutit tamarmiusut 21 pct.-eraat.

Pigisanut aningaasartuutit, ilaatigut atuarfinnik, napparsimavinnik aqqusinernullu, 2011-mi aningaasartuutini tamarmiusuni 6 pct.-iupput.

Titartagaq 2. Pisortanut, sullissinernut aamma pisortat pigisaannut aningaasartuutit BNP-mut sanilliullugu procentinngorlugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 3. Pisortat aningaasartuutaat aningaasat nalinganut agguataarlugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Atuuffinnut agguataarinermi pisortat aningaasartuutaat siunertat malillugit agguataarneqarnerat ersersinneqarpoq. 2011-mi suliassaqarfinni annertuuni pingasuusuni aningaasartuutit 62 procentii ilinniartitsinermut, peqqinnissaqarfimmut isumaginninnermilu illersuinermut atorneqarput. Suliassaqarfiit taakkua inuiaqatigiinni atugarissaartuni nutaaliaasuni amerlanertigut pingaarnerusumik ikiorsiissutitut isigineqartarput.

Allanut ingerlatsinermut aningaasanullu aningaasartuutit suliassaqarfinnut agguataarneri Titartagaq 4-mi takuneqarsinnaapput.

Titartagaq 4. 2011-mi ingerlatsinermut anigaasanullu aningaasartuutit atuuffiinut agguataarneri

Pisortat aningaasartuutaasa aningaasalersorneqarnerat

Aningaasartuutinut aningaasaqartitsineq danskit naalagaaffiannit ataatsimut tapiissutinit, akileraarutinit akitsuutinillu aningaasalersorneqarput. Titartakkami 1-imi pisortat akileraarutitigut akitsuutitigullu iserttagaat takutinneqarput. Akileraarutit annertussusiat naatsorsorneqartarpoq akileraarutit akitsuutillu katinnerat BNP-mut sanilliullugit. 1986-miilli akileraarutit annertussusiat taamaaginnarsimavoq.

Titartagaq 1. Akileraarutit akitsuutillu BNP-mut sanilliullugu procentinngorlugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Piffissaq ingerlanerani akileraarusersueriaaseq allanngungaarsimanngilaq, tamanna Titartagaq 2-mi takuneqarsinnaavoq. Isertitanit akileraarutit ingerlaavartut qaffasinnerpaartaapput tulliullutik nioqqutissiornermi eqqussinermilu akileraarutit.

Titartagaq 2. Akileraarutit akitsuutillu agguataarnerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Ataatsimut tapiissutit ukiumoortut 2011-mi 3,6 mia. kroninik annertussuseqarput. Taakkua pisortanit isertitat tamarmiusut 36 pct.-iinut naapertuupput. Namminersorneq pillugu isumaqatigiissut 2009-mi atortuulersinneqartoq naapertorlugu siunissami annertussusiata taamaaginnarnissaa aalajangerneqarpoq, Kalaallit

Pisortat aningaasaqarnerisa ineriartornera

Akit aningaasarsiornikkullu pissutsit allanngorarnerat pisortat aningaasaliissutaanni assorsuaq sunniuteqartarpoq. Aningaasarsiornerup ingerlalluarnerani assersuutigiinnarlugu suliffissaaleqinermut aningaasartuutit appartarput peqatigisaanillu akileraarutinit akitsuutinillu sinneqartoorutit annertusiartortarlutik. Aningaasarsiornikkut ingerlanerliornerani killormut pisoqartarpoq. Titartagaq 1-mi takutinneqarpoq pisortat sinneqartoorutaat/amigartoorutaat BNP-mut sanilliullugu procentinngorlugit.

Titartagaq 1. Pisortat sinneqartoorutaat BNP-mut sanilliullugu procentinngorlugit

Akileraarusersueriaaseq

Kalaallit Nunaanni isertitatigut akileraarutit taamaallaat tassaapput toqqaannartumik akileraarutit, tassa pigisat nalillit, illuutit akileraaruserneqarneq ajormata kingornussinermulluunniit akitsuuteqanngimmat.

Kinaluunniit tamakkiisumik akileraartussaavoq, pineqartoq Kalaallit Nunaanni aalajangersimasumik najugaqaruni imaluunniit Kalaallit Nunaanni sivikinnerpaamik qaammatini arfinilinni najugaqarsimaguni.

Isertitat akileraaruteqaataasussat tassaapput ukiumut isertitat tamarmik akileraarusiinermi ilanngaatit nalinginnaasumilluunniit ilanngaatit ilanngaatigalugit. Isertitanik B-nik isertitaqartartut tamatuma saniatigut isertitanut B-nut ilanngaateqartinneqarput.

Akileraarusiinermi ilanngaatit tassaapput ernianut aningaasartuutit, suliatigut kattuffinnut ilaasortaanermut akiliutit, meeqqanut akilersuutit il.il. kiisalu nammineq inuussutissarsiuteqarnermut atasumik aningaasartuutit. Akileraarusiinermi ilanngaatit nalinginnaasumik ilanngaammit amerlaneruppata, nalinginnaasumik ilanngaat atorunnaassaaq. Kiisalu inummut ilanngaat ilanngaatigineqartarluni.

Kommunimut akileraarutit kommuninit ataasiakkaanit annertussusilerneqartarpoq. Sumiiffinni kommunit agguataarneqarnerisa avataaniittuni kommunimut akileraarut akilerneqarneq ajorpoq, kisiannili nuna tamakkerlugu immikkut akileraarut akilerneqartarluni, Inatsisartunit aalajangersarneqartartoq.

Suliffeqarfiit akileraarusersorneqarnerannut suliffeqarfiit 30 pct.-imik akiliuteqartarput. Aktiaateqarluni aamma piginneqataassuteqarluni ingerlatseqatigiiffiit tamatuma saniatigut pissarsianit akileraarutinik akiliisarput kommunimut akileraarutinut atuuttunut naapertuuttumik akiliisarlutik. Ingerlatseqatigiiffinnit pissarsianillu akileraarutit Nunatta Karsiata kom

13. Isertitat, atuineq akillu

2014-04-03

Isertitat, atuineq akillu

Innuttaasut pisiassanik kiffartuussinernillu atuisinnaanerisa paasinarsarnissaat isertitat, atuineq akillu ataatsimut allaaserineqarnerannut siunertaavoq. Isertitaqarnermi annertussutsit ineriartornerlu, nioqqutissianik sullissinermillu atuinerit taakkualu akii uani allaaserineqarput. Isertitat, atuineq akillu imminnut ataqatigiipput taamaattumik taakku ataatsimut allaaserineqarput.

Akileraarutit akilereerlugit iseritat atuinissamut periarfissiisarput; Isertitat, suliffeqarfinni sulinikkut pissarsiarineqarajuttarput.

Akileraartarnermi aaqqissuussinerup inuit isertitaat assigiinngiiaaraluartut atuisinnaanerat naligiinnerulersittarmappaa.

Tamatuma saniatigut isertitat pisissutaasinnaanerannut pingaaruteqartumik - akit akissarsiallu nikerarnerat - pingaarutilimmik sunniuteqarpoq.

Inuit isertitaat

2012-mi isertitat takutippaat inuit qaffasinnerpaanik isertitallit tassaasut:

50-niit 54-nut ukiullit

Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasut

Angutit

Illoqarfimmi najugaqartut

Kommuneqarfik Sermersuumi najugaqartut

Taamaaqataanik misissueqqissaarnerup takutippaa inuit akissarsiakinnerpaasut tassaasut:

15-niit 19-nut ukiullit

Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut

Arnat

Nunaqarfimmi najugaqartut

Qaasuitsup Kommuniani najugaqartut

Isertitat nunami agguarnerat

Agguaqatigiissitsinermi isertitat qaffasinnerpaat immikkoortortaqarfimmi Ivittuunippoq, immikkoortortaqarfimmi Ivittuuni inuit aggulussimanerat suliffeqarnikkullu tunngasut nunap sinneranut naleqqiullutik allaanerujussuupput.

Nunap sinnerani isertitat annertussusiat immikkoortortaqarfinni inuttunerusuni qaffasinneruvoq, immikkoortortaqarfinni inuttakinnerusuni annikinnerusoq.

Titartagaq 2.1. 2002, 2007 aamma 2012-mi inuit ataasiakkaat immikkoortortaqarfinnut isertitaat tamarmiusut agguaqatigiissinnerat

http://bank.stat.gl/innp2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 2.2. 2011-2012 isertitat tamarmiusut ineriartornerat immikkoortortaqarfinnut immikkoortillugit

http://bank.stat.gl/innp2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 2.3. 2012-mi inuit kommunini isertitaat illoqarfinnut nunaqarfinnullu immikkoortillugit

http://bank.stat.gl/innp1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Kommunerujussuit nutaat sisamat akornanni inuit ataasiakkaat isertitaat annertuumik assigiinngillat. Isertitat qaffasinnerpaat Kommuneqarfik Sermersuumiipput, appasinnerpaallu Qaasuitsuip Kommunianiillutik. Kommunerujussuit akornanni assigiinnginneq siullermik illoqarfinni agguaqatigiissillugu isertitat assigiinnginneranniippoq, nunaqarfimmiulli agguaqatigiissillugu isertitaat taamatut annertutigisumik nunami allaanerunatik. Taamaakkaluartorli Qeqqata kommuniani nunaqarfinni isertitat kommuninut allanut sanilliullugit annertunerusut takuneqarsinnaavoq, tamatumunnga Kangerlussuarmi isertitaqqortuneq pissutaavoq.

Isertitat inuit aggorsimanerannut agguarnerat

Innuttaasut isertitaat ukioqqortussutsinut tallimanut agguarnerisigut ukioqqortussutsit assigiinngitsut akornanni isertitat qaffasiffiisigut annertuumik nikingasoqarpoq. Ukiutigut agguarnernut taakkununnga agguaqatigiissillugu isertitat pingaarnertigut ukioqqortussutsinut pingaarnernut pingasunut agguarneqarsinnaapput.

Titartagaq 2.4. 2002, 2007 aamma 2012-mi inuit ataasiakkaat isertitaat tamarmiusut agguaqatigiissillugit ukiunut immikkoortiterlugit

http://bank.stat.gl/innp1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

34-niit 64-nut ukiullit agguaqatigiissillugu qaffasinnerpaanik isertitaqartuupput. Tassunga pissutaanerusoq tassaavoq taamatut ukiullit inuussutissarsiorsinnaanerunerat.

15-nik 34-nut ukiullit utoqqaliartornerat malillugu agguaqatigiissillugu isertitat qaffakkiartorput. Tassunga pissutaasut ilagaat ilinniartut inuusunnersat akornanni amerlanersaanerat inuussutissarsiorsinnaanerallu taamaattumik appasillluni.

Inuit 70-it sinnerlugit ukiullit appasingaatsiartunik assigiiaartunillu isertitaqarput. Tassunga pissutaavoq inuit taakku ilarpassuinut utoqqalinersiutit isertitatuaanerat.

Titartagaq 2.5. 2012-mi inuit ataasiakkaat isertitaat tamarmiusut agguaqatigiissillugit ukiunut najugaqarfiinullu immikkoortillugit

http://bank.stat.gl/innp1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Ukiorisat tunngavigalugit pissuteqartumik isertitatigut assigiinngissuteqarnerujussuaq pingaartumik illoqarfinni atuuppoq, nunaqarfinnili isertitat ukiorisanik tunngaveqannginnerullutik. Ukioqatigiikuutaat sulisinnaasut akornini illoqarfinni nunaqarfinnilu isertitatigut assigiinngissuteqarnerujussuit erseqqipput, ukioqatigiiaanilu utoqqaanerusuni inuusunnerusunilu isertitat assigiiaarnerullutik.

Titartagaq 2.6. 2012-mi inuit ataasiakkaat isertitat tamarmiusut agguaqatigiissillugit ukiuinut suiaassusaanullu immikkoortiterlugit

http://bank.stat.gl/innp1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

2012-mi angutit iseritaat agguaqatigiissillugu 243.000 kr.-iusoq tabel 1-mi takuneqarsinnaavoq arnat agguaqatigiissillugu isertitaat 180.000 kr.-iusoq. Angutit agguaqatigiissillugu isertitaat arnat agguaqatigiissillugu isertitaannit 35 procentimik annertuneruvoq.

Taamatuttaaq suiaassuseq tunngavigalugu isertitanik sanilliussinermi ersersinneqarpoq kommunini, nunaqarfimmi aamma illoqarfinni inunngorsimanerit apeqqutaanngitsut tassa angutit taakkunani aamma isertitaqarnerusut. Immikkoortortaqarfinni inuillu ukiuinut immikkoortiterinermi aamma takuneqarsinnaavoq angutit isertitaasa arnat isertitaannut naleqqiullugu annertunerunerat- taamaakkaluartoq immikkoortortaqarfiit ilaanni arnat angutillu iseritaat assigiipput, immikkoortortaqarfinnili pineqartuni aningaasarsiorneq appasinneruvoq immikkoortortaqarfinnut allanut salinnilliullugu.

Inoqutigiit isertitaat

Kommuneqarfik Sermersooq tassaavoq agguaqatigiissillugu inoqutigiinni annertunerpaamik isertitaqarfiusoq. Agguaqatigiissillugu inoqutigiinni isertitat appasinnerpaat Kommunimi Kujallermiippoq.

Titartagaq 3.1. 2012-mi inoqutigiit agguaqatigiissillugu isertitaat

http://bank.stat.gl/innh1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Akit kisitsisinngorlugit suliarineqarnerannut tunngaviusut aamma killiliinerit

Immikkoortumi tulliuttumi akit pillugit kisitsisitigut paasissutissanut tunngaviusut aamma kisitsisitigut paasissutissat killeqarnerat atuartutullu kisitsisinik isumalersuivallaannginnissaq allaaserineqarput.

Akinut naleqqersuutip naatsorsornerani akit ineriartorneri pillugit kisitsimmik ataatsimoortumik nioqqutissat kiffartuussinerillu aaliangersimasut allanngorneri pingaartinneqartarput. Inoqutigiinni atuinermut aningaasartuutit agguaqatigiissillugu atuisartumut, nioqqutissat kiffartuussinerillu aaliangersimasut naatsorsuinermi pingaartinneqartut nalingi uuttuutigineqarput. Taamaattumik atuisut ataasiakkaat akornanni annertuumik assigiinngitsoqarsinnaasarpoq, ilaatigut atueriaatsit apeqqutaatillugit.

Naatsorsueqqissaartarfiup akinut naleqqersuutit marluk naatsorsortarpai: Atuisunut akinut naleqqersuut aamma nalimmassaanermi akinut naleqqersuut.

Atuisunut akinut naleqqersuutip takutittarpaa pisiassap pisiarineranut akileraarutitalerlugu akia.

Ineqarniarnermut akiliutinut isumaqatigiissutillu aaqqiivigineqarnissaanut atorneqartussamik Naatsorsueqqissaartarfiup akinut iluarsiissummut naleqqersuut naatsorsortarpaa, akitsuutit tapiissutillu piiarneqarsimallutik.

Akinut iluarsiissummut naleqqersuut taamaasilluni niuerfinni akinut allannguinerni ersiutaanerpaasarpoq.

Isertitat pisissutaasinnaassusaat

Innuttaasut piviusumik atuinissamut periarfissaat taaneqartarpoq pisisinnaassuseq imaluunniit isertitat pisissutaasinnaasut. Isertitat akillu qaffasiffiisa akornanni pissutsinut atalluinnarluni.

Isertitat qaffappata atuinissamut periarfissat qaffassapput, akillu qaffapata paarlattuanik atuinissamut periarfissat killeqalissapput.

Taamaalilluni isertitani siuariartorneq akit qaffakkiartornerannit annertuneruppat isertitat pisissutaasinnaasut qaffassapput, pisisinnaanerlu nukittorsimassalluni. Taamaaqataanik akit isertitaniit annertunerusumik qaffappata pisisinnaassuseq sanngiillissaaq.

Pisisinnaassutsip ineriartornera paasiuminarsarniarlugu ukiumiit ukiumut isertitanut pisissutaasinnaasunut naleqqersuummi allanngorneri naatsorsorneqartarput procentinngorlugit. Naatsorsuinerit taakku takussutissiami 5.1-mi takuneqarsinnaapput.

Takussutissiaq 5.1. Isertitat naleqassusiata nikerarnerat

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Isertitanut naleqqersuut 1), 2005 = 100 | 94,6 | 95,3 | 98,6 | 100,0 | 104,1 | 107,8 | 112,1 | 115,0 | 116,9 | 120,1 | 123,5
Atuisunut akit naleqqer-suutaat, 2005 = 100 | 94,6 | 96,7 | 99,1 | 100,0 | 100,9 | 102,8 | 109,4 | 113,5 | 115,3 | 117,5 | 122,4
Isertitat akinut sanilliun-nerisa naleqqer-suutaat, 2005 = 100 | 100,0 | 98,6 | 99,4 | 100,0 | 103,1 | 104,9 | 102,5 | 101,3 | 101,4 | 102,2 | 100,9
Ukiumut allannguut (pct.) |  | -1,4 | 0,8 | 0,6 | 3,1 | 1,7 | -2,3 | -1,1 | 0,1 | 0,7 | -1,3

Nassuiaat: 1) Isertitanut naleqqersuut naatsorsugaavoq iseritat akileraarutaasussat agguaqatigiissillugit.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Inuiaqatigiit eqqarsaatigalugit naatsorsuinerit suliarineqarput, innuttaasullu ataatsimut isigalugit atuinermut periarfissanik taamaalilluni takutitsilluni. Isertitat, akit atuinerillu assigiinngitsuunerisa kingunerisaannik inuit ataasiakkaat akornanni, inuussutissarsiutit, ukiut najugaqarfillu apeqqutaatillugit, annertuumik nikingasoqarsinnaasarpoq.

Akileraarutit pillugit kisitsisitigut paasissutissat

Isertitat akileraarutaasussat tamarmiusut aamma inaarutaasumik akileraarutit tamarmiusut 1990-ikkut affaani siullernili qaffakkiartuinnarsimapput. Erseqqissaatigineqassaaq piffissap ingerlanerani akileraartarnermut inatsimmi allannguutaasimasut nikingassutinut ilaatigut sunniuteqarnerat kisitsisillu tamakkiisumik assersuunneqarsinnaannatik.

Titartagaq 6.1. Isertitat ataatsimut akileraaruteqaataasussat aamma ataatsimut akileraarutissaviit

http://bank.stat.gl/inns1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 6.2. Ataatsimut isertitat akileraarutaasussat ukiukkaartumik ingerlanerat

http://bank.stat.gl/inns1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Immikkoortumi uani sammineqassapput 2002-miit 2012-mut isertitat agguarsimanerat. Kisitsisit pineqartut nunanut avannarlernut sanilliunneqarput. Sanilliussinerilli mianersortunnguamik pineqassapput.

Isertitat agguataarsimaneri assigiinngitsunut pingasunut immikkoortinneqarput. Isertitat tamarmik agguarsimanerat Gini-koefficienti atorlugu ersersinneqarput, piitsuususermut qanissutsip (at-risk-of-poverty rate) isertitakinnerit ersersippai, ratio-80/20-mi ersersinneqarput isertitaqqortunerit aamma isertitakinnerit nikingassutaat.

Titartagaq 7.1. Gini-koefficienti 2002-2012

Najoqqutaq: http://bank.stat.gl/INNF1

Malugiuk: Gini-koefficient 0-miikkuni iseritat tamarmik naligiissapput, 100-miikkuni isertitat nikingalluinnaqqissaartuussapput.

Titartagaq 7.2. Piitsuussusermut qanissuseq 2002-2012

Najoqqutaq: http://bank.stat.gl/INNF1

Malugiuk: ROP40, ROP50 aamma ROP60-it takutippaat innuttaasut inoqutigiit akornanni isertitat agguaqatigiissillugu isertitaanit 40 pct.-mik, 50 pct.-mik aamma 60 pct.-mik mikinerusumik isertitalinnit najugallit.

Titartagaq 7.3. Isertitaqqortuut aamma isertitakitsut agguarsimanerat 2002-2012

Najoqqutaq: http://bank.stat.gl/INNF1

Malugiuk: Titartakkami takutinneqarpoq ratio-80/20, isertitaqarnerpaat 20 pct.-it aamma isertitakinnerpaat 20 pct. agguataarnerinut tunngasut.

Isertitat agguataarsimaneri assigiinngitsut tunngavigalugut takutinneqaraluartut, erserpoq immikkoortitseriaatsit assigiinngitsut pingasut assigiiaartuumik takutsitsisut. 2004-mi 2005-milu isertitat nikingassutaasa annikilleriarujussuarnerat immikkut maluginiarneqarsinnaavoq, tassunga pissutaasinnaavoq 2005-mi akileraartarnerup allanngornera. Taamani inummut akileraarutissanut ilanngaatit 40.000 kr.-iusimagaluartut 48.000 kr.-inngortinneqarput saniatigullu nalinginnaasumik akileraarutissanut ilanngaat 8.000 kr.-usimagaluartoq 10.000 kr.-inngortinneqarluni, taamaaliornerup saniatigut akileraarut 2 procentimik qaffanneqarpoq. Allannguinerit malitsigaat isertitakinnerit akileraanikinnerisalernerat akerlianillu isertitaqarnerit akileraarnerisalernerat, taamaakkaluartorli akileraarutitigut isertitat nikippallaanngillat.

Titartagaq 7.4. Nunani avannarlerni EU-milu Gini-koefficienti 2011

Malugiuk: Gini-koefficient 0-miikkuni iseritat tamarmik naligiissapput, 100-miikkuni isertitat nikingalluinnaqqissaartuussapput.

Najoqqutaq: Nordisk Ministerråd

Titartagaq 7.5. Nunani avannarlerni EU-milu piitsuussusermut qanissuseq 2011

Malugiuk: ROP50 aamma ROP60-it takutippaat innuttaasut inoqutigiit akornanni isertitat agguaqatigiissillugu isertitaanit 50 pct.-mik aamma 60 pct.-mik mikinerusumik isertitalinnit najugallit.

Najoqqutaq: Nordisk Ministerråd

Titartagaq 7.4 aamma titartagaq 7.5 takuneqarsinnaavoq Kalaallit Nunaanni isertitat nikingassutaat nunanut avannarlernut sanilliullugu annertunerusoq. Isertitat nikinganerat EU-mut sanilliukkaani Kalaallit Nunaanni isertitat nikinganerat annertunerulaarpoq, piitsuussusermut qanissuseq EU-mut sanilliullugu Kalaallit Nunaanni appasinneruvoq, tassani apeqqutaanani agguaqatigiissitsinermi 50 pct. imaluunniit 60 pct. atorneqarnersoq.

2014-mi ukiumoortumik paasissutissani immikkoortut Atuineq aamma Akit 3. april 2014 saqqummerput

Tulliuttumi angerlarsimaffiit atuisarnerat allaaserineqassaaq. Atuinissamut periarfissani isertitat aamma nioqqutissani kiffartuussinernilu akit ineriartorneri apeqqutaasarput.

Tunisassiorneq tunngavigalugu nuna tamakkerlugu naatsorsuutit 2012-moortut suliarineqarnerannut atatillugu inuit atuisarnerannut naatsorsuuti

t nutaat suliarineqarput. Naatsorsuinermut tassunga atatillugu inuit atuisimanerat nioqqutissanut assigiinngitsunut agguataarnerat titartakkami 8.1-mi takutinneqarpoq. Assersuutitut 2012-mi qallunaat atuinerisa agguataarnera takutinneqarpoq.

Atuisarnermut akiusussarpiallu kisitsisit immikkoortumi Akit kisitsisinngorlugit suliarineqarnerannut tunngaviusut aamma killiliinerit kiisalu Isertitat pisissutaasinnaassusaani nassuiarneqartuni naatsorsorneqarneranni atuisarnermut naatsorsuutit 2008-meersut aallaavigineqarput.

Titartagaq 8.1b. Kalaallit Nunaanni (2012) inuit namminerisamik atuinerisa agguataarnerat

Titartagaq 8.1b. Danmarkimilu (2012) inuit namminerisamik atuinerisa agguataarnerat

Najoqqutat: http://bank.stat.gl/NRN07 og http://www.statistikbanken.dk/statbank5a/default.asp?w=1920

Malugiuk: 2012-mi kisitsisit Kalaallit Nunaaneersut kisitsisaagallarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma Danmarks Statistik

2014-mi ukiumoortumik paasissutissani immikkoortut Atuineq aamma Akit 3. april 2014 saqqummerput

Atuisunut akit

Atuisunut akit ukiumut qaffakkiartorneri titartagaq 9.1-mi takuneqarsinnaapput. Atuisunut akit pillugit immikkuualuttut amerlanerusut tabel 7-mi aamma tabel 8-mi takuneqarsinnaapput.

Piffissat sivisunerusut isigalugit Kalaallit Nunaanni akit qaffakkiartorneri Danmarkimi ineriartornermi malinnaalluinnarput, titartagaq 9.2 naapertorlugu. Tamatumunnga soorunami pissutaavoq nioqqutissarpassuit tappavaniit eqqussuunneqartarnerat.

Titartagaq 9.1. Januarip aallaqqaataani ukiumut atuisunut akit naleqqersuutaata qaffannera procentinngorlugu

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, , http://stat.bank.gl/PRNPRISH

Titartagaq 9.2. Danmarkimi Kalallillu Nunaanni ukiumut atuinermi akinut iluarsiissutaasartut allannguutaat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma Danmarks Statistik

Sanaartornermi aningaasartuutinut naleqqersuut

Inissialiornermi aningaasartuutit ineriartorneri aamma sanaartornermi aningaasartuutit pillugit immikkuualuttut tabel 9-mi takuneqarsinnaapput.

Paasissutissat annertunerusut

Isertitat pillugit kisitsitigut paasissutissat ukiumut ataasiarlutik saqqummiunneqartarput, nalinginnaasumik decembarimi, ukiup siuliini kisitsisinik paasissutissartalerlugit. Saqqummersitat imaqartarput tabellinik immikkuualuttunik imaqartunik, kapitalimi matumani sammineqartunik itisiliisut aammattaaq isertitat pillugit kisitsisitigut paasissutissani taagueriaatsinik atorneqartartunik nassuiaassisuulluni.

Atuinermut naleqqersuut kiisalu akinut iluarsiissutaasartoq ukiumut marloriarlutik naatsorneqartarput, 1. januarimi kiisalu 1. julimi. Kisitsisillu saqqummiunneqartarput marsimi septembarimilu. Akinut iluarsiissutaasartoq pisisartunullu akigitinneqartunut naleqqersuut pillugu saqqummersittakkani nioqqutissat sullissinerilu ataasiakkaat sukumiinerusumik ersersinneqartarput.

Paasissutissat annertunerusut

Isertitat pillugit kisitsitigut paasissutissat ukiumut ataasiarlutik saqqummiunneqartarput, nalinginnaasumik decembarimi, ukiup siuliini kisitsisinik paasissutissartalerlugit. Saqqummersitat imaqartarput tabellinik immikkuualuttunik imaqartunik, kapitalimi matumani sammineqartunik itisiliisut aammattaaq isertitat pillugit kisitsisitigut paasissutissani taagueriaatsinik atorneqartartunik nassuiaassisuulluni.

Atuinermut naleqqersuut kiisalu akinut iluarsiissutaasartoq ukiumut marloriarlutik naatsorneqartarput, 1. januarimi kiisalu 1. julimi. Kisitsisillu saqqummiunneqartarput marsimi septembarimilu. Akinut iluarsiissutaasartoq pisisartunullu akigitinneqartunut naleqqersuut pillugu saqqummersittakkani nioqqutissat sullissinerilu ataasiakkaat sukumiinerusumik ersersinneqartarput.

Tabel 2. Illoqarfinni nunaqarfinnilu inuit isertitaasa tamarmiusut agguaqatigiissinneri

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| 1.000 kr.
Nanortalik | 140 | 148 | 153 | 147 | 147 | 154 | 158
Aappilattoq (NAN) | 99 | 98 | 93 | 88 | 91 | 91 | 89
Narsaq Kujalleq | 103 | 99 | 123 | 115 | 121 | 106 | 109
Tasiusaq (NAN) | 100 | 108 | 117 | 106 | 113 | 120 | 126
Ammassivik | 100 | 97 | 95 | 107 | 113 | 132 | 106
Alluitsup Paa | 143 | 125 | 141 | 118 | 116 | 121 | 125
Qaqortoq | 171 | 181 | 179 | 185 | 185 | 188 | 193
Saarloq | 102 | 103 | 117 | 118 | 109 | 107 | 94
Eqalugaarsuit | 112 | 113 | 113 | 104 | 107 | 129 | 118
Qassimiut | 150 | 164 | 163 | 154 | 126 | 152 | 136
Narsaq | 151 | 149 | 158 | 152 | 157 | 162 | 163
Igaliku | 130 | 131 | 120 | 125 | 123 | 143 | 111
Qassiarsuk | 145 | 143 | 158 | 139 | 145 | 142 | 158
Narsarsuaq | 273 | 279 | 311 | 296 | 307 | 297 | 298
Paamiut | 145 | 151 | 156 | 158 | 158 | 167 | 171
Arsuk | 141 | 150 | 156 | 147 | 161 | 180 | 196
Nuuk | 250 | 259 | 266 | 275 | 282 | 284 | 289
Qeqertarsuatsiaat | 147 | 154 | 156 | 154 | 172 | 186 | 183
Kapisillit | 107 | 119 | 126 | 126 | 126 | 128 | 122
Maniitsoq | 165 | 174 | 176 | 175 | 181 | 187 | 194
Atammik | 100 | 106 | 111 | 117 | 110 | 119 | 134
Napasoq | 126 | 144 | 140 | 133 | 153 | 161 | 160
Kangaamiut | 113 | 123 | 134 | 126 | 141 | 154 | 164
Sisimiut | 187 | 190 | 205 | 204 | 202 | 208 | 215
Itilleq | 117 | 123 | 129 | 133 | 127 | 127 | 131
Sarfannguit | 123 | 127 | 160 | 129 | 137 | 128 | 141
Kangerlussuaq | 266 | 278 | 286 | 291 | 294 | 296 | 292
Kangaatsiaq | 123 | 131 | 141 | 144 | 141 | 130 | 135
Attu | 90 | 95 | 100 | 103 | 103 | 108 | 110
Iginniarfik | 87 | 99 | 99 | 102 | 100 | 100 | 110
Niaqornaarsuk | 96 | 95 | 109 | 109 | 104 | 99 | 104
Ikerasaarsuk | 103 | 111 | 123 | 130 | 134 | 141 | 143
Aasiaat | 146 | 149 | 164 | 170 | 172 | 174 | 176
Akunnaaq | 115 | 117 | 146 | 136 | 137 | 134 | 131
Kitsissuarsuit | 113 | 115 | 113 | 131 | 116 | 144 | 140
Qasigiannguit | 148 | 148 | 156 | 158 | 165 | 176 | 172
Ikamiut | 121 | 121 | 140 | 125 | 157 | 163 | 167
Ilulissat | 170 | 176 | 181 | 185 | 190 | 202 | 207
Oqaatsut | 128 | 138 | 141 | 177 | 189 | 164 | 162
Qeqertaq | 117 | 104 | 117 | 132 | 166 | 175 | 171
Saqqaq | 117 | 118 | 127 | 126 | 135 | 160 | 187
Ilimanaq | 107 | 115 | 121 | 126 | 125 | 133 | 139
Qeqertarsuaq | 158 | 165 | 173 | 173 | 172 | 175 | 188
Kangerluk | 105 | 135 | 120 | 149 | 139 | 163 | 151
Uummannaq | 157 | 158 | 166 | 172 | 183 | 187 | 191
Niaqornat | 96 | 99 | 96 | 100 | 115 | 139 | 141
Qaarsut | 123 | 121 | 133 | 141 | 138 | 151 | 173
Ikerasak | 107 | 108 | 127 | 120 | 123 | 122 | 129
Saattut | 127 | 117 | 125 | 134 | 133 | 149 | 159
Ukkusissat | 102 | 105 | 118 | 130 | 131 | 126 | 136
Illorsuit | 127 | 121 | 140 | 142 | 143 | 155 | 177
Nuugaatsiaq | 106 | 111 | 115 | 116 | 125 | 143 | 154
Upernavik | 166 | 171 | 175 | 176 | 176 | 170 | 182
Upernavik Kujalleq | 90 | 89 | 101 | 103 | 94 | 105 | 102
Kangersuatsiaq | 88 | 99 | 106 | 107 | 101 | 102 | 102
Aappilattoq (UPE) | 114 | 113 | 123 | 119 | 107 | 116 | 146
Tasiusaq (UPE) | 123 | 113 | 112 | 126 | 119 | 122 | 150
Nuussuaq | 80 | 86 | 94 | 107 | 83 | 97 | 96
Kullorsuaq | 86 | 87 | 89 | 91 | 86 | 95 | 105
Naajaat | 81 | 86 | 92 | 111 | 111 | 112 | 120
Innaarsuit | 125 | 130 | 150 | 162 | 144 | 154 | 207
Nutaarmiut | 101 | 98 | 90 | 131 | 94 | 110 | 111
Qaanaaq | 129 | 125 | 127 | 128 | 123 | 125 | 131
Savissivik | 94 | 94 | 117 | 111 | 98 | 97 | 92
Siorapaluk | 79 | 86 | 78 | 77 | 98 | 93 | 100
Moriusaq | 98 | 96 | 84 | - | - | - | -
Qeqertat | 77 | 75 | 91 | 89 | 83 | 67 | 77
Tasiilaq | 142 | 145 | 148 | 155 | 158 | 162 | 164
Sermiligaaq | 78 | 80 | 90 | 88 | 89 | 93 | 100
Isortoq | 90 | 90 | 91 | 116 | 95 | 105 | 122
Kulusuk | 109 | 104 | 125 | 128 | 130 | 131 | 137
Tiniteqilaaq | 87 | 89 | 97 | 107 | 102 | 108 | 114
Kuummiut | 84 | 89 | 99 | 96 | 97 | 103 | 106
lloqqortoormiut | 138 | 144 | 145 | 157 | 152 | 155 | 159

http://bank.stat.gl/innp3

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 2. Illoqarfinni nunaqarfinnilu inuit isertitaasa tamarmiusut agguaqatigiissinneri

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| 1.000 kr.
Nanortalik | 140 | 148 | 153 | 147 | 147 | 154 | 158
Aappilattoq (NAN) | 99 | 98 | 93 | 88 | 91 | 91 | 89
Narsaq Kujalleq | 103 | 99 | 123 | 115 | 121 | 106 | 109
Tasiusaq (NAN) | 100 | 108 | 117 | 106 | 113 | 120 | 126
Ammassivik | 100 | 97 | 95 | 107 | 113 | 132 | 106
Alluitsup Paa | 143 | 125 | 141 | 118 | 116 | 121 | 125
Qaqortoq | 171 | 181 | 179 | 185 | 185 | 188 | 193
Saarloq | 102 | 103 | 117 | 118 | 109 | 107 | 94
Eqalugaarsuit | 112 | 113 | 113 | 104 | 107 | 129 | 118
Qassimiut | 150 | 164 | 163 | 154 | 126 | 152 | 136
Narsaq | 151 | 149 | 158 | 152 | 157 | 162 | 163
Igaliku | 130 | 131 | 120 | 125 | 123 | 143 | 111
Qassiarsuk | 145 | 143 | 158 | 139 | 145 | 142 | 158
Narsarsuaq | 273 | 279 | 311 | 296 | 307 | 297 | 298
Paamiut | 145 | 151 | 156 | 158 | 158 | 167 | 171
Arsuk | 141 | 150 | 156 | 147 | 161 | 180 | 196
Nuuk | 250 | 259 | 266 | 275 | 282 | 284 | 289
Qeqertarsuatsiaat | 147 | 154 | 156 | 154 | 172 | 186 | 183
Kapisillit | 107 | 119 | 126 | 126 | 126 | 128 | 122
Maniitsoq | 165 | 174 | 176 | 175 | 181 | 187 | 194
Atammik | 100 | 106 | 111 | 117 | 110 | 119 | 134
Napasoq | 126 | 144 | 140 | 133 | 153 | 161 | 160
Kangaamiut | 113 | 123 | 134 | 126 | 141 | 154 | 164
Sisimiut | 187 | 190 | 205 | 204 | 202 | 208 | 215
Itilleq | 117 | 123 | 129 | 133 | 127 | 127 | 131
Sarfannguit | 123 | 127 | 160 | 129 | 137 | 128 | 141
Kangerlussuaq | 266 | 278 | 286 | 291 | 294 | 296 | 292
Kangaatsiaq | 123 | 131 | 141 | 144 | 141 | 130 | 135
Attu | 90 | 95 | 100 | 103 | 103 | 108 | 110
Iginniarfik | 87 | 99 | 99 | 102 | 100 | 100 | 110
Niaqornaarsuk | 96 | 95 | 109 | 109 | 104 | 99 | 104
Ikerasaarsuk | 103 | 111 | 123 | 130 | 134 | 141 | 143
Aasiaat | 146 | 149 | 164 | 170 | 172 | 174 | 176
Akunnaaq | 115 | 117 | 146 | 136 | 137 | 134 | 131
Kitsissuarsuit | 113 | 115 | 113 | 131 | 116 | 144 | 140
Qasigiannguit | 148 | 148 | 156 | 158 | 165 | 176 | 172
Ikamiut | 121 | 121 | 140 | 125 | 157 | 163 | 167
Ilulissat | 170 | 176 | 181 | 185 | 190 | 202 | 207
Oqaatsut | 128 | 138 | 141 | 177 | 189 | 164 | 162
Qeqertaq | 117 | 104 | 117 | 132 | 166 | 175 | 171
Saqqaq | 117 | 118 | 127 | 126 | 135 | 160 | 187
Ilimanaq | 107 | 115 | 121 | 126 | 125 | 133 | 139
Qeqertarsuaq | 158 | 165 | 173 | 173 | 172 | 175 | 188
Kangerluk | 105 | 135 | 120 | 149 | 139 | 163 | 151
Uummannaq | 157 | 158 | 166 | 172 | 183 | 187 | 191
Niaqornat | 96 | 99 | 96 | 100 | 115 | 139 | 141
Qaarsut | 123 | 121 | 133 | 141 | 138 | 151 | 173
Ikerasak | 107 | 108 | 127 | 120 | 123 | 122 | 129
Saattut | 127 | 117 | 125 | 134 | 133 | 149 | 159
Ukkusissat | 102 | 105 | 118 | 130 | 131 | 126 | 136
Illorsuit | 127 | 121 | 140 | 142 | 143 | 155 | 177
Nuugaatsiaq | 106 | 111 | 115 | 116 | 125 | 143 | 154
Upernavik | 166 | 171 | 175 | 176 | 176 | 170 | 182
Upernavik Kujalleq | 90 | 89 | 101 | 103 | 94 | 105 | 102
Kangersuatsiaq | 88 | 99 | 106 | 107 | 101 | 102 | 102
Aappilattoq (UPE) | 114 | 113 | 123 | 119 | 107 | 116 | 146
Tasiusaq (UPE) | 123 | 113 | 112 | 126 | 119 | 122 | 150
Nuussuaq | 80 | 86 | 94 | 107 | 83 | 97 | 96
Kullorsuaq | 86 | 87 | 89 | 91 | 86 | 95 | 105
Naajaat | 81 | 86 | 92 | 111 | 111 | 112 | 120
Innaarsuit | 125 | 130 | 150 | 162 | 144 | 154 | 207
Nutaarmiut | 101 | 98 | 90 | 131 | 94 | 110 | 111
Qaanaaq | 129 | 125 | 127 | 128 | 123 | 125 | 131
Savissivik | 94 | 94 | 117 | 111 | 98 | 97 | 92
Siorapaluk | 79 | 86 | 78 | 77 | 98 | 93 | 100
Moriusaq | 98 | 96 | 84 | - | - | - | -
Qeqertat | 77 | 75 | 91 | 89 | 83 | 67 | 77
Tasiilaq | 142 | 145 | 148 | 155 | 158 | 162 | 164
Sermiligaaq | 78 | 80 | 90 | 88 | 89 | 93 | 100
Isortoq | 90 | 90 | 91 | 116 | 95 | 105 | 122
Kulusuk | 109 | 104 | 125 | 128 | 130 | 131 | 137
Tiniteqilaaq | 87 | 89 | 97 | 107 | 102 | 108 | 114
Kuummiut | 84 | 89 | 99 | 96 | 97 | 103 | 106
lloqqortoormiut | 138 | 144 | 145 | 157 | 152 | 155 | 159

http://bank.stat.gl/innp3

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 2. Illoqarfinni nunaqarfinnilu inuit isertitaasa tamarmiusut agguaqatigiissinneri

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| 1.000 kr.
Nanortalik | 140 | 148 | 153 | 147 | 147 | 154 | 158
Aappilattoq (NAN) | 99 | 98 | 93 | 88 | 91 | 91 | 89
Narsaq Kujalleq | 103 | 99 | 123 | 115 | 121 | 106 | 109
Tasiusaq (NAN) | 100 | 108 | 117 | 106 | 113 | 120 | 126
Ammassivik | 100 | 97 | 95 | 107 | 113 | 132 | 106
Alluitsup Paa | 143 | 125 | 141 | 118 | 116 | 121 | 125
Qaqortoq | 171 | 181 | 179 | 185 | 185 | 188 | 193
Saarloq | 102 | 103 | 117 | 118 | 109 | 107 | 94
Eqalugaarsuit | 112 | 113 | 113 | 104 | 107 | 129 | 118
Qassimiut | 150 | 164 | 163 | 154 | 126 | 152 | 136
Narsaq | 151 | 149 | 158 | 152 | 157 | 162 | 163
Igaliku | 130 | 131 | 120 | 125 | 123 | 143 | 111
Qassiarsuk | 145 | 143 | 158 | 139 | 145 | 142 | 158
Narsarsuaq | 273 | 279 | 311 | 296 | 307 | 297 | 298
Paamiut | 145 | 151 | 156 | 158 | 158 | 167 | 171
Arsuk | 141 | 150 | 156 | 147 | 161 | 180 | 196
Nuuk | 250 | 259 | 266 | 275 | 282 | 284 | 289
Qeqertarsuatsiaat | 147 | 154 | 156 | 154 | 172 | 186 | 183
Kapisillit | 107 | 119 | 126 | 126 | 126 | 128 | 122
Maniitsoq | 165 | 174 | 176 | 175 | 181 | 187 | 194
Atammik | 100 | 106 | 111 | 117 | 110 | 119 | 134
Napasoq | 126 | 144 | 140 | 133 | 153 | 161 | 160
Kangaamiut | 113 | 123 | 134 | 126 | 141 | 154 | 164
Sisimiut | 187 | 190 | 205 | 204 | 202 | 208 | 215
Itilleq | 117 | 123 | 129 | 133 | 127 | 127 | 131
Sarfannguit | 123 | 127 | 160 | 129 | 137 | 128 | 141
Kangerlussuaq | 266 | 278 | 286 | 291 | 294 | 296 | 292
Kangaatsiaq | 123 | 131 | 141 | 144 | 141 | 130 | 135
Attu | 90 | 95 | 100 | 103 | 103 | 108 | 110
Iginniarfik | 87 | 99 | 99 | 102 | 100 | 100 | 110
Niaqornaarsuk | 96 | 95 | 109 | 109 | 104 | 99 | 104
Ikerasaarsuk | 103 | 111 | 123 | 130 | 134 | 141 | 143
Aasiaat | 146 | 149 | 164 | 170 | 172 | 174 | 176
Akunnaaq | 115 | 117 | 146 | 136 | 137 | 134 | 131
Kitsissuarsuit | 113 | 115 | 113 | 131 | 116 | 144 | 140
Qasigiannguit | 148 | 148 | 156 | 158 | 165 | 176 | 172
Ikamiut | 121 | 121 | 140 | 125 | 157 | 163 | 167
Ilulissat | 170 | 176 | 181 | 185 | 190 | 202 | 207
Oqaatsut | 128 | 138 | 141 | 177 | 189 | 164 | 162
Qeqertaq | 117 | 104 | 117 | 132 | 166 | 175 | 171
Saqqaq | 117 | 118 | 127 | 126 | 135 | 160 | 187
Ilimanaq | 107 | 115 | 121 | 126 | 125 | 133 | 139
Qeqertarsuaq | 158 | 165 | 173 | 173 | 172 | 175 | 188
Kangerluk | 105 | 135 | 120 | 149 | 139 | 163 | 151
Uummannaq | 157 | 158 | 166 | 172 | 183 | 187 | 191
Niaqornat | 96 | 99 | 96 | 100 | 115 | 139 | 141
Qaarsut | 123 | 121 | 133 | 141 | 138 | 151 | 173
Ikerasak | 107 | 108 | 127 | 120 | 123 | 122 | 129
Saattut | 127 | 117 | 125 | 134 | 133 | 149 | 159
Ukkusissat | 102 | 105 | 118 | 130 | 131 | 126 | 136
Illorsuit | 127 | 121 | 140 | 142 | 143 | 155 | 177
Nuugaatsiaq | 106 | 111 | 115 | 116 | 125 | 143 | 154
Upernavik | 166 | 171 | 175 | 176 | 176 | 170 | 182
Upernavik Kujalleq | 90 | 89 | 101 | 103 | 94 | 105 | 102
Kangersuatsiaq | 88 | 99 | 106 | 107 | 101 | 102 | 102
Aappilattoq (UPE) | 114 | 113 | 123 | 119 | 107 | 116 | 146
Tasiusaq (UPE) | 123 | 113 | 112 | 126 | 119 | 122 | 150
Nuussuaq | 80 | 86 | 94 | 107 | 83 | 97 | 96
Kullorsuaq | 86 | 87 | 89 | 91 | 86 | 95 | 105
Naajaat | 81 | 86 | 92 | 111 | 111 | 112 | 120
Innaarsuit | 125 | 130 | 150 | 162 | 144 | 154 | 207
Nutaarmiut | 101 | 98 | 90 | 131 | 94 | 110 | 111
Qaanaaq | 129 | 125 | 127 | 128 | 123 | 125 | 131
Savissivik | 94 | 94 | 117 | 111 | 98 | 97 | 92
Siorapaluk | 79 | 86 | 78 | 77 | 98 | 93 | 100
Moriusaq | 98 | 96 | 84 | - | - | - | -
Qeqertat | 77 | 75 | 91 | 89 | 83 | 67 | 77
Tasiilaq | 142 | 145 | 148 | 155 | 158 | 162 | 164
Sermiligaaq | 78 | 80 | 90 | 88 | 89 | 93 | 100
Isortoq | 90 | 90 | 91 | 116 | 95 | 105 | 122
Kulusuk | 109 | 104 | 125 | 128 | 130 | 131 | 137
Tiniteqilaaq | 87 | 89 | 97 | 107 | 102 | 108 | 114
Kuummiut | 84 | 89 | 99 | 96 | 97 | 103 | 106
lloqqortoormiut | 138 | 144 | 145 | 157 | 152 | 155 | 159

http://bank.stat.gl/innp3

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 2. Illoqarfinni nunaqarfinnilu inuit isertitaasa tamarmiusut agguaqatigiissinneri

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| 1.000 kr.
Nanortalik | 140 | 148 | 153 | 147 | 147 | 154 | 158
Aappilattoq (NAN) | 99 | 98 | 93 | 88 | 91 | 91 | 89
Narsaq Kujalleq | 103 | 99 | 123 | 115 | 121 | 106 | 109
Tasiusaq (NAN) | 100 | 108 | 117 | 106 | 113 | 120 | 126
Ammassivik | 100 | 97 | 95 | 107 | 113 | 132 | 106
Alluitsup Paa | 143 | 125 | 141 | 118 | 116 | 121 | 125
Qaqortoq | 171 | 181 | 179 | 185 | 185 | 188 | 193
Saarloq | 102 | 103 | 117 | 118 | 109 | 107 | 94
Eqalugaarsuit | 112 | 113 | 113 | 104 | 107 | 129 | 118
Qassimiut | 150 | 164 | 163 | 154 | 126 | 152 | 136
Narsaq | 151 | 149 | 158 | 152 | 157 | 162 | 163
Igaliku | 130 | 131 | 120 | 125 | 123 | 143 | 111
Qassiarsuk | 145 | 143 | 158 | 139 | 145 | 142 | 158
Narsarsuaq | 273 | 279 | 311 | 296 | 307 | 297 | 298
Paamiut | 145 | 151 | 156 | 158 | 158 | 167 | 171
Arsuk | 141 | 150 | 156 | 147 | 161 | 180 | 196
Nuuk | 250 | 259 | 266 | 275 | 282 | 284 | 289
Qeqertarsuatsiaat | 147 | 154 | 156 | 154 | 172 | 186 | 183
Kapisillit | 107 | 119 | 126 | 126 | 126 | 128 | 122
Maniitsoq | 165 | 174 | 176 | 175 | 181 | 187 | 194
Atammik | 100 | 106 | 111 | 117 | 110 | 119 | 134
Napasoq | 126 | 144 | 140 | 133 | 153 | 161 | 160
Kangaamiut | 113 | 123 | 134 | 126 | 141 | 154 | 164
Sisimiut | 187 | 190 | 205 | 204 | 202 | 208 | 215
Itilleq | 117 | 123 | 129 | 133 | 127 | 127 | 131
Sarfannguit | 123 | 127 | 160 | 129 | 137 | 128 | 141
Kangerlussuaq | 266 | 278 | 286 | 291 | 294 | 296 | 292
Kangaatsiaq | 123 | 131 | 141 | 144 | 141 | 130 | 135
Attu | 90 | 95 | 100 | 103 | 103 | 108 | 110
Iginniarfik | 87 | 99 | 99 | 102 | 100 | 100 | 110
Niaqornaarsuk | 96 | 95 | 109 | 109 | 104 | 99 | 104
Ikerasaarsuk | 103 | 111 | 123 | 130 | 134 | 141 | 143
Aasiaat | 146 | 149 | 164 | 170 | 172 | 174 | 176
Akunnaaq | 115 | 117 | 146 | 136 | 137 | 134 | 131
Kitsissuarsuit | 113 | 115 | 113 | 131 | 116 | 144 | 140
Qasigiannguit | 148 | 148 | 156 | 158 | 165 | 176 | 172
Ikamiut | 121 | 121 | 140 | 125 | 157 | 163 | 167
Ilulissat | 170 | 176 | 181 | 185 | 190 | 202 | 207
Oqaatsut | 128 | 138 | 141 | 177 | 189 | 164 | 162
Qeqertaq | 117 | 104 | 117 | 132 | 166 | 175 | 171
Saqqaq | 117 | 118 | 127 | 126 | 135 | 160 | 187
Ilimanaq | 107 | 115 | 121 | 126 | 125 | 133 | 139
Qeqertarsuaq | 158 | 165 | 173 | 173 | 172 | 175 | 188
Kangerluk | 105 | 135 | 120 | 149 | 139 | 163 | 151
Uummannaq | 157 | 158 | 166 | 172 | 183 | 187 | 191
Niaqornat | 96 | 99 | 96 | 100 | 115 | 139 | 141
Qaarsut | 123 | 121 | 133 | 141 | 138 | 151 | 173
Ikerasak | 107 | 108 | 127 | 120 | 123 | 122 | 129
Saattut | 127 | 117 | 125 | 134 | 133 | 149 | 159
Ukkusissat | 102 | 105 | 118 | 130 | 131 | 126 | 136
Illorsuit | 127 | 121 | 140 | 142 | 143 | 155 | 177
Nuugaatsiaq | 106 | 111 | 115 | 116 | 125 | 143 | 154
Upernavik | 166 | 171 | 175 | 176 | 176 | 170 | 182
Upernavik Kujalleq | 90 | 89 | 101 | 103 | 94 | 105 | 102
Kangersuatsiaq | 88 | 99 | 106 | 107 | 101 | 102 | 102
Aappilattoq (UPE) | 114 | 113 | 123 | 119 | 107 | 116 | 146
Tasiusaq (UPE) | 123 | 113 | 112 | 126 | 119 | 122 | 150
Nuussuaq | 80 | 86 | 94 | 107 | 83 | 97 | 96
Kullorsuaq | 86 | 87 | 89 | 91 | 86 | 95 | 105
Naajaat | 81 | 86 | 92 | 111 | 111 | 112 | 120
Innaarsuit | 125 | 130 | 150 | 162 | 144 | 154 | 207
Nutaarmiut | 101 | 98 | 90 | 131 | 94 | 110 | 111
Qaanaaq | 129 | 125 | 127 | 128 | 123 | 125 | 131
Savissivik | 94 | 94 | 117 | 111 | 98 | 97 | 92
Siorapaluk | 79 | 86 | 78 | 77 | 98 | 93 | 100
Moriusaq | 98 | 96 | 84 | - | - | - | -
Qeqertat | 77 | 75 | 91 | 89 | 83 | 67 | 77
Tasiilaq | 142 | 145 | 148 | 155 | 158 | 162 | 164
Sermiligaaq | 78 | 80 | 90 | 88 | 89 | 93 | 100
Isortoq | 90 | 90 | 91 | 116 | 95 | 105 | 122
Kulusuk | 109 | 104 | 125 | 128 | 130 | 131 | 137
Tiniteqilaaq | 87 | 89 | 97 | 107 | 102 | 108 | 114
Kuummiut | 84 | 89 | 99 | 96 | 97 | 103 | 106
lloqqortoormiut | 138 | 144 | 145 | 157 | 152 | 155 | 159

http://bank.stat.gl/innp3

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 6. Akileraarutit ataatsimut kisitsisinngorlugit

| Isertitat akileraarutaasussat tamakkerlugit  (mio. kr.) | Akileraarutit tamakkerlugit       (mio. kr.) | Inuit akileraartussaatitaasut amerlassusaat
| 2010 | 2011 | 2012 | 2010 | 2011 | 2012 | 2010 | 2011 | 2012
Nuna tamakkerlugu | 8713 | 9063 | 9305 | 2865 | 3029 | 3142 | 48464 | 49775 | 49213
Kommune Kujalleq | 921 | 949 | 946 | 292 | 312 | 312 | 6718 | 6691 | 6422
Kommuneqarfik Sermersooq | 4083 | 4241 | 4373 | 1397 | 1457 | 1510 | 18682 | 19214 | 19367
Qeqqata Kommunia | 1384 | 1435 | 1480 | 440 | 461 | 492 | 8087 | 8303 | 8237
Qaasuitsup Kommunia | 2074 | 2187 | 2253 | 651 | 714 | 742 | 14398 | 15021 | 14631
Kommunit avataani | 252 | 251 | 254 | 85 | 85 | 86 | 579 | 546 | 556

http://bank.stat.gl/inns1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabeli una 3. april 2014 nutarterneqarpoq

Tabel 7. Pisiassat assigiinngitsut 100=2008

COICOP | Pisiassat suussusiat | 2008 jan | 2008 jul | 2009 jan | 2009 jul | 2010 jan | 2010 jul | 2011 jan | 2011 jul | 2012 jan | 2012 jul | 2013 jan | 2013 jul | 2014 jan
0 | Pisiassat kif-fartuussinerillu ataatsimut | 100 | 103 | 103,5 | 103,9 | 105 | 106,3 | 106,8 | 108,6 | 112 | 113,3 | 113,8 | 114,3 | 115,3
1000 | Nerisassat il. il. | 100 | 105,3 | 106 | 108,9 | 111 | 112 | 113,4 | 116,9 | 119,7 | 119,8 | 121,5 | 121,9 | 123,5
2000 | Imigassat aa-lakoornartut tupallu | 100 | 104,2 | 104,2 | 105 | 105,6 | 106,1 | 106,1 | 107,5 | 108,5 | 109,1 | 109,8 | 109,9 | 112,5
3000 | Atisat isikkatigullu atisat | 100 | 102,6 | 103,1 | 100,2 | 101,8 | 100,7 | 99,9 | 99,9 | 99,9 | 99,5 | 100,3 | 99,3 | 100,1
4000 | Ineqarneq | 100 | 103,9 | 104,9 | 105,1 | 105,9 | 108,2 | 109,4 | 113,5 | 124,4 | 127,7 | 127,6 | 128,7 | 130,6
5000 | Inigisami ator-tut inigi-samillu kiffar-tuunneqarneq | 100 | 102,6 | 102,1 | 114,3 | 111,5 | 109,7 | 110,6 | 113,2 | 113,9 | 115,7 | 116 | 119,2 | 119,5
6000 | Nakorsaatit | 100 | 102 | 102 | 104,4 | 106,2 | 115,2 | 115,3 | 116,6 | 121,5 | 121,8 | 121,8 | 122,3 | 121
7000 | Assartuineq | 100 | 102,7 | 103,7 | 103,8 | 104,9 | 104,8 | 105,4 | 105,4 | 109,7 | 112,1 | 112,7 | 114,8 | 116
8000 | Oqarasuaatit nassius-sinerillu | 100 | 94,8 | 94,8 | 95 | 95 | 95,1 | 95,1 | 95,2 | 95,2 | 95,5 | 95,5 | 88,6 | 88,8
9000 | Sunngiffik piorsar-simassuserlu | 100 | 102 | 101,5 | 99 | 99,3 | 99,3 | 98,2 | 96 | 95,2 | 98,1 | 95,3 | 96,7 | 94,4
11000 | Neriniartarfiit akunnittarfiillu | 100 | 99,2 | 100,5 | 100,6 | 101,1 | 106,3 | 108,9 | 109,5 | 110,2 | 112,6 | 112,6 | 113,6 | 114,4
12000 | Nioqqutissat allat sullissi-nerillu allat | 100 | 100,8 | 105 | 96,2 | 98,4 | 101,3 | 99,7 | 100,3 | 103,2 | 103,3 | 106,1 | 106,2 | 105,9

http://bank.stat.gl/prnprisv

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabeli una 3. april 2014 nutarterneqarpoq

Tabel 8. Atuisunut akit aamma akinut iluarsissuut

| Forbrugerpristal |  | Reguleringspristal
| Jan 1971 = 100 | Jan 1981 = 100 | Juli 1995 = 100 | Jan 2008 = 100 |  | Jan 1971 = 100 | Jan 1984 = 100 | Juli 1995 = 100 | Jan 2008 = 100
| Jan | Juli | Jan | Juli | Jan | Juli | Jan | Juli |  | Jan | Juli | Jan | Juli | Jan | Juli | Jan
1971 | 100,0 | 103,0 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 100,0 | 103,1 | ... | ... | ... | ... | ...
1972 | 105,7 | 109,5 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 106,0 | 109,0 | ... | ... | ... | ... | ...
1973 | 113,8 | 122,4 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 112,4 | 120,9 | ... | ... | ... | ... | ...
1974 | 131,5 | 142,7 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 128,9 | 140,4 | ... | ... | ... | ... | ...
1975 | 153,1 | 163,4 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 151,2 | 159,5 | ... | ... | ... | ... | ...
1976 | 173,3 | 179,8 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 168,7 | 175,6 | ... | ... | ... | ... | ...
1977 | 185,4 | 194,3 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 181,5 | 189,4 | ... | ... | ... | ... | ...
1978 | 202,6 | 211,6 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 198,2 | 207,6 | ... | ... | ... | ... | ...
1979 | 217,8 | 232,3 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 214,2 | 226,2 | ... | ... | ... | ... | ...
1980 | 245,0 | 257,9 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 239,8 | 253,2 | ... | ... | ... | ... | ...
1981 | 277,5 | 299,9 | 100,0 | 108,1 | ... | ... | ... | ... |  | 266,1 | 288,4 | ... | ... | ... | ... | ...
1982 | 318,3 | 336,5 | 114,7 | 121,3 | ... | ... | ... | ... |  | 307,9 | 324,8 | ... | ... | ... | ... | ...
1983 | 356,9 | 370,0 | 128,6 | 133,4 | ... | ... | ... | ... |  | 345,8 | 359,3 | ... | ... | ... | ... | ...
1984 | 385,7 | 405,6 | 139,0 | 146,2 | ... | ... | ... | ... |  | 373,6 | 393,8 | 100,0 | 105,4 | ... | ... | ...
1985 | 421,8 | 428,8 | 152,0 | 154,5 | ... | ... | ... | ... |  | 406,9 | 412,8 | 108,9 | 110,5 | ... | ... | ...
1986 | 444,5 | 451,4 | 160,2 | 162,7 | ... | ... | ... | ... |  | 425,9 | 433,0 | 114,0 | 115,9 | ... | ... | ...
1987 | 457,4 | 465,1 | 164,8 | 167,6 | ... | ... | ... | ... |  | 437,1 | 445,0 | 117,0 | 119,1 | ... | ... | ...
1988 | 492,1 | 501,0 | 177,4 | 180,5 | ... | ... | ... | ... |  | 460,9 | 468,3 | 123,4 | 125,4 | ... | ... | ...
1989 | 513,8 | 530,4 | 185,2 | 191,1 | ... | ... | ... | ... |  | 482,5 | 497,5 | 129,2 | 133,2 | ... | ... | ...
1990 | 543,6 | 551,9 | 195,9 | 198,9 | ... | ... | ... | ... |  | 509,9 | 518,5 | 136,5 | 138,8 | ... | ... | ...
1991 | 568,3 | 573,6 | 204,8 | 206,7 | ... | ... | ... | ... |  | 529,0 | 534,5 | 141,6 | 143,1 | ... | ... | ...
1992 | 577,6 | 583,4 | 208,1 | 210,2 | ... | ... | ... | ... |  | 538,9 | 542,8 | 144,2 | 145,3 | ... | ... | ...
1993 | 584,0 | 590,4 | 210,5 | 212,9 | ... | ... | ... | ... |  | 543,8 | 538,7 | 145,6 | 144,2 | ... | ... | ...
1994 | 589,8 | 589,8 | 212,6 | 212,6 | ... | ... | ... | ... |  | 534,9 | 538,0 | 143,2 | 144,0 | ... | ... | ...
1995 | 596,2 | 601,7 | 215,0 | 217,0 | ... | 100,0 | ... | ... |  | 543,9 | 549,6 | 145,6 | 147,2 | ... | 100,0 | ...
1996 | 605,9 | 608,4 | 218,5 | 219,4 | 100,7 | 101,1 | ... | ... |  | 553,4 | 558,4 | 148,2 | 149,5 | 100,7 | 101,6 | ...
1997 | 609,0 | 612,0 | 219,6 | 220,7 | 101,2 | 101,7 | ... | ... |  | 560,0 | 563,3 | 149,9 | 150,8 | 101,9 | 102,5 | ...
1998 | 614,4 | 618,6 | 221,6 | 223,1 | 102,1 | 102,8 | ... | ... |  | 566,1 | 569,9 | 151,6 | 152,6 | 103,0 | 103,7 | ...
1999 | 619,8 | 622,8 | 223,6 | 224,6 | 103,0 | 103,5 | ... | ... |  | 565,4 | 568,8 | 151,4 | 152,3 | 102,9 | 103,5 | ...
2000 | 630,0 | 634,0 | 227,2 | 228,5 | 104,7 | 105,3 | ... | ... |  | 574,7 | 578,0 | 153,9 | 154,7 | 104,6 | 105,2 | ...
2001 | 648,3 | 654,3 | 233,8 | 235,9 | 107,7 | 108,7 | ... | ... |  | 589,6 | 594,3 | 157,8 | 159,1 | 107,3 | 108,1 | ...
2002 | 674,6 | 678,6 | 243,4 | 244,8 | 112,2 | 112,9 | ... | ... |  | 607,9 | 618,2 | 162,6 | 165,4 | 110,6 | 112,5 | ...
2003 | 684,1 | 691,6 | 246,8 | 249,6 | 113,8 | 115 | ... | ... |  | 618,2 | 626,3 | 165,4 | 167,6 | 112,4 | 113,9 | ...
2004 | 705,8 | 707,5 | 254,8 | 255,4 | 117,4 | 117,7 | ... | ... |  | 639,4 | 641,5 | 171,1 | 171,6 | 116,3 | 116,7 | ...
2005 | 713,3 | 717,2 | 257,6 | 259,0 | 118,7 | 119,3 | ... | ... |  | 646,4 | 650,2 | 172,9 | 174,0 | 117,6 | 118,3 | ...
2006 | 729,5 | 737,9 | 263,3 | 266,3 | 121,4 | 122,7 | ... | ... |  | 662,5 | 671,7 | 177,2 | 179,7 | 120,5 | 122,2 | ...
2007 | 746,3 | 749,9 | 269,4 | 270,9 | 124,1 | 124,8 | ... | ... |  | 682,0 | 685,5 | 182,5 | 183,4 | 124,1 | 124,7 | ...
2008 | 786,6 | 820,3 | 283,9 | 296,0 | 130,8 | 136,4 | 100,0 | 103,0 |  | 706,1 | 732,9 | 188,9 | 196,1 | 128,5 | 133,4 | 100,0
2009 | 822,1 | 825,1 | 296,8 | 297,9 | 136,7 | 137,2 | 103,5 | 103,9 |  | 737,9 | 741,4 | 197,4 | 198,3 | 134,3 | 134,9 | 104,0
2010 | 833,8 | 844,1 | 301,1 | 304,8 | 138,7 | 140,4 | 105,0 | 106,3 |  | 749,9 | 760,5 | 200,6 | 203,4 | 136,4 | 138,3 | 105,7
2011 | 848,1 | 862,5 | 306,2 | 311,4 | 141,0 | 143,4 | 106,8 | 108,6 |  | 765,5 | 777,7 | 204,7 | 208,0 | 139,2 | 141,4 | 107,9
2012 | 889,1 | 899,9 | 321,0 | 324,9 | 147,8 | 149,6 | 112,0 | 113,3 |  | 805,8 | 817,0 | 215,5 | 218,5 | 146,5 | 148,5 | 113,5
2013 | 903,8 | 907,6 | 326,3 | 327,7 | 150,3 | 150,9 | 113,8 | 114,3 |  | 820,9 | 823,5 | 219,5 | 220,2 | 149,2 | 149,7 | 115,7
2014 | 915,6 |  | 330,6 |  | 152,2 |  | 115,3 |  |  | 831,5 |  | 222,3 |  | 151,2 |  | 117,2

http://bank.stat.gl/prnprisf aamma http://bank.stat.gl/prnprisr

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabeli una 3. april 2014 nutarterneqarpoq

Tabel 9. Sanaartornermi akit 100=2006

| 2006 jan | 2006 jul | 2007 jan | 2007 jul | 2008 jan | 2008 jul | 2009 jan | 2009 jul | 2010 jan | 2010 jul | 2011 jan | 2011 jul | 2012 jan | 2012 jul | 2013 jan | 2013 jul | 2014 jan
| Tamaasa katillugit
Katillugit | 100,0 | 102,9 | 105,1 | 109,7 | 111,7 | 112,5 | 115,4 | 115,5 | 116,3 | 117,4 | 118,0 | 120,4 | 121,2 | 122,2 | 121,8 | 124,1 | 124,9
Atortut | 100,0 | 103,3 | 106,8 | 115,5 | 118,2 | 118,9 | 122,8 | 122,0 | 121,5 | 121,9 | 123,4 | 125,5 | 126,2 | 126,2 | 125,5 | 127,1 | 127,0
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,8 | 104,0 | 105,7 | 107,4 | 108,2 | 109,8 | 110,8 | 113,1 | 114,4 | 114,6 | 115,7 | 117,2 | 118,4 | 119,1 | 121,8 | 123,6
| Sulliviit
Katillugit | 100,0 | 103,0 | 104,3 | 106,8 | 108,8 | 107,6 | 109,5 | 110,9 | 112,9 | 114,1 | 114,4 | 115,3 | 116,1 | 117,7 | 117,9 | 119,9 | 120,5
Atortut | 100,0 | 103,6 | 106,8 | 112,3 | 114,0 | 114,8 | 118,2 | 118,1 | 119,0 | 119,9 | 121,3 | 121,2 | 122,6 | 122,5 | 123,2 | 124,8 | 124,7
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,8 | 103,8 | 105,6 | 107,7 | 106,0 | 107,6 | 109,3 | 111,6 | 112,8 | 112,9 | 114,0 | 114,7 | 116,7 | 116,8 | 119,1 | 120,3
| Sanaartorfigiuminarsaaviit
Katillugit | 100,0 | 102,6 | 103,2 | 104,9 | 106,6 | 109,4 | 111,6 | 112,4 | 113,6 | 115,1 | 115,6 | 117,1 | 118,1 | 119,7 | 120,5 | 123,4 | 123,9
Atortut | 100,0 | 103,6 | 106,8 | 112,3 | 113,6 | 114,4 | 117,8 | 117,7 | 118,5 | 119,5 | 120,9 | 120,8 | 122,2 | 122,1 | 122,8 | 124,0 | 124,1
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,3 | 101,7 | 102,0 | 103,9 | 107,5 | 109,2 | 110,3 | 111,8 | 113,4 | 113,7 | 115,4 | 116,4 | 118,7 | 119,6 | 123,3 | 124,2
| Tunngavilersuineq
Katillugit | 100,0 | 103,2 | 105,3 | 109,2 | 110,0 | 110,2 | 113,2 | 113,6 | 114,8 | 115,7 | 116,3 | 117,2 | 117,1 | 119,0 | 118,8 | 120,6 | 121,4
Atortut | 100,0 | 103,6 | 106,8 | 112,3 | 112,7 | 113,5 | 116,9 | 116,7 | 117,6 | 118,6 | 119,9 | 119,9 | 121,3 | 121,1 | 121,8 | 122,7 | 122,7
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,6 | 103,0 | 104,3 | 105,9 | 104,9 | 107,1 | 108,6 | 110,6 | 111,0 | 110,6 | 112,0 | 109,6 | 115,0 | 113,4 | 115,7 | 117,1
| Betoniliineq aamma tunngavilersuineq
Katillugit | 100,0 | 103,2 | 104,2 | 108,1 | 106,8 | 106,5 | 109,5 | 107,9 | 101,9 | 97,9 | 100,8 | 107,3 | 107,3 | 108,3 | 109,2 | 110,5 | 111,1
Atortut | 100,0 | 103,7 | 104,9 | 110,3 | 107,5 | 107,5 | 110,7 | 107,5 | 97,1 | 90,5 | 95,3 | 104,0 | 105,4 | 103,9 | 106,5 | 106,9 | 106,9
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,6 | 103,0 | 104,3 | 105,9 | 104,9 | 107,1 | 108,6 | 110,6 | 111,0 | 110,6 | 112,0 | 109,6 | 115,0 | 113,4 | 115,7 | 117,1
| Qarmaaneq
Katillugit | 100,0 | 102,9 | 102,7 | 106,9 | 110,3 | 110,4 | 110,8 | 111,0 | 112,0 | 113,1 | 114,9 | 117,0 | 118,5 | 120,3 | 120,4 | 122,0 | 122,2
Atortut | 100,0 | 103,6 | 102,9 | 109,0 | 113,3 | 113,3 | 113,0 | 111,4 | 111,2 | 111,8 | 112,8 | 115,7 | 117,0 | 118,8 | 118,8 | 121,1 | 121,1
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 101,8 | 102,3 | 103,7 | 106,1 | 106,0 | 107,2 | 110,4 | 113,7 | 115,4 | 118,6 | 118,6 | 120,7 | 122,4 | 122,9 | 124,1 | 124,3
| Sanasut suliaat
Katillugit | 100,0 | 103,0 | 105,9 | 111,5 | 113,8 | 114,7 | 118,2 | 118,2 | 119,0 | 120,5 | 120,7 | 122,8 | 123,3 | 123,9 | 122,2 | 124,8 | 126,3
Atortut | 100,0 | 103,1 | 107,8 | 118,8 | 122,8 | 123,0 | 127,6 | 126,9 | 127,2 | 127,9 | 129,3 | 129,1 | 129,7 | 129,1 | 126,3 | 128,8 | 128,8
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 103,5 | 104,7 | 106,4 | 107,8 | 108,9 | 110,5 | 111,4 | 113,7 | 115,1 | 114,7 | 115,8 | 117,4 | 118,0 | 118,6 | 121,6 | 124,7
| Illuliorneq/pequsiorneq
Katillugit | 100,0 | 102,1 | 104,2 | 109,7 | 112,0 | 112,8 | 115,8 | 116,0 | 117,2 | 118,4 | 118,7 | 119,5 | 120,5 | 120,6 | 119,6 | 121,5 | 123,0
Atortut | 100,0 | 100,6 | 103,6 | 113,7 | 117,2 | 117,4 | 121,8 | 121,1 | 121,4 | 122,1 | 123,4 | 123,2 | 123,8 | 123,3 | 120,6 | 121,0 | 121,7
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 103,5 | 104,7 | 106,4 | 107,7 | 108,9 | 110,5 | 111,5 | 113,8 | 115,2 | 114,8 | 115,9 | 117,6 | 118,1 | 118,8 | 121,8 | 124,9
| Natilersuineq
Katillugit | 100,0 | 102,7 | 105,5 | 106,5 | 107,8 | 109,9 | 112,8 | 112,4 | 112,9 | 116,9 | 117,1 | 121,2 | 121,2 | 123,1 | 122,2 | 125,7 | 127,6
Atortut | 100,0 | 103,1 | 107,8 | 109,5 | 112,0 | 114,8 | 116,7 | 115,3 | 116,0 | 122,2 | 124,5 | 125,1 | 125,7 | 127,2 | 127,9 | 133,5 | 133,5
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 103,5 | 104,7 | 106,4 | 107,8 | 108,9 | 110,5 | 111,4 | 113,7 | 115,1 | 114,7 | 115,8 | 117,4 | 118,0 | 118,6 | 121,6 | 124,7
| Qalipaaneq
Katillugit | 100,0 | 101,1 | 104,6 | 108,4 | 110,5 | 110,9 | 112,9 | 112,9 | 116,3 | 116,9 | 117,6 | 118,3 | 120,6 | 119,9 | 119,9 | 120,3 | 120,8
Atortut | 100,0 | 101,2 | 107,7 | 114,2 | 116,6 | 116,0 | 120,5 | 123,1 | 123,1 | 123,1 | 123,1 | 123,5 | 123,5 | 124,8 | 124,9 | 125,0 | 125,0
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 101,0 | 103,1 | 105,6 | 107,7 | 108,5 | 109,1 | 107,9 | 113,2 | 113,9 | 115,0 | 115,5 | 119,1 | 117,3 | 117,3 | 117,8 | 118,4
| Ruujorilerineq
Katillugit | 100,0 | 103,6 | 105,9 | 110,6 | 112,7 | 114,7 | 118,4 | 119,7 | 120,6 | 122,4 | 122,0 | 126,9 | 127,4 | 130,2 | 131,7 | 135,9 | 136,0
Atortut | 100,0 | 106,4 | 109,9 | 119,4 | 121,9 | 126,1 | 133,0 | 133,6 | 134,7 | 137,1 | 137,2 | 146,7 | 147,4 | 149,1 | 152,4 | 155,6 | 155,6
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,2 | 103,7 | 105,9 | 107,9 | 108,7 | 110,4 | 112,2 | 113,1 | 114,5 | 113,8 | 115,6 | 116,3 | 119,6 | 120,4 | 125,9 | 126,1
| Innaallagialerineq
Katillugit | 100,0 | 103,8 | 106,8 | 110,3 | 112,7 | 113,0 | 114,0 | 112,9 | 115,3 | 117,6 | 119,8 | 123,2 | 125,2 | 125,6 | 127,9 | 131,6 | 130,9
Atortut | 100,0 | 108,0 | 111,9 | 118,6 | 121,7 | 122,5 | 121,4 | 117,3 | 120,7 | 123,0 | 124,6 | 133,1 | 132,5 | 134,2 | 136,5 | 142,8 | 137,4
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,3 | 104,9 | 107,3 | 109,6 | 109,6 | 111,2 | 111,3 | 113,4 | 115,7 | 118,3 | 119,4 | 122,6 | 122,3 | 124,8 | 127,4 | 129,3

http://bank.stat.gl/prnbyg1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

14. Aningaasanik aningaasaatinillu niuerneq

2014-02-18

Aningaasanik aningaasaatinillu niuerneq

Kalaallit Nunaata aningaasaqarnera ammasorujussuuvoq, aningaasaatit killeqanngitsumik nuunneqarsinnaallutik. Tamanna isumaqarpoq nunani tamalaani ineriartorneq aamma nunarsuaq tamakkerlugu ineriartornermi sunniutit aningaasaqarnermut apeqqutaalluinnartut. Tamanna minnerunngitsumik aningaasaqarnermi atuuppoq, aningaasanik niuerfiit ataatsimuulersinneqariartormata.

Aningaasanik aningaasaatinillu niuerfiit niuerfinnut immikkoortitersimapput, aningaasaqarnikkut ingerlatsinernik assigiinngitsunik neqerooruteqarfiusumi atorfissaqartitsisoqarfiusumilu. Aningaaseriviit assigiinngitsunik periarfissaqartitsillutik aningaasaliinissamut periarfissiipput. Peqatigisaanik aningaaseriviit inunnut inuussutissarsiutinullu siunertanut taarsigassartitsisarput.

Illunik pisinissamut aningaasalersuinermi taarsigassarsisitsisarfiit aqqutigineqakkajupput, ukiut 10-it 30-illu akornanni sivisussusilimmi piffissami sivisuumi akilersorneqartussanik. Kiisalu pisortat inissianik aningaasalersuinermut atatillugu pingaaruteqartuupput.

Aningaaseriveqarneq

Aningaaseriviit akilersuinerpassuarnut pisariitsumik akikitsumillu qulakkeerinneqataapput, assersuutigalugu nioqqutissanik kiffartuussinernillu pisinermut tunisaqarnermullu akisarsianillu akiliinernut atatillugu angerlarsimaffinnit suliffeqarfinnillu ulluinnarni ingerlanneqartartunik. Akiliinerit tamarmik ippinnaateqanngitsumik ingerlanneqarnissaat aningaaseriviit qulakkeertarpaat. Aningaaseriviit saniatigut Post Greenland (Tele Greenland A/S) sineriammi illoqarfinni amerlasuuni tunngaviusumik aningaasaqarnikkut aningaasaqarnikkullu kiffartuussisarpoq.

GrønlandsBANKEN A/S aamma Namminersorlutik Oqartussat isumaqatigiissutaat malillugu tunngaviusumik aningaasaqarnikkut ataqatigiimmik aaqqissuussineq BBB-system-imik taaneqartartoq GrønlandsBANKENip illoqarfinni nunaqarfinnilu ingerlappaa, saniatigullu aamma KNI A/S suleqatigalugu BBB-system-i illoqarfinni nunaqarfinnilu isorliunerusuni atuutsinneqarpoq.

Aamma takukkit nittartakkat: www.post.gl/ aammalu www.pilersuisoq.gl

GrønlandsBANKEN A/S aningaaserivinni kisiartaalluni tamakkiisumik sullissisuuvoq Nuummi qullersaqarfeqarluni aamma Sisimiuni, Ilulissani, Qaqortumi Maniitsumilu immikkoortortaqarluni. Aningaaserivik pillugu paasissutissat takuneqarsinnaapput uani: www.banken.gl

Banknordik Tórshavnimi Savalimmiuni, qullersaqarfeqartoq nunani allani aningaaserivinni kisiartaalluni Kalaallit Nunaanni Nuummi immikkoortortaqarpoq. 2010-mi BankNordik SparBankip Kalaallit Nunaanni immikkoortortaqarfii nangillugit siulersulerpai. BankNordik pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq www.Banknordik.gl alakkaruk.

Kalaallit Nunaanni aningaaserivinnik ingerlatsineq Finanstilsynemit nakkutigineqarpoq. Aningaaserivinnik ingerlatsinermi nakkutilliinerit takuneqarsinnaapput nittartakkami www.finanstilsynet.dk

Qularnaveeqqusiilluni akiligassarsiniartarfiit

Qallunaat Nunaanni qularnaveeqqusiilluni akiligassarsiniartarfiit aqqutigalugit illunik aningaasalersuisarneq Kalaallit Nunaanni 1985-miilli ingerlanneqarpoq. Qularnaveeqqusiilluni akiligassarsiniartarfiit ingerlatsisuusut tassaapput Realkredit Danmark, Nykredit Danmark, DLR Realkredit aammalu BRF Kredit. Paasisaqarnerorusukkuit alakkakkit nittartakkat www.rd.dk, www.nykredit.dk, www.dlr.dk aamma www.brf.dk

Titartagaq 3.1. Taarsigassarsinermi akiitsut sinneri

Najooqutaq: Finanstilsynet

Titartagaq 3.2. Kalaallit Nunaanni, Savalimmiuni aamma Danmarkimi aningaaseriveqarfiit taarsigassarsiarititaat aamma erniarititaat

Najoqqutaq: Aningaasaqarnermut Isumalioqatigiissitap ukiumoortumik nalunaarusiaa 2013

Pisortat taarsigassarsititsisarnerat

Pisortat, pingaartumik Namminersorlutik Oqartussat illunik sanaartorneq tapersersorpaat.

Namminersorlutik Oqartussat aalisartunut, piniartunut savaatilinnullu erniaqanngitsunik akilersugassaanngitsunillu taarsigassarsititsisinnaavoq, aalisarnermi, piniarnermi nunaateqarnermilu siuarsaaneq siunertaralugu.

Greenland Venture A/S

Greenland Venture A/S Kalaallit Nunaanni suliffeqarfiit inuussutissarsiornermik ingerlatsisut aningaasaliiffigisarpai aammali suliffeqarfinnik nutaanik aallartitsinissaq soqutigisaralugu.

Aningaasaliinerit pisarput suliffeqarfik siunissami niuernermi aningaasaqarnikkut ataavartumik ingerlasinnaanera nalilersorneratigut, suliffeqarfinnilu aningaasaqarnikkut ingerlatsinerit siunissami sunniuteqarsinnaasut aningaasaliiffigineqartarput.

Greenland Venture A/S pillugu nittartagaq www.venture.gl alakkaruk.

Aktiat nalingisa ineriartornerat

GrønlandsBANKEN aamma NunaMinerals A/S kalaallini ingerlatseqatigiiffiini OMX-børsenip allattorsimaffianiipput, Nordatlantisk Venture A/S qallunaat OTC-mi allattorsimaffianni www.danskotc.dk -mi takuneqarsinnaavoq.

Nunaminerals A/S aamma Nordatlantisk Venture A/S pillugit nittartakkat www.nunaminerals.com aamma www.nordatlantiskventure.dk alakkakkit.

GrønlandsBANKENip aamma Nunaminerals A/S-ip aktiaataasa nalingi nittartakkami www.nasdaqomxnordic.com -kkut takuneqarsinnaapput.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

KNI A/S, www.pilersuisoq.gl

GrønlandsBANKEN A/S, www.banken.gl

BankNordik A/S, www.banknordik.gl

Aningaasanik Nakkutilliisoqarfik, www.finanstilsynet.dk

Qallunaat Nunaanni aningaasanik qularnaveeqqusiilluni taarsigassarsiniartarfiit, www.rd.dk, www.nykredit.dk, www.dlr.dk aammalu www.brf.dk

Namminersorlutik Oqartussat, www.naalakkersuisut.gl

Tabel 1. Akiitsut sinneruttut pigisanut nalilinnut agguataarneri

| 4.kvt 2004 | 4.kvt 2005 | 4.kvt 2006 | 4.kvt 2007 | 4.kvt 2008 | 4.kvt 2009 | 4.kvt 2010 | 4.kvt 2011 | 4.kvt 2012 | 3.kvt 2013
| Mio. kr.
Akiitsut sinneruttut | 1.157 | 1.246 | 1414 | 1.648 | 2.121 | 2.465 | 2.681 | 2.861 | 3.050 | 3.167
Namminerisamik illuutit | 523 | 645 | 820 | 1.044 | 1.590 | 1.979 | 2.140 | 2.280 | 2.396 | 2.498
Sanaartornermi tapiissutit | 58 | 35 | 34 | 32 | 26 | 13 | 5 | 5 | 4 | 4
Piginneqatigiilluni illuutit | 137 | 190 | 256 | 277 | 221 | 193 | 206 | 232 | 223 | 215
Namminerisamik inaatinik attartortitsineq | 128 | 106 | 89 | 93 | 100 | 101 | 143 | 152 | 161 | 193
Suliffissiaqarneq assassorlunilu suliat | 28 | 5 | 2 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Allaffeqarneq niuernerlu | 273 | 259 | 208 | 196 | 180 | 175 | 183 | 189 | 264 | 255
Inuiaqatigiinnut kulturimullu tunnagsut | 11 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2

Malugiuk: Kisitsisit 2013-meersut 3.kvartalimeersuupput

Najoqqutaq: Finanstilsynet

15. Atualernissaq sioqqullugu paaqqinnittarfiit meeqqallu atuarfii

2013-12-03

Atualernissaq sioqqullugu paaqqinnittarfiit meeqqallu atuarfii

Ulluunerani paaqqinnittarfiit atuarfeqarnerlu Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Nunanullu Avannarlernut Suleqateqarnermut Naalakkersuisoqarfiup ataani inissisimapput.

Ulluunerani paaqqinniffinnut atuarfeqarfinnullu tunngatillugu Naalakkersuisut siunertarisaat tassaavoq taaguutit Meeqqerivitsialak aamma Atuarfitsialak aqqutigalugit meeqqanut inuusuttunullu naleqqiullugu tamakkiisumik isiginnilersinnaanissaq.

Meeqqat 15-it inorlugit ukiullit ulluunerani paarineqartariaqartunut sunngiffimmiluunniit isumagineqartariaqartunut neqeroorutit, tassunga ilanngullugit paarineqarnissamut pisariaqartitsivissunngitsut pinaveersaartitsinermik siunertaqartunik naammattunik neqerooruteqarfiginissaat kommunalbestyrelsit qulakkiigassaraat. Kommunalbestyrelsit ilanngullugu meeqqanut atualertussanut Atuarfitsialammut piareersaatitut sammisassanik neqerooruteqassapput.

Meeqqanut inuusuttunullu ulluunerani paaqqinnittarfiit kommuninit pilersinneqarlutillu ingerlanneqartarput

Kommunip ingerlataanik ulluunerani paarsisartunik angerlarsimaffinni pilersitsisoqarsinnaavoq. Paaqqinnittarfiit taakku aningaasartuutaat kommunit isumagisassaraat, aamma ulluunerani paaqqinnittarfinnut aamma ulluunerani paarsisartunut angajoqqaat akiliuteqartarnerat pineqarpoq.

Ulluunerani paaqqinnittarfiit meeqqallu paarineqartartut amerlassusaat

2012 aallartilaartoq Kalaallit Nunaanni meeraaqqeriviit 23-iupput, meeqqeriviit 36-iullutik kiisalu meeqqeriviit marluiit 38-iullutik. Taakku saniatigut angerlarsimaffinni paaqqinniffiit kommunit ingerlataat 50-iupput. Taakku saniatigut meeqqeriveqarpoq  namminersortunik tallimanik Kommuneqarfik Sermersuummi tamarmik inissisimasut.

Takussutissiaq 2.1-mi meeqqat meeqqerivinniittartut angerlarsimaffinnilu paaqqinnittarfinniittartut amerlassusaat takuneqarsinnaavoq, aamma Takussutissiaq 2-mi sulisut amerlassusaat takuneqarsinnaavoq.

Takussutissiaq 2.1. 2011-mi meeqqat meeqqerivinniittartut aamma angerlarsimaffinni paaqqinnittarfinniittartut

| Kommune Kujalleq | Qeqqata kommunia | Qaasutitsup kommunia | Kommuneqarfik Sermersooq | Katillugit
Angerlarsimaffinni paaqqinniffiit | 0 | 15 | 112 | 36 | 163
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 2 | 102 | 11 | 115
Meeraaqqeriviit | 59 | 53 | 273 | 196 | 581
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Meeqqeriviit | 205 | 213 | 433 | 307 | 1158
Taakkunannga nunaqarfinni | 7 | 26 | 16 | 26 | 75
Meeqqeriviit marluiit | 166 | 360 | 222 | 718 | 1466
Taakkunannga nunaqarfinni | 18 | 60 | 55 | 39 | 172
Pisortat paaqqinniffiutaat allat | 0 | 0 | 7 | 14 | 21
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Meeqqeriviit namminersortut | - | - | - | 113 | 113
Taakkunannga nunaqarfinni | - | - | - | 10 | 10
| Meeqqat pisortatigoortumik paarineqartartut procentinngorlugit
Katillugit | 67% | 76% | 64% | 72% | 70%
Taakkunannga illoqarfinni | 72% | 77% | 73% | 75% | 74%
Taakkunannga nunaqarfinni | 29% | 70% | 38% | 45% | 46%

Najoqqutaq: Najoqqutaq: Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Nunanullu Avannarlernut Suleqateqarnermut Naalakkersuisoqarfik

Takussutissiaq 2.2. 2011-mi meeqqerivinni sulisut angerlarsimaffinnilu paarsisartut

|  |  | Sulisut
| Sulisut katillugit | Angerlassimaffinni paaqqinniffiit | Meeraaqqeriviit | Meeqqeriviit | Meeqqeriviit marluiit | Meeqqeriviit namminersortut
Sulisut katillugit | 910 | 51 | 197 | 260 | 380 | 22
Illoqarfinni | 789 | 17 | 193 | 233 | 326 | 20
Nunaqarfinni | 121 | 34 | 4 | 27 | 54 | 2

Najoqqutaq: Najoqqutaq: Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Nunanullu Avannarlernut Suleqateqarnermut Naalakkersuisoqarfik

Ulluunerani paaqqinnittarfiit meeqqallu paarineqartartut amerlassusaat

2012 aallartilaartoq Kalaallit Nunaanni meeraaqqeriviit 23-iupput, meeqqeriviit 36-iullutik kiisalu meeqqeriviit marluiit 38-iullutik. Taakku saniatigut angerlarsimaffinni paaqqinniffiit kommunit ingerlataat 50-iupput. Taakku saniatigut meeqqeriveqarpoq  namminersortunik tallimanik Kommuneqarfik Sermersuummi tamarmik inissisimasut.

Takussutissiaq 2.1-mi meeqqat meeqqerivinniittartut angerlarsimaffinnilu paaqqinnittarfinniittartut amerlassusaat takuneqarsinnaavoq, aamma Takussutissiaq 2-mi sulisut amerlassusaat takuneqarsinnaavoq.

Takussutissiaq 2.1. 2011-mi meeqqat meeqqerivinniittartut aamma angerlarsimaffinni paaqqinnittarfinniittartut

| Kommune Kujalleq | Qeqqata kommunia | Qaasutitsup kommunia | Kommuneqarfik Sermersooq | Katillugit
Angerlarsimaffinni paaqqinniffiit | 0 | 15 | 112 | 36 | 163
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 2 | 102 | 11 | 115
Meeraaqqeriviit | 59 | 53 | 273 | 196 | 581
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Meeqqeriviit | 205 | 213 | 433 | 307 | 1158
Taakkunannga nunaqarfinni | 7 | 26 | 16 | 26 | 75
Meeqqeriviit marluiit | 166 | 360 | 222 | 718 | 1466
Taakkunannga nunaqarfinni | 18 | 60 | 55 | 39 | 172
Pisortat paaqqinniffiutaat allat | 0 | 0 | 7 | 14 | 21
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Meeqqeriviit namminersortut | - | - | - | 113 | 113
Taakkunannga nunaqarfinni | - | - | - | 10 | 10
| Meeqqat pisortatigoortumik paarineqartartut procentinngorlugit
Katillugit | 67% | 76% | 64% | 72% | 70%
Taakkunannga illoqarfinni | 72% | 77% | 73% | 75% | 74%
Taakkunannga nunaqarfinni | 29% | 70% | 38% | 45% | 46%

Najoqqutaq: Najoqqutaq: Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Nunanullu Avannarlernut Suleqateqarnermut Naalakkersuisoqarfik

Takussutissiaq 2.2. 2011-mi meeqqerivinni sulisut angerlarsimaffinnilu paarsisartut

|  |  | Sulisut
| Sulisut katillugit | Angerlassimaffinni paaqqinniffiit | Meeraaqqeriviit | Meeqqeriviit | Meeqqeriviit marluiit | Meeqqeriviit namminersortut
Sulisut katillugit | 910 | 51 | 197 | 260 | 380 | 22
Illoqarfinni | 789 | 17 | 193 | 233 | 326 | 20
Nunaqarfinni | 121 | 34 | 4 | 27 | 54 | 2

Najoqqutaq: Najoqqutaq: Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Nunanullu Avannarlernut Suleqateqarnermut Naalakkersuisoqarfik

Ulluunerani paaqqinnittarfiit meeqqallu paarineqartartut amerlassusaat

2012 aallartilaartoq Kalaallit Nunaanni meeraaqqeriviit 23-iupput, meeqqeriviit 36-iullutik kiisalu meeqqeriviit marluiit 38-iullutik. Taakku saniatigut angerlarsimaffinni paaqqinniffiit kommunit ingerlataat 50-iupput. Taakku saniatigut meeqqeriveqarpoq  namminersortunik tallimanik Kommuneqarfik Sermersuummi tamarmik inissisimasut.

Takussutissiaq 2.1-mi meeqqat meeqqerivinniittartut angerlarsimaffinnilu paaqqinnittarfinniittartut amerlassusaat takuneqarsinnaavoq, aamma Takussutissiaq 2-mi sulisut amerlassusaat takuneqarsinnaavoq.

Takussutissiaq 2.1. 2011-mi meeqqat meeqqerivinniittartut aamma angerlarsimaffinni paaqqinnittarfinniittartut

| Kommune Kujalleq | Qeqqata kommunia | Qaasutitsup kommunia | Kommuneqarfik Sermersooq | Katillugit
Angerlarsimaffinni paaqqinniffiit | 0 | 15 | 112 | 36 | 163
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 2 | 102 | 11 | 115
Meeraaqqeriviit | 59 | 53 | 273 | 196 | 581
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Meeqqeriviit | 205 | 213 | 433 | 307 | 1158
Taakkunannga nunaqarfinni | 7 | 26 | 16 | 26 | 75
Meeqqeriviit marluiit | 166 | 360 | 222 | 718 | 1466
Taakkunannga nunaqarfinni | 18 | 60 | 55 | 39 | 172
Pisortat paaqqinniffiutaat allat | 0 | 0 | 7 | 14 | 21
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Meeqqeriviit namminersortut | - | - | - | 113 | 113
Taakkunannga nunaqarfinni | - | - | - | 10 | 10
| Meeqqat pisortatigoortumik paarineqartartut procentinngorlugit
Katillugit | 67% | 76% | 64% | 72% | 70%
Taakkunannga illoqarfinni | 72% | 77% | 73% | 75% | 74%
Taakkunannga nunaqarfinni | 29% | 70% | 38% | 45% | 46%

Najoqqutaq: Najoqqutaq: Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Nunanullu Avannarlernut Suleqateqarnermut Naalakkersuisoqarfik

Takussutissiaq 2.2. 2011-mi meeqqerivinni sulisut angerlarsimaffinnilu paarsisartut

|  |  | Sulisut
| Sulisut katillugit | Angerlassimaffinni paaqqinniffiit | Meeraaqqeriviit | Meeqqeriviit | Meeqqeriviit marluiit | Meeqqeriviit namminersortut
Sulisut katillugit | 910 | 51 | 197 | 260 | 380 | 22
Illoqarfinni | 789 | 17 | 193 | 233 | 326 | 20
Nunaqarfinni | 121 | 34 | 4 | 27 | 54 | 2

Najoqqutaq: Najoqqutaq: Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Nunanullu Avannarlernut Suleqateqarnermut Naalakkersuisoqarfik

Ulluunerani paaqqinnittarfiit meeqqallu paarineqartartut amerlassusaat

2012 aallartilaartoq Kalaallit Nunaanni meeraaqqeriviit 23-iupput, meeqqeriviit 36-iullutik kiisalu meeqqeriviit marluiit 38-iullutik. Taakku saniatigut angerlarsimaffinni paaqqinniffiit kommunit ingerlataat 50-iupput. Taakku saniatigut meeqqeriveqarpoq  namminersortunik tallimanik Kommuneqarfik Sermersuummi tamarmik inissisimasut.

Takussutissiaq 2.1-mi meeqqat meeqqerivinniittartut angerlarsimaffinnilu paaqqinnittarfinniittartut amerlassusaat takuneqarsinnaavoq, aamma Takussutissiaq 2-mi sulisut amerlassusaat takuneqarsinnaavoq.

Takussutissiaq 2.1. 2011-mi meeqqat meeqqerivinniittartut aamma angerlarsimaffinni paaqqinnittarfinniittartut

| Kommune Kujalleq | Qeqqata kommunia | Qaasutitsup kommunia | Kommuneqarfik Sermersooq | Katillugit
Angerlarsimaffinni paaqqinniffiit | 0 | 15 | 112 | 36 | 163
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 2 | 102 | 11 | 115
Meeraaqqeriviit | 59 | 53 | 273 | 196 | 581
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Meeqqeriviit | 205 | 213 | 433 | 307 | 1158
Taakkunannga nunaqarfinni | 7 | 26 | 16 | 26 | 75
Meeqqeriviit marluiit | 166 | 360 | 222 | 718 | 1466
Taakkunannga nunaqarfinni | 18 | 60 | 55 | 39 | 172
Pisortat paaqqinniffiutaat allat | 0 | 0 | 7 | 14 | 21
Taakkunannga nunaqarfinni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Meeqqeriviit namminersortut | - | - | - | 113 | 113
Taakkunannga nunaqarfinni | - | - | - | 10 | 10
| Meeqqat pisortatigoortumik paarineqartartut procentinngorlugit
Katillugit | 67% | 76% | 64% | 72% | 70%
Taakkunannga illoqarfinni | 72% | 77% | 73% | 75% | 74%
Taakkunannga nunaqarfinni | 29% | 70% | 38% | 45% | 46%

Najoqqutaq: Najoqqutaq: Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Nunanullu Avannarlernut Suleqateqarnermut Naalakkersuisoqarfik

Takussutissiaq 2.2. 2011-mi meeqqerivinni sulisut angerlarsimaffinnilu paarsisartut

|  |  | Sulisut
| Sulisut katillugit | Angerlassimaffinni paaqqinniffiit | Meeraaqqeriviit | Meeqqeriviit | Meeqqeriviit marluiit | Meeqqeriviit namminersortut
Sulisut katillugit | 910 | 51 | 197 | 260 | 380 | 22
Illoqarfinni | 789 | 17 | 193 | 233 | 326 | 20
Nunaqarfinni | 121 | 34 | 4 | 27 | 54 | 2

Najoqqutaq: Najoqqutaq: Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Nunanullu Avannarlernut Suleqateqarnermut Naalakkersuisoqarfik

Efterskolertarneq

Kalaallit atuartut efterskolernissamut atatillugu namminersorlutik oqartussanut tapiiffigineqarnissaminnut qinnuteqarsinnaapput.

Tapiissutit efterskolimut akiliutigineqartarput. Danmarkimi efterskolertut aamma naalagaaffimmiit kommuniniillu tapiiffigineqartarput. Kalaallit Nunaat Danmarkillu akornanni angalanernut aningaasartuutit namminersorlutik oqartussat akilertarpaat.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Meeqqeriviit, Meeqqat atuarfiit aamma Piareersarfiit pillugit paasissutissat annertunerusut uani takusinnaavatit: www.nanoq.gl

Efterskolertunut tunngasut nittaratakkami uani  takuneqarsinnaapput: www.oqaatsit.gl

Tabel 1. Meeqqat atuarfiini aamma atuarfinni namminersortuni atuartut klassinut agguataarnerat

| 1.-3. klasse | 4.-7. klasse | 8.-10. klasse | Immikkut atyarfuj | Katillugit
| Ukioq atuarfiusoq 2012/13
Katillugit | 2.448 | 3.294 | 2.587 | 469 | 8.798
Illoqarfinni | 2.029 | 2.742 | 2.342 | 435 | 7.548
Nunaqarfinni | 419 | 552 | 231 | 20 | 1.222
Immikkut atuarfik | 0 | 0 | 14 | 14 | 28
| Ukioq atuarfiusoq 2011/12
Katillugit | 2.431 | 3.180 | 2.542 | 400 | 8.553
Illoqarfinni | 2.004 | 2.634 | 2.273 | 372 | 7.283
Nunaqarfinni | 427 | 546 | 255 | 28 | 1.256
Immikkut atuarfik | 0 | 0 | 14 | 0 | 14
| Ukioq atuarfiusoq 2010/11
Katillugit | 2.535 | 3.374 | 2.818 | 422 | 9.149
Illoqarfinni | 2.050 | 2.788 | 2.554 | 395 | 7.787
Nunaqarfinni | 485 | 586 | 250 | 27 | 1.348
Immikkut atuarfik | 0 | 0 | 14 | 0 | 14
| Ukioq atuarfiusoq 2009/10
Katillugit | 2.700 | 3.694 | 2.950 | 470 | 9.814
Illoqarfinni | 2.209 | 3.023 | 2.612 | 415 | 8.259
Nunaqarfinni | 491 | 671 | 338 | 55 | 1.555
Immikkut atuarfik | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Ukioq atuarfiusoq 2007/08
Katillugit | 2.586 | 3.780 | 3.889 | 342 | 10349 2)
Illoqarfinni | 2.095 | 3.097 | 3.522 | 322 | 8.714
Nunaqarfinni | 491 | 683 | 367 | 20 | 1.541
Immikkut atuarfik | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Ukioq atuarfiusoq 2006/07 1)
Katillugit | 2.662 | 3.923 | 4.103 | 414 | 11.131 2)
Illoqarfinni | 2.128 | 3.127 | 3.744 | 378 | 9.377
Nunaqarfinni | 534 | 796 | 343 | 20 | 1.693
Immikkut atuarfik | - | - | 16 | 16 | 16

Malugiuk: Kommunit kisitsisinik nalunaarsuisimannginnerat pissutaalluni 2008/2009-mi kisitsisit ilanngunneqanngillat

Nassuiaat: 1Ukiumi atuarfiusumi 2006/2007 atuartut kingullit 11. klassimi naammassipput 10. klassiullutillu atuarfimmik naammassinnittut aamma naammassillutik, tamanna pivoq Atuarfik pillugu Inatsisartut peqqussutaat nr. 8, 21. maj 2002-meersoq malillugu. 2) Nuuk Internationale Friskolemi atuartut taamaallaat "Katillugit"-mi ilaapput

Najoqqutaq: Inerisaavik, Ilimmarfiaraq aamma Nuuk Internationale Friskole

Tabel 2. Illoqarfinni nunaqarfinnilu meeqqat atuarfiini atuarfinnilu namminersortuni atuartut amerlassusaat

| 1.-3. klasse | 4.-7. klasse | 8.-10. klasse | Immikkut klassit | Katillugit
| Ukioq atuarfiusoq 2012/13
Katillugit 1) | 2.448 | 3.294 | 2.587 | 469 | 8.798
Illoqarfinni | 2.029 | 2.742 | 2.342 | 435 | 7.548
Nunaqarfinni | 419 | 552 | 231 | 20 | 1.222
Immikkut atuarfik | 0 | 0 | 14 | 14 | 14
| Atuarfeqarfiit
Nanortalik illoqarfik | 61 | 72 | 91 | 26 | 250
Nunaqarfinni | 30 | 50 | 9 | 0 | 89
Qaqortoq illoqarfik | 136 | 166 | 159 | 24 | 485
Nunaqarfinni | 2 | 5 | 0 | 0 | 7
Narsaq illoqarfik | 60 | 86 | 76 | 7 | 229
Nunaqarfinni | 10 | 17 | 0 | 0 | 27
Paamiut illoqarfik | 52 | 83 | 85 | 18 | 220
Nunaqarfinni | 7 | 4 | 4 | 0 | 15
Nuuk illoqarfik 1) | 618 | 904 | 639 | 116 | 2.277
Nunaqarfinni | 6 | 13 | 0 | 2 | 21
Maniitsoq illoqarfik | 109 | 171 | 147 | 23 | 450
Nunaqarfinni | 22 | 29 | 17 | 0 | 68
Sisimiut illoqarfik 1) | 268 | 315 | 229 | 63 | 875
Nunaqarfinni | 38 | 44 | 16 | 0 | 98
Kangaatsiaq illoqarfik | 31 | 42 | 37 | 0 | 110
Nunaqarfinni | 44 | 55 | 43 | 4 | 146
Aasiaat illoqarfik | 105 | 160 | 128 | 32 | 425
Nunaqarfinni | 20 | 17 | 6 | 0 | 43
Qasigiannguit illoqarfik | 43 | 73 | 56 | 4 | 176
Nunaqarfinni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Ilulissat illoqarfik | 207 | 225 | 239 | 39 | 710
Nunaqarfinni | 23 | 19 | 6 | 0 | 48
Qeqertarsuaq illoqarfik | 37 | 52 | 38 | 0 | 127
Nunaqarfinni | 3 | 2 | 1 | 0 | 6
Uummannaq illoqarfik | 63 | 77 | 103 | 29 | 272
Nunaqarfinni | 44 | 56 | 32 | 0 | 132
Upernavik illoqarfik | 63 | 80 | 97 | 5 | 245
Nunaqarfinni | 95 | 141 | 64 | 1 | 301
Qaanaaq illoqarfik | 31 | 35 | 33 | 8 | 107
Nunaqarfinni | 8 | 9 | 1 | 0 | 18
Tasiilq illoqarfik | 122 | 170 | 154 | 41 | 487
Nunaqarfinni | 67 | 91 | 32 | 13 | 203
Illoqqortoormiut illoqarfik | 23 | 31 | 31 | 0 | 85
Nunaqarfinni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0

Najoqqutaq: Inerisaavik, Ilimmarfiaraq aamma Nuuk Internationale Friskole

Tabel 3. Ilinniartitsisutut ilinniarsimasut atorfiit amerlassusiligaanerannit procentinngorlugit

| 2008 /2009 1) | 2009 /2010 | 2010 /2011 | 2011 /2012 | 2012 /2013
Immikkoortortaqarfiit | 70,7 | 68,9 | 67,3 | 72,2 | 77
Nuna tamakkerlugu | 67,3 | 70 | 58,2 | 61 | 59,6
Nanortalik | 68,8 | 78,1 | 68,6 | 74,4 | 69,7
Illoqarfimmi | 64,7 | 55,6 | 40 | 35 | 35,7
Nunaqarfinni | 79,3 | 73,1 | 75,4 | 82,5 | 83,3
Qaqortoq | 82,4 | 75,8 | 77,2 | 85,5 | 86,5
Illoqarfimmi | 57,1 | 55,4 | 62,5 | 62,5 | 62,5
Nunaqarfinni | 62,2 | 64,4 | 65,1 | 61,4 | 64,1
Narsaq | 61,5 | 60,5 | 59,5 | 59,5 | 57,6
Illoqarfimmi | 66,7 | 85,7 | 100 | 71,4 | 100
Paamiut | 64,1 | 59,5 | 59 | 69,8 | 85,7
Illoqarfimmi | 70,6 | 58,1 | 58,8 | 67,6 | 86,2
Nunaqarfinni | 20 | 66,7 | 60 | 83,3 | 83,3
Nuuk | 80,1 | 82,4 | 81,3 | 90 | 93
Illoqarfimmi | 81,1 | 83,4 | 83,1 | 91,3 | 94
Nunaqarfinni | 42,9 | 42,9 | 30 | 50 | 57,1
Maniitsoq | 54,4 | 49,3 | 49,5 | 61,4 | 69,6
Illoqarfimmi | 57,1 | 49,2 | 48,6 | 61,6 | 70,9
Nunaqarfinni | 45 | 50 | 52,9 | 60 | 64,3
Sisimiut | 79,3 | 61,9 | 68,8 | 73,5 | 79,8
Illoqarfimmi | 78,1 | 57,9 | 66,4 | 69,4 | 77,1
Nunaqarfinni | 85,7 | 80 | 78,6 | 95,7 | 94,7
Kangaatsiaq | 65,2 | 69,4 | 63,4 | 63,4 | 68,3
Illoqarfimmi | 66,7 | 76,2 | 73,3 | 80 | 73,3
Nunaqarfinni | 64,3 | 64,3 | 57,7 | 53,8 | 65,4
Aasiaat | 87,9 | 84,5 | 76,4 | 87,9 | 96,4
Illoqarfimmi | 88,2 | 86,3 | 77,1 | 92,2 | 100
Nunaqarfinni | 85,7 | 71,4 | 71,4 | 57,1 | 71,4
Qasigiannguit | 57,1 | 80 | 76,9 | 84,6 | 72,7
Illoqarfimmi | 55,6 | 78,3 | 78,3 | 87 | 73,7
Nunaqarfinni | 100 | 100 | 66,7 | 66,7 | 66,7
Ilulissat | 73,1 | 79,8 | 80,7 | 82,2 | 85,8
Illoqarfimmi | 74,7 | 80,2 | 84,2 | 86,3 | 87,6
Nunaqarfinni | 61,5 | 76,9 | 57,1 | 50 | 66,7
Qeqertarsuaq | 92,6 | 95 | 86,4 | 90,9 | 85,7
Illoqarfimmi | 92,3 | 95 | 90,5 | 95,2 | 90
Nunaqarfinni | 100 | 0 | 0 | 0 | 0
Uummannaq | 58,2 | 64,2 | 57,1 | 52,6 | 63
Illoqarfimmi | 56,8 | 73 | 59,4 | 50 | 71,4
Nunaqarfinni | 60 | 53,3 | 54,8 | 55,2 | 53,8
Upernavik | 39,7 | 35 | 36,4 | 40,3 | 46,6
Illoqarfimmi | 75,9 | 64,3 | 65,5 | 75 | 66,7
Nunaqarfinni | 18,4 | 19,2 | 18,8 | 20,4 | 34,8
Qaanaaq | 30,6 | 66,7 | 68,4 | 68,4 | 70
Illoqarfimmi | 40,1 | 66,7 | 73,3 | 73,3 | 75
Nunaqarfinni | 8,6 | 66,7 | 50 | 50 | 50
Ammassalik | 57,5 | 57,3 | 54 | 53,6 | 58,9
Illoqarfimmi | 64,2 | 61,1 | 62,9 | 63,8 | 75
Nunaqarfinni | 47,1 | 51,4 | 39,5 | 38,5 | 35,9
Illoqqortoormiut | 52,9 | 33,3 | 38,9 | 44,4 | 56,3
Illoqarfimmi | 52,9 | 33,3 | 38,9 | 44,4 | 56,3
Ado Lyngep Atuarfia | 100 | 100 | 100 | 100 | 100

Malugiuk: Atuarfinni namminersortuni ilinniartitsisut ilaanngillat.
Nassuiaat: 1) Kommunit kisitsisinik nalunaarsuisimannginnerat pissutaalluni 2008/2009-mi

Najoqqutaq: Inerisaavik

16. Ilinniartitaaneq

2014-07-02

Kalaallit Nunaanni ilinniartitaaneq

Kalaallit Nunaanni ilinniartitaanerup aaqqissuussaanerani siunertaavoq, inuusuttut ilinniartitaanissaat, siunissami sulinissamut tunngaviliisussamik, imminut inuttut ineriartornermik aammalu inuiaqatigiit tassanilu ineriartornermut paasinninnissaq.

1981-mi Namminersornerullutik Oqartussat Inuussutissarsiutinut ilinniartitaanernik tigusimmata naalakkersuinikkut aalajangerneqarpoq inuussutissarsiutinut tunngaviusumik ilinniarnerit tamarmik sapinngisamik Kalaallit Nunaanni ingerlanneqassasut.

1980-ikkut ingerlanerini inuussutissarsiutini pingaarnerni ilinniarfiit nuunneqarput. Ilinniarnermi sungiusarnerit atuagarsornerillu Kalaallit Nunaanni maanna ingerlanneqarput.

Qaqortumi, Narsami, Nuummi, Sisimiuni Ilulissanilu qitiusunik ilinniarfeqarpoq aammalu sinerissami arlalinnik nunap immikkoortuini ilinniarfeqarluni.

Ilinniartitaanerit arlaqartut Kalaallit Nunaata avataani suli ingerlanneqartarput. Tamanna inuussutissarsiutinut ilinniartitaanernut ataasiakkaanut aamma ilinniarfinni sivikinnerusumik sivisunerusumillu ingerlaqqiffiusuni atuuppoq.

Ilinniartoq ilinniarfissamini inuussutissarsiutinut tunngaviusumik ilinniarfimmi aallartissinnaajumalluni suliffeqarfimmik ilinniarfissaminik isumaqatigiissuteqassaaq. Tunngaviusumik ilinniarnerit amerlanersaat ilinniarnertut nikerartutut ingerlanneqartarput, ilinniartoq qitiusumik ilinniarfinni atuagarsorluni sungiusaatigalugulu sulinermi nikerartarluni. Niuernermi allaffissornermilu ukiuni marlunni siullerni ilinniartitsineq niuernermut ilinniarfinni aamma nunap immikkoortuini ilinniarfinni ingerlanneqartarpoq.

Aammattaaq pikkorissartitsinernut tunngasuni ineriartortoqarpoq, qitiusumik ilinniarfiit inuussutissarsiutinut ilinniaqqinnernik annertunerusumik ingerlatsisalermata, pikkorissartitsinernut ataasiakkaanut aammalu immikkoortortalersukkanut qaffakkiartuaartumik ilinniartitsinernut, piginnaalersitsisumik pikkorissartitsinernut assersuutigalugu qaartiterisartutut aammalu entreprenøritut ilinniarnerit, kiisalu Alloriarneq (allaffimmiut ilinniaqqiffiat).

Ilinniarfiit

Inuussutissarsiutinut ilinniartitaanerit Inuussutissarsiornermut, Aatsitassaqarnermut Suliffeqarnermullu Naalakkersuisoqarfiup ISsuliassaqarfiata ataaniipput. Peqqinnissamulli tunngasumik ilinniartitaanerit Peqqissutsimut Attaveqarnermullu Naalakkersuisoqarfimmut inissisimapput, politiitut ilinniartitaaneq politiit pisortaata akisussaaffiatut inissisimalluni.

Kulturimut ilinniartitaanermullu ataatsimiititaliaq Inatsisartut ataani pilersinneqarsimavoq, ilaatigut sulianik inuussutissarsiutinut ilinniartitaanermut tunngasunik suliaqartoq.

Naalakkersuisunut siunnersuisuusartussatut aamma pilersinneqarput Ilinniartitaanermut Siunnersuisoqatigiit kiisalu Piginnaanngorsaqqinnermut Siunnersuisoqatigiit. Piginnaanngorsaqqinnermut Siunnersuisoqatigiit siunertaat tassaavoq inuussutissarsiutinut ilinniartitaanermut piginnaanngorsaqqinneq pillugu Naalakkersuisunut siunnersuinissaq kiisalu suliffeqarnermut aamma inuussutissarsiutinut ilinniartitaanermut tunngasuni suliniutit ataqatigiissarnerulernissaat.

Qitiusumik ilinniarfiit forstanderimit aqunneqarput. Atuarfinnut atatillugu qitiusumik ilinniartitaanermut ataatsimiititaliaqarpoq, ilinniarnerit naammaginartumik qaffasissuseqarnissaat nakkutigalugit qularnaartussaallugit. Qitiusumik Ilinniartitaanermut Ataatsimiititaliaq suliamik ilisimasaqarfiusutut qullersaavoq.

Suliffeqarneq pillugu iluarsartuusseqqinnerup kingunerisaanik kommunit 2006-mi ilitsersuisarfiit Piareersarfinnik taaneqartartut pilersippaat.

Piareersarfeqarnerup siunertaraa suliffissaaleqisut imaluunniit ilinniagaqarniartut ilinniagaqalernissamut imaluunniit suliffeqarnikkut pimoorussillutik peqataalersinnissaannut piareersarnissaat.

Piareersarfiit pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takusinnaavat: www.naalakkersuisut.gl

Inuussutissarsiutinut tunngaviusumik ilinniartitaanerit tassaapput sanaartornermut saviminilerinermullu tunngasut, niuerneq allaffissornermillu ilinniarneq, inuussutissalerineq, isumaginninneq peqqinnissarlu, ilusilersuinermut tunngaviusumik ilinniarnerit, sullissinernut tunngasumik ilinniarnerit kiisalu innaallagisserinermik tunngaviusumik ilinniarnerit. Ilinniarnerit assigiinngitsunik sivisussuseqarput ilinniarnerup suunera apeqqutaalluni.

Ilinniarfiit ingerlaqqiffiusut pinngortitamik ilisimatusarnermik, inuiaqatigiit pillugit ilisimatusarnermik kiisalu silaqassutsikkit pilersitanik ilisimatusarnermik tunngaveqartuupput sivikinnerusumik sivisunerusumilluunniit ilinniarfiullutik taakku saniatigut ilinniarfiit ingerlariaqqiffiusut suliffeqarfinnut aaliangersimanerusumik ilinniarfiupput. Ilinniarfiit ingerlaqqiffiusut ilaat Kalaallit Nunaanni ilinniarneqarsinnaanngillat, ilinniarfiit ilaat taamaallaat Danmarkimi imaluunniit nunani allani ilinniarneqarsinnaapput.

Kalaallit Nunaanni ilinniarfiit

Saviminilerinermik Ilinniarfik, Nuuk

Tassani ilinniartinneqartarput ilaatigut saffiuut, motoorilerisut, svejserisut, nunalerutinik iluarsaasartut, usisaatinik iluarsaasartut, nunakkut angallassissutinik iluarsaasartut, biilinik iluarsaasartut, cykelmekanikerit, timmisartunik iluarsaasartut, marinemotor aamma snescooter mekanikerit, innaallagisserisut, IT-ikiortit, datafagteknikerit, radio-tv-fagteknikerit, elektronikfagteknikerit, automekanikerit, allaffinni atortulerisut, elektrofagteknikerit, film aamma tv produktionsteknikerit assistentillu, quersualerisut assartuisullu, nussugassalerisut, quersuarmi ikiortit aamma assartugaserisut.

Saffiuunut, automekanikerinut, maskinteknik, umiarsuarmi teknik, køleteknik, elteknik aamma automamekanikinut pikkorissartitsisoqarlunilu ilinniartitsisoqaqqittarpoq.

Saviminilerinermik Ilinniarfik pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takusinnaavat: www.jernmetalskole.gl aamma www.kti.gl

Sanaartornermik Ilinniarfik, Sisimiut

tassunga ilanngullugu Teknikikkut ilinniarnertuunngortoorniarfik

Tassani ilinniartinneqartarput ilaatigut sanasut/pequsiortut, ruujorilerisut,

illunik qalipaasartut aamma qaartiterisut entreprenørillu.

Ukununnga pikkorissaasoqartarpoq: toqqavissanut kuutsiviliorneq, qalialiorneq, teknik atorlugu ussissaaneq, kiassaatinik uuliatortulerineq, paaviaaneq, glasfiberiliineq aamma umiatsianik aserfallatsaaliineq.

Sanaartornermik Ilinniarfik pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takusinnaavat: www.sanilin.gl aamma www.kti.gl

2011-mi januarip aallaqqaataani Saviminilerinermik ilinniarfik aamma Sanaartornermik ilinniarfik kattupput, tamatuma kingunerisaanik ilinniarfiit pineqartut ataatsimik ittoqalerput ataatsimillu siulersuisoqalerlutik. Kalaallit Nunaanni Teknikimik Ilinniarfimmik taaguuteqalerluni tuluttut Tech College Greenlandimik taaguuteqarpoq.

Niuernermik Ilinniarfik, Nuuk aamma Qaqortoq

Tassani ilinniartinneqartarput ilaatigut niuernerup allaffissornerup iluani assistentit, HHX, akademikerisut ilinniarnerit, nunani tamalaani niuerneq nittarsaanerlu, Aningaasanik nukissanillu aqutsineq, Aningaasaqarnermik Siunnersuineq, IT-mik aqutsineq, inatsisinut tunngasunik suliaqarneq, Serviceøkonom I takornariaqarnermik immikkut sammisaqartoq, aningaasarsiorneq aamma ilitsersuisut.

Niuertarfinni allaffinnilu sulisunut ilinniaqqinnerit aamma akademimerkonomitut pikkorissarnerit kiisalu sulianik sammisunik arlalinnik pikkorissaasoqartarpoq.

Niuernermik Ilinniarfiit pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartakkat uku takusinnaavatit: www.ninuuk.gl aamma www.niqaq.gl

Inuussutissalerinermik Ilinniarfik INUILI, Narsaq

Tassani ilinniartinneqartarput ilaatigut igasut, saqisut, saaffiginnittarfimmiut, nersutinik toqoraavimmi sulisut, iffiortut, iggavimmi ikiortit, cafeteriami kantiinamilu ikiortit aamma akunnittarfinni takornariartitsinermilu ikiortit.

Inuussutissalerinerup iluani nalinginnaasumik inuussutissalerinermik, nioqqutissiornermik avatangiisillu pillugit ilinniaqqinnerit neqeroorutigineqartarput.

Inuili pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takusinnaavat: www.inuili.com

Imarsiornermik Ilinniarfik, Nuuk

Tassani ilinniartinneqartarput ilaatigut aalisariutini naalagaassat 1. aamma 3. grad kiisalu kystskipperit.

Imarsiortunut naalagassatullu ilinniarsimasunut arlalinnik ilinniartitsisoqaqqittarpoq kiisalu nuannaariutinik angallataatilinnut yacktskipperinullu atuartitsisoqarluni misilitsitsisoqartarluni.

Imarsiornermik Ilinniarfik pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takusinnaavat: www.imarsiornermik.gl

Umiarsuarnik isumaginninnermik ilinniartitaanerit, Royal Arctic Line A/S aamma Aarhus Eksport akademi eller Vejle Handelsskole, Grønland og Danmark

Tassani ilinniartinneqartarput ilaatigut Shippinngimik ilinniarneq, Akademimerkonomit, Allaffimmiut, IT-Support, Nunalerutinik iluarsaasartut, Quersualerisut assartuisartullu, Saffiuut, Assartugalerisut, Skibsofficerit, Skibsmekanikerit aamma Umiarsuarni igasut.

Perorsaanermik Ilinniarfik, Ilulissat

Tassani ilinniartinneqartarput ilaatigut Perorsaasut, Socialassistentit aamma Isumaginninnermi ikiortit. Perorsaanerup allallu isumaginninnermi perorsaanerup iluani sulisunut allanut ilinniartitseqqinnerit neqeroorutigineqartarput.

Perorsaanermik Ilinniarfik pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takusinnaavat: www.pi.sps.gl

Peqqissaanermik Ilinniarfik, Nuuk

Tassani ilinniartinneqartarput ilaatigut Peqqissaasut, Peqqissaanermik suliaqartut, Peqqinnissamut assistentit, Peqqinnissamut ikiortit aamma Portørit annaassiniartartut.

Paaqqutarinninnerup iluani sulisunik ilinniartitseqqinnerit neqeroorutigineqartarput.

Peqqissaanermik Ilinniarfik pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takusinnaavat: www.pi.gl

Eqqumiitsuliornermik Ilinniarfik, Nuuk

Assilialiornermut ilinniarfinni, eqqumiitsuliornermi ilinniarfissuarni, atisanik ilusilersuinermut ilinniarfinni assigisaannilu ilinniartutut ingerlaqqinnissamut aningaasatigut tapiiffigineqarnissamik qinnuteqarnissamut pisariaqarpoq.

Politiit Ilinniarfiat, Nuuk

Tassani politiit ilinniartinneqartarput.

Politiinik ilinniartitseqqinnerit neqeroorutigineqartarput.

Politiit Ilinniarfiat pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takusinnaavat: www.politi.gl/psk

Upernaviarsummi Nunalerinermik Ilinniarfik, Qaqortoq

Savaatilissatut, tunisassiornissamut gartneritut aamma naatitsivinni gartneritut ilinniartitaanerit ingerlanneqarput.

Upernaviarsummi Nunalerinermik Ilinniarfik pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takusinnaavat: www.nunalerineq.gl

Ilisimatusarfik, Nuuk

Ilisimatusarfimmi uku ilinniarneqarsinnaapput Meeqqat atuarfiini ilinniartitsisoq, Oqaluttuarisaanermik Upperisarsiornermik aamma Inuiaqatigiilerinermi Ilinniarnertuunngorniarfinni ilinniartitsisoq, Tusagassiortoq, Nutserisoq, Isumaginninnermik siunnersorti aamma Peqqissaasoq. Inuiaat piorsarsimassusaasalu oqaluttuarisaanerat, Inuiaqatigiilerineq, Oqaasilerineq, Atuakkialerineq Tusagassiuutilerinerlu aamma Upperisarsiorneq ilinniarneqarsinnaapputtaaq.

Ilisimatusarfik pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takusinnaavat: www.uni.gl

ARTEK Issittumi Ingeniøri, Sisimiut aamma Lyngby

Issittumi teknologi immikkut sammillugu ingeniøritut ilinniarfik.

Issittumi pissutsit pillugit pikkorissarnerit isumasioqatigiinnerillu ingerlanneqartarput.

Issittumi Ingeniøritut ilinniarfik, ARTEK, pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq unga takusinnaavat: www.sanilin.gl

Ilinniartitaaneq pillugu paasissutissat

Internetikkut nittartakkami SUNNGUmi ilinniartitaaneq pillugu paasissutissat pissarsiarineqarsinnaapput. Sammisat makku pillugit paasissutissat tassani nassaarineqarsinnaapput:

·         Ilinniagaqarniarluni qinnuteqarneq

·         Ilinniagaqarnersiutit

·         Kalaallit Nunaanni ilinniartitaanermut akueritinneq

·         Danmarkimi ilinniartitaanermut akueritinneq

·         Kalaallit Nunaata Danmarkillu avataani ilinniagaqarniarluni periarfissat

·         Tunniussiffissatut killissarititat, akissuteqarfissatut nalunaarfissarititat il.il.

·         Qinnuteqarnissamut immersuiffissat ilitsersuutillu qarasaasiakkut aaneqarsinnaasut

·         Kalaallit Nunaanni ilinniarfiusinnaasut nalunaarsorsimaffiat

·         Danmarkimi ilinniarfiusinnaasut nalunaarsorsimaffiat

Qulaani pineqartut sukumiinerusumik uani takuneqarsinnaapput: www.sunngu.gl

Ilinniagaqarnermut paasissutissat Naatsorsueqqissaartarfimmit suliat

Naatsorsueqqissaartarfik Ilinniagaqarnersiuteqartitsivimmit Ilinniartitaanermut, Ilageeqarnermut, Kultureqarnermut Naligiissitaanermullu Naalakkersuisoqarfiup ataaniittumit Naatsorsueqqissaartarfik Kalaallit Nunaanni avataaniluunniit piginnaanngortitsisussanik ilinniartunut paasissutissanik pisarpoq. Paasissutissat Naatsorsueqqissaartarfimmi nalersorneqariarlutik ilinniagaqarnermut kisitsisitigut paasissutissiarineqartarput. Paasissutissat periutsillu pillugit annertunerusumik paasisaqarusukkuit Ilinniartitaanermut paasissutissani Naatsorsueqqissaartarfimmit ukiumoortumik saqqummiunneqartartumi pineqarsinnaapput.

Naatsorsueqqissaartarfimmit kisitsitsisinik paasissutissat UNESCO'p malittarisassiai ISCED2011-it malillugit suliarineqartalerput. Tamatuma kingulerisaanik ilinniarfiit ukununnga immikkoortiterneqarsinnaalerput, inuussutsissarsiutinik tunngaviusumik ilinniarnerit (sivisunerpaamik ukiut marluk), bacheloritut nalilimmik akunnattumik sivisussusilimmik ilinniarnerit kiisalu kandidatitut nalilimmik sivisuumik ilinniarnerit.

Ilinniarnertuunngorniarfiit aamma tunngaviusumik inuussutissarsiutinik ilinniarfiit

2013-mi inuusuttut ilinniarfiini ilinnialersut 57 procentii tunngaviusumik inuussutissarsiutinik ilinniarfinni aallertipput 43 procentit ilinniarnertuunngorniarfinni aallartittut.

Titartakkami 5.1-mi takuneqarsinnaavoq 2013-mi ilinnialerfiinut immikkoortinnerat.

Titartagaq 5.1. 2013-mi tunngaviusumik inuussutissarsiutinik ilinnialersut aamma ilinniarnertuunngorniarlutik aallartittut

EUD = tunngaviusumik inuussutissarsiutinik ilinnialersut GU = ilinniarnertuunngorniarlutik aallartittut

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tunngaviusumik inuussutissarsiutinik ilinniarlutik aallartittut arnat angutillu amerlaqatigiiginnapajaarput. Ilinniarnertuunngorniarlutik aallartittut 61 procentii arnaapput.

Ingeniøritut ilisimatusaatit, tunisassiorneq, sanaartornerlu tunngaviusumik inuussutissarsiutinik ilinniarfinni ilinnialertunit pilerigineqarnerpaajupput.

Inuusuttut ilinniarfii

2013-mi 389-it tunngaviusumik inussutissarsiutinik ilinniarfinni naammassipput 334-illu ilinniarnertuunngorlutik.

Takussutissiaq 6.1. 2003-2013-mi ilinniartut

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Tunngaviusumik inuussutissarsiuti-nik ilinniarfinni |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Aallartittut        | 781 | 692 | 612 | 716 | 723 | 787 | 808 | 873 | 972 | 922 | 867
Ilinniartut         | 1258 | 1057 | 1084 | 1246 | 1311 | 1412 | 1386 | 1379 | 1422 | 1343 | 1301
Uniinnartut       | 435 | 444 | 307 | 322 | 326 | 337 | 413 | 465 | 403 | 496 | 408
Naammassisut    | 373 | 278 | 246 | 265 | 295 | 309 | 332 | 319 | 390 | 410 | 389
Ilinniarnertuun-ngorniarfinni |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Aallartittut        | 356 | 383 | 430 | 399 | 419 | 537 | 585 | 575 | 639 | 696 | 651
Ilinniartut         | 675 | 682 | 776 | 799 | 833 | 929 | 1048 | 1122 | 1240 | 1319 | 1272
Uniinnartut       | 189 | 183 | 164 | 214 | 180 | 235 | 240 | 246 | 252 | 273 | 318
Naammassisut    | 158 | 153 | 146 | 183 | 199 | 206 | 204 | 236 | 275 | 314 | 334

Malugiuk: Kisitsisit ukiut naanneranneersuupput. Inuit ilaat arlaleriarlugit kisitsisinut ilanngunneqarsimasinnaanerat immikkut maluginiagassaavoq, tassa ukiumi ataatsimi Ilinniartunut aamma Aallartittunut ilanngunneqartarmata. Inuk ataaseq aamma ukiumi ataatsimi Aallartittunut ilanngunneqarsimasinnaavoq taamatuttaaq Uniinnartunut taamatut pisoqarsimappat taanna ilinniarfimmi ataatsimi pisimasinnaavoq imaluunniit ilinniarfinni arlalinni. Kisitsisit ukiuni kingullerneersut kisitsisaagallarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma http://bank.stat.gl

3.606-it 2003-miit 2013-mut tunngaviusumik inuussutissarsiutinik ilinniarlutik naammassisimapput piffissami tassani 2.408-it ilinniarnertuunngorsimasut.

Ukiuni kingullerni ilinniarlutik aallartittut, ilinniartut, uniinnartut aamma naammassisut ikilisimapput. Ilinniarnertuunngorniarfinni aallartittuni ilinniartunilu aamma taamaappoq, kisianni uniinnartut naammassisullu amerlatsissimapput.

Inersimasut inuusuttunut ilinniarfiinni

Tunngaviusumik inuussutissarsiutinik ilinnialersut (EUD)agguaqatigiissillugu Ilinniarnertuunngorniarlutik aallartittunit (GU) ukioqqortunerupput, tamanna titartaganngorlugu ersersinneqarpoq.

Titartagaq 7.1. 2003-miit 2013-mut ilinnialersut agguaqatigiissillugu ukiorisartagaat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma http://bank.stat.gl

2013-mi inuussutissarsiutinik ilinnialersut agguaqatigiissillugu ukiup naanerani 26-nik ukioqarput, ilinniarnertuunngorniarlutik aallartissimasut agguaqatigiissillugu 20-nik ukioqartut.

2013-mi peqqissutsimut atugarissaarnermullu tunngasunik ilinniarlutik aallartittut agguaqatigiissillugu ukioqqortunerpaajupput tassa 30-it missaanik ukioqarsimammata. Paasissutissalerinermik aamma paasissutissalerinermut teknikkimut tunngasunik ilinnialertut tunngaviusumik inuussutissarsiutinik ilinnialersunit ukiukinnerpaajusimapput agguaqatigiissillugu 24-nik ukioqarsimagamik.

Kisitsisit Ilinniarfinnut ingerlaqqiffiusunut tunngasut 2014-mi aggustip 28-iani nutartissapput.

Ilinniarfiit ingerlaqqiffiusut

2012-mi ilinniarfinni ingerlaqqiffiusuni 210-it naammassisimapput, taakkungannga amerlanerpaajullutik professionsbachelorinngorlutik 98-it naammassisimapput.

Tabel 8.1. 2003-mit 2012-mut ilinniarfinni ingerlaqqiffiusuni ilinniartut

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Sivikitsumik ingerlaqqiffiusuni ilinniarfiit |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Aakkartittut       | 60 | 51 | 83 | 60 | 64 | 88 | 75 | 77 | 75 | 83
Ilinniartut         | 129 | 77 | 79 | 95 | 98 | 109 | 112 | 101 | 110 | 89
Uniinnartut       | 26 | 35 | 35 | 31 | 35 | 40 | 33 | 45 | 35 | 52
Naammassisiut   | 83 | 42 | 30 | 16 | 28 | 27 | 36 | 42 | 32 | 44
Bachelor |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Aallartittut        | 84 | 72 | 89 | 89 | 102 | 94 | 122 | 137 | 124 | 152
Ilinniartut         | 166 | 161 | 186 | 212 | 215 | 226 | 254 | 293 | 299 | 299
Uniinnartut       | 31 | 41 | 38 | 36 | 66 | 61 | 57 | 64 | 76 | 101
Naammassisut    | 12 | 21 | 28 | 24 | 34 | 20 | 36 | 39 | 33 | 41
Professions-bachelor |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Aallartittut        | 155 | 164 | 150 | 176 | 155 | 201 | 173 | 237 | 277 | 257
Ilinniartut         | 401 | 365 | 356 | 415 | 415 | 443 | 452 | 521 | 599 | 660
Uniinnartut       | 75 | 85 | 70 | 80 | 85 | 85 | 79 | 94 | 91 | 100
Naammassisut    | 51 | 71 | 54 | 63 | 73 | 82 | 72 | 79 | 106 | 98
Kandidat |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Aallartittut        | 32 | 34 | 32 | 29 | 40 | 25 | 37 | 45 | 39 | 38
Ilinniartut         | 123 | 105 | 96 | 94 | 109 | 101 | 99 | 103 | 122 | 112
Uniinnartut       | 25 | 20 | 15 | 9 | 7 | 9 | 8 | 6 | 9 | 18
Naammassisut    | 18 | 28 | 18 | 21 | 21 | 22 | 28 | 31 | 9 | 27
Professions-kandidat |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Aallartittut        | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | -
Ilinniartut         | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 1
Uniinnartut       | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Naammassisut    | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -

Malugiuk: Kisitsisit ukiut naanneranneersuupput. Inuit ilaat arlaleriarlugit kisitsisinut ilanngunneqarsimasinnaanerat immikkut maluginiagassaavoq, tassa ukiumi ataatsimi Ilinniartunut aamma Aallartittunut ilanngunneqartarmata. Inuk ataaseq aamma ukiumi ataatsimi Aallartittunut ilanngunneqarsimasinnaavoq taamatuttaaq Uniinnartunut taamatut pisoqarsimappat taanna ilinniarfimmi ataatsimi pisimasinnaavoq imaluunniit ilinniarfinni arlalinni. Kisitsisit ukiuni kingullerneersut kisitsisaagallarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma http://bank.stat.gl

2012-mi ilinniarfinni ingerlaqqiffiusuni naammassisut arnat angutinit amerlanerungaatiarput. Sivikitsumik ingerlaqqiffiusuni ilinniarfinni ilinniarlutik naammassisut 60 procentii arnaapput. Bacholerinngortut 68 procentii arnaapput professionsbachelorinngortut 83 procentii arnaasut. Kandidatit 63 procentii arnaapput.

Ilinniarfiit ingerlaqqiffiusut qaffasissusaat apeqqutaallutik ilinniartoqarput. Takussutissiami 8.2-mi tamanna ersersinneqarpoq.

Tabel 8.2. 2012-mi ilinniaqqiffinni ilinniartut ilinniarfiit qaffasissusaanut ilinniakkallu suussusaanullu immikkoortillugit

| Sivikitsumikinuussutis-sarsiutiga-lugu ilinni-aqqiffiit   | Bachelorit | Professions-bachelorit | Kandidatit | Professions-kandidatit
1 Ilinniartitaanermut tunngasut | 0 | 2 | 243 | 2 | 0
2 Eqqumiitsuliorneq aamma humaniora | 6 | 80 | 14 | 19 | 0
3 Inuiaqatigiinik ilisimatusaaatit, tusagassiorneq paasissutissiinermilu teknikki | 0 | 125 | 32 | 57 | 1
4 Inuussutissarsiorneq, allaffissorneq aamma inatsisilerineq | 61 | 36 | 6 | 7 | 0
5 Pinngortitamik ilisimatusaatit, matematik aamma naatsorsuuserineq | 0 | 8 | 0 | 4 | 0
6 Paasissutissiinermi attaveqaqatigiinnermilu teknologiit | 2 | 6 | 3 | 2 | 0
7 Ingeniøritut ilisimatusaatit, tunisassiorneq aamma sanaartorneq | 19 | 7 | 95 | 4 | 0
8 Nunalerineq, aalisaneq aamma veterinær | 0 | 3 | 0 | 1 | 0
9 Peqqissuuneq inuummarinnerlu | 1 | 30 | 262 | 14 | 0
10 Kiffartuussineq | 0 | 2 | 5 | 2 | 0
Katillugit | 89 | 299 | 660 | 112 | 1

Malugiuk: Ukiup naaneranit kisitsisit.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma http://bank.stat.gl

Inuussutissarsiutinik sivikitsumik ilinniaqqiffiinni niuernermik aamma allaffissornermik ilinniarfiit ilinniartoqarnerpaapput. Peqqissaasunngorniat ilinniartitsisunngorniallu professionsbachelorinngornianit ilinniartoqarnerpaapput. Humanistiusumik atuartut aamma inuiaqatigiinik ilisimatusartut bachelorinngorniartunit aamma kandidatinngorniartunit ilisimatusarfigineqarnerpaapput.

Innuttaasut ilinniarsimassusaat

2002-mit 2012-mut Kalaallit Nunaanni innuttaasut meeqqat atuarfiannit qaffasinnersumik ilinniarsimasut amerleriarsimaqaat, ukiut taakku ingerlaneranni 14.781-nik ilinniarsimasut amerleriarsimapput. Innuttaasut 17-nik ukioqalereersimasut 34 procentii ilinniagaqarsimapput. Tunngaviusumik inuussutissarsiutigalugu ilinniarfinni, ilinniarfinnut ingerlaqqinnissamut piareersarfinni aamma ilinniarfinni ingerlaqqiffiusuni ilinniartut amerlassusaat qaffassimapput.

Titartagaq 9.1. 2002-mit 2012-mut innuttaasut nunaqavissut ilinniaqqiffinni ilinniarsimasut amerlassusaat, ilinniarsimassusaanut immikkoortillugit

Malugiuk: KVU = sivikitsumik ilinniaqqiffiit (sivisunerpaamik ukiut marluk). Professionsbachelorit bachelorinut ilaapput. Ph.D-eersimasut, dorandit kandidatinut ilaapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma http://bank.stat.gl

2012-ip naanerani inuit 4.618-it ilinniaqqissimapput, sivikitsumik ilinniaqqissimapput assersuutigalugu sivikitsumik ilinniaqqiffinni ilinniarsimasut akademiøkonomit Niuernermi Ilinniarfinni ilinniarsimasut, peqqissaasut bacheloriutut ilinniarsimasut aamma kandidatitut ilinniarsimasut assersuutigalugu nakorsat.

Ilinniarsimassutsit immikkoortiternerinut ilinniarsimasat qaffasissusaat pingaarnerpaasimavoq.

Takussutissiami 9.1-mi 2002-miit 2012-mut Kalaallit Nunaanni ilinniarsimassutsit qaffasissusaat tunngavigalugit immikkortiterneqarsimapput

Takussutissiaq 9.1. 2002-mit 2012-mut innuttaasut ilinniarsimassusaat, ilinniarsimasat qaffasissusaanut immikkoortillugit

| 2002 | 2004 | 2006 | 2008 | 2010 | 2012
Meeqqeriviit aamma meeqqat atuarfiat 1) | 15.763 | 15.327 | 14.756 | 13.990 | 13.581 | 13.048
Meeqqat atuarfiannik naammassinnissimasut | 29.442 | 29.362 | 29.327 | 29.198 | 29.100 | 28.541
Ilinniarnertuut | 1.066 | 1.166 | 1.217 | 1.301 | 1.536 | 1.783
Inuussutissarsiutinik ilinniagallit | 6.902 | 7.246 | 7.376 | 7.562 | 7.905 | 8.179
Nalinginnaasumik ilinniaqqissimasut | 23 | 55 | 92 | 139 | 163 | 198
Inuussutissarsiutinik ilinniagaqaqqissimasut | 3 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3
Sivikitsumik ilinniaqqissimasut | 0 | 0 | 0 | 7 | 34 | 32
Sivikistumik inuussutissarsiummik ilinniaqqissimasut | 759 | 841 | 874 | 894 | 924 | 992
Bachelorit | 100 | 135 | 144 | 154 | 175 | 213
Professionsbachelorit | 1.916 | 2.083 | 2.038 | 2.069 | 2.239 | 2.382
Kandidatit | 666 | 710 | 782 | 818 | 897 | 926
Professionskandidatit | 14 | 16 | 15 | 29 | 27 | 36
Ph.d.-eersimasut aamma doktoruinngorsimasut | 22 | 24 | 23 | 30 | 31 | 37
Katillugit | 56.676 | 56.969 | 56.648 | 56.194 | 56.615 | 56.370

Nassuiaat 1) meeqqat meeqqeriviit avataani paarineqartartut tassunga ilanngunneqarput

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma http://bank.stat.gl

Naatsorsueqqissaartarfik Kalaallit Nunaanni ilinniarsumassuseq annertuumik suliaqarfigisimavaa, ISCED2011 nunat tamalaat malittarisassaat malillugu ilinniarsimassutsip misissuiffiginera suliarineqarpoq. Tamanna tunngavigalugu inuit ataasiakkaat ilinniarsimassusaanut immikkoortinneqarsinnaalerput ilinniarsimassuserlu paasinarnerulerluni.

Ilinniarsimassutip ilinniarfinnut immikkoortiternerat tabel 9.2-mi takuneqarsinnaavoq.

Tabel 9.2. 2002-miit 2012-mut ilinniarsimassuseq, inuit ilinniarfigisimasaanut immikkoortillugit

Ilinniagaqarsimasut inuit ilinniarfigisimasaannut ukiunullu immikkoortillugit | 2002 | 2004 | 2006 | 2008 | 2010 | 2012
001 Tunngaviusumik ilinniagassat      | 1.144 | 1.269 | 1.388 | 1.537 | 1.848 | 2.074
002 Atuarsinnaassueq aamma kisitsisinnaassueq   | 32.270 | 32.232 | 32.127 | 31.799 | 31.541 | 30.845
003 Inuttut ineriartorneq              | 12.750 | 12.229 | 11.697 | 11.109 | 10.825 | 10.495
011 Ilinniartitsineq | 676 | 744 | 716 | 776 | 801 | 872
021 Eqqumiitsuliorneq                | 132 | 146 | 163 | 174 | 176 | 184
022 Fagit humanistiskiusut           | 34 | 42 | 58 | 74 | 74 | 81
023 Oqaatsit      | 108 | 134 | 163 | 181 | 200 | 210
031 Inuiaqatigiit pissusaanik ilisimatusarneq   | 180 | 190 | 209 | 243 | 271 | 317
032 Tusagassiorneq aamma paasissutissiinermut teknologi  | 71 | 71 | 74 | 77 | 87 | 95
041 Inuussutissarsiutit aamma allaffissorneq  | 2.074 | 2.223 | 2.212 | 2.250 | 2.372 | 2.507
042 Inatsisilerineq | 95 | 118 | 122 | 113 | 124 | 132
051 Uummassutsinik ilisimatusarneq   | 25 | 35 | 43 | 46 | 44 | 42
052 Avatangiisit   | 2 | 2 | 2 | 3 | 4 | 4
053 Fysik        | 45 | 45 | 62 | 60 | 61 | 61
054 Matematik    | 5 | 7 | 8 | 8 | 7 | 7
061 Paasissutissalerinermut attaveqaqatigiinnermullu teknologii | 118 | 142 | 168 | 175 | 201 | 206
071 Ingeniør aamma teknik           | 1.648 | 1.670 | 1.652 | 1.650 | 1.713 | 1.705
072 Tunisassiorneq aamma tunisassiornermut teknologi         | 811 | 864 | 860 | 865 | 901 | 951
073 Illussanik titartaaneq aamma sanaartorneq  | 967 | 1.031 | 986 | 1.008 | 1.033 | 1.062
081 Nunalerineq   | 44 | 46 | 56 | 59 | 67 | 75
082 Orpipassualerineq               | 2 | 2 | 0 | 3 | 5 | 3
083 Aalisarneq    | 445 | 441 | 429 | 428 | 427 | 455
084 Veterinær     | 7 | 5 | 5 | 6 | 8 | 8
091 Peqqissuuneq | 771 | 799 | 763 | 737 | 842 | 843
092 Inuulluataarneq                  | 1.316 | 1.521 | 1.659 | 1.746 | 1.868 | 1.990
101 Inunnik kiffartuussineq           | 314 | 303 | 312 | 323 | 352 | 342
102 Eqqiluisaarneq aamma sullivinni avatangiisit | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
103 Isumannaatsuuneq aamma illersornissaq  | 92 | 87 | 85 | 93 | 76 | 78
104 Assartuineq angallassinerlu        | 530 | 571 | 629 | 651 | 687 | 726
Katillugit                            | 56.676 | 56.969 | 56.648 | 56.194 | 56.615 | 56.370

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma http://bank.stat.gl

Kisitisit Naatsorsueqqissaartarfiup kisitsisaasiviani aamma pissarsiarineqarsinnaapput. Tassani kisitsisit assigiinngitsorpassuit pissarsiarineqarsinnaapput.

17. Ilisimatusarneq

2013-12-06

Ilisimatusarneq ilaalu ilanngullugit

Ilisimatusarneq inuiaqatigiit ineriartornerannut atugarissaarneranullu pingaaruteqartorujussuuvoq. EU-mi nunat ilisimatusarnermut ineriartortitsinermullu aningaasartuutitik tamarmiusut tunisassiornerup nalingisa (bruttonationalprodukt) 1 procentiinut qaffatsinniarpaat.

Kalaallit Nunaat anguniakkamut taama ittumut pisussaaffilernikuunngilaq, kisianni ilisimatusarnermi ingerlatat ineriartortinnissaannut ingerlatsinissaq oqaasertalerneqarsimavoq.

Kalaallit Nunaanni ilisimatusarneq marlunnut annertuunik imalinnut immikkoortinneqarsinnaavoq;

·         Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiinut tunngasut aamma silap pissusaanut tunngasut

·         Aningaasarsiornikkut pisariaqartitat pillugit ilisimatusarneq europamiunillu imaluunnit nunarsuaq tamakkerlugu soqutigineqartunik tunngaviusumik ilisimatusarneq.

Kalaallit Nunaanni ilisimatusarnikkut ingerlatsineq

1993-ip aallartinnerani Kultureqarnermut, Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu Naalakkersuisoqarfimmi ilisimatusarneq suliassaqarfittut pilersinneqarpoq. Peqatigisaanik Kalaallit Nunaanni ilisimatusarnikkut ingerlatsineq naalakkersuisoqarfiup akisussaaffigilerpaa. Taanna Ilisimatusarnikkut Ingerlatsineq pillugu Nassuiaat Iliuusissanillu Pilersaarut 1998-2000-mut 1997-mi Inatsisartut ukiakkut ataatsimiinneranni saqqummiunneqartumi allaaserineqarpoq. Nassuiaat Kalaallit Nunaanni ilisimatusarnikkut siunertanik kiisalu ilisimatusarnermi pimoorussassanik arlalinnik siunnersuutinik imaqarpoq.

Nunatsinni ilisimatusarfigineqarsinnaasut makkuupput:

·         Ilisimatusarfik, taanna kalaallit oqaasiinik atuakkiaannillu kiisalu issittumi kulturikkut inuiaqatigiissutsikkullu pissutsinik ilisimatusarfiuvoq.

·         Pinngortitaleriffik, Pinngortitaleriffik ilisimatusarneq tunngavigalugu Kalaallit Nunaata piusuussutai uumassusillit piujuaannartuaannartumik piniarneqartarnissaannik aqqutissiuusisarpoq. Pinngortitaleriffimmit avatangiisit aamma uumassusillit assigiinngitsitaartut amerlassusiisa qulakkeerneqartussaapput 

·         Silap Pissusianik Ilisimatusarfik tassaavoq ilisimatusarnikkut silap allanngoriartornerata issittup imartaanut sunniutigisinnaasaanik misissuineq, kuunnut, tatsinut imarnersanut, nunamut taamatuttaaq innuttaasunut sunniuteqarnera - malittuanillu iliuusissanik pinaveersaartitsinermullu naleqqussaaneq.

·         Nunatta Katersugaasiviani Allagaateqarfianilu kulturikkut oqaluttuarisaanerup uppernarsaaserneqarnissaanut ilisimatusartoqarpoq.

·         Naatsorsueqqissaartarfiup ilaatigut inuiaqatigiinnik ilisimatuussutsikkut misissuineq ingerlataraa.

·         Center for Arktisk Teknologi (ARTEK) ilisimatusarnikkut makkunani misissuiffiusoq: Sanaartorneq aamma teknikkikkut sanaartorneq, Nukissiorfiliorneq, Avatangiisinut Aatsitassanullu tunngasut.

·         Aammattaaq Kalaallit Nunaanni Misissueqqaarnerit (Asiaq), Inerisaavillu ilisimatusarnermik ingerlataqarput. Taamatuttaaq Nuummi Dronning Ingridip Napparsimavissuani peqqinnissamut ilisimatuussutsikkut ilisimatusarneq ingerlanneqartarpoq. Kingullermik Danmarks Tekniske Universitetip aammalu Sanaartornermik Ilinniarfiup akornanni suleqatigiinnikkut Center for Arktisk Teknologi pilersinneqarpoq.

Kalaallit Nunaata ilisimatusarnermik ingerlatsiffii tulliuttumi sukumiinerusumik allaaserineqarput.

Ilisimatusarnerup siuarsarneqarnera

Kalaallit Nunaanni ilisimatusarfiusut siuarsarniarlugit tapersorniarlugillu ilisimatusarnermi suliniutinut nutaanut aningaasanik immikkoortitsisoqarpoq. 1997-miit ukiumut marloriarluni agguaasoqartarpoq. 2006-miit Tips- og Lottomidlernit ilisimatusarnernut nalinginnaasunut siunertalinnut tapiissuteqartarneq ilanngunneqartalerpoq.

Aammattaaq peqqissutsimut ilisimatusartarneq tapersersorniarlugu aningaasanik immikkoortitsisoqartalerpoq.

Naalakkersuisut ilisimatuussutsikut suliassaqarfinnik immikkut suliniuteqarfiusussanik toqqaasimapput:

·         Avatangiisitigut pinngortitatigut isumalluutitigullu ilisimatusarnerit

·         Inuiaqatigiit inuussutissarsiutillu siuarsarneqarnerat

·         Inuussutissarsiornerup ineriartortinneqarneranut toqqammavitsigut piumasaqaatit

·         Kulturikkut oqaluttuarisaaneq oqaatsillu

·         Inuuniarnermut atugarissaarnermullu tunngassuteqartut

·         Peqqinneq nerisaqarnerlu.

Ilisimatusarnikkut suleqatigiinneq aamma attaveqaqatigiinnik pilersitsineq

Ilisimatusarnikkut suleqatigiinnermut aamma attaveqaqatigiinnermik pilersitsinermut tapiissuteqartoqartarpoq, taamatuttaarlu kalaallit ilisimatusarfeqarfii suleqatigalugit ilisimatuutut isumasioqatigiissitsisoqartarluni. Ilisimatusarfeqarfiit ilisimatusartullu nunat tamalaat attaveqaqatigiinnerannut ilaapput.

Ingerlatitseqqinneq

Ilisimatusarnermi angusat naqitami Inussummi - Nunani issittuni ilisimatusarnermut atuagassiami ingerlateqqinneqartarput. Taamatuttaaq ilisimatusarfeqarfiit ataasiakkaat ilaatigut angusatik namminneq naqitertittakkamikkut saqqummersittarpaat.

Kalaallit Nunaanni ilisimatusarnermik ingerlatitseqqinneq aamma Ilisimatusartut nutaarsiassanik allagaasigut pisarpoq, taakku ukiumut sisamariarlutik saqqummersinneqartarput aammattaaq suliniut â€Ilisimatooq naapigukâ€ Katuaq suleqatigalugu qaammatit tamaasa ingerlanneqartarpoq.

Tamanna pillugu nittartakkami uani sukumiinerusumik paasissutissat takuneqarsinnaapput: www.naalakkersuisut.gl

Danskit ilisimatusanermik ingerlatsinerat

Koordinationsudvalget for Forskning (KUF) issittumi ilisimatusarneq pillugu nalunaarusiortarpoq.

Ataatsimiititaliaq KUF pillugu nittartakkami uani sukumiinerusumik takuuk: www.fi.dk

Danskit kalaallillu ilisimatusarnikkut suleqatigiinnerat

Kalaallit Nunaat Danmarkillu akornanni naligiilluni ilisimatusarnikkut suleqatigiinnissamik kissaateqarnerup kinguneranik 1998-mi udvalget vedrørende dansk-grønlandsk forskningssamarbejde pilersinneqarpoq.

Tamanna pillugu nittartakkami uani sukumiinerusumik paasissutissat takuneqarsinnaapput: www.naalakkersuisut.gl

Nunat tamalaat ilisimatusarnikkut suleqatigiinnerat

Ukiuni kingullerni Issittoq pillugu ilisimatusarnermut nunat tamalaat soqutiginninnerat annertusiartorpoq. Pingaartumik makkununnga tunngasunik: avatangiisit silallu pissusaa, pinngortitami isumalluutit, inuiaqatigiit ineriartortitaannerat nunarsuullu pissusaanut tunngasunik ingerlatsineq.

Nunat ilaat - Danmarkip saniatigut - Issittumi ilisimatusarnermik immikkut soqutiginninnerminnik takutitsisut taaneqarsinnaapput Norge, Sverige, Finland, Rusland, Tuluit Nunaat, Frankrig, Tyskland, Schwiez, Japan, Canada aamma USA. Nunat taakku ilaat arlallit issittumi ilisimatusarnermik ingerlatsivinnik imaluunniit Kalaallit Nunaanni ilisimatusarfimmik pilersitsereersimalerput.

Tamatuma ilutigisaanik nunat tamalaat attaveqaqatigiinnik, suleqatigiiffinnik ataatsimiititaliarsuarnillu arlalinnik pilersitsinikuupput, nunanik issittumiittunik sammisaqartunik.

Tamanna pillugu nittartakkami uani sukumiinerusumik paasissutissat takuneqarsinnaapput: www.naalakkersuisut.gl

Nunat tamalaat Issittumut ukiorititaat 2007-2009

Nunat tamalaat Issittumut ukiorititaat tassaavoq issittup eqqaani nunani taakkulu pillugit ilisimatusarnerit assigiinngitsut nukittorsarnissaat siunertaralugu nunat tamalaat ilisimatusarnermut siunnersuisoqatigiivisa (ICSU) nunani tamalaani suliniutissatut aalajangiussaat. Kalaallit ilisimatusartut pilersaarusianut arlalinnut peqataapput pingaarnertut inuiaqatigiinnik ilisimatusaatinut, filosofimut, oqaluttuarisaanermut, oqaatsinut atuakkianullu tunngasunut. Inaarsilluni IPY-mik ataatsimiinneq ingerlanneqassaaq Montrealimi 2012-mi.

Nunat tamalaat Issittumut ukiorititaat 2007-2009-mi ilisimatusarnerit uani takuneqarsinaapput: www.polarfocus.dk aamma www.ipy.org

Ataqatigiissaarineq, ilisimatusarnermut tapiissutit aamma paasissutissiisarneq

Ataqatigiissaarineq, ilisimatusarnermut tapiissutit paasissutissiisarnerlu

Kalaallit Nunaanni ilisimatusarneq pillugu ataqatigiissaarineq paasissutissiisarnerlu qitiusumik ingerlanneqarpoq, 2009 aallartinnera tikillugu Dansk Polarcenterimit isumagineqarsimasoq. Dansk Polarcenterip suliai maanna Forsknings- og Innovationsstyrelsip suliaanut ilaalluinnalersimapput.

Kalaallit Nunaanni ilisimatuutut misissuinermut Kommissioni (KVUG) 2012-p naanerani unitsinneqarpoq.

Innersuussissut

Ilisimatusarnermut Nutarterinermullu Aqutsisut: www.fivu.dk iserfigalugu paasisassarsiorfigiuk.

Inunnut, Peqqissusermut Inuiaqatigiinnullu tunngasunik ilisimatusarneq.

Inunnut, Peqqissusermut Inuiaqatigiinnullu tunngasunik ilisimatusarneq

Kalaallit Nunaanni Inunnut, Peqqissusermut Inuiaqatigiinnullu tunngasunik ilisimatusarneq tunngasunik ilisimatusarneq Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu ilisimatusarfinni arlalinni ingerlanneqarpoq.

Kalaallit Nunaanni Inunnut, Peqqissusermut Inuiaqatigiinnullu tunngasunik ilisimatusarneq tunngasunik ilisimatusarneq pingaartumik Ilisimatusarfimmi ingerlanneqarpoq. Taassuma saniatigut Meeqqat inuusuttullu pillugit ilisimasaqarfik, Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu kiisalu Groenlandica ilisimatusarnermik ingerlataqarput.

Ilisimatusarfik

Instituttit pingasut Ilisimatusarfimmiipput:

Ilimmarfimmi instituttit

·         Ingerlatsinermik immikkoortortaqarfik

·         Oqaasilerinermik, Atuakkialerinermik Tusagassiuutilerinermillu immikkoortortaqarfik

·         Inuiaat Piorsarsimassusaasalu oqaluttuarisaanerannik immikkoortortaqarfik

·         Upperisarsiornermi immikkoortortaqarfik

·         Isumaginninnermi immikkoortortaqarfik

·         Tusagassiornermik immikkoortortaqarfik

·         Nutserinermut Oqalulttaanermullu immikkoortortaqarfik.

Peqqissaanermik ilisimatusarfik

Ilinniarnermik ilisimatusarfik

·         Ilinniarfissuaq - Ilinniartitsisunngorniarfik,

·         Inerisaavik - Ilinniaatsinut immikkoortortaqarfik

Ilisimatusarfik pillugu paasissutissat sukumiinerusut nittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.ilisimatusarfik.gl

Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

Naatsorsueqqissaartarfik misissuinerit imissutigineqartut ilisimatusarnermullu peqataanerit suliarisarpai.

Naatsorsueqqissaartarfik pillugu paasissutissat sukumiinerusut nittartakkami uani takuuk: www.stat.gl

MIO - Meeqqat inuusuttullu Oqaloqatiginnittarfiat

Meeqqat Illersuisuat, Meeqqat pisinnaatitaaffiinik sullissivik aamma Meeqqat siunnersuisoqatigiit 1. marts 2012-mi aallartipput. Tassunga atatsillugu MIPI unitsinneqarpoq ilisimasanillu katsersivik meeqqat pisinnaatitaaffiinik sullissivimmut ilanngunneqarluni. Meeqqat pisinnaatitaaffiinik sullissivik MIO-mik (Meeqqat inuusuttullu oqaloqatiginnittarfiannik) ateqalerpoq.

FN-p Meeqqanut isumaqatigiissusiaa aallaavigalugu meeqqat inuusuttullu inuiaqatigiinni isumannaatsuunissat soqutigisaasalu siuarsarnissaat MIO-p suliassatut pingaarnertut suliassaraa. Meeqqat inuusuttullu MIO-mi siunnersorneqarsinnaapput ilitsersorneqarsinnaallutillu. Innuttaasut, sulianik immikkut ilisimasallit poliitiikerillu aamma meeqqat pisinnaatitaaffiinnik sullissivimmut apeqquteqarsinnaapput isumasiuisinnaallutillu.

MIO-p nittartaga ateqarpoq www.mio.gl

Groenlandica

Groenlandica tassaavoq kalaallit atuagaateqarfiat, tassani pingaarnertut suliassaavoq Kalaallit Nunaata kulturikkut naqitanik kingornussaasa isumannaatsuutinnissaat innarlernaveerneqarnissaallu.

Groenlandica pingasunik katersugaateqarpoq:

·         Inuiattut katersugaatit

·         katersugaatit immikkut ittut

·         katersugaatillu attartorneqarsinnaasut

Nunatta Katersugaatai pingaarnertut tunniussisussaatitaanikkut piorsarneqassaaq,

Groenlandica Ilimmarfimmi inissisimavoq, aaqqissuussaanikkulli Nunatta Atuagaateqarfiata immikkoortuatut inissisimalluni. Atuakkanik atorniartarfik tamanut ammavoq.

Groenlandica pillugu nittartagaq una sukumiinerusumik takuuk: www.groenlandica.gl

Inerisaavik / Pilersuiffik

Inerisaaviup/Pilersuiffiup meeqqat atuarfiini perorsaanermut tunngasunik suliaqarnermik sullissineq suliarisaraa, tassaniillutik:

·         Fagimi siunnersuisutut kiffartuussuneq

·         Atuartitsinermi atugassanik ineriartortitsineq

·         Meeqqat atuarfiini ingerlatsinermik naliliineq

·         Pikkorissaaneq ineriartortitsinermillu suliaqarneq 

2011-mi diplomimut, masterimut kandidatimullu, pikkorissarnernullu allanut aningaasat ingerlatsinermi atugassat Inerisaavimmit Ilinniarfissuarmut Ilisimatusarfimmut tassannga aqutassanngorlugit nuunneqarput.

Inerisaavik pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takukkit: www.inerisaavik.gl

Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu

Nunatta Katersugaasiviata Allagaateqarfiatalu kulturikkut oqaluttuarisaanermik ilisimatusarneq ingerlataraa. Kalaallit Nunaata oqaluttuarisaanera piffissaq tamaat pisukkaarlugu itsarnitsanik ilisimatusarnermi aallaavigineqarpoq. Inuiaqatigiilerinermut kulturimullu tunngasunik misissuinermi kalaallit atisatoqaat kulturilu aallaavigineqarput, oqaluttuarisaanermullu tunngasut nunasiaateqarnermut sammitinneqarlutik. Taassuma saniatigut Nunatta Katersugaasivia kulturikkut oqaluttuarisaanermut eqqissisimatitsinermullu tunngasunut tamanut akisussaasuuvoq aatsitassarsiorfinnullu nukissiorfinnullu arlalinnut siunnersuisartuulluni.

Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu pillugit paasissutissat sukumiinerusut nittartakkami uani takukkit: www.natmus.gl

Takussutissiaq 1. Nunatta Katersugaasivianut Allagaateqarfianullu isertut

| 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Meeqqat | 2.858 | 2.868 | 2.675 | 2.959 | 3.348 | 2.075
Inersimasut | 11.248 | 13.896 | 13.643 | 14.301 | 11.923 | 10.794
Katillugit | 14.106 | 16.764 | 16.318 | 17.260 | 15.271 | 12.869

Najoqqutaq: Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu

Inunnut inuiaqatigiinnullu tunngasunik ilisimatusarneq

Ilisimatusartut arlallit Kalaallit Nunaanni pissutsinik ilisimatusarnermik ingerlataqarput. Ilisimatusarfigineqartut pingaaruteqarnerit tassaapput:

·         The International Work Group on Indigenous Affairs nunap inoqqaavi pillugit ilisimatusartoq ilaatigut nunanut issittumiittunut tunngassuteqartunik. Tamanna pillugu sukumiinerusumik paasissutissat nittartakkami uani takukkit: www.iwgia.dk

·         Kulturikkut pisinnaatitaaffinnik ilisimatusarneq (CRS) Københavnip Universitetiata Centeriani nalagaaffiup - inuiaallu pisinnaatitaaffiinut tunngasut naalagaaffeqatigiinnerup iluani qitiutinneqarput inooqatigiit pissutsimikkut pisinnaatitaaffii aallaavigalugit. Pineqartut nittartagaq una ammarlugu qimerluukkit: http://jura.ku.dk/crs/

·         Institutimi Kulturit killingi akimorlugit - Nunallu immikkoortuini tunngasunik ilisimatusaatit Københavnip Universitetiani, ilisimatusarneq qulequttanut makkununnga sammisaqarfiuvoq, tassalu Kalaallit Nunaata nunasiaataalerneranit pisimasunut, eskimuut oqaasinut taamatullu kulturitigut aammalu inuiaqatigiit pissusaannut tunngasut. Pineqartut nittartagaq una ammarlugu qimerluukkit: http://tors.ku.dk

·         Aalborg Universitetimit inuiaqatigiilerinermi nunarput pillugu kiisalu nunap aningaasarsiornerullu pilersaarusiorneqarnera samminerullugit ilisimatusarneq ingerlanneqarpoq. Pineqartut nittartagaq una ammarlugu qimerluukkit: www.aau.dk

·         Naalagaaffiup Inuiaat Peqqissusiannut Institutia (SIF) Kalaallit Nunaanni inuiaat peqqissusiat inuiaqatigiit pissusaannut tunngasut aallaavigalugit sammineqarput. Pineqartut nittartagaq una ammarlugu qimerluukkit: www.si-folkesundhed.dk

·         Nordregio - Nordic Centre for Spatial Development, tassaavoq nunat avannarliit ministerrådiata ilisimatusarnikkut centeria nunap immikkootuisa ineriartornissaat siunertaralugu (Nordisk Ministerråds forskningscenter). Pingaarnertut ilisimatusaatigineqarput Kalaallit Nunaanni taamatullu Issittumi inuiaqatigiit pissusaannut tunngasut allanngoriartornerat. Centerittaaq ingerlataraa nunat avannarliit ministerrådiata issitumi ilisimatusarnikkut programmia. Pineqartut nittartagaq una ammarlugu qimerluukkit: www.nordregio.se

Inuit kulturiannik ilisimatusarfik aamma Issittumi ilisimatusarneq

Inuit kulturiannik Ilisimatusarfimmi aamma Issittumi ilisimatusarneq Institutimi Kulturit killingi akimorlugit - Nunallu immikkoortuini tunngasunik ilisimatusaatit Københavnip Universitetianut atasumi oqaatsinut, kultureqarnermut inuiaqatigiinnullu tunngasunik ilisimatusarnernut tunngasut ilinniartitsissutigineqarput ilisimatusarfigineqarlutillu. Nunat sumiiffii tunngavigalugit ilisimatusarnerit Kalaallit Nunaanni, Canadami, Alaskami Sibeeriamilu inuit najugaannut sammisitaanerupput, Kalaallilli Nunaat pingaarnerutillugu. Kalaallit oqaasii allanertat oqaasiisut ilinniartitsissutigineqartarput.

Nittartagaq una sukumiinerusumik takuuk: http://eskimologi.ku.dk

Center for Grønlandsforskning

Kalaallit Nunaanni Qitiusumik ilisimatusarfik (SILA) Københavnimi Nationalmuseumip ataaniittoq 1999-mi pilersinneqarpoq. 2009-mili SILA - Arctisk Center ved Etnografisk Samlingimik taaguuteqalerpoq. Avannaarsuani Atlantikullu avannaatungaani itsarnisarsiornermut oqaluttuarisaanermullu ilisimatusarnikkut qitiuvoq. Qitiusumik ilisimatusarfiup Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu qanimut suleqatigai.

Tamanna pillugu paasissutissat nittartakkami uani sukumiinerusumik takuneqarsinnaapput: www.natmus.dk

Peqqissutsimik ilisimatusarneq

Kalaallit Nunaanni peqqinneq pillugu ilisimatusarneq annertuvoq, kisianni ilisimatusartut amerlanertigut Danmarkimeersuusarput nunanillu allaninngaanneersuusarlutik. Taamaattumik ilisimatusarnermi angusat Kalaallit Nunaanni innuttaasunit iluaqutigineqarnissaasa qulakkeernissaat pingaaruteqarpoq. Nunatsinnilu peqqissaasut ilisimatusartullu misilittagarineqalersunik avitseqatigineqartariaqarput.

Kalaallit Nunaanni Peqqissaanermik Ilisimatusarfik

Tamanna tunngavigalugu Kalaallit Nunaanni Peqqissaanermik Ilisimatusarfik pilersinneqarpoq.

Peqqissaanermik ilinniarfik, Napparsimasunik paarsineq Peqqissaanermillu ilisimatusarnermik Institutti 2013-mi Ilisimatusarfiup ataani inissisimalerpoq.

Centerimi professoritut ikiortimik lektoritullu atorfilinnik atorfiqartoqarpoq.

Centeri Kalaallit Nunaata avataani Ilisimatusarfeqarfinnik ilisimatusarnermi suleqateqarnissamik isumaqatigiissuteqarpoq.

Dronning Ingridip Napparsimavissuani Nuummiilu Nakorsiartarfimmi sinerissamilu peqqissaaveqarfinni arlalinni nakorsat ilisimatusarnermik suliniutit arlallit aallartissimavaat nunatsinnilu nunanilu allani ilisimatusarnerit arlaqartut peqataaffigalugit. Peqqinnissamut tunngasunik ilisimatusarnerit amerlanerit nunat tamalaat ilisimatusarnikkut attaveqaqatigiinnerini ilisimatusarnermi suliniutinut ilaapput. Sinerissami peqqinnissaqarfimmi sulisut namminneq peqqissaaveqarfimminni napparsimavimminnilu ilisimatusarnerni peqataasarput. Ilisimatusarnerit tamakku najukkami, nuna tamakkerlugu nunallu tamalaanit peqataaffigineqartarput. Nakorsatut ilinniarsimaneq nangillugu ilisimatuutut misissuinermik sungiusarneq maanna aamma ingerlanneqarsinnaalerpoq, taamatullu nunatsinni nakorsat ilisimatuutut missuinissamut pilersaarusiaat arlallit aallartipput. PhD-tut pilersaarusiat Kalaallit Nunaanni atorfeqartunit ingerlanneqarlutik naammassineqassapput. Ukiuni kingullerni peqqissaasut ernisussiortullu ilisimatusarneq tunngavigalugu ilinniartitaanerit ilisimatusarnerillu aallartissimavaat, pingaartillugu innuttaasut peqqissuunerat.

Kalaallit Nunaanni Peqqinnissakkut ilisimatusarnermut Siunnersuisoqatigiit

Peqqinnissamut Naalakkersuisup 1996-mi novembarimi Kalaallit Nunaanni Peqqinnissakkut Ilisimatuussutsimi Ilisimatusarnermut Siunnersuisoqatigiit pilersippai Naalakkersuisunut ilaasortamut siunnersuisartuusussat, Kalaallit Nunaanni peqqinnissamut ilisimatusarneq pillugu oqallittoqalernissaanut kaammattuisartussat kiisalu suliassaqarfinni suliniuteqarnissamut toqqaasartussat.

Tamanna pillugu nittartakkami uani sukumiinerusumik takuuk: www.peqqik.gl

Nunatsinni nakorsaaneqarfik

Nunatsinni nakorsaaneqarfimmit nunami maani peqqissuseq nakkutigineqarpoq. Tamanna pisassaaq nappaatinik tunillaassortunik, kræftimik, inunngortut toqusullu allattorneqarfiini il.il. nalunaarsuinikkut. Nalunaarsuinerit peqqinnissakkut ilisimatusarnermi pingaaruteqarput.

Grønlandsmedicinsk Selskab

Grønlandsmedicinsk Selskab tassaavoq ilisimatuussutsikkut ingerlatseqatigiiffik Dansk Medicinsk Selskabip ataaniittoq. Ingerlatseqatigiiffiup ilaasortai nakorsat saniatigut tassaapput Kalaallit Nunaanni issittumilu nunap immikkoortuini allani peqqinnissakkut ilisimatusarnermik peqataasut soqutiginnittullu.

Grønlandsmedicinsk Selskab pillugu nittartakkami uani sukumiinerusumik takuuk: www.gmsnet.dk

Nuna Med

Nuna Med ilisimatuut Kalaallit Nunaanni nakorsaatinik suliaqartut ataatsimeeqatigiittarfigaat. Ataatsimeersuarneq, Nuummi ukiut pingasukkaarlugit pisarpoq, Grønlands Lægekredsforening, Grønlands Sygeplajerskeorganisation, Grønlandsmedicinsk Selskab taamatullu Kalallit Nunaanni Peqqinermut Ilisimatusarnermut Centerimit pilersaarusiorneqarlunilu ingerlanneqartarpoq.

Nuna Medimi ataatsimeersuarnissaq tulliani Nuummi 2016-imi ingerlanneqartussatut pilersaarutigineqarpoq.

Pinngortitaleriffik

Pinngortitaleriffik Namminersorlutik Oqartussat pinngortitamik ilisimatusarnernik ingerlataannut eqiteruffiuvoq. Pinngortitaleriffik Nuummiippoq 1995-milu pilersinneqarluni.

Kalaallit Nunaanni eqqaanilu pisuussutinik uumassusilinnik nungukkiartuutaanngitsumik atuinermut ilisimatuussutsikkut tunngavissiinissamut, avatangiisit uumasullu assigiinngisitaartut amerlassusiinik qulakkeerinninnissamut, Namminersorlutik Oqartussanut siunnersuinermi minnerunngitsumillu ilisimatusarnermi angusanik tamanut saqqummiussisarnissaq Pinngortitaleriffiup siunertaraa.

Silap pissusianik ilisimatusarfik 2009-mi Pinngortitaleriffimmut inissippoq. Silap pissusianik ilisimatusarfik Danmarkimi Videnskabsministeriumimit aningaasalersorneqarpoq, aallartinneranut ukiunilu tallimani ingerlanneqarnissaanut 75 million koruuninik tunisilluni. Silap pissusianik ilisimatusarfik nunat assigiinngitsut akornanni ilisimatusarnikkut attaveqarfeqarpoq taamatullu issittup pissusianik inuiaallu periaasiannik silap pissusiata sunniutaanik ilisimatusarluni, tamatumunngalu atatillugu silap pissusiata nunatsinnut nunattalu inuinut qanoq sunniuteqartarneranik.

Pinngortitaleriffik Pinngortitaleriffimmilu suliassat pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.natur.gl

Qallunaat Nunaanni Kalaallit Nunaannilu Ujarassiuut Misissuisoqarfiat (GEUS)

GEUS tassavoq Klima-, Energi- og Bygningsministeriumip ataani namminersorluni attaveqanngitsumillu ilisimatusarnermik institutitut ingerlasoq. GEUS-p akisussaaffigaa Danmarkimi Kalaallit Nunaannilu ujarassiornermut tunngasutigut nunap nunavittaata avammut killinginut atasunik misissuineq. GEUS-i nunat assigiinngitsut akornannut naleqqiulluni ilisimatusarnermik qaffasissumik ingerlatsivoq Danmarkip Kalaallillu Nunaanni ujarassiornikkut nunap pisuussutaanut tunngasunik iluaqutiginninniarnissaq illersuinissarlu tunngavigalugu. GEUS-i ujarassiornermut paasissutissanik danskit nunatsinnilu pinngortitaq, avatangiisit, klima, nukissiorneq aammalu atortussiassanut tunngasunik oqartussaqarfiit taamatullu oqartussaaffeqarfiit pineqartunut tunngasunik sulineranni suleqataalluni. 2013-mi GEUS Nuummi allaffimmik ammaavoq.

GEUS-ip sulinera atuagassiallu nittartakkami uani nassaarineqarsinnaapput: www.geus.dk

DCE - Nuna tamakkerlugu avatangiisitigut nukissiornikkullu katersivik, Aarhusip Universititiani

DCE paasisimannittunit tamarmik atorneqarput, annerusumik Bioscience Institutimit aammalu Avatangiisinut ilisimatusarnikkut Institutimit atorneqarnerulluni. Insitutit taakku marluk Danmarks Miljøundersøgelsimi (DMU)-mi sulisimasunik amerlanerusunik sulisoqarput, DMU junimi 2011 matuneqarpoq.

DCE-mi Kalaallit Nunaata uuliaqarneranut atortussiassaqarneranullu iluaqutiginninnissaq siunertaralugu avatangiisinut tunngasunik suliniarneq annertooq ingerlanneqarpoq. Suliaq tamanna Aatsitassanut Ikummatissanullu Pisortaqarfiup aatsitassaqarnikkut suliniarnermi oqartussaanikkut suliaqarneranut tapersiutaavoq.

Biosciencemi aammalu Avatangiisinut ilisimatusarnikkut Institutimi sulisut aammattaaq sullissivimmi sammisanik pimoorusillutik Kalaallit Nunaanni misissuinernik nakkutilliinernillu ingerlatsipput, Danmarkimi Nukissiornikkut Avatangiisinullu aqutsisoqarfiup ataani inissisimasumit Danceap aningaasaateqarfianit aningaasalersorneqarluni. Matumani Zackenbergip avatangiisai nakkutigalugit Nuullu avatangisai Greenland Ecosystem Monitoring (GEM-mut programiliaq malillugu) nakkutilliinikkut taamatullu Kalaallit Nunaanni Issittumilu Avannarlermi mingutsitsinernik nakkutilliinerit.

DCE, Aarhus Universititip nittartagaa: www.dmu.au.dk

Kalaallit Nunaanni Misissueqqaarnerit - Asiaq

Misissueqqaarnerit (ASIAQ) Kalaallit Nunaanni avatangiisit â€œuumassuseqanngitsutâ€ pillugit paasissutissanik katersuisarpoq. Asiap nunap uuttorneqarnera aamma ujarassiornermi tekniki, imermik ilisimatusarneq, silap pissusia misissuinerlu ingerlatsinermi suliassat suliarisarpai. Ilaatigut suliniutini maannakkut ingerlanneqartuni assigiinngitsuni peqataanikkut.

Saniatigut Asiaq suliniutinik pilersaarutinik immikkut ingerlatsisarpoq, suleqatit immikkut sulianut tunngasunik ilisimasallit atorneqartarput, suliffiup avataanit immikkut qanimut suleqateqarlutik.

Suliniutit taakku tamatigut Asiap suliassatut ingerlataanit sulinermik annertunerpaamik atuiffiusarput.

Asiaq pillugu nittartakkami uani sukumiinerusumik takuuk: www.asiaq.gl

Center for Arktisk Teknologi - ARTEK

Center for Arktisk Teknologi - ARTEK Kalaallit Nunaata Danmarkillu suleqatigiinnerisigut pilersinneqarpoq, Kalaallit Nunaanni sumiiffinni inoqarfiusuni teknikkikkut ilisimatuussutsikkullu ilisimatusarnerup nukittorsarneqarnissaa siunertaralugu.

ARTEK pilersinneqarpoq Kalaallit Nunaata Danmarkillu akunnerminni suleqatigiinnerisigut Kalaallit Nunaanni teknikkikkut/ilisimatusarnikkut ilinniartitsinikkullu piginnaaneqalernerunissaq siunertaralugu. ARTEK Danmark Tekniske Universitemi Sanaartornikkut Institutimut (DTU) immikkoortortaavoq Sanaartornermik Ilinniarfimmi, Sisimiuni, ilaatigullu Kgs. Lyngbymi aallaaveqartoq. Ilisimatusarnikkut taamatullu ilinniartitsinikkut Qaasuitsumi teknologiimik inerisaaviup sammisarai sanaartorneq, avatangiisit, pilersaarusiorneq, nukissiorneq atortussarsiornerlu ajortiasumi, issittumi avatangiisimi atajuarsinnaasumik ingerlatsineq pingaarnertut tunngavigalugu. Qaasuitsumi teknologiimik inerisaavik Diplomingeniøritut ilinniarnermi Arktisk Teknologimi ingerlatsiviuvoq.

Nittartagaq una sukumiinerusumik takuuk: www.arktiskcenter.gl aamma www.arktisking.gl

18. Isumaginninnermut peqqissutsimullu tunngasut

2014-07-01

Organisatoriske forhold på socialområdet

Ansvaret for det sociale område er placeret hos Departementet for Familie og Justitsvæsen. Kommunerne har ansvaret for den sociale indsats på lokalt niveau. Kommunalbestyrelsen kan delegere opgaver på det sociale område til bygdebestyrelserne.

Det Sociale Ankenævn

Det Sociale Ankenævn er klageinstans i forhold til sociale afgørelser truffet af en kommune eller af Naalakkersuisut.

Link

Se nærmere om Departementet for Familie og Justitsvæsen og Det Sociale Ankenævn på denne hjemmeside: www.naalakkersuisut.gl

Det sociale sikkerhedsnet

Formålet med de sociale ydelser er at forebygge og afhjælpe sociale problemer. Det sociale sikkerhedsnet består både af økonomiske og ikke-økonomiske ydelser. Nogle af de sociale ydelser gives skønsmæssigt ud fra individuelle behov, hvorimod andre udbetales efter objektive kriterier.

Link

Se nærmere om â€Forebyggende og afhjælpende indsatsâ€ på kommunernes hjemmesider eller på www.naalakkersuisut.gl

Børn og unge

Kommunalbestyrelsen har ansvaret for at skabe vilkår, der fremmer børn og unges udvikling, trivsel og selvstændighed. Ethvert tiltag på børn og ungeområdet skal tage udgangspunkt i barnets behov, så barnets tarv sættes i centrum. Det er kommunalbestyrelsens opgave at føre tilsyn med børn og unges vilkår.

Figur 3.1. Antal drenge og piger i Grønland opdelt i alderstrin pr. 1. januar 2014

Kilde: Grønlands Statistik

Anbringelse af børn og unge uden for hjemmet

Kommunalbestyrelsen kan beslutte at anbringe barnet uden for hjemmet, når der er åbenbar risiko for, at barnets sundhed eller udvikling lider alvorlig skade. Dette kan være på grund af utilstrækkelig omsorg eller utilstrækkelig behandling af barnet. Det gælder også ved vold, misbrugsproblemer, kriminel adfærd eller andre sociale vanskeligheder eller alvorlige overgreb.

Personer med vidtgående handicap

Personer med et vidtgående psykisk eller fysisk handicap skal sikres en tilværelse så nær det normale som muligt. Personer med vidtgående handikap kan tildeles førtidspension, hvis de opfylder bestemmelserne herom. Fra d. 1. januar 2011 overgik varetagelsen af hele handicapforsorgen fra Selvstyret til kommunerne.

Døgninstitutioner

Selvstyret driver i dag 9 døgninstitutioner for børn og unge og 7 døgninstitutioner for personer med vidtgående handicap. Disse institutioner finansieres af kommunerne. Udover de af Selvstyret drevne døgninstitutioner findes der 6 selvejende døgninstitutioner samt 3 kommunale døgninstitutioner.

Ældre

Pensionister, der ikke kan klare sig i eget hjem, kan søge om flytning til en kommunal ældreinstitution. Pensionister i eget hjem kan endvidere søge om midlertidigt ophold i kommunal ældreinstitution.

Ældreinstitutioner og aktivitetstilbud til ældre oprettes og drives af kommunerne.

Figur 3.2. Middellevetid i udvalgte lande 2013

Kilde: Grønlands Statistik

Alvorlig sygdom eller dødsfald

Ved nære pårørendes alvorlige sygdom eller dødsfald, findes der i nogle sociale regelsæt bestemmelser om bistand til rejser og kistetransport.

Offentlig hjælp

Enhver, der opholder sig i Grønland, har ret til offentlig hjælp ved akut trang, såfremt den pågældende ikke er i stand til at skaffe sig og sin familie det nødvendige til livets ophold.

Der kan også ydes offentlig hjælp til forsørgelse og faste udgifter samt til enkeltudgifter, hvis man opfylder betingelser herfor.

Krisecentre

Krisecentrene er midlertidige bosteder for kvinder eller mænd og deres børn, der har været udsat for vold, trusler om vold eller tilsvarende kriser i relation til familie eller samlivsforhold. Under opholdet modtager de rådgivning, omsorg eller anden form for hjælp.

Der er krisecentre i Nuuk, Qaqortoq, Narsaq, Paamiut, Sisimiut, Aasiaat og Ilulissat.

Familiecentre

Familiecentrene udøver en målrettet social indsats over for udsatte børn og familier. Opgaverne spænder fra familiebehandling, rådgivning, krisehjælp, supervision rådgivning m.m. Familiecentrene finansieres og drives af kommunerne. Der er etableret tilskudsordninger fra Selvstyret, der er medvirkende til at sikre driften af familiecentrene. Der er i dag familiecentre i Qaanaaq, Upernavik, Ilulissat, Qasigiannguit, Qeqertarsuaq, Aasiaat, Kangaatsiaq, Sisimiut, Maniitsoq, Tasiilaq, Nuuk, Paamiut, Qaqortoq, Nanortalik og Narsaq.

Barselsorlov og dagpenge

Moderen har ret til to ugers orlov før forventet fødsel og 15 uger efter fødslen; ved to eller flere samtidigt fødte børn har moderen ret til 19 uger efter fødslen. Faderen har ret til tre ugers orlov i forbindelse med fødslen. Ud over de 15 og 3 ugers barselsorlov kan moderen og faderen dele yderligere 17 ugers forældreorlov mellem sig. Ved forældreorlov til to eller flere samtidigt fødte børn har forældrene ret til i alt 21 ugers forældreorlov.

Adoptiv- og plejeforældre kan bevilges orlov i forbindelse med modtagelse af et adoptiv- eller plejebarn.

Børnetilskud og underholdsbidrag mv.

Som en særlig støtteordning til børnefamilier udbetales hver måned et børnetilskud til børn under 18 år. Familiens skattepligtige årsindkomst ikke overstige 280.000 kr. for at opnå børnetilskud.

Førtidspension

Førtidspension kan tilkendes personer mellem 18 år og aldersgrænsen for alderspension, 65 år, samt forsørgere under 18 år. Personer, som er omfattet af Nordisk Konvention om social sikring kan ligeledes tilkendes pension.

Alderspension

Alderspension kan tilkendes personer på 65 år og derover. Personer, som er omfattet af Nordisk Konvention om social sikring kan ligeledes tilkendes pension.

Adoption

Reglerne og bistand om adoption kan læses hjemmesiderne: www.naalakkersuisut.gl og www.sullissivik.gl

Link

Se nærmere om Forebyggende og afhjælpende indsats på hjemmesiderne: www.sullissivik.gl / www.naalakkersuisut.gl eller kommunernes hjemmesider.

Bistand til grønlændere i Danmark

Bistand til grønlændere bosat i Danmark, ydes i samarbejde med lokale danske myndigheder og udøves lokalt af de grønlandske huse i Danmark og centralt af Departementet for Familie og Justitsvæsens afdeling i Grønlands Repræsentation i København.

De grønlandske huse i Danmark er beliggende i Aalborg, Århus, Odense og København. Husene drives ved tilskud fra Selvstyret og den kommune, hvor husene er placeret.

Link

Se nærmere om Grønlandske huse i Danmark på denne hjemmeside: www.naalakkersuisut.gl

Offentlig hjælp

Offentlig hjælp ydes kun, hvis behovet ikke dækkes af andre ydelser. Offentlig hjælp ydes efter bestemmelserne i Landstingsforordning nr. 15 af 20. november 2006 om offentlig hjælp, der trådte i kraft 1. april 2007.

Arbejdsmarkedsydelse

Arbejdsmarkedsydelse (før benævnt takstmæssig hjælp) ydes som erstatning for tab af arbejdsindtægt forårsaget af arbejdsløshed, sygdom eller ulykke. Arbejdsmarkedsydelse ydes efter bestemmelserne i Landstingsforordning nr. 5 af 1. juni 2006 om arbejdsmarkedsydelse, der trådte i kraft 1. juli 2006.

Barselsdagpenge

Retten til barselsdagpenge er betinget af, at der er tale om et indtægts¬tab under barselsorloven. Barselsdagpenge ydes i henhold til Inatsisartutlov nr. 14 af 7. december 2009 om orlov og dagpenge ved graviditet, barsel og adoption, der trådte i kraft 1. marts 2010.

Førtidspension

Førtidspension ydes efter Inatsisartutforordning nr. 4 af 7. maj 2007 om førtidspension, der er ændret ved Inatsisartutforordning nr. 8 af 31. maj 2010. Forordningen trådte i kraft den 1. juli 2010.

Alderspension

Alderspension ydes efter Landstingsforordning nr. 3 af 7. maj 2007 om alderspension, der trådte i kraft den 1. juli 2007.

Samlet antal modtagere og udbetalte beløb til sociale ydelser fremgår af efterfølgende figurer og oversigter.

I nærværende socialstatistik opgøres en person som modtager af en social ydelse, hvis summen af betalinger af den pågældende ydelse på personens cpr-nummer i det kommunale regnskabssystem i det pågældende regnskabsår er positiv. En modtager af en socialydelse kan således være en person der modtager fuld alderspension hele året, men det kan også være en person, der kun i en enkelt måned modtager et mindre beløb i offentlig hjælp. Da en person i samme år kan modtage flere forskellige ydelser, er der færre personer i den samlede opgørelse end i opgørelserne af de enkelte ydelsestyper.

I nedenstående oversigter og oversigter opgøres antallet af modtagere som alle personer der i løbet af et regnskabsår har modtaget opgørelser i en kortere eller længere periode.

Figur 5.1. Samlet antal modtagere af sociale ydelser

Kilde: Grønlands Statistik

Figur 5.2. Samlet udbetalte beløb til sociale ydelser

Kilde: Grønlands Statistik

Figur 5.3. Antal modtagere af førtidspension opgjort på køn i 2013

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.1. Antal modtagere af sociale ydelser efter hovedtyper

| 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Befolkningen på 15 år og opefter pr. 31. januar | 43.925 | 44.251 | 44.234 | 44.238
Sociale ydelser, samlet opgørelse | 17.105 | 17.446 | 17.389 | 17.572
Offentlig hjælp i alt | 8.302 | 8.596 | 8.653 | 8.686
Arbejdsmarkedsydelse i alt | 3.521 | 3.632 | 3.374 | 3.317
Dagpenge ved barsel i alt | 1.155 | 1.079 | 1.023 | 1.308
Førtidspension i alt | 2.925 | 3.073 | 2.990 | 2.921
Alderspension i alt | 3.838 | 3.898 | 3.943 | 3.949

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.2. Udbetalte beløb til sociale ydelser efter hovedtyper

| 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| 1.000 kr.
Sociale ydelser, samlet opgørelse | 788.675 | 820.710 | 825.891 | 868.639
Offentlig hjælp i alt | 120.656 | 131.543 | 143.940 | 156.199
Arbejdsmarkedsydelse i alt | 39.804 | 46.741 | 41.999 | 40.496
Dagpenge ved barsel m.v. i alt | 34.471 | 33.649 | 31.740 | 32.276
Førtidspension i alt | 243.958 | 256.187 | 250.792 | 259.454
Alderspension i alt | 349.786 | 352.590 | 357.420 | 380.214

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.3. Modtagere af offentlig hjælp i 2013

| 15-29 år | 30-39 år | 40-49 år | 50-64 år | 65 år + | Uoplyst | I alt
Skattepligtig offentlig hjælp | 2.986 | 1.583 | 1.861 | 1.681 | 97 | 27 | 8.235
Ikke skattepligtig offentlig hjælp | 370 | 263 | 410 | 407 | 77 | 26 | 1.553

Anm.: Alderen er hvert år opgjort pr. 31. december

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.4. Udbetalte beløb til offentlig hjælp i 2013

| 15-29 år | 30-39 år | 40-49 år | 50-64 år | 65 år + | Uoplyst | I alt
| 1.000 kr.
Skattepligtig offentlig hjælp | 41.177 | 33.839 | 39.263 | 32.327 | 735 | 32 | 147.373
Ikke skattepligtig offentlig hjælp | 2.429 | 1.699 | 2.045 | 1.867 | 667 | 119 | 8.826

Anm.: Alderen er hvert år opgjort pr. 31. december

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.5. Modtagere af arbejdsmarkedsydelser i 2013

| 15-29 år | 30-39 år | 40-49 år | 50-64 år | 65 år + | Uoplyst | I alt
Arbejdsmarkedsydelse ved ledighed | 384 | 327 | 453 | 512 | .. | - | 1.676
Arbejdsmarkedsydelse ved hjemsendelse | 224 | 138 | 229 | 197 | .. | - | 788
Arbejdsmarkedsydelse ved sygdom | 227 | 203 | 395 | 525 | 16 | - | 1.366

Note: Når antallet af personer er 5 eller mindre i rækkerne i alt og Uoplyst under aldersgrupperne, vises de som .. (2 prikker) af hensyn til diskretion.

Og når antallet af personer er over 5 personer, lægges de sammen under Uoplyst-rækken.

Anm.: Alderen er hvert år opgjort pr. 31. december

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.6. Udbetalte beløb til arbejdsmarkedsydelser i 2013

| 15-29 år | 30-39 år | 40-49 år | 50-64 år | 65 år + | Uoplyst | I alt
| 1.000 kr.
Arbejdsmarkedsydelse ved ledighed | 3.860 | 4.001 | 5.963 | 7.120 | 32 | - | 20.976
Arbejdsmarkedsydelse ved hjemsendelse | 1.756 | 1.245 | 2.408 | 2.392 | 30 | - | 7.831
Arbejdsmarkedsydelse ved sygdom | 1.477 | 1.769 | 3.366 | 4.876 | 201 | - | 11.689

Anm.: Alderen er hvert år opgjort pr. 31. december

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.7. Modtagere af barselsdagpenge i 2013

| 15-29 år | 30-39 år | 40-49 år | 50-64 år | 65 år + | Uoplyst | I alt
Barselsdagpenge | 861 | 363 | 69 | 11 | - | .. | 1.304

Note: Når antallet af personer er 5 eller mindre i rækkerne i alt og Uoplyst under aldersgrupperne, vises de som .. (2 prikker) af hensyn til diskretion.

Og når antallet af personer er over 5 personer, lægges de sammen under Uoplyst-rækken.

Anm.: Alderen er hvert år opgjort pr. 31. december

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.8. Udbetalte beløb til barselsdagpenge i 2013

| 15-29 år | 30-39 år | 40-49 år | 50-64 år | 65 år + | Uoplyst | I alt
| 1.000 kr.
Barselsdagpenge | 21.891 | 9.107 | 1.208 | 52 | - | 18 | 32.276

Anm.: Alderen er hvert år opgjort pr. 31. december

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.9. Modtagere af førtids- og alderspension i 2013

| 15-29 år | 30-39 år | 40-49 år | 50-64 år | 65 år + | Uoplyst | I alt
Førtidspension, grundbeløb | 141 | 199 | 566 | 1.702 | 154 | - | 2.762
Førtidspension, lommepenge | 38 | 31 | 32 | 75 | 10 | .. | 186
Førtidspension, børnetillæg | 268 | 12 | 22 | 15 | - | 373 | 690
Førtidspension, personligt tillæg | 56 | 100 | 253 | 701 | 105 | .. | 1.215
Alderspension, grundbeløb | - | - | .. | .. | 3.595 | - | 3.595
Alderspension, lommepenge | - | - | - | - | 445 | - | 445
Alderspension, børnetillæg | 18 | - | - | - | .. | 7 | 25
Alderspension, rådighedsbestemte tillæg | .. | - | .. | 16 | 424 | 8 | 448
Alderspension, personligt tillæg | 6 | .. | 16 | 24 | 855 | .. | 901

Note: Når antallet af personer er 5 eller mindre i rækkerne i alt og Uoplyst under aldersgrupperne, vises de som .. (2 prikker) af hensyn til diskretion.

Og når antallet af personer er over 5 personer, lægges de sammen under Uoplyst-rækken.

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.10. Udbetalte beløb til førtids- og alderspension i 2013

| 15-29 år | 30-39 år | 40-49 år | 50-64 år | 65 år + | Uoplyst | I alt
| 1.000 kr.
Førtidspension, grundbeløb | 14.177 | 18.403 | 51.364 | 146.151 | 7.279 | - | 237.374
Førtidspension, lommepenge | 701 | 627 | 596 | 1.249 | 151 | 10 | 3.334
Førtidspension, børnetillæg | 2.959 | 239 | 324 | 190 | - | 4.466 | 8.178
Førtidspension, personligt tillæg | 296 | 954 | 2.398 | 5.956 | 918 | 46 | 10.568
Alderspension, grundbeløb | - | - | 53 | 129 | 361.867 | - | 362.049
Alderspension, lommepenge | - | - | - | - | 9.362 | - | 9.362
Alderspension, børnetillæg | 169 | - | - | - | 24 | 51 | 244
Alderspension, rådighedsbestemte tillæg | 3 | - | 13 | 54 | 2.848 | 3 | 2.921
Alderspension, personligt tillæg | 30 | 8 | 71 | 44 | 5.485 | - | 5.638

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.11. Modtagere opgjort på ydelsestype og køn i 2013

| Mænd | Kvinder | I alt
Offentlig hjælp | 4.678 | 4.008 | 8.686
Arbejdsmarkedsydelse | 1.712 | 1.605 | 3.317
Barselsdagpenge | 283 | 1.025 | 1.308
Førtidspension | 1.521 | 1.391 | 2.912
Alderspension | 1.947 | 2.002 | 3.949

Kilde: Grønlands Statistik

Oversigt 5.12. Udbetalte beløb opgjort på ydelsestype og køn i 2013

| Mænd | Kvinder | I alt
| 1.000 kr.
Offentlig hjælp | 75.669 | 80.530 | 156.199
Arbejdsmarkedsydelse | 22.963 | 17.533 | 40.496
Barselsdagpenge | 1.897 | 30.379 | 32.276
Førtidspension | 137.507 | 121.947 | 259.454
Alderspension | 182.711 | 197.503 | 380.214

Kilde: Grønlands Statistik

Afsnittene Sundhedsvæsnet, Landslægeembedet, Tandpleje, Forebyggende opgaver, Indsats på alkoholområdet og Smitsomme sygdomme i 2014 statistisk årbog udkommer d. 16. oktober 2014

Sundhedsvæsnet

Departementet for Sundhed og Infrastruktur, med medlem af Naalakkersuisut for Sundhed og Infrastruktur i spidsen, er øverste politiske og administrative myndighed for sundhedsområdet.

Sundhedsvæsnets ydelser er gratis for personer, der er tilmeldt det grønlandske folkeregister og bosiddende inden for den kommunale inddeling.

Sundhedsregioner

Det grønlandske sundhedsvæsen består af 5 sundhedsregioner og herunder med tilhørende bygder.

·         Qeqqa, Sisimiut og Maniitsoq

·         Disko, Aasiaat, Kangaatsiaq, Qeqertarsuaq og Qasigiannguit

·         Sundhedsregion Avannaa, Uummannaq, Upernavik og Qaanaaq

·         Sundhedsregion Sermersooq, Nuuk, Paamiut/Ivittuut, Tasiilaq og Illoqqortoormiut

·         Sundhedsregion Kujataa, Qaqortoq, Nanortalik og Narsaq

Se nærmere om Departementet for Sundhed og Infrastruktur samt Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse på adressen: www.naalakkersuisut.gl

Figur 6.1. Normeringer i Sundhedsvæsenet samt syge- og sundhedsplejen

Noter: 1) Plejepersonale: Chefsygeplejerske, forstander, viceforstander, afdelingssygeplejerske, hjemmesygeplejerske, sundhedsplejerske, 1. assistent, fødselshjælper, jordemoder, sygeplejersker, sundhedsmedhjælper, sundhedsassistenter, sundhedshjælper, socialhjælpere og årskurser. 2) Andet faglært personale: Bioanalytikere, fysioterapeuter etc. samt personale inden for teknik, service- og støttefunktioner samt administration. 3) Ufaglært personale: timelønnede og bygdesundhedsarbejdere.

Kilde: Departementet for Sundhed og Infrastruktur

Årsværk af stillinger i Sundhedsvæsenet og syge- og Sundhedsplejen kan ses i tabel 5.

Dronning Ingrids Hospital

Dronning Ingrids Hospital er Grønlands landshospital. Dronning Ingrids hospital er opdelt i 5 områder:

·         Et medicinsk område

·         Et psykiatrisk område

·         Et driftsområde

·         Et kirurgisk område

·         Et akutområde

Se mere om Dronning Ingrids Hospital på adressen: http://www.peqqik.gl/da/Sundhedsreformen/DIH.aspx

Figur 6.2. Gennemsnitlige sengedage på Dronning Ingrids Hospital fordelt på afsnit og køn for 2011

Kilde: Departementet for Sundhed og Infrastruktur

Figur 6.3. Gennemsnitlige sengedage fra samtlige sygehuse fordelt på alder og køn for 2011

Kilde: Departementet for Sundhed og Infrastruktur

Det grønlandske Patienthjem

Det grønlandske patienthjem i København, Kalaallit Peqqissartut Illuat benyttes som transithjem for patienter henvist til ambulante undersøgelser og behandling i Danmark. Sundhedsvæsenets brug af danske sygehuse, fremgår af tabel 8.

Læs mere om patienter på sygehuse på www.peqqik.gl

Figur 6.4. Antal evakueringer

Anm.: Tal hentet fra Grønlands Selvstyrets Finanslov

Kilde: Grønlands Selvstyre og Grønlands Statistik

Dette afsnit vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Landslægeembedet:

·         overvåger sundhedstilstanden i Grønland

·         følge udviklingen i forhold, der har betydning for sundheden

·         fører tilsyn med sundhedsvæsenet

·         yder sundhedsfaglig rådgivning til Grønlands Selvstyre

·         indsamler og bearbejder medicinalstatistiske oplysninger

·         foretager sundhedsfaglig vurdering i miljøsager

·         bistår rets- og politimyndigheder efter behov

·         varetager den indledende sagsbehandling af klager fra patienter på vegne af Sundhedsvæsnets Patientklagenævn.

Læs mere om Landslægeembedet på: www.naalakkersuisut.gl

Dette afsnit vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tandpleje

I hver by findes en tandklinik, om end der i Qaanaaq og Illoqqortoormiut kun er tandlægebetjening en del af året. De fleste bygder betjenes med transportabelt udstyr, der kan opstilles i skolen eller på sygeplejestationen, mens der i enkelte bygder forefindes tandklinikker i bygdekonsultationerne. I alle distrikter ledes tandplejen af en chefdistriktstandlæge. Tandområdet er ikke omfattet af Sundhedsreformen.

Årsværk for stillinger i tandplejen kan ses under tabel 10.

Figur 8.1. Normeringer i tandplejen i årsværk

Note 1) Tandlæger: Distriktstandlæge, assisterende tandlæger, hospitalsodontolog.

Kilde: Departement for Sundhed og Infrastruktur

Dette afsnit vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Kost og bevægelse i samarbejde med Ernærings- og Motionsrådet

PAARISA-netværket arbejder med forebyggende og sundhedsfremmende indsatser med fokus på bl.a. kost og bevægelse. Dette sker i et tæt samarbejde med Ernærings- og Motionsrådet, som Departementet for Sundhed og Infrastruktur har sekretariatsfunktion for. Lokale forebyggelsesudvalg har til opgave at styrke arbejdet omkring forebyggelse og sundhedsfremmende arbejde i kommunerne. I de fleste kommuner er der ansat en forebyggelseskonsulent. PAARISA-netværket stiller sundhedspædagogisk konsulentbistand til rådighed for kommunen og forebyggelseskonsulenten i forbindelse med lokale aktiviteter og handlingsplaner for at styrke den sundhedsfremmende og forebyggende indsats.

Forebyggelse af rygning

Selvstyret har ønsket at markere, at de offentlige arbejdspladser skal gå foran i bekæmpelsen af rygning. Efter den nyeste Inatsisartutslov og reviderede Inatsisartutsforordning er rygning ikke tilladt, hverken indendørs eller udendørs ved og i folkeskoler, sportshaller, svømmehaller samt i dag- og døgninstitutioner for børn og unge. Desuden blev det forbudt at sælge tobaksvarer til personer, der er under 18 år, og vedtaget at salget kun må ske ved personlig betjening.

Figur 9.1. Forbrug af cigaretter

Anm.: Figuren viser antal cigaretter pr. uge pr. person over 14 år. Grønland = Import. Salg = Indenlandsk salg. Forbrug = Indenlandsk salg, plus grænsehandel.

Kilde: Skattestyrelsen, Danmarks Statistik og Grønlands Statistik

Det samlede forbrug af cigaretter kan ses på tabel 11.

Dette afsnit vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Indsats på alkoholområdet

Ved Landtingslov nr. 11 af 11. november 2000 om salg og udskænkning af alkoholholdige drikke kapitel 5 § 15 omhandlende nedsættelse af Alkohol - og Narkotikarådet, er der opstillet følgende:

Rådet er et rådgivende organ indenfor forebyggelse, sundhedsfremme, kontrol og behandling. Rådet skal følge udviklingen inden for områderne misbrug af alkohol, narkotika og lignende stoffer.

Rådet skal tillige fungere som rådgivende organ for Naalakkersuisut og for de involverede Naalakkersuisoqarfiit med følgende opgaver:

·         Opstiller forslag til mål og strategier for den samlede indsats inden for misbrugsområdet.

·         Pege på forskningsmuligheder- og behov.

·         Bidrage til indsamling, koordinering og formidling af informationer og ekspertise.

·         Årligt at udarbejde en rapport/beretning til Naalakkersuisut om udviklingen på alkohol- og narkotikaområdet, herunder bidrage med anbefalinger til initiativer, der forebygger eller nedbringer misbruget af alkohol og narkotiske stoffer.

·         Afgiver høringssvar i forbindelse med relevante offentlige høringer.

Alkohol og hash er de store udfordringer for folkesundheden, hvorfor områderne indgår som en del af folkesundhedsprogrammet Inuuneritta II. I Inuuneritta II beskrives det, hvordan der skal arbejdes med misbrugsområdet strukturelt, forebyggelsesmæssigt, tidligt opsporende og behandlingsmæssigt.

Målet er at forebygge:

·         At børn og unge starter et misbrug

·         At begrænse synligheden af påvirkede voksne

·         At reducere hash og alkoholforbruget

Se mere om Inuuneritta II på hjemmeside: www.peqqik.gl

Figur 10.1. Forbrug af Alkohol

Anm.: Figuren viser antal genstande pr. uge pr. person over 14 år. Grønland = Import. Salg = Indenlandsk salg. Forbrug = Indenlandsk salg plus grænsehandel.

Kilde: Skattestyrelsen, Grønlands Statistik og Danmarks Statistik

Det samlede forbrug af alkohol kan ses på tabel 11.

Behandling mod misbrug af alkohol og hash

Sundhedsvæsenet yder et offentligt misbrugsbehandlingstilbud, hvortil kommunerne visiterer borgere til behandling.

I 2012 overgik alkoholbehandlingen til Katsorsaavik Nuuk A/S, efter i årevis at have været varetaget af Qaqiffik i hhv. Ilulissat og Nuuk.

Se mere om Katsorsaavik på denne hjemmeside: www.katsorsaavik.gl

Dette afsnit vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Forebyggelse af selvmord

I 2007 etableredes en telefonrådgivning for mennesker i personlig krise, Attavik 146. Det er en gratis, anonym og landsdækkende telefonrådgivning.

PAARISA-netværket indgår i et tæt samarbejde med kommunerne om forebyggelse af selvmord og afholder kurser for fagpersoner i selvmordsforebyggelse. I samarbejde med professionelle samarbejdspartnere producerer PAARISA-netværket landsdækkende TV og radiokampagner om selvmord og selvmordsforebyggelse.

Statens Institut for Folkesundhed har i 2011 gennemført undersøgelsen â€Unges Trivsel i Grønlandâ€. Resultaterne fra undersøgelsen er publiceret i â€Det Svære Ungdomslivâ€, der kan hentes på www.si-folkesundhed.dk

Figur 11.1. Selvmord i Grønland

Kilde: Landslægeembedet i Grønland

Dette afsnit vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Aborter

Antal af legale aborter og abortkvient pr. 1.000 kvinder, siden 1977 fremgår af tabel 13 og tabel 14.

Figur 12.1. Abortkvotient pr. 1.000 kvinder, opgjort i alder

Anm. Evt. aborter blandt 12-13 årige er medtaget i tallene for de 14-15 årige. Der foreligger ingen nye tal fra Landslægeembedet for 2011 og 2012.

Kilde: Landslægeembedet i Grønland og Grønlands Statistik

Dette afsnit vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Smitsomme sygdomme

Figur 13.1. Nye registrerede gonoré og chlamydia tilfælde i Grønland

Anm.: Der foreligger ingen nye tal fra Landslægeembedet for 2011 og 2012.

Kilde: Landslægeembedet i Grønland

Figur 13.2. Nye registrerede HIV positive

Anm.: Der foreligger ingen nye tal fra Landslægeembedet for 2011 og 2012

Kilde: Landslægeembedet i Grønland

Figur 13.3 Nye registrerede tuberkulosetilfælde

Anm.: Der foreligger ingen nye tal fra Landslægeembedet for 2011 og 2012

Kilde: Landslægeembedet i Grønland

Tabel 1. Antal modtagere af sociale ydelser efter hovedtype og distrikt for året 2013

Befolkningen

på 15 år og derover

pr. 31. december 2013

Sociale

ydelser,

samlet

opgørelse

Offentlig

hjælp, i alt

Arbejds-

markeds-

ydelse, i alt

Dagpenge ved barsel, i alt

Førtids-

pension,

i alt

Alders-

pension,

i alt

Nanortalik | 1.476 | 720 | 398* | 129 | 54 | * | 217
Qaqortoq | 2.717 | 1.042 | 613* | 174 | 90 | * | 285
Narsaq | 1.439 | 693 | 373* | 181 | 55 | * | 221
Paamiut | 1.312 | 860 | 475 | 202 | 48 | 131 | 188
Nuuk | 13.694 | 3.644 | 1.860 | 501 | 362 | 636 | 682
Maniitsoq | 2.510 | 1.179 | 494 | 235 | 115 | 201 | 305
Sisimiut | 4.901 | 1.732 | 721 | 369 | 202 | 231 | 429
Kangaatsiaq | 894 | 544 | 330 | 82 | 28 | 85 | 82
Aasiaat | 2.629 | 1.177 | 470 | 255 | 67 | 231 | 304
Qasigiannguit | 986 | 532 | 228 | 144 | 18 | 60 | 145
Ilulissat | 3.847 | 1.682 | 792 | 429 | 82 | 270 | 381
Qeqertarsuaq | 717 | 399 | 191 | 36 | 15 | 88 | 128
Uummannaq | 1.745 | 887 | 515 | 211 | 41 | 121 | 183
Upernavik | 2.063 | 953 | 497 | 188 | 56 | 176 | 179
Qaanaaq | 590 | 408 | 286 | 37 | 22 | 59 | 62
Ammassalik | 2.146 | 1.137 | 725 | 145 | 58 | 183 | 147
Illoqortoormiut | 329 | 197 | 103 | 31 | 29 | 30 | 33
Kommune Kujalleq |  | 479 | 16* |  |  | 473* |

Note: * I Kommune Kujalleq's kontoplan for 2013 er disse ydelser konteret på en fælles konto. De kan derfor ikke fordeles på distrikter, men er anført i kategorien "Kommune Kujalleq".

Kilde: Grønlands Statistik

Tabel 2. Udbetalte beløb i sociale ydelser efter hovedtype og distrikt for året 2013

Befolkningen

på 15 år og derover

pr. 31. december 2013

Sociale

ydelser,

samlet

opgørelse

Offentlig

hjælp, i alt

Arbejds-

markeds-

ydelse, i alt

Dagpenge ved barsel, i alt

Førtids-

pension,

i alt

Alders-

pension,

i alt

| 1.000 kr.
Nanortalik | 1.476 | 28.865 | *5.231 | 2.228 | 970 | * | 20.436
Qaqortoq | 2.717 | 41.292 | *10.564 | 2.492 | 2.423 | * | 25.813
Narsaq | 1.439 | 29.193 | *5.728 | 2.039 | 936 | * | 20.490
Paamiut | 1.312 | 37.669 | 6.328 | 1.950 | 719 | 10.777 | 17.894
Nuuk | 13.694 | 182.834 | 44.742 | 7.153 | 8.523 | 55.827 | 66.590
Maniitsoq | 2.510 | 57.106 | 6.956 | 3.106 | 1.975 | 16.276 | 28.792
Sisimiut | 4.901 | 85.332 | 12.842 | 4.395 | 3.832 | 22.072 | 42.191
Kangaatsiaq | 894 | 20.264 | 3.491 | 862 | 1.000 | 7.510 | 7.401
Aasiaat | 2.629 | 59.736 | 6.527 | 3.048 | 2.068 | 20.499 | 27.594
Qasigiannguit | 986 | 21.975 | 2.308 | 1.113 | 479 | 4.747 | 13.329
Ilulissat | 3.847 | 80.374 | 12.227 | 4.975 | 2.938 | 22.516 | 37.717
Qeqertarsuaq | 717 | 22.301 | 2.146 | 463 | 575 | 7.238 | 11.880
Uummannaq | 1.745 | 37.520 | 5.799 | 2.406 | 1.187 | 10.424 | 17.704
Upernavik | 2.063 | 43.083 | 6.425 | 2.062 | 1.744 | 14.892 | 17.961
Qaanaaq | 590 | 15.807 | 4.242 | 407 | 629 | 5.303 | 5.226
Ammassalik | 2.146 | 55.681 | 18.098 | 1.466 | 1.454 | 19.710 | 15.493
Illoqortoormiut | 329 | 10.099 | 2.455 | 335 | 826 | 2.769 | 3.713
Kommune Kujalleq |  | 39.750 | *221 |  |  | *39.529 |

Note: * I Kommune Kujalleq's kontoplan for 2013 er disse ydelser konteret på en fælles konto. De kan derfor ikke fordeles på distrikter, men er anført i kategorien "Kommune Kujalleq".

Kilde: Grønlands Statistik

Tabel 3. Antal modtagere af sociale ydelser efter ydelsestype og kommune for året 2013

| Kommune Kujalleq | Kommuneqarfik Sermersooq | Qeqqata Kommunia | Qaasuitsup Kommunia | Total
Befolkningen fra 15 år og                 derover pr. 31. december 2013 | 5.632 | 17.493 | 7.411 | 13.471 | 44.007
Sociale ydelser, samlet opgørelse | 2.770 | 5.750 | 2.897 | 6.436 | 17.853
Offentlig hjælp, i alt | 1.327 | 3.094 | 1.209 | 3.218 | 8.848
- Skattepligtig hjælp | 1.243 | 2.891 | 1.175 | 3.076 | 8.385
- Ikke skattepligtig hjælp | 219 | 693 | 113 | 532 | 1.557
Arbejdsmarkedsydelse i alt | 481 | 878 | 603 | 1.369 | 3.331
- Ledighed | 346 | 511 | 473 | 394 | 1.688
- Hjemsendelse | .. | - | - | 788 | 790
- Sygdom | 182 | 429 | 242 | 514 | 1.367
Dagpenge ved barsel, i alt | 195 | 497 | 314 | 328 | 1.334
Førtidspension, i alt | 473 | 972 | 430 | 1.073 | 2.948
- Grundbeløb | 446 | 913 | 408 | 1029 | 2.796
- Lommepenge | 39 | 74 | 25 | 53 | 191
- Børnetillæg | 111 | 205 | 118 | 265 | 699
- Personligt tillæg | 150 | 357 | 162 | 551 | 1.220
Alderspension, i alt | 721 | 1.048 | 734 | 1.459 | 3.962
- Grundbeløb | 651 | 982 | 662 | 1.315 | 3.610
- Lommepenge | 89 | 83 | 87 | 186 | 445
- Børnetillæg | 8 | 10 | .. | .. | 25
- Rådighedsbestemt tillæg | 89 | 286 | - | 73 | 448
- Personligt tillæg | 80 | 88 | 225 | 512 | 905

Note: Pr. 31. december 2013 boede der 231 personer fra 15 år og opefter udenfor den kommunale inddeling i Grønland. Det samlede antal personer fra 15 år og opefter var på 44.238.

Kilde: Grønlands Statistik

Tabel 4. Udbetalte beløb til sociale ydelser efter ydelsestype og kommune for året 2013

| Kommune Kujalleq | Kommuneqarfik Sermersooq | Qeqqata Kommunia | Qaasuitsup Kommunia | Total
Befolkningen fra 15 år og            derover pr. 31. december 2013 | 5.632 | 17.493 | 7.411 | 13.471 | 44.007
| 1.000 kr.
Sociale ydelser, samlet opgørelse | 138.959 | 286.281 | 142.438 | 300.988 | 868.666
Offentlig hjælp, i alt | 21.614 | 71.623 | 19.798 | 43.164 | 156.199
- Skattepligtig hjælp | 20.051 | 68.101 | 19.349 | 39.871 | 147.375
- Ikke skattepligtig hjælp | 1.563 | 3.522 | 449 | 3.293 | 8.827
Arbejdsmarkedsydelse i alt | 6.758 | 10.905 | 7.500 | 15.333 | 40.496
- Ledighed | 5.280 | 6.549 | 5.321 | 3.826 | 20.976
- Hjemsendelse | - | - | - | 7.831 | 7.831
- Sygdom | 1.478 | 4.356 | 2.179 | 3.676 | 11.689
Dagpenge ved barsel, i alt | 4.329 | 11.521 | 5.807 | 10.620 | 32.277
Førtidspension, i alt | 39.529 | 88.543 | 38.348 | 93.059 | 259.479
- Grundbeløb | 36.721 | 82.079 | 34.659 | 83.939 | 237.398
- Lommepenge | 646 | 1.221 | 465 | 1.003 | 3.335
- Børnetillæg | 1.248 | 2.268 | 1.299 | 3.364 | 8.179
- Personligt tillæg | 914 | 2.975 | 1.926 | 4.753 | 10.568
Alderspension, i alt | 66.728 | 103.690 | 70.984 | 138.812 | 380.214
- Grundbeløb | 63.960 | 99.261 | 66.975 | 131.853 | 362.049
- Lommepenge | 1.799 | 1.698 | 1.886 | 3.980 | 9.363
- Børnetillæg | 90 | 85 | 24 | 45 | 244
- Rådighedsbestemt tillæg | 442 | 2.256 | - | 224 | 2.922
- Personligt tillæg | 438 | 391 | 2.099 | 2.710 | 5.638

Note: Pr. 31. december 2013 boede der 231 personer fra 15 år og opefter udenfor den kommunale inddeling i Grønland. Det samlede antal personer fra 15 år og opefter var på 44.238.

Kilde: Grønlands Statistik

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 5. Normeringer i Sundhedsvæsenet og syge- og sundhedsplejen, 2012

| Stillinger i alt |  Læger | Plejepersonale 2) | Andet faglært personale 3) |  Ufaglært personale 4)
I alt | 1.074,2 | 96,9 | 451,2 | 387,4 | 138,8
Administration 1) | 15,9 | 1,0 | 1,0 | 12,2 | 1,8
Dronning Ingrids Hospital | 439,5 | 45,5 | 205,5 | 156,1 | 32,5
Nanortalik | 25,9 | 0,7 | 12,4 | 7,3 | 5,5
Qaqortoq | 48,1 | 3,6 | 17,1 | 19,0 | 8,4
Narsaq | 32,7 | 1,8 | 14,7 | 12,5 | 3,7
Paamiut | 28,6 | 1,2 | 6,8 | 12,1 | 8,4
Nuuk | 53,8 | 12,8 | 36,9 | 4,0 | 0,1
Maniitsoq | 47,3 | 1,2 | 19,5 | 14,8 | 11,8
Sisimiut | 74,1 | 6,2 | 32,5 | 23,9 | 11,6
Aasiaat-Kangaatsiaq | 71,1 | 5,5 | 23,6 | 29,8 | 12,2
Qasigiannguit | 19,1 | 1,2 | 6,7 | 6,8 | 4,3
Ilulissat | 69,4 | 5,0 | 26,4 | 25,7 | 12,3
Qeqertarsuaq | 12,9 | 1,4 | 3,7 | 6,8 | 1,0
Uummannaq | 34,6 | 2,1 | 10,8 | 12,4 | 9,4
Upernavik | 30,8 | 2,7 | 9,3 | 13,4 | 5,5
Qaanaaq | 12,5 | 0,9 | 4,0 | 5,4 | 2,2
Ammassalik | 50,1 | 3,4 | 18,0 | 22,6 | 6,2
Illoqqortoormiut | 7,7 | 0,7 | 2,3 | 2,7 | 1,9

Noter: 1) Tallene for Administration: Departementet for Sundhed og Styrelsen for Sundhed og Forebyggelse er årsværk. 2) Plejepersonale: Chefsygeplejerske, forstander, viceforstander, afdelingssygeplejerske, hjemmesygeplejerske, sundhedsplejerske, 1. assistent, fødselshjælper, jordemoder, sygeplejersker, sundhedsmedhjælper, sundhedsassistenter, sundhedshjælper, socialhjælpere og årskurser. 3) Andet faglært personale: Bioanalytikere, fysioterapeuter etc. samt personale inden for teknik, service- og støttefunktioner samt administration. 4) Ufaglært personale: timelønnede og bygdesundhedsarbejdere.

Kilde: Departementet for Sundhed

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 6. Indlæggelser og sengedage fordelt på sygehuse

| Indlæggelser |  |  | Sengedage |  |  | Gennemsnitlige sengedage
| 2010 | 2011 | 2012 |  | 2010 | 2011 | 2012 |  | 2010 | 2011 | 2012
I alt | 15.414 | 15.039 | 14.226 |  | 89.325 | 94.073 | 85.275 |  | 5,8 | 6,3 | 6,0
Nanortalik |      466 |      433 |      344 |  |    1.548 |    1.666 |    1.164 |  | 3,3 | 3,8 | 3,4
Qaqortoq |      734 |      575 |      518 |  |    2.436 |    2.632 |    2.412 |  | 3,3 | 4,6 | 4,7
Narsaq |      375 |      396 |      424 |  |    1.400 |    1.294 |    1.572 |  | 3,7 | 3,3 | 3,7
Paamiut |      396 |      264 |      164 |  |    1.569 |    1.232 |    1.010 |  | 4,0 | 4,7 | 6,2
Nuuk |    6.484 |    6.581 |    6.303 |  |  51.998 |  56.677 |  53.603 |  | 8,0 | 8,6 | 8,5
Maniitsoq |      743 |      656 |      522 |  |    3.053 |    3.778 |    2.301 |  | 4,1 | 5,8 | 4,4
Sisimiut |    1.009 |      979 |      971 |  |    3.361 |    5.087 |    3.595 |  | 3,3 | 5,2 | 3,7
Aasiaat |      856 |      895 |      866 |  |    4.155 |    3.443 |    3.040 |  | 4,9 | 3,8 | 3,5
Qasigiannguit |      254 |      189 |      226 |  |       758 |       757 |    1.314 |  | 3,0 | 4,0 | 5,8
Ilulissat |    1.029 |      859 |    1.117 |  |    3.771 |    3.082 |    3.331 |  | 3,7 | 3,6 | 3,0
Qeqertarsuaq |      131 |        99 |        62 |  |       553 |       357 |       161 |  | 4,2 | 3,6 | 2,6
Uummannaq |      795 |      612 |      784 |  |    4.479 |    2.716 |    3.730 |  | 5,6 | 4,4 | 4,8
Upernavik |      588 |      915 |      574 |  |    3.285 |    5.064 |    3.036 |  | 5,6 | 5,5 | 5,3
Qaanaaq |      189 |      182 |        -   |  |       836 |       391 |         -   |  | 4,4 | 2,1 |         -  
Ammassalik |    1.235 |    1.404 |    1.328 |  |    5.840 |    5.879 |    4.897 |  | 4,7 | 4,2 | 3,7
Illoqqortoormiut |      130 |        -   |        23 |  |       283 |         18 |       109 |  | 2,2 |         -   | 4,7

Der foreligger ingen tal for Qaanaaq vedr. 2012 og ingen for Illoqqortoormiut vedr. indlæggelser for 2011

Kilde: Styrelse for Sundhed og Forebyggelse

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 7. Indlæggelser og sengedage fordelt på byer, køn og alder, 2011

| Indlæggelser |  |  | Sengedage |  |  | Gennemsnitlige sengedage
| I alt | Kvinder | Mænd |  | I alt | Kvinder | Mænd |  | I alt | Kvinder | Mænd
Dronning Ingrids Hospital
I alt |    6.581 |  3.983 |  2.598 |  |  49.230 |  28.332 |  20.898 |  |    7,5 |      7,1 |    8,0
Medicinsk |    2.160 |   1.045 |   1.115 |  |  19.850 |   10.588 |     9.262 |  |    9,2 |     10,1 |    8,3
Kirurgisk |    4.260 |   2.881 |   1.379 |  |  25.124 |   15.755 |     9.369 |  |    5,9 |       5,5 |    6,8
Psykiatrisk |       161 |        57 |      104 |  |    4.256 |     1.989 |     2.267 |  |  26,4 |     34,9 |  21,8
I byerne
Nanortalik 1) |       433 |      282 |      151 |  |    1.666 |        742 |        924 |  |    3,8 |       2,6 |    6,1
Qaqortoq |       575 |      372 |      203 |  |    2.632 |     1.285 |     1.347 |  |    4,6 |       3,5 |    6,6
Narsaq |       396 |      273 |      123 |  |    1.294 |        907 |        387 |  |    3,3 |       3,3 |    3,1
Paamiut |       264 |      175 |        89 |  |    1.232 |        535 |        697 |  |    4,7 |       3,1 |    7,8
Maniitsoq |       656 |      412 |      244 |  |    3.779 |     2.203 |     1.576 |  |    5,8 |       5,3 |    6,5
Sisimiut |       979 |      651 |      328 |  |    5.156 |     3.058 |     2.098 |  |    5,3 |       4,7 |    6,4
Aasiaat |       895 |      609 |      286 |  |    3.449 |     2.320 |     1.129 |  |    3,9 |       3,8 |    3,9
Qasigiannguit |       189 |      120 |        69 |  |       757 |        393 |        364 |  |    4,0 |       3,3 |    5,3
Ilulissat |       859 |      555 |      304 |  |    3.082 |     1.984 |     1.098 |  |    3,6 |       3,6 |    3,6
Qeqertarsuaq |         99 |        60 |        39 |  |       358 |        147 |        211 |  |    3,6 |       2,5 |    5,4
Uummannaq |       612 |      373 |      239 |  |    2.748 |     1.750 |        998 |  |    4,5 |       4,7 |    4,2
Upernavik |       915 |      648 |      267 |  |    5.064 |     3.331 |     1.733 |  |    5,5 |       5,1 |    6,5
Qaanaaq |       182 |      117 |        65 |  |       391 |        174 |        217 |  |    2,1 |       1,5 |    3,3
Tasiilaq |    1.404 |      948 |      456 |  |    5.879 |     3.757 |     2.122 |  |    4,2 |       4,0 |    4,7
Illoqqortoormiut |          -   |        -   |        -   |  |         18 |           8 |          10 |  |      -   |        -   |     -  
Hele Grønland i alt |  15.039 |  9.578 |  5.461 |  |  86.735 |  50.926 |  35.809 |  |    5,8 |      5,3 |    6,6
Fordelt på aldersgrupper
0-1 år |       903 |      392 |      511 |  |    4.578 |     1.856 |     2.722 |  |    5,1 |       4,7 |    5,3
1-14 år |    1.003 |      419 |      584 |  |    4.001 |     1.847 |     2.154 |  |    4,0 |       4,4 |    3,7
15-64 år |  10.685 |   7.399 |   3.286 |  |  57.094 |   35.340 |   21.754 |  |    5,3 |       4,8 |    6,6
65+ |    2.448 |   1.368 |   1.080 |  |  21.062 |   11.883 |     9.179 |  |    8,6 |       8,7 |    8,5

Note 1) Indlæggelser og sengedags køn- og aldersfordeling for Nanortalik, Qaanaaq og Illoqqortoormiut er baseret på estimat for det gennemsnitslige køn-og alders fordeling for hele Grønlands totale indlæggelser. Der foreligger ingen tal for indlæggelser i Illoqqortoormiut for 2011.

Kilde: Departementet for Sundhed og Infrastruktur

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 8. Sundhedsvæsenets brug af udvalgte danske sygehuse

| 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2011 | 2012
Rigshospitalet |  |  |  |  |  |
Sengedagsforbrug | 9.457 | 10.441 | 6.578 | 7.027 | 7.036 | 6.244
Antal udskrevne | 1.168 | 1.071 | 1.008 | 1.058 | 1.031 | 1.083
Psykiatriske patienter |  |  |  |  |  |
Sengedagsforbrug | 8.915 | 5.473 | 4.833 | 6.480 | 6.403 | 6.479
Antal udskrevne | - | 22 | 17 | 18 | 18 | 18

Anm.: Tal hentet fra Grønlands Selvstyrets Finanslov

Kilde: Grønlands Selvstyre og Grønlands Statistik

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 9. Døde efter dødsårsag

|  | 1995 | 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010
Nr. | I alt | 474 | 452 | 469 | 440 | 453 | 424 | 442 | 504
1 | Infektionssygdomme (ekskl. tuberkulose) | 7 | 7 | 6 | 10 | 9 | 8 | 4 | 8
2 | Tuberkulose | 8 | 3 | 3 | 1 | 1 | 5 | 2 | 2
3 | Ondartet svulst i mundhule og spiserør | 15 | 10 | 15 | 12 | 12 | 10 | 19 | 20
4 | Ondartet svulst i mavesæk | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 8 | 4
5 | Ondartet svulst i tarme, undtagen endetarm | 10 | 11 | 8 | 11 | 13 | 9 | 9 | 13
6 | Ondartet svulst i endetarm | 2 | 1 | 2 | 2 | 1 | 3 | 5 | 3
7 | Ondartet svulst i strubehoved | 40 | 37 | 42 | 31 | 50 | 46 | 37 | 46
8 | Ondartet svulst i knogler og hud | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0
9 | Ondartet svulst i brystkirtel | 2 | 2 | 6 | 3 | 5 | 1 | 3 | 3
10 | Ondartet svulst i livmoderhals | 3 | 2 | 3 | 2 | 4 | 1 | 1 | 4
11 | Ondartet svulst i andre dele af livmoder | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
12 | Ondartet svulst i blærehalskirtel | 0 | 0 | 1 | 0 | 2 | 1 | 1 | 2
13 | Ondartet svulst i andre lokalisationer | 20 | 32 | 41 | 37 | 30 | 28 | 34 | 40
14 | Ondartet svulst i lymfatiske og bloddannende væv | 4 | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 7
15 | Godartede svulster og svulster uden specifikation | 4 | 8 | 6 | 6 | 0 | 6 | 1 | 3
16 | Endokrine lidelser og mangelsygdomme | 2 | 4 | 4 | 2 | 5 | 0 | 5 | 3
17 | Sukkersyge | 0 | 2 | 5 | 6 | 7 | 6 | 4 | 6
18 | Sygdomme i blod og bloddannende organer | 1 | 3 | 0 | 2 | 1 | 2 | 1 | 0
19 | Mentale lidelser | 11 | 13 | 18 | 6 | 17 | 19 | 14 | 21
20 | Hjernehindebetændelse | 3 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 0 | 1
21 | Sygdomme i nervesystem og sanseorganer | 3 | 5 | 9 | 5 | 5 | 5 | 12 | 10
22 | Gigtfeber og følgetilstande | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0
23 | Blodtryksforhøjelse | 1 | 6 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 6
24 | Forkalkningsbetingede hjertesygdomme | 33 | 27 | 35 | 35 | 30 | 36 | 17 | 25
25 | Andre hjertesygdomme | 33 | 34 | 26 | 24 | 23 | 24 | 15 | 24
26 | Karsygdomme i hjernen | 35 | 30 | 35 | 31 | 43 | 40 | 33 | 34
27 | Sygdomme i arterier, arterioler og kapillærer | 7 | 3 | 4 | 4 | 2 | 6 | 2 | 7
28 | Andre kredsløbssygdomme | 0 | 1 | 1 | 2 | 1 | 3 | 1 | 0
29 | Akutte luftvejsinfektioner inkl. Influenza | 2 | 1 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1
30 | Lungebetændelse | 9 | 14 | 10 | 5 | 15 | 11 | 14 | 8
31 | Bronkitis | 32 | 22 | 19 | 21 | 20 | 19 | 24 | 23
32 | Andre sygdomme i åndedrætsorganer | 7 | 4 | 3 | 1 | 2 | 4 | 1 | 2
33 | Sygdomme i mundhule, spiserør og mavesæk | 5 | 5 | 3 | 2 | 5 | 3 | 8 | 2
34 | Sygdomme i lever og galdeveje | 3 | 6 | 3 | 6 | 3 | 4 | 6 | 2
35 | Andre sygdomme i fordøjelsesorganer | 5 | 7 | 4 | 8 | 11 | 8 | 9 | 11
36 | Nyrebetændelse | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 2
37 | Infektiøse nyresygdomme og sten i urinorganer | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0
38 | Andre sygdomme i urin- og kønsorganer samt brystkirtel | 3 | 1 | 4 | 6 | 7 | 2 | 3 | 6
39 | Svangerskabs- og fødselskomplikationer hos moder | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
40 | Sygdomme i hud, knogler og bindevæv | 2 | 2 | 2 | 2 | 0 | 1 | 2 | 1
41 | Medfødte misdannelser i hjerte og kredsløbsorganer | 2 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0
42 | Andre medfødte misdannelser | 4 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 2 | 4
43 | Sygdomme hos nyfødte | 11 | 6 | 1 | 7 | 2 | 4 | 2 | 2
44 | Senilitet uden oplysning om sindssygdom | 11 | 6 | 6 | 11 | 2 | 11 | 10 | 10
45 | Symptomer og mangelfuldt definerede sygdomme | 9 | 9 | 13 | 23 | 19 | 10 | 14 | 18
46 | Færdselsulykker | 8 | 2 | 3 | 5 | 2 | 2 | 5 | 2
47 | Alle andre ulykker | 41 | 34 | 37 | 25 | 32 | 26 | 23 | 21
48 | Selvmord | 46 | 45 | 51 | 58 | 37 | 34 | 36 | 61
49 | Andre ydre årsager | 10 | 12 | 13 | 10 | 11 | 6 | 9 | 5
50 | Uoplyst | 14 | 22 | 4 | 3 | 9 | 5 | 34 | 31

Anm.: Der foreligger ingen nye tal for 2011 og 2012

Kilde: Landslægeembedet

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 10. Normeringer i tandplejen i årsværk for 2012

| Normering i alt |  Tandlæger 2) |  Andet faglært     personale | Ufaglært personale
I alt | 134,7 | 21,8 | 82,7 | 30,3
Administration 1) | 2,0 | 1,0 | 1,0 |
Dronning Ingrids Hospital 3) | 0,0 |  |  |
Nanortalik | 6,3 | 1,0 | 4,2 | 1,1
Qaqortoq | 7,1 | 0,8 | 5,4 | 0,9
Narsaq | 3,7 | 0,9 | 2,0 | 0,8
Paamiut | 5,1 | 0,8 | 3,0 | 1,3
Nuuk | 37,2 | 8,3 | 25,8 | 3,0
Maniitsoq | 6,5 | 0,9 | 4,3 | 1,3
Sisimiut | 15,6 | 1,0 | 9,9 | 4,7
Kangaatsiaq | 2,5 | 0,5 | 1,0 | 1,0
Aasiaat | 10,2 | 1,0 | 4,6 | 4,6
Qasigiannguit | 3,6 | 0,7 | 2,0 | 0,9
Ilulissat | 12,4 | 1,0 | 7,4 | 4,1
Qeqertarsuaq | 4,4 | 1,0 | 3,0 | 0,4
Uummannaq | 5,2 | 0,8 | 2,2 | 2,3
Upernavik | 4,8 | 0,8 | 3,0 | 1,0
Qaanaaq | 1,3 | 0,4 | 0,5 | 0,4
Ammassalik | 6,8 | 0,9 | 3,4 | 2,5
Tidligere år
2011 | 135,2 | 28,2 | 79,6 | 27,4
2010 | 138,5 | 27,5 | 89,2 | 21,8
2009 | 132,8 | 30,6 | 77,4 | 24,8
2008 | 130,3 | 30,0 | 61,0 | 39,3
2007 | 131,3 | 25,0 | 79,4 | 18,3
2006 | 132,8 | 30,2 | 84,7 | 17,9
2005 | 140,2 | 33,7 | 95,9 | 10,6
2004 | 145,5 | 35,0 | 105,5 | 5,0
2003 | 146,0 | 35,0 | 107,5 | 3,5
2002 | 146,5 | 35,0 | 106,5 | 5,0
2001 | 147,8 | 34,0 | 110,8 | 3,0
2000 | 151,4 | 34,0 | 111,0 | 5,4
1999 | 149,3 | 33,0 | 111,0 | 5,3
1998 | 147,8 | 34,0 | 110,8 | 3,0
1997 | 150,3 | 32,5 | 113,0 | 4,8
1996 | 147,1 | 31,0 | 110,5 | 5,6
1995 | 147,6 | 31,0 | 110,0 | 6,6
1994 | 146,8 | 31,5 | 109,0 | 6,3
1993 | 144,8 | 31,5 | 107,0 | 6,3
1992 | 138,3 | 32,1 | 99,9 | 6,3

Cheftandlæge og KIG-faglig konsulent overgik fra daværende Kystledelse til Styrelsen for Sundhed og forebyggelse pr. 1. januar 2008. Noter: 1) Administration: Overtandlæge. 2) Tandlæger: Distriktstandlæge, assisterende tandlæger, hospitalsodontolog. 3) Tal vedr. 2012, foreligger ikke.

Kilde: Departement for Sundhed

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 11. Forbrug af cigaretter og alkohol

| 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| 1.000 liter
I alt | 9.726 | 8.269 | 8.125 | 8.347 | 7.970 | 7.889 | 7.890 | 7.488 | 7.475
Øl | 8.887 | 7.219 | 7.146 | 7.280 | 7.196 | 6.999 | 7.077 | 6.711 | 6.675
Vin | 652 | 860 | 804 | 901 | 672 | 774 | 700 | 673 | 702
Spiritus | 187 | 191 | 175 | 166 | 102 | 115 | 113 | 104 | 98
| 1.000 liter ren alkohol
I alt | 550 | 515 | 498 | 512 | 453 | 459 | 454 | 430 | 428
Øl | 398 | 336 | 332 | 338 | 331 | 321 | 325 | 307 | 303
Vin | 79 | 106 | 100 | 111 | 83 | 95 | 87 | 84 | 88
Spiritus | 73 | 73 | 66 | 63 | 38 | 43 | 43 | 39 | 37
| 1.000 stk.
I alt | 111.650 | 97.132 | 93.897 | 94.799 | 73.084 | 67.743 | 72.271 | 65.374 | 68.582
Cigaretter | 111.280 | 96.731 | 93.577 | 94.436 | 72.835 | 67.534 | 72.093 | 65.172 | 68.346
Cerutter | 202 | 283 | 204 | 219 | 135 | 169 | 131 | 163 | 201
Cigarer | 169 | 118 | 117 | 144 | 113 | 41 | 47 | 39 | 34
Ugentligt forbrug pr. person over 14 år | Antal
Genstande | 17 | 15 | 15 | 15 | 13 | 14 | 13 | 13 | 12
Cigaretter | 52 | 44 | 42 | 42 | 33 | 30 | 32 | 28 | 30

Anm.: Forbruget af cigaretter og alkohol dækker reelt importen af cigaretter og alkohol. Middelbefolkning er benyttet. 1 genstand er defineret som 1,5 cl ren alkohol.

Kilde: Grønlands Statistik

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 12. Selvmord i Grønland og Danmark fordelt på køn og årstal

| Grønland |  |  |  | Danmark |
| I alt | Mænd | Kvinder |  | I alt | Mænd | Kvinder
1990 | 66 | 58 | 8 |  | 1241 | 815 | 426
1991 | 45 | 37 | 8 |  | 1156 | 762 | 394
1992 | 53 | 48 | 5 |  | 1138 | 742 | 396
1993 | 47 | 33 | 14 |  | 1159 | 749 | 410
1994 | 53 | 48 | 5 |  | 996 | 679 | 317
1995 | 46 | 36 | 10 |  | 922 | 625 | 297
1996 | 50 | 38 | 12 |  | 874 | 613 | 261
1997 | 58 | 42 | 16 |  | 817 | 560 | 257
1998 | 56 | 48 | 8 |  | 760 | 544 | 216
1999 | 53 | 44 | 9 |  | 762 | 563 | 199
2000 | 44 | 32 | 12 |  | 729 | 533 | 196
2001 | 55 | 39 | 16 |  | 727 | 508 | 219
2002 | 49 | 37 | 12 |  | 723 | 538 | 185
2003 | 43 | 33 | 10 |  | 653 | 500 | 153
2004 | 50 | 40 | 10 |  | 691 | 499 | 192
2005 | 49 | 38 | 11 |  | 654 | 480 | 174
2006 | 58 | 40 | 18 |  | 650 | 472 | 178
2007 | 37 | 25 | 12 |  | 580 | 401 | 179
2008 | 36 | 30 | 6 |  | 597 | 415 | 182
2009 | 37 | 30 | 7 |  | 622 | 477 | 145
2010 | 61 | 40 | 21 |  | 562 | 406 | 156
2011 | 47 | 35 | 12 |  | 589 | 437 | 152

Kilde: Landslægeembedet og Danmarks Statistik

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 13. Legale aborter

| I alt | Kvindens alder
|  | 14-15 | 16-17 | 18-19 | 20-24 | 25-29 | 30-34 | 35-39 | 40-44 | 45-49
1977 |        388 |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ...
1978 |        367 |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ...
1979 |        450 |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ...
1980 |        470 |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ...
1981 |        539 |        24 |        55 |        95 |      175 |        79 |        59 |        39 |        12 |          1
1982 |        561 |        24 |        73 |        81 |      152 |      101 |        68 |        45 |        13 |          4
1983 |        576 |        15 |        89 |      102 |      171 |        99 |        54 |        25 |        21 |  -
1984 |        642 |        12 |        91 |        98 |      212 |      125 |        61 |        33 |        10 |  -
1985 |        654 |        20 |        60 |        98 |      207 |      150 |        67 |        31 |        21 |  -
1986 |        748 |        25 |        63 |      118 |      253 |      130 |        88 |        50 |        18 |          3
1987 |        823 |        24 |        63 |      101 |      305 |      173 |        86 |        49 |        17 |          5
1988 |        841 |        25 |        62 |        92 |      300 |      197 |      101 |        46 |        17 |          1
1989 |        894 |        29 |        68 |      101 |      301 |      228 |      104 |        47 |        13 |          3
1990 |        913 |        18 |        63 |        72 |      301 |      245 |      148 |        49 |        16 |          1
1991 |        962 |        30 |        59 |        92 |      294 |      257 |      143 |        67 |        17 |          3
1992 |        921 |        36 |        77 |        71 |      259 |      274 |      128 |        54 |        22 |  -
1993 |        979 | 46 | 77 | 97 | 252 | 258 | 168 | 63 | 16 | 2
1994 |     1.002 | 50 | 97 | 94 | 257 | 289 | 147 | 52 | 16 | 0
1995 |        880 | 33 | 72 | 90 | 192 | 271 | 159 | 42 | 21 | 0
1996 |        862 | 40 | 85 | 95 | 176 | 197 | 178 | 66 | 21 | 4
1997 |        843 | 45 | 74 | 77 | 208 | 208 | 162 | 60 | 8 | 1
1998 |        915 | 29 | 85 | 102 | 249 | 210 | 149 | 75 | 15 | 1
1999 |        840 | 23 | 73 | 110 | 192 | 165 | 167 | 86 | 24 | 0
2000 |        944 | 33 | 82 | 128 | 261 | 146 | 186 | 92 | 14 | 2
2001 |        814 | 38 | 101 | 91 | 225 | 139 | 126 | 80 | 13 | 1
2002 |        822 | 31 | 74 | 118 | 246 | 125 | 114 | 80 | 33 | 1
2003 |        869 | 41 | 77 | 114 | 262 | 143 | 113 | 88 | 29 | 2
2004 |        904 | 38 | 93 | 115 | 281 | 157 | 126 | 69 | 23 | 2
2005 |        899 | 45 | 111 | 97 | 266 | 160 | 115 | 81 | 23 | 1
2006 |        904 | 48 | 97 | 119 | 283 | 173 | 83 | 75 | 23 | 3
2007 |        887 | 50 | 91 | 117 | 271 | 187 | 97 | 50 | 22 | 2
2008 |        899 | 44 | 94 | 147 | 283 | 172 | 96 | 44 | 19 | 0
2009 |        799 | 25 | 71 | 135 | 268 | 163 | 77 | 41 | 17 | 2
2010 |        858 | 29 | 93 | 109 | 299 | 177 | 77 | 54 | 19 | 1

Anm. Evt. aborter blandt 12-13 årige er medtaget i tallene for de 14-15 årige.

Kilde: Landslægeembedet og Grønlands Statistik

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 14. Abortkvotient

| Kvindes alder | Samlet abort-kvotient | Generel abort-kvotient
| 14-15 | 16-17 | 18-19 | 20-24 | 25-29 | 30-34 | 35-39 | 40-44 | 45-49 |  |
1977 | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ...
1978 | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | 886 | 29,0
1979 | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | 1.073 | 34,6
1980 | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | 1.059 | 35,5
1981 | 18,2 | 41,9 | 81,7 | 67,5 | 37,5 | 35,4 | 40,2 | 10,4 | 1,0 | 1.244 | 39,3
1982 | 18,7 | 56,7 | 66,0 | 55,7 | 45,5 | 39,9 | 45,8 | 10,7 | 3,7 | 1.290 | 39,7
1983 | 12,7 | 69,7 | 79,3 | 60,0 | 42,7 | 30,0 | 26,4 | 16,4 | - | 1.200 | 39,8
1984 | 11,6 | 73,8 | 77,2 | 70,6 | 51,5 | 31,3 | 36,9 | 7,4 | - | 1.313 | 43,5
1985 | 23,0 | 53,0 | 78,6 | 66,6 | 59,2 | 33,2 | 34,3 | 14,8 | - | 1.350 | 44,0
1986 | 32,3 | 64,2 | 97,8 | 80,5 | 49,2 | 42,7 | 51,2 | 12,4 | 2,8 | 1.582 | 50,1
1987 | 33,5 | 75,4 | 90,8 | 95,7 | 62,6 | 39,9 | 46,4 | 11,6 | 4,4 | 1.703 | 55,2
1988 | 37,7 | 83,3 | 94,7 | 94,6 | 67,7 | 45,2 | 41,5 | 11,8 | 0,8 | 1.739 | 56,0
1989 | 44,0 | 99,1 | 122,4 | 99,5 | 74,6 | 44,6 | 41,4 | 9,3 | 2,3 | 1.890 | 59,3
1990 | 25,8 | 99,4 | 99,1 | 107,0 | 78,4 | 59,8 | 42,2 | 11,4 | 0,7 | 1.947 | 60,5
1991 | 41,9 | 94,2 | 139,2 | 115,5 | 82,8 | 55,4 | 55,3 | 11,8 | 2,2 | 2.166 | 64,0
1992 | 51,1 | 116,4 | 116,0 | 116,0 | 89,1 | 48,3 | 43,0 | 15,2 | - | 2.125 | 62,0
1993 | 63,8 | 115,2 | 157,3 | 129,6 | 84,4 | 61,7 | 30,9 | 10,7 | 1,5 | 2.266 | 67,1
1994 | 65,4 | 147,5 | 143,8 | 149,9 | 97,7 | 51,7 | 24,5 | 9,9 | 0,0 | 2.382 | 68,7
1995 | 41,0 | 109,8 | 136,7 | 120,3 | 98,2 | 54,2 | 18,9 | 12,5 | 0,0 | 2.095 | 60,3
1996 | 47,5 | 127,3 | 145,4 | 112,9 | 78,9 | 60,2 | 28,0 | 12,1 | 3,1 | 2.116 | 59,1
1997 | 53,1 | 105,9 | 113,8 | 134,6 | 93,4 | 54,3 | 24,4 | 4,4 | 0,8 | 2.105 | 57,8
1998 | 35,5 | 118,0 | 141,0 | 162,3 | 106,3 | 50,3 | 29,5 | 8,0 | 0,7 | 2.374 | 62,8
1999 | 27,5 | 102,2 | 145,4 | 121,4 | 95,7 | 59,1 | 32,2 | 12,3 | 0,0 | 2.154 | 57,6
2000 | 37,2 | 116,2 | 162,5 | 159,2 | 92,6 | 70,6 | 33,5 | 6,8 | 1,3 | 2.451 | 64,6
2001 | 41,8 | 140,7 | 113,3 | 133,1 | 90,3 | 52,2 | 28,8 | 6,0 | 0,6 | 2.147 | 55,5
2002 | 32,6 | 98,9 | 149,8 | 139,5 | 81,6 | 52,9 | 28,4 | 14,5 | 0,6 | 2.150 | 55,7
2003 | 40,4 | 101,2 | 142,5 | 143,2 | 92,6 | 58,8 | 31,4 | 12,2 | 1,1 | 2.265 | 58,5
2004 | 37,2 | 115,0 | 135,2 | 149,7 | 98,2 | 73,4 | 25,7 | 9,1 | 1,1 | 2.360 | 60,5
2005 | 44,6 | 126,3 | 111,2 | 138,1 | 96,3 | 71,7 | 32,2 | 8,8 | 0,5 | 2.302 | 59,8
2006 | 47,4 | 107,7 | 131,9 | 144,1 | 101,3 | 53,4 | 32,8 | 8,7 | 1,5 | 2.283 | 60,2
2007 | 49,9 | 99,9 | 122,9 | 138,0 | 106,8 | 63,3 | 24,8 | 8,3 | 0,9 | 2.256 | 59,3
2008 | 45,9 | 106,4 | 154,7 | 139,6 | 95,1 | 63,1 | 24,8 | 7,2 | 0,0 | 2.263 | 60,6
2009 | 27,0 | 82,0 | 142,3 | 126,1 | 88,0 | 49,6 | 26,0 | 6,7 | 0,8 | 1.989 | 54,1
2010 | 32,1 | 108,9 | 112,6 | 136,0 | 92,3 | 47,3 | 36,5 | 8,1 | 0,4 | 2.110 | 58,1

Anm. Evt. aborter blandt 12-13 årige er medtaget i tallene for de 14-15 årige.

Kilde: Landslægeembedet og Grønlands Statistik

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 15. Anmeldte smitsomme sygdomme

| 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010
Virussygdomme |  |  |  |  |  |  |
Meningitis 1) | 26 | 28 | 14 | 16 | 22 | 20 | 19
Leverbetændelse | 2 | 8 | 6 | 0 | - | 4 |
Tuberkulose | 44 | 99 | 73 | 60 | 62 | 63 | 116
Levnedsmiddelbåren sygdom | 10 | 1 | 1 | 1 | 5 | - | -
Kønssygdomme |  |  |  |  |  |  |
Syfilis | 1 | 1 | - | 2 | - | - | -
Gonoré | 515 | 769 | 808 | 747 | 927 | 1.105 | 1.239
Chlamydia 2) | 2.094 | 2.713 | 2.579 | 2.369 | 2.504 | 2.864 | 3.007

Anm.: Der foreligger ikke nye tal for 2011 og 2012.

Noter: 1) Antal meningitistilfælde er ændret fra 2000, idet sepsis (blodforgiftning) nu indgår i tallene. 2) Chlamydia var først anmeldelsespligtig fra 1. juli 1996. Det forhøjede antal fundne chlamydiatilfælde i 2005 og efterfølgende skyldes forbedret analysemetode.

Kilde: Landslægeembedet

Denne tabel vil blive opdateret d. 16. oktober 2014

Tabel 16. Konstaterede tilfælde af HIV og AIDS

| Mænd | Kvinder | Børn | Hiv-positive i alt i året | Akkumuleret | Aids-diagnoser | Døde | Akkumuleret
1985 | 1 | - | - | 1 | 1 |  | 0 | - | -
1986 | 2 | - | - | 2 | 3 |  | 0 | - | -
1987 | 4 | - | - | 4 | 7 |  | 0 | - | 0
1988 | 5 | 2 | - | 7 | 14 |  | 1 | 1 | 1
1989 | - | 1 | - | 1 | 15 |  | 2 | 0 | 1
1990 | 5 | 2 | 1 | 8 | 23 |  | 1 | 1 | 2
1991 | 7 | 6 | 1 | 14 | 37 |  | 2 | 1 | 3
1992 | - | 4 | - | 4 | 41 |  | 3 | 1 | 4
1993 | 1 | 1 | - | 2 | 43 |  | 4 | 2 | 6
1994 | 5 | 2 | - | 7 | 50 |  | 3 | 1 | 7
1995 | 7 | 6 | - | 13 | 63 |  | 1 | 5 | 12
1996 | 2 | - | - | 2 | 65 |  | 2 | 2 | 14
1997 | 9 | 3 | - | 12 | 77 |  | 5 | 5 | 19
1998 | 10 | 7 | - | 17 | 94 |  | 6 | 4 | 23
1999 | 3 | 5 | - | 8 | 102 |  | 3 | 4 | 27
2000 | 4 | 3 | - | 7 | 109 |  | 2 | 5 | 32
2001 | 4 | 2 | - | 6 | 115 |  | 5 | 4 | 36
2002 | 5 | 2 | - | 7 | 122 |  | 0 | 5 | 41
2003 | 7 | 4 | - | 11 | 133 |  | 6 | 1 | 42
2004 | 4 | 2 | - | 6 | 139 |  | 2 | 7 | 49
2005 | 4 | 1 | - | 5 | 144 |  | 3 | 3 | 52
2006 | 4 | 1 | - | 5 | 149 |  | 2 | 6 | 58
2007 | 3 | - | - | 3 | 152 |  | 0 | 5 | 63
2008 | 1 | - | - | 1 | 153 |  | 1 | 6 | 69
2009 | 4 | 2 | - | 6 | 159 |  | 0 | 4 | 73
2010 | 3 | 1 | - | 4 | 163 |  | 0 | 1 | 74

Anm.: Der foreligger ikke nye tal for 2011 og 2012.

Kilde: Landslægeembedet

19. Politiit, eqqartuussisoqarneq illersornissamullu tunngasut

2012-06-14

Politiit

Naalagaaffeqatigiiffiup iluani Kalaallit Nunaat immikkut politeeqarfeqarfiuvoq. Politeeqarfeqarneq aaqqissuussaanikkut Inatsiseqarnermut Ministereqarfiup ataaniippoq.

Nunatsinni Politeeqarfiit nunami immikkoortortanut sisamut immikkoortitaapput, illoqarfinni politeeqarfiit kommuneqarfiit immikkoortinneqarnerattut makkununnga immikkoortunngorlugit (kujataaniit):

- Politiit Kujataani: Nanortalik, Qaqortoq Narsarlu.

- Politiit Sermersuumi: Paamiut, Nuuk, Tasiilaq Ittoqqortoormiillu.

- Politiit Qeqqani: Maniitsoq, Kangerlussuaq Sisimiullu.

- Politiit Qaasuitsumi: Aasiat, Qeqertarsuaq, Qasigiaanguit, Ilulissat, Uummannaq, Upernavik, Pituffik Qaanaarlu.

Immikkoortuni sisamani politeeqarfiit pingaarnerusut (pisortaqarfiit) ataatigut titagaapput.

Politeeqarfiit toqqaannartumik qitiusumik nalunaarsuiffinnut attaveqarput, soorlu pinerlussimasut nalunaarsugaaffiannut, taamatullu europamiut nalunaarsuiffiinut Schengen Informations Systemimut (SIS). (Allaaserisaq tassunga tunngaseq ataani atuarneqarsinnaavoq). Pineqartut saniatigut politiit akiliisitsinikkut pineqaatissiinertigut akiligassanik eqqartuussutikkut aalajangersakkanik naammassisitsiniaanissamut anisitsi-nernillu suliassanik naammassinnissinnaatitaapput.

Saqitsaannermi suliassat tamaasa suliassaralugit 1. januar 2010-miit Kalaallit Nunaat akiliisitsisarnermut eqqartuussivittaarpoq, Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviup ataani inissisimasumik. Eqqartuussiviup inuit akunnerminni aningaasatigut saqitsaassutaat suliassarai, sulili anisitsinissamut suliassat politiinit suliassaallutik.

Politimestereqarfik, Nuummi inissisimasoq, immikkoortunut pingasunut inissitaavoq: Allaffissornikkut immikkoortortaqarfik, periataarnissamut sillimasoqarfik inatsisilerinermillu immikkoortoqarfik.

Politiit nittartagaatigut annertunerusumik paasisaqarit una aqqut atorlugu: www.politi.dk/Groenland

Takussutissiaq 1. Kalaallit Nunaanni politeeqarfinni sulisut

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Politiit katillugit | 139 | 152 | 170 | 161 | 154 | 137 | 141
Politiitut aalajangersimasumik atorfillit | 108 | 101 | 114 | 115 | 117 | 109 | 118
- taakkunannga nunaqavissut | 84 | 71 | 74 | 87 | 87 | 94 | 100
- taakkunannga tikisitat | 24 | 30 | 40 | 28 | 30 | 15 | 18
Politiinngorniatut ilinniartut | 17 | 30 | 33 | 29 | 27 | 17 | 17
Sulinngiffeqarneq, ilinniariartorsimasut nunaniluunniit tamalaani suliartorsimasut | 14 | 21 | 23 | 17 | 10 | 11 | 6
Suleqataasut allat | 167 | 167 | 161 | 153 | 158 | 155 | 161
Politiinut ikiortit | 48 | 44 | 46 | 48 | 50 | 49 | 48
Kommunefogedit ikiortillu | 61 | 64 | 56 | 49 | 48 | 44 | 44
Sulisut inatsisilerisut | 8 | 8 | 8 | 7 | 7 | 8 | 9
Allaffinni sulisut | 29 | 30 | 30 | 28 | 32 | 33 | 39
- taakkunannga nunaqavissut | 25 | 27 | 28 | 25 | 30 | 31 | 36
- taakkunannga tikisitat | 4 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 3
Angallatini inuttat | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 | 21 | 21

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni politimesteri

Takussutissiaq 2. Politiit suliaat assigiinngitsut

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| Amerlassusaat
Passinik tunniussinerit | 2.626 | 3.162 | 3.597 | 5.989 | 3.731 | 3.191 | 3.000
Biilinik angallassisinnaanermut allagartat tunniunneqartut | 1.303 | 1.283 | 1.486 | 2.054 | 1.938 | 1.795 | 1.447
| Mio. kr.
Ukiumut akiliisitsissutit | 6,4 | 6,1 | 7,6 | 7,6 | 7,0 | 7,1 | 8,9
Ukiumut akiliisitsissutit akilerneqarsimasut | 4,2 | 3,8 | 3,4 | 4,0 | 4,0 | 3,7 | 4,4
Akiliisitsissutit akilerneqarsimanngitsut | 19,8 | 19,3 | 20,0 | 20,3 | 13,6 | 14,1 | 15,0
Arsaarinnissutit | 5,6 | 2,8 | 2,7 | 2,2 | 1,2 | 2,4 | 1,7
Arsaarinnissutinut akiligassat katillugit | 10,1 | 13,7 | 15,9 | 15,7 | 17,9 | 21,7 | 17,8
| Amerlassusaat
Tigusaasimasut il.il. | 1.523 | 1.495 | 1.118 | 1.215 | 1.258 | 1.728 | 1.755
Aalakoortut | 589 | 613 | 563 | 558 | 525 | 739 | 516
Tigummigallagassanngortitsinerit 2) | 160 | 181 | 232 | 190 | 200 | 199 | 161
Isertitsivimmiittut | 70 | 95 | 95 | 29 | 45 | 41 | 23
| Ullut atugassat 1)
Ullut amerlassusii - tigummigallagassanngortitsinerit | 5.934 | 4.539 | 3.223 | 1.538 | 981 | 750 | 363
Ullut amerlassusii - isertitsivimmiinnerit | 1.048 | 702 | 1.260 | 78 | 94 | 102 | 28
Angallassinerit | 273 | 244 | 242 | 134 | 229 | 205 | 248
Atorfimmi suliassaqarluni angalanerit | 1.109 | 1.177 | 732 | 819 | 332 | 594 | 593
Naalakkerneqarluni (tassunga ilaavoq ilinniarfimmiinnerit) | 1.984 | 2.187 | 2.276 | 1.933 | 3.445 | 3.274 | 2.300

Nassuiaat: 1) Taaguut manddage ullormut inummut ataatsimut tunngatinneqarpoq. Tassa imaappoq, politiit marluk atorfimmi suliassaqarlutik ulluni pingasuni angalasut inummut ataatsimut ullunik arfinilinnik atuinertut naleqartoq. 2) Tigummigallagassamik nuussineq marloriaammik nalunaarsuinermik kinguneqartarpoq.

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Politimesteri

Pinerluttulerinermi inatsit

Inatsisiliorneq inatsiseqarnernut marlunnut agguarneqarsinnaavoq, tassalu pinerluttulerinermut inatsisit allatigullu inatsiseqarneq.

Pinerluttulerinermi inatsisip siulliusutut pingaarnertullu atuuffigai pisortani atorfillit eqqunngitsiliorfigineqartarneri, ilaqutariit iluanni pinerluuteqartarnerit, kinguaassiutitigut pinerluttarnerit, inuunermut timimullu pinerluttarnerit pisuussutitigullu pinerluttarnerit.

Titartagaq 1. Innuttaasut 1.000-iugaangata nalunaarutiginninnerit Danmarkimut sanilliullugu

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma Danmarks Statistik

Titartagaq 2. Innuttaasut 1.000-iugaangata toqutsilluni timimillu pinerliilluni pinerluttuliornerit Danmarkimut sanilliullugu

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma Danmarks Statistik

Takussutissiaq 1. Pinerluttulerinermik inatsimmik unioqqutitsineq

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | Pasineqartut | Pasineqartut 15-liineqanngitsut
Pinerluttulerinermik inatsit katillugit | 5.998 | 5.540 | 5.141 | 5.251 | 5.348 | 4.844 | 5.053 | 3.618 | 73
Pisortani oqartussanik narrunarsaanerit | 82 | 91 | 100 | 93 | 89 | 100 | 78 | 66 | 0
Ilaqutariinni pinerluttuliornerit | 13 | 10 | 5 | 5 | 8 | 1 | 2 | 2 | 0
-  taakkunannga ilaquttamik atoqateqarnerit | 10 | 7 | 4 | 5 | 8 | 1 | 2 | 2 | 0
Arnerinikkut/anguserinikkut pinerluttuliornerit | 488 | 462 | 391 | 331 | 371 | 313 | 279 | 229 | 6
- taakkunannga pinngitsaaliinerit pinngitsaaleeriarnerillu | 196 | 159 | 164 | 119 | 159 | 124 | 134 | 109 | 1
- takkunannga meeqqanik 15 inorlugit ukiulinnik kinguaassiutitigut atoqateqartarnerit | 109 | 121 | 82 | 63 | 60 | 71 | 50 | 41 | 2
- taakkunannga ileqqussaanngitsuliortitsinerit | 2 | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 4 | 4 | 0
- taakkunannga kannguttaalliorfiginninnerit | 177 | 176 | 136 | 145 | 145 | 109 | 87 | 71 | 3
Inuunermut timikkullu pinerluttuliornerit | 851 | 863 | 880 | 852 | 840 | 759 | 727 | 659 | 3
- taakkunannga toqutsinerit | 8 | 8 | 8 | 9 | 11 | 1 | 7 | 12 | 0
- taakkunannga toqutseriarnerit | 12 | 17 | 22 | 21 | 24 | 19 | 12 | 13 | 0
- taakkunannga persuttaanerit | 821 | 808 | 833 | 812 | 789 | 730 | 704 | 628 | 3
Pigisanut nalilinnik pinerluttuliornerit | 4.128 | 3.644 | 3.382 | 3.603 | 3.654 | 3.332 | 3.631 | 2.370 | 64
- taakkunannga illunik ammarterinerit | 921 | 666 | 541 | 741 | 821 | 672 | 826 | 572 | 22
- taakkunannga tillinniarnerit | 1.846 | 1.714 | 1.695 | 1.614 | 1.644 | 1.553 | 1.645 | 1.054 | 22
- taakkunannga aserorterinerit | 818 | 798 | 749 | 774 | 771 | 664 | 667 | 291 | 8
- taakkunannga atortunik tillinnerit 1) | 334 | 291 | 220 | 312 | 259 | 253 | 275 | 257 | 9
Pinerluttulerinermi inatsisip sinnerani | 436 | 470 | 383 | 367 | 386 | 339 | 336 | 292 | 0

Nassuiaat: 1) Atortunik tillinnerni cykelit snescooterillu taamaallaat ilanngunneqartarput tillittoq paasineqaraangat.

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Politimesteri

Immikkut inatsiseqarneq

Immikkut inatsiseqarnermi pineqarput angallannermut inatsit, ikiaroorniutit pillugit inatsit, ikuallannermut inatsit, politiit ileqqoreqqusaat, akileraarnikkut aammalu akitsuusiisarnikkut inatsit, avatangiisinut aalisarnermullu inatsisit.

Takussutissiaq 1. Immikkut inatsimmik unioqqutitsineq

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | Pasineqartut | Pasineqartut 15- liineqanngitsut
Immikkut inatsisiliani katillugit | 1.552 | 1.481 | 1.464 | 1.588 | 1.917 | 1.554 | 1.620 | 1.428 | 2
Immikkut inatsisiliat angallannermiinatsit ilaatinnagu | 904 | 887 | 842 | 744 | 851 | 755 | 836 | 715 | 0
Angallannermi inatsit | 648 | 594 | 622 | 844 | 1.066 | 799 | 784 | 713 | 2
- taakkunannga aalakoorluni biilernerit | 140 | 125 | 147 | 119 | 124 | 105 | 94 | 98 | 0
Angallannermi ajutoornerit katillugit | 195 | 166 | 158 | 153 | 176 | 142 | 128 | 68 | 0
Aalakoornani angallannermi ajoqusernerit | 146 | 117 | 125 | 135 | 130 | 97 | 94 | 34 | 0
Aalakoorluni angallannermi ajoqusernerit | 49 | 49 | 33 | 18 | 46 | 45 | 34 | 34 | 0
Ikiaroorniutit pillugit inatsit | 477 | 550 | 551 | 543 | 503 | 468 | 567 | 529 | 0
Ikuallattoornaveersaarneq illuutillu pillugit inatsit | 68 | 40 | 37 | 28 | 44 | 15 | 21 | 12 | 0
Politiit ileqqoreqqusaat | 96 | 98 | 70 | 2 | 84 | 99 | 91 | 94 | 0
Akileraarutinut akitsuutillu pillugit inatsit | 7 | 7 | 7 | 11 | 5 | 2 | 2 | 1 | 0
Avatangiisit pillugit inatsisit | 9 | 8 | 4 | 7 | 6 | 7 | 2 | 0 | 0
Aalisarneq pillugu inatsisit | 83 | 32 | 31 | 23 | 60 | 33 | 8 | 2 | 0
Immikkut inatsisit allat | 164 | 152 | 142 | 130 | 149 | 131 | 145 | 77 | 0

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Pinerluttarnermut inatsit allatigullu inatsiseqarneq, Kalaallit Nunaannut immikkut tunngasunik paasisaqarit uku aqqut atorlugu: www.folketinget.dk aamma www.naalakkersuisut.gl

Ujaasisarnerit annaassiniartarnerillu

Politiit annaassiniarneq pisussaaffigaat tassalu nuna tamakkivillugu sinerissallu imartaata qanituani ujaasinerit annaassiniarnerillu pisussaaffigaat.

Arktisk Kommandop immakkut annaassiniarneq pisussaaffigaa, Statens Luftfartsvæsenili timmisartutigut annaassiniarneq pisussaaffigalugu, tassalu timmisartutigut inunnik ajornartorsiortunik ujaasinerit annaassiniarnerillu. Annaasiniarnerni atorneqartarlutik politiit angallataat, timmisartut qulimiguulillu, umiatsiaaqqat aalisariurillu inunnit pigineqartut ataasiakkaatigut attartorneqartartut taamatullu Artisk Kommandop sakkutooqatigiivi. Politiit imarsiornikkut sisamanik saviminiusunik umiarsuaqarput, aallaavittut Nuummi, Qaqortumi, Maniitsumi Sisimiunilu angerlarsimaffeqarttut.

Statens Luftfartsvæsenimut tunngasunik paasisaqarit una aqqut atorlugu: www.slv.dk

Inuit saqitsaassutaat

Politiit inuit piumasaqaataannik pinngitsaaliilluni akiliisitsiniartarneq akisussaaffigaat. Pisortatigut piumasaqaatit akileraartarnermut Aqutsisoqarfiup qitiusumik akiliisitsiniarnermik aqutsisoqarfianiit ingerlanneqartarput.

Takussutissiaq 2. Inuit eqqartuussisutigut suliassiissutaat

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
| Amerlassusaat
Inuit eqqartuussisutigut suliassiissutaat il.il. katillugit | 10.156 | 7.127 | 6.441 | 6.606 | 3.857 | 3.468 | 4.134
-  taakkunannga ataatassarsiuussinerit | 699 | 652 | 678 | 739 | 717 | 629 | 639
-  taakkunannga inunnut eqqartuussutinik naammassisitsiniaanerit | 3.545 | 2.526 | 1.997 | 2.653 | 34 | 16 | 3
-  taakkunannga akiliisitsinikkut eqqartuussutinik naammassisitsiniaanerit | 3.411 | 1.369 | 1.540 | 1.424 | 1.307 | 1.176 | 1.463
-  taakkunannga pinerlineqarsimasut taarsiivigitinnissaannut suliat | 433 | 249 | 296 | 312 | 136 | 207 | 259
Akuersissutit | 768 | 818 | 773 | 669 | 781 | 766 | 584
-  taakkunannga sakkunut akuersissutit | 16 | 26 | 12 | 12 | 19 | 39 | 28
-  taakkunannga ilisimasassarsiornernut akuersissutit | 107 | 92 | 94 | 88 | 99 | 95 | 76
Toqunerit toqungasullu nassaarineqartut pasinartut | 78 | 82 | 68 | 66 | 64 | 56 | 63
-  taakkunannga toqutsinerit persuttaanikkullu toqutsinerit | 8 | 9 | 4 | 8 | 9 | 1 | 4
-  taakkunannga ipisimasut | 8 | 13 | 5 | 12 | 16 | 0 | 3
-  taakkunannga aallartoornikkut toqusut | 1 | 2 | 0 | 1 | 1 | 1 | 0
-  taakkunannga angallannermi ajutoorlutik toqusut | 2 | 0 | 2 | 1 | 2 | 0 | 1
Imminornerit | 58 | 37 | 31 | 36 | 60 | 52 | 28
Pinngitsaaliilluni unitsitsinerit | 37 | 34 | 51 | 41 | 36 | 30 | 42
Ujaasinerit annaassiniaanerillu | 114 | 153 | 146 | 157 | 105 | 86 | 77
- tassaniilluni immakkut SAR malillugu ujaasineq | - | - | - | - | - | 41 | 24
- tassaniilluni nunakkut SAR malillugu ujaasineq | - | - | - | - | - | 6 | 8
- tassaniilluni SAR malillugu annaassiniarnermik pilersitsineq | - | - | - | - | - | 12 | 26
- tassaniilluni ujaasineq/maqaasisamik imaluunniit ajunaarsimasorisamik | - | - | - | - | - | 25 | 13
- tassaniilluni ujaasineq/paaqqinniffimmit qimaguttumik eqqartuussaanngitsumik | - | - | - | - | - | 1 | 1
- tassaniilluni ujaasineq/najukkamit qimaguttmik | - | - | - | - | - | 1 | 2
Anerlarsimaffinni meerartaqanngitsuni eqqissiviilliornerit | 3.695 | 3.712 | 2.788 | 3.685 | 2.635 | 2.392 | 2.438
Angerlarsimaffinni meerartaqartuni eqqissiviilliornerit | 610 | 505 | 413 | 551 | 442 | 444 | 459
Imigassartorsimavallaartut | 1.953 | 2.017 | 1.711 | 1.423 | 1.162 | 1.026 | 1.128

Saqitsaannermi suliassat tamaasa suliassaralugit 1. januar 2010-miit Kalaallit Nunaat akiliisitsisarnermut eqqartuussivittaarpoq, Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviup ataani inissisimasumik. Eqqartuussiviup inuit akunnerminni aningaasatigut saqitsaassutaat suliassarai, sulili anisitsinissamut suliassat politiinit suliassaallutik.

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Politimesteri

Kalaallit Nunaanni Pinerlutsaaliuinermut Siunnersuisoqatigiit

Pinerlutsaaliuinermut Siunnersuisoqatigiit Politimesteri siulittaasoraat, allattoqarfittaaq aaqqissuusaanikkut Politimestereqarfiup ataani inissisimavoq. Siunnersuisoqatigiinnut tunngasunik annertunerusumik paasissutissanik ukiumoortumik nalunaarusiaq www.pisiu.gl iserfigalugu pissarsisoqarsinnaavoq.

Nunanik assigiinngitsunik suleqateqarneq

Kalaallit Nunaat Schengenimi suleqatigiinermut akuuvoq taamatullu Europami Schengen Informations Systemimut (SIS) atalluni. Ataqatigiimmik aaqqissuussineq tassaavoq nunamut isilernermi pinerluttunik inunnillu akaarinngisanik nalunaarsuuteqarfik. Kalaallit Nunaat 2001-mili inunnik nunanit allanit Schengenip avataaneersunik iserniartunik nakkutilliilluni.

Schengen pillugu suleqatigiinnermut tunngasunik paasisaqarit una aqqut atorlugu: www.eu-oplysningen.dk/emner/schengen/

Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviit

Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviit 1. januar 2010-miit tassaapput Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfia, Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivik kredsritteqarfiillu sisamat, (Qaasuitsup Kredsretia, Qeqqata Kredsretia, Sermersuup Kredsretia taamatullu Kujalliup Kredsretia). Matumani 8-pingasut atorfilinnik inuttallit. Eqqartuussiveqarfik 80-it missaannik sulisoqarpoq. Eqqartuussisoqarfiup sulisorivai inuit 80-it missaat.

Januarip aallaqqaataani 2010-miit nunatsinni eqqartuussisarnermut inatsit immikkoortumigut pingaarutilitsigut allannguuteqarpoq, allannguinermi Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivik pilersinneqarpoq. 2010-mi siunissamilu kisitsisitigut nassuiaasiornerit Kredsrettini, Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivimmi taamatullu Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfiani naatsorsorneqartalissapput.

Tamatumunngalu atatillugu 1. januar 2010-miit eqqartuussummik naammassisitsiniaanermi suliassat Kredsrettinut isumagisassanngortinneqarput, kisitsisitigullu nassuiaasiornermi pineqartut nutaamik suliap suuneranik taaguuserlugit nalunaarneqartalissallutik.

Eqqartuussiviit

Aallaaviuvoq suliassat tamarmik eqqartuussivinni aallartinneqartarneri.

Eqqartuussivinni eqqartuussisut eqqartuussisoqarfiit eqqartuussisut ilinniartitaanerannik ilinniarsimasuupput, imaluunniit inatsisilerituutut ilinniarsimasuullutik.

Suliassaq inatsisilerinikkut ajornakusoorpat, eqqartuussisup - immaqa suliami peqataasup aappaanit kajumissaarneqarnikkut - Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivimmut suliassaq innersuussinnaavaa, tassani eqqartuussisut tamarmik inatsisilerituujummata. Suliaq tassani eqqartuussivimmi siullertut suliarinneqaarfiusutut suliarineqassaaq, tamatumalu kingorna nunap eqqartuussisuuneqarfianut suliareqqitassanngortinneqarsinnaalluni.

Eqqartuussiviup Eqqartuussutai aalajangiineriluunniit tamarmik nunap eqqartuussisuuneqarfianut ingerlateqqitassanngortinneqarsinnaapput.

Kredsretimi nalinginnaasumik inuit akornanni saqitsaannerit kredsdommerimit aalajangiiffigineqartarput, pinerlunnermulli suliaappat, tamanna kredsdommerimit eqqartuusseqataasartunillu marlunnit aalajangiiffigineqartarpoq. Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivik Danmarkip Eqqartuussiveqarfiata ataani inissisimavoq.

Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivik

Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivik eqqartuussiviuvoq suliassaasalu pingaarnersaat tassaallutik eqqartuussivittut siullertut suliarissallugit suliassat ima ajornakusoortigisut, pinngitsoorani eqqartuussisoq inatsisilerituujusariaqarluni.

Tamatuma saniatigut Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivimmiittut inatsisilerituut siunnersuisarput eqqartuussivinnik, inatsisilerinermut tunngasunik apeqqutissaqaraangata.

Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviup aallaavittut suliassarai akiliisinnaajunnaarnermut tunngasut suliassat - assersuutigalugu akiliisinnaajunnaarnerit aamma akiitsunik aaqqissuussinerit. Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviup suliaasa ilagivaat pisinnaatitaaffiit nalunaarsornerat.

Eqqartuussiviit saqitsaannermik suliassat aamma pinerluttulerinermik suliassat Kalaallit Nunaanni

Eqqartuussivimmut innersuussinnaavaat, taakku ajornakusoortuuppata imaluunniit tunngaviusussamik aalajangiiffigineqartussaagaangaata.

Saqitsaannermi suliami peqataasup qinnutigisinnaavaa suliassaq Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivimmi suliarineqarnissaa, suliaq pineqartumut annertuumik killiliisuuppat. Tamanna pinerluttulerinermi suliassani atuutinngilaq.

Eqqartuussivimmi suliassat suliarineqarnerisa aamma eqqartuussivinnik ilitsersuisarnerup saniatigut, Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviup akisussaaffigaa eqqartuussisoqarfinni ilinniartitsineq.

Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiveqarfiup ulluinnarni aqutsisoqarnermut immikkoortortaqarfimmigut eqqartuusisoqarfiit tamaasa sullitarai.

Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfia

Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfiata kredsretip imaluunniit Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviup naammassillugit aalajangiiffigisai suliarisarpai, taamatullu eqqartuussisarnermik inatsit malillugu Eqqartuussisuuneqarfimmut nangeqqitsitsivittut suliaqartarluni. Taakku saniatigut ataatassaassiuinermi suliassat siullermeerutaasumik suliarisarlugit. Taamatuttaaq Eqqartuussisuuneqarfiup pinerlunnermut suliat nangeqqinneqartussatut naliliffigisassat oqaaseqarfigisarpai.

Kredsretip imaluunniit Eqqartuussiviup suliat eqqartuussinikkut aalajangiiffigisaat Eqqartuussisuuneqarfimmut nangitseqqinneqarsinnaapput. Aalajangiiffigisallu allat Eqqartuussisuuneqarfimmut suliassatut saqqummiunneqarsinnaallutittaaq. Aalajangiiffigisat allat pineqartut aalajangiinernik taaneqartarput (siusinnerusukkut eqqartuussinikkut aalajangiinerit) peqqussutilluunniit. Aalajangiinernik Eqqartuussisuuneqarfimmut suliassatut saqqummiussineq pisarpoq Eqqartuussisuuneqarfimmut aalajangiinermik suliareqqitassanngortitsinikkut.

Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfia Nuummi eqqartuussisarfeqarpoq, kisiannili eqqartuussivimmi suliassat aamma suliarineqartarput eqqartuussiviit eqqartuussivigisartagaanni, tamanna pisariaqaraangat.

Eqqartuussutit suliassani, Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfianit suliarineqartut, oqaatigineqartussaapput kingusinnerpaamik qaammatit pingasut qaangiunnerini, suliassat aalajangiiffigisassanngortinneqarneriniit.

Suliaq nunap eqqartuussisuuneqarfiani aalajangiiffigineqaraangat, taamaallaat Eqqartuussiviit qullersaannut suliareqqitassanngortinneqarsinnaapput, suliaq immikkut illuinnartuuppat. Taamaaliortoqassappat ingerlatitseqqinnissamik aalajangiisartut akuersissutaat pisariaqarpoq.

Kalaallit Nunaata eqqartuussisoqarfianik annertunerusumik kalaallisut danskisulluunnit allatanik paasisaqarusukkuit nittartagaq una takuuk: danskisut www.domstol.gl - kalaallisut www.eqqartuusivik.gl

Kalaallit Nunaanni Pinerluttunik Isumaginnittut

Pinerluttunik Isumaginnittut ukioq 2013-mi init isertitsiviit 155-it inissiaatigaat, Nuummi 66-it. Ilulissani 19-it, Sisimiuni 30-it, Tasiilami Aasiannilu 15-it Qaqortumilu 10-it. Taakkununnga ilaallutik Kangerlussuarmi utaqqiisaasumik inissiat 30-it, pilersaarut malillugu septembarimi 2014 matusussat. Nalinginnaasumik isertitsiviit taaneqartarput â€Pineqaatsissinneqarsimasunut Isertitsivikâ€, ukiunili kingullerni isertitsiviit pineqaatsissinneqarsimasunuinnaq inissaqartitsinngillat, pineqaatsissinneqarnissaminnullu tigummigallagaasunut amerliartortunuttaaq inissaqartitsillutik.

Taakkua saniatigut Sisimiuni nerisaqarluni isumagineqarlunilu inisimmavimmik 9-nik inissalimmik ingerlatsiveqarpoq, pineqaatsissinneqarnermik naammassinnilersunuunerusoq atorneqartumik.

Nuummi isertitsivik 2017-mi nutaamik isertitsivittaassaaq, ammasumik, matoqqasumik, naammassinnilersunullu immikkoortortalimmik.

Taamatuttaaq Pinerluttunik Isumaginnittut KiF-feqarfinnik (Pinerluuteqarsimasunik Isumaginnittoqarfik) nunami tamani siammarsimasunik immikkoortortaqarfeqarpoq. Immikkoortortaqarfiit pingaarnertut suliassaraat eqqartuussiveqarfiit atugassaannik inuk pillugu nassuiaasiornerit, nakkutigisaanissamut inuiaqatigiinnullu sullissinissamut eqqartuussissutinik naammassinninnissaq misiligutaasumillu iperagaasunik nakkutilliinissaq.

Kalaallit Nunaanni Pinerluttunik Isumaginnittut danskit naalagaaffiannit ingerlanneqarput ukioq 2010-miillu allaffissornikkut Nuummi Pisortaqarfimmit aqunneqarluni, Danmarkimi Inatsiseqarnermut Ministereqarfiup ataani inissisimasumit (Direktoratet for Kriminalforsorgen).

Nunatsinni pineqaatsissineqarsimasunut isertitsiviit nittartagaq www.kriminalforsorgen.gl iserfigalugu misissukkit.

Illersornissaq

Illersornissaq danskit nalagaaffiata akisussaaffigaa. Illersornissaq Namminersorlutik Oqartussanit akisussaaffigineqalersinnaanngitsoq Namminersorlutik Oqartussat inatsisaanni allaqqavoq.

Grønlands Kommando (GLK) Arsuup kangerluata qinnguani Kangilinnguaniittoq (Grønnedal).  31. oktober 2012 Grønlands Kommando matuneqarpoq. Paarlattuanik Nuummi inissisimasoq Arktisk Kommando pilersinneqarpoq.  Arktisk Kommando Illersornissamut Qullersaqarfiup (Forsvarkommandoen) ataani inissisimavoq, Arktisk Kommando-lu pisortaa illersornissamut pisortap ataani inissisimalluni.

Malittuani Kalaallit Nunaanni kiffartuussiviit pineqartut Kalaallit Nunaanni Illersornissamut Qullersaqarfiup ataani inissisimapput. Tassaallutillu Station Nord, slædepatruljen Sirius Daneborg-imi qullersaqarfeqartut, Forsvarets Vagt Mestersvig, Luftgruppe Vest, Kangerlussuarmi administrationselementi kiisalu Kalaallit Nunaanni Logistik Center Aalborgimi mittarfeqarfimmi inissisimasoq. Taakku saniatigut Arktisk Kommando attaveqarpoq Thule Air Basemi inissisimasumi.

Arktisk Kommadop sorsunneqartinnagu pingaarnertut suliassaraa nakkutiginninneq namminersortuunermik atortuutitsineq. Suliassat allat ilaatigut taaneqarsinnaapput aalisarnermut killeqarfinnik nakkutilliineq, ujaasinerit annaassiniarnerillu, imartatigut avatangiisinik nakkutilliineq mingutsitsinernillu akiuineq, imaatigut uuttortaaneq kiisalu inuiaqatigiinnut kalaallinut ikorfartuineq.

Sakkutuut qimussimik nakkutilliisut â€Siriusipâ€ suliassaraa,  nunamut oqartussaassuseqarnermik atuutitsineq pinerluttaalisitsisutullu oqartussaasuseqartutut nunami allanngutsaaliukkami ilisimasassarsiornernik  eqqissisimatitsinermilu aalajangersakkanik  nakkutiginninneq taamatullu nunami alapernaarsuineq.

Illersornissaqarfiup Station Nordip pingaarnertut suliassaraa mittarfeqarfiup ukioq naallugu ammatinneqarnissaa aammalu illusiffissaqarnermi pisariaqartitanik ukioq naallugu isumaginninnissaq suliarissallugu, Kalaallit Nunaanni Illersornissakkut sakkutooqatigiit taperserlugit. Matumani pingaartutut tapersissallugit Qimussimik alapernaarsuisoqatigiit SIRIUS aammalu Kitaani illersornissakkut Timmisartortartoqatigiit. Pisussaaffiit saniatigut Station Nord nunap ilaani danskit oqartussaassusiannik nittarsaasseqataavoq Kalaallit Nunaanni Politimesteri sinnerlugu politiitut pisinnaaffeqartitaalluni, Nunami Eqqissisimatitami Station Nord aallaavigalugu tikeraartunut. Taamatuttaaq Station Nord Nunap Avannaarsuani ilisimasassarsiortunut ikorfartuutaavoq, aammalu Danmarks Meteorologiske Institutimut nalunaarsuutinik katersuilluni.

Illissornissakkut pigaartoqarfik Mestersvig pilersuisoqarfittut inissisimavoq, inuit marluk ukioq naallugu ingerlatassatut akisussaaffigisaat. Iluarsaassinerit suugaluartut suliarissavaat, suniktamanik pilersornissaa isumagissavaat, qamutit assigiinngitsut motoorillit ingerlassinnaassavaat, timmisartunut miffissaqarnissaq mititsinissarlu isumagissavaat, radiolerisinnaassapput, ilisimasassarsiornerillu il.il. nakkutigissallugit.

Takussutissiaq1. Illersornissaqarfiup Kalaallit Nunaannut tunngatillugu aningaasartuutaat

| 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2011 | 2012
| Mio. kr.
Aningaasartuutit katillugit | 295 | 278 | 260 | 228 | 410 | 499 | 581
Aalisarnermi nakkutilliisut katillugit | 236 | 213 | 197 | 159 | 292 | 387 | 435
Sakkutuut imarsiortut aalisarnermik nakkutilliinerat 1) | 151 | 184 | 127 | 111 | 255 | 309 | 349
Sakkutuut imarsiortut aalisarnermik nakkutilliinerannik tunngasumik tapertaaneq 2) | 31 | 12 | 12 | 13 | 11 | 12 | 18
Sakkutuut timmisartoq atorlugu aalisartunik nakkutilliinerat 3) | 10 | 12 | 11 | 12 | 26 | 66 | 68
Sakkutuut timmisartoq atorlugu aalisartunik nakkutilliinerannik tapertaaneq 4) | 44 | 5 | 47 | 23 | 0 | 0 | 0
Kalaallit Nunaanni Sakkutooqarfik 5) | 41 | 44 | 42 | 47 | 78 | 80 | 104
Sirius ilaalu ilanngullugit | 12 | 15 | 17 | 17 | 23 | 22 | 27
Mittarfeqarfiit | 6 | 6 | 4 | 4 | 17 | 10 | 15

Malugiuk: 2012-imi aningaasartuutiniipput pingaarnertut suliassat nakkutilliinermik oqartussaassusermillu nittarsaanermik, aalisarnermik nakkutilliinermik kiisalu ujaasinermik annaassiniarnermillu isumaginniarnermi aningaasarututit tamarmiusut. Taakkununga ilanngutissapput silasiorfinnik sullissineq, sikunik alapernaarsuineq, avatangiisimik nakkutillinermi peqataaneq aamma mingutsitsinermik akiuineq, immamik uuttortaaneq il.il. Aningaasartutini tamani akissarsiat aningaasartuutini tamani akissarsiat aningaasartuutillu allat ilaapput.

Kistsisit tamarmik 2007-imersut aningaasartuutit tamaasa ilanngullugit naatsorsorneqarnikuupput aamma kalaallit Nunaanut attuumassuteqartunik oqartussat ingerlatsinerat pillugu kisitsisit pingaarutillit tunngavigalugit naatsorsorneqarsimallutik. Tapersersuilluni ingerlataqarneq immikkoortillugu naatsorsorneqartarunnaarpoq, tassa tamanna sulianut ingerlatamut akilerneqartarmat ingerlatsinermilu aningaasartuutitut ilaatinneqarluni. Qimussimik alapernaarsiusoqatigiit Sirius aamma Station Nord Grønlands Kommandop aaqqissuussaaneranut ilaapput. Atortunik soorlu umiarsuarnik timmisartunillu nalikilliliineq aserfallatsaaliinerlu ukiut ingerlanerini annertuumik nikingatitsilersinnaasarput, assersuutigalugu umiarsuarnik nakkutilliissutinik iluarsaassinerit aserfallatsaaliinerillu ukiut akornanni aningaasat millionit marlunnik kisitsisitaqarlutik nikerarsinnaapput.

Nassuiaatit:

1) Tassaniipput umiarsuarnut toqqaannartumik toqqaannanngitsumillu aningaasartuutit, tassunga ilanngullugit nalikilliliinerit aserfallatsaaliinerillu. 2) Tassaniipput Frederikshavnimi 1. Eskadremi Pisortamut Umiarsuarmioqatigiinnullu toqqaannnartumik toqqaannanngitsumillu aningaasartuutit. 3) Tassaniipput timmisartunut atuinermut naleqqiullugu toqqaannartumik toqqaannanngitsumillu aningaasartuutit aamma Ålborgemi Air Transport Wing-imi tapersersuisarneq. 4) 2007-imiit nassuiaat 3-mi ilaatinneqartut. 5) Tassaniipput Grønlands Kommandomik ingerlatsinermi tassungalu atatillugu ingerlataqarnermi aningaasartuutit tamarmik Sirius aamma Station Nord ilanngunnagit.

Najoqqutaq: Forsvarsministeriet

Nittartagaq takuneqarsinnaasoq

Kalaallit Nunaanni illersornissaq pillugu annertunerusumik paasisaqarusukkuit nittartagaq una takuuk: http://forsvaret.dk/GLK/

Inuit 10.000-iugaangata nalunaarutiginnittarnerit Danmarkimut sanilliullugu

| Kalaallit Nunaat | Danmark
| 2010 | 2011 | 2012 | 2010 | 2011 | 2012
Nalunaarutiginninnerit |          5.348 |          4.844 |          5.053 |      464.043 |      458.668 |      433.545
Innuttaasut amerlassusaat (ukiup naanerani) |        56.452 |        56.615 |        56.749 |   5.534.738 |   5.580.516 |   5.602.628
Inuit 10.000-iugaangata nalunaarutigineqartut |             947 |             856 |             890 |             838 |             822 |             774

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, Danmark Statistik aamma Kalaallit Nunaanni Politiit

Inuit 10.000-iugaangata annersaanerit Danmarkimut sanilliullugit

| Kalaallit Nunaat |  | Danmark
| 2010 | 2011 | 2012 |  | 2010 | 2011 | 2012
Nalunaarutiginninnerit |             840 |             759 |             727 |  |        17.482 |        17.098 |        16.061
Innuttaasut amerlassusaat (ukiup naanerani) |        56.452 |        56.615 |        56.749 |  |   5.534.738 |   5.580.516 |   5.602.628
Inuit 10.000-iugaangata nalunaarutigineqartartut |        148,80 |        134,06 |        128,11 |  |          31,59 |          30,64 |          28,67

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, Danmark Statistik aamma Kalaallit Nunaanni Politiit

20. Kultureqarneq, qaammarsaaneq ilageeqarnerlu

2014-05-28

Katersugaasiviit allagaateqarfiillu

Kalaallit kulturiat kalaallillu inuiaat pillugit oqaluttuarisaanikkut takussutissartaat Nunatta Katersugaasivianit Allagaateqarfianniillu sumiiffinnilu katersugaasivinnit aqunneqarput.

Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu nuna tamakkerlugu itsarnisarsiornerup, eqqumiitsuliornerup kusanartuliornerullu iluini suliassaqarpoq.

Nunatta Allagaateqarfia Kalaallit Nunaanni pisortat suliffeqarfiutaannit inuinnarniillu allagaateqarfimmi toqqorneqartussanik tigusaqartarpoq, oqaluttuarisaanikkullu takussutissat nalunaarsorneqarlutillu paarineqartarput tamanullu takusassiarineqartarlutik. Allagaateqarfik jannuaarip aallaqqaataani 2013-mi ilisivinnik 3.942 meterinik takissuseqartuni toqqortaateqarpoq.

Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu pillugu paasissutisat erseqqinnerusut uani takuneqarsinnaapput: www.natmus.gl

Titartakkami 1.1-mi Nunatta Katersugaasivianut Allagaateqarfianullu 2013-mi isersimasut takutinneqarput. Ukiuni kingullerni arlaqartuni Nunatta Katersugaasivianut Allagaateqarfianullu isersimasut amerlassusaat tabel 1-mi takuneqarsinnaapput.

Illoqarfiit 15-it nammineerlutik katersugaasiveqarput, amerlanertigut nunasiaanerup nalaani illuutini oqaluttuarisaanermut attuumassuteqartuni.

Titartagaq 1.1. 2013-mi Nunatta Katersugaasivianut Allagaateqarfianullu isersimasut

Najoqqutaq: Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu

Nunatta isiginnaartitsisarfia

Nunatta Isiginnaartitsisarfiata anguniagaraa isiginnaartitsisarnerup iluani illuinnarsiortuunngitsumik eqqumiitsuliornikkut qaffasissumik pitsaassuseqartunik isiginnaartitsissutinik sanasarnissaq. Nunatta Isiginnaartitsisarfiata aallaavittut suliassai kalaallit kulturiannik ileqquinillu tunngaveqartussaapput peqataanillu meeqqaniit utoqqarnut tamatigoortumik oqariartuuteqarsinnaaneq isumagissallugu.

Nunatta Isiginnaartitsisarfiata suliai isiginnaartitsinerit aqqutigalugit kikkunnut tamanut saqqummiunneqartassapput, soorlu angalalluni isiginnaartitsiartornikkut, radiokkut tv-kullu aallakaatitsinikkut immiussanillu tuniniaanikkut.

Nunatta Isiginnaartitsisarfiata suliassaraa isiginnaartitsisartunngorniarfik aqqutigalugu isiginnaartitsisartussanik ilinniartitsinissaq.

Erseqqinnerusumik paasissutissat uani takukkit: www.nuis.gl

Eqqumiitsuliornermik Ilinniarfik

Eqqumiitsuliornermik Ilinniarfik Namminersornerullutik Oqartussat/Namminersorlutik Oqartussat ingerlataraat. Ilinniarfimmi ilinniartut assilioriaatsinik ilisimasassanik tunngaviusumik periaatsinillu ilinniartinneqartarput. Eqqumiitsuliornermik Ilinniarfimmi ilinniartut amerlanertigut ilusilersuisartutut assilissanillu eqqumiitsuliortutut ingerlaqqittarput. Eqqumiitsuliornermik Ilinniarfimmi ilinniartuusarneq assilialiornermut ilinniarfimmi, eqqumiitsuliornermut ilinniarfimmi, ilusilersuisarnermut ilinniarfimmi assigisaanniluunniit ilinniartunngornissamut tapiiffigineqarnissamik periarfissiivoq.

Eqqumiitsuliornermik Iliniarfik pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.naalakkersuisut.gl

Kalaallit Nunaanni Eqqumiitsuliortut Kattuffiat KIMIK

Kalaallit Nunaanni Eqqumiitsuliortut Kattuffiat assilialianik eqqumiitsuliortut Kalaallit Nunaanni najugaqartut salliutinnerullugit peqatigiiffiuvoq. Peqatigiiffiup anguniagaa tassaavoq eqqumiitsuliortut soqutigisaannik ilaasortallu saqqummersitsinissaannik assigisaannillu suliaqarnissaq.

Eqqumiitsuliortut kattuffiata KIMIK-up ukiut 15-it piusimanera nalliuttorsiutigalugu 2011-mi aasakkut Nordatlantens Bryggemi Sila qulequtaralugu ilaasortat aqqanillit saqqummersitsipput.

Kalaallit Nunaanni Eqqumiitsuliortut Kattuffiat KIMIK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.kimikart.com

Kulturi pillugu atuagassiaq Neriusaaq

Atuagassiaq Neriusaaq kulturi pillugu atuagassiaavoq oqaatsit marluk atorlugit saqqummersartoq, atuagassiallu anguniagaraa Kalaallit Nunaanni eqqumiitsuliornerup kulturillu killiffii allaaseralugillu paasissutissiissutigisarnissaat. Peqatigiiffimmi Neriusaami inuit soqutiginninnertik tunngavigalugu suliaqartuupput taamaasillutillu aaliangeeqataasinnaallutik akisussaaqataallutillu.

Neriusaaq pillugu paasissutissat annertunerusut takorusukkukkit nittartagaq una takuneqarsinnaavat: www.neriusaaq.gl

Danmarkip aamma Kalaallit Nunaata Kulturimut Aningaasaateqarfiat

Danmarkip Kalaallillu Nunaata Aningaasaateqarfiat kalaallit aningaasaateqarfii pingasuusut, Kulturimut Aningaasaateqarfik Danmark-Kalaallit Nunaat 1996-imeersoq, Kalaallit Nunaat pillugu Aningaasaateqarfik 1959-imeersoq kiisalu Folketingip Kalaallit Nunaannut Aningaasaateqarfia, kattunnerisigut 1. juni 2005 pilersinneqarpoq.

Aningaasaateqarfiup siunertaraa Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni kulturikkut attaveqarnerit siuarsarnissaat.

Danmarkip aamma Kalaallit Nunaata Kulturimut Aningaasaateqarfiat pillugu paasissutissat erseqqinnerusut ukunani takukkit: www.stm.dk

Atuagakkanik atorniartarfiit

Atuakkanik atorniartarfiit pillugit paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.katak.gl

Erinarsorneq, qitinneq nipilersornerlu

Illoqarfiit tamarmik nunaqarfiillu arlallit najukkaminni tusarnaartitsisartunik erinarsoqatigeeqarput. Kalaallit erinarsoqatigiit kattuffiat akuttunngitsumik erinarsoqatigiissitsilluni katersuutsitsisarpoq Kalaallit Nunaat tamakkerlugu erinarsoqatigiit katersuuffigisaannik.

Illoqarfiit amerlanersaanni aamma qitittartoqarpoq. Qittasit amerlanertigut Europamiut qittaseraat arfannianit danskinillu nunasiaateqartunit Kalaallit Nunaannut eqqunneqartut.

Qilaatersorneq kalaallit qangarsuarli ileqqutoqaraat ukiuni kingullerni ineritikkiartortinneqaqqilersoq. Illoqarfinni arlalinni massakkut qilaatersortartoqarpoq.

Nipilersortartut amerlanerit pingaarnermik rockimik popimillu nipilersortartuupput. Kalaallit Nunaata inoqassusaanut naleqqiullugu nipilersortartorpassuaqarpoq nipilersornermik aallutaqartunik, amerlanertigut aningaasarsiutiginagu.

Nipilersukkanik saqqummersitsinerit

Atlantic Music aamma Sermit Records aqqutigalugit ukiumut cd-it arlaqaaluttut saqqummersinneqartarput. Kalaallit Nunaanni nuussiorfiit pisoqaanersaat ULO 2006-mi siaruarterisarnissamik Atlantic Music-imut isumaqatigiissuteqarpoq, tamatumunngalu atatillugu nuannarineqarnerpaat nutaanngitsut arlallit ULO-meersut saqqummersinneqaqqipput.

Atlantic Music cd-nik nutaanik amerlanerpaanik saqqummersitsisartuusoq Nuummi mikisumik immiussisarfiuteqarpoq Københavnimilu taamaattumik anginerusumik peqarluni.

Nipilersukkanik saqqummersitat pillugit paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: http://atlanticmusic.gl

Kalaallit Nunaata Kulturikkut Illorsua - Katuaq

Kalaallit Nunaata Kulturikkut Illorsua Katuaq Nuummiittoq 1997-mi atorneqalermat anguniagaq tassaavoq kulturikkut attaveqarfiit suleqatigisallu inerisarneri aqqutigalugit kalaallit kulturiannik Kalaallit Nunaanni nunanilu tamalaani qaammarsaanissaq, taamaaliornikkut kalaallit kulturiata pigiinnarnissaa, ineriartortinnissaa ingerlateqqinnissaalu qulakkeerneqassammata.

Inersuaq isiginnaartitsinernut, ataatsimeersuarnernut filmertitsinernullu atorneqartartoq, inersuit mikinerusut arlallit kiisalu neriniartarfik kulturikkut illorsuarmi pigineqarput. Katuap saniatigut NAPA illorsuarmi allaffeqarluni attartortuuvoq.

Katuaq pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.katuaq.gl

Kulturikkut Illorsuaq Taseralik

Kulturikkut Illorsuaq Taseralik Sisimiuniittoq 2008-mi atorneqalerpoq. Taseraliup Qeqqata Kommuniani eqqumiitsuliornermut kulturikkullu inuunermut ilisimasat siammarternissaat peqataaffigissavaa, taamaaliornikkullu Issuttumi Nunanilu Avannarlerni eqqumiitsuliornermut kulturikkullu inuunermut innutaasut ilisimasaqarnerulernissaannut suleqataassalluni.

Sermilik pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.taseralik.gl

Kulturikkut Illorsuaq Sermermiut

Kulturikkut illorsuaq Sermermiut Ilulissaniittoq 1999-mi atorneqalerpoq. Sermermiunit eqqumiitsuliorneq kulturilu siammarterneqarput. Sermermiup atuisuminut erinarsorneq, nipilersornerit, isiginnaartitsinerit, oqalugiarnerit, ataatsimiinnerit il.il. neqeroorutigineqarput.

Kalaallit Nunaata Radioa (KNR)

Kalaallit Nunaata Radioa (KNR) Kalaallit Nunaata nuna tamakkerlugu radioqarfigalugulu tv-ikkut aallakaatitsisarfigaa. KNR suliffeqarfiuvoq namminersortoq pisortanit pigineqartoq Namminersorlutik Oqartussanit ingerlanneqartoq. KNR-p radiokkut tv-ikkullu aallakaatittagai nuna tamakkerlugu tusarnaarneqarlutillu isiginnaarneqarsinnaapput. KNR ingerlanneqarnerminut aningaasanut inatsimmit tapiiffigineqartarpoq.

KNR pillugu paasissutisssat erseqqinnerusut uani takukkit: www.knr.gl

Najukkani radio aamma TV

Illoqarfinni arlalinni radiukkut aallakaatitsisarfeqarlunilu tv-ikkut peqatigiiffeqarpoq. TV-kkut peqatigiiffiit arlallit najukkani TV-qarfinngorlutik ineriartorsimapput, taakkuuppullu najukkami innuttaasunut KNR-mullu aallakaatitassianik nutaarsiassanillu nioqqutissiortuusut.

Sinerissami radioqarfiit tv-qarfiillu Sinerissami Takusassiiviit Tusagassiiviillu Kattuffianni ataatsimoorlutik kattuffeqarput.

Sinerissami tv-qarfiit annerpaat tassaapput Nuuk TV, Sisimiut TV, Arctic TV Ilulissani, Akisuasoq Radio & TV Maniitsumi aamma Tusaat TV Qaqortumi.

Radioqarfiit annerpaat tassaapput Sisimiut Tusaataat, Nuuk FM, Akisuasoq Radio & TV aamma Ilulissat Radioa

Radioqarfiit tv-qarfiillu ilaat pillugit paasissutissat erseqinnerusut ukunani takukkit: www.nuuktv.gl aamma www.arctictv.gl

Aviisit nuna tamakkerlugu saqqummersartut

Aviisit marluk nuna tamakkerlugu saqqummertarput, Atuagagdliutit/Grønlandsposten (AG) aamma Sermitsiaq Nuummi suliarneqartarput.

Atuagagdliutit/Grønlandsposten pingasunngornerni saqqummertarpoq.

Sermitsiaq tallimanngornerit tamaasa saqqummertarpoq.

Atuagagdliutit/Grønlandsposten aamma Sermitsiaq pillugit paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.sermitsiaq.ag

Najukkani aviisit

Illoqarfinni arlalinni aviiseqarpoq. Illoqarfinni aviisit annerpaat tassaapput Kujataamiu Nutaaq Qaqortumi saqqummersartoq, Nuuk ugeavis Nuummeersoq aamma Sivdleq Sisimiuni saqqummersartoq.

Najukkani aviisit nittartagaat ukunani takuneqarsinnaapput: www.sermitsiaq.ag aamma www.kujataamiu.gl

Atuakkiortut

Kalaallit Atuakkiortut peqatigiiffiata atuakkiortut piginneqqaartussaanermut soqutigisaat suliaraat, ilaasortallu aqqutigalugit atuakkanik atorniartarfiit akiliutaanneersunik 10 procentimik isertitaqartarlutik.

Atuakkiortut peqatigiiffiat pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.atuakkiortut.gl

Atuakkanik saqqummersitsisarfiit

Atuakkanik saqqummersitsisarfiit ataani allaaserineqartut atuakkanik saqqummersitsisarfiit mikinerusut arlaqarput.

Saqqummersitsisarfik Atuagkat ApS

Saqqummersitsisarfik namminersortoq mikisoq 1994-mi Atuagkat Boghandel Nuummiittumut atatillugu aallartinneqarpoq. 2005-miilli saqqumersitsisarfik atuagaarniarfimmit avissaarpoq. Saqqummersitsisarfik Kalaallit Nunaat pillugu imaluunniit Kalaallit Nunaannut attuumassuteqartunik saqqummersitsisarpoq.

Saqqummersitsisarfik Atuagkat pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.saxo.com

Milik Publishing

Saqqummersitsisarfik Milik Publishing saqqumersitsisarfeeraavoq. Saqqummersitsisarfimmit meeqqanut atuakkat pitsaasut oqaluttualiallu assigineqanngitsut saqqummersinneqarnissaat salliutinneqarpoq.

Milik Publishing pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.milik.gl

Ilinniusiorfik Ilinniusianik saqqummersitsisarfik

Ilinniusiorfik Ilinniusianik saqqummersitsisarfik Namminersorlutik Oqartussat ilinniusianik saqqummersitsisarfiutigaat.

Saqqummersitsisarfik ilinniartitsissutissanik kalaallisut danskisullu meeqqat atuarfianni killeqartumillu gymnasiami, sulinermik ilinniarfinni Ilinniarfissuarmilu atugassanik saqqummersitsisarpoq.

Ilinniusiorfik pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takusinnaavatit: www.ilinniusiorfik.gl

Knud Rasmussenip Højskolia

Højskoli Sisimiuniippoq suliffeqarfittullu imminut pigisutut ingerlanneqarluni. Ukiumut atuartut 40-it højskolertinneqartarput, taakku saniatigut maanna innarluutillit/innorluutillit arfineq pingasut ukiumut højskolertittalernikuupput, atuartut januaarimiit maajimut kiisalu augustimiit decemberimut atuartinneqartarput.

Højskoli pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.krh.gl

Sulisartut Højskoliat

Sulisartut Højskoliat Qaqortummiittoq 51-nik ineeraqarpoq 84-nik siniffissaqarluni.

Højskoli sulisut sinnisaannik SIK-meersunik pikkorissartitsisarpoq, tamatumalu saniatigut nalinginnaasumik innuttaasunut højskoliulluni ilaatigut nuna tamakkerlugu ukiumi ilinniartunut aammalu ataatsimeersuartitsinernut nunani avannarlerneersunut atorneqartarluni. Taakku saniatigut højskoli takornarissanut sammisassaqartitsinissamik neqerooruteqartarpoq. Sulisartut Højskoliat pikkorissarnermut ilinniartitsinermullu nutaanik IT-nik atortorissaaruteqarpoq.

Folkehøjskolit pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 24, 18. november 2010-meersoq malillugu højskolit ilinniakkamik piginnaanngortitsisumik ilinniartitsisinnaalerput.

Suliartut højskoliat pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.sulisartut.gl

Kalaallit Nunaanni Timersoqatigiit Kattuffiat (GIF)

Kalaallit Nunaanni Timersoqatigiit Kattuffiat timersoqatigiiffiit arfineq pingasuusut Kalaallit Nunaat tamakkerlugu peqatigiiffinnik 240-nik ilaasortaaffigineqartut kattuffigaat.

Timersuutit arlallit allat timersuutit aalajangersimasut avataanni peqatigiiffinnut ataasiakkaanut kattussuunneqarput.

Kalaallit Nunaanni Timersoqatigiit Kattuffiat pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.gif.gl

Takussutissiaq 7.1. Kalaallit Nunaanni Timersoqatigiit Kattuffiata ataani timersoqatigiiffiit

| 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | Ukiut    0-14 | Ukiut 15-18 | Ukiut 19-30 | Ukiut 31+ | Passive
Katillugit | 18.110 | 18.036 | 15.585 | 14.681 | 13.670 | 12.191 | 3.106 | 1.175 | 2.191 | 2.352 | 3.367
Grønlands Badmintonforbund | 1.007 | 1.182 | 1.453 | 1.351 | 1.243 | 1.093 | 296 | 106 | 113 | 374 | 204
Grønlands Bordtennis Union | 981 | 582 | 690 | 665 | 645 | 422 | 141 | 81 | 72 | 76 | 52
Grønlands Boldspil Union | 7.227 | 7.529 | 6.567 | 5.823 | 4.858 | 4.385 | 1206 | 445 | 960 | 712 | 1062
Grønlands Håndbold Forbund | 2.971 | 2.526 | 1.748 | 1.555 | 2.209 | 1.775 | 590 | 217 | 442 | 204 | 322
Grønlands Ski Forbund | 1.670 | 1.731 | 1.685 | 2.179 | 1.356 | 1.461 | 347 | 172 | 299 | 385 | 258
Grønlands Taekwon-do Forbund | 957 | 645 | 677 | 638 | 914 | 698 | 157 | 10 | 50 | 34 | 447
Immikkut peqatigiiffiit ittut avataanni timersoqatigiiffiit | 1.769 | 2.495 | 1.439 | 656 | 988 | 999 | 217 | 113 | 164 | 217 | 288
Utoqqaat peqatigiiffii | - | - | 567 | 792 | 696 | 873 | 0 | 0 | 0 | 227 | 646
Kalaallit Nunaanni Volleyball-tertartut Kattuffiat | 857 | 629 | 403 | 430 | 372 | 302 | 99 | 17 | 68 | 64 | 54
Qaannat Kattuffiat | 671 | 717 | 356 | 592 | 389 | 183 | 53 | 14 | 23 | 59 | 34

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni timersoqatigiiffiit kattuffiat

SORLAK Kalaallit Nunaanni meeqqat inuusuttullu Siunnersuisoqatigiiffiat

SORLAK meeqqat inuusuttullu piumassutsimik kattuffiinut peqatigiiffiinullu kattuffiuvoq.

SORLAK pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takuneqarsinnaapput: www.sorlak.gl

INUTEK Nunatsinni Teknikikkut Suliniaqatigiit

INUTEK inuit, ingerlataqartut suliffeqarfiillu Kalaallit Nunaanni issittumilu nunani allani teknologimik ilisimatusarnermillu soqutigisallit pillugit ilisimasaqartut suliassaqarfiit akimorlugit attaveqaqatigiinnissaannik anguniagartuuvoq. Anguniagaasut ilagaat teknologiikkut ilisimatusarnerup ineriartortitsinerullu sunnerniarnissaa issittumi avatangiisitigut inuiaqatigiillu tungaatigut atugarisat eqqarsaatigalugit.

INUTEK pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: https://inutek.gl

Det Grønlandske Selskab

Det Grønlandske Selskabip anguniagaraa Kalaallit Nunaannik annerusumik ilisimaqalernissaq aamma Danskit/Kalaallit suleqatigiinnerisa tapersersornissaat.

Selskabip atuagassiat immikkut ittut arlallit saqqummersittarpai, 1953-imiillu atuagassiaq Grønland kalaallinut issittumullu tunngasunik atuagassartalik saqqummersittalerlugu.

Det Grønlandske Selskab pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.groenlandselskab.dk

Ilagiit

Kalaallit Nunaat danksit ilageeqarnerisa iluanni nammineerluni biskoppeqarfiuvoq nammineq biskopilik oqaluffissaarsualillu. Namminersorlutik Oqartussat ataani inissisimalluni.

Ilagiit qitiusumik allaffissornikkut biskoppeqarfimmit ingerlanneqarpoq

Kalaallit Nunaat provsteqarfinnut pingasunut avinneqarpoq, taakkununnga ilaallutik palaseqarfiit 17-it.

Provsteqarfiit ima immikkoortitigaapput:

·         Provsteqarfik Kujataa: Nanortalik, Qaqortoq, Narsaq aamma Paamiut

·         Provsteqarfik Qeqqa Tunulu: Nuuk, Manittsoq, Sisimiut, Tasiilaq aamma Illoqqortoomiit

·         Provsteqarfik Avannaa: Kangaatsiaq, Aasiaat, Qasigiannguit, Ilulissat, Qeqertarsuaq, Uummannaq, Upernavik aamma Qaanaaq.

Ilagiit pillugit paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.ilagiit.gl

Takussutissiaq 1. Kuisittut, apersortittut, katittut ilisinerillu

| 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Kuisittut
Provsteqarfik Kujataa | 103 | 112 | 135 | 146 | 124 | 113
Provsteqarfik Qeqqa Tunulu | 368 | 312 | 295 | 303 | 262 | 262
Provsteqarfik Avannaa | 159 | 261 | 239 | 188 | 228 | 228
Katillugit | 630 | 685 | 669 | 637 | 614 | 603
| Apersortittut
Provsteqarfik Kujataa | 164 | 153 | 134 | 148 | 199 | 133
Provsteqarfik Qeqqa Tunulu | 546 | 468 | 439 | 411 | 354 | 399
Provsteqarfik Avannaa | 313 | 336 | 260 | 315 | 286 | 304
Katillugit | 1023 | 957 | 833 | 874 | 839 | 836
| Katittut
Provsteqarfik Kujataa | 38 | 35 | 29 | 92 | 33 | 30
Provsteqarfik Qeqqa Tunulu | 106 | 69 | 84 | 229 | 93 | 78
Provsteqarfik Avannaa | 98 | 70 | 82 | 156 | 83 | 80
Katillugit | 242 | 174 | 195 | 477 | 209 | 188
| Ilisinerit
Provsteqarfik Kujataa | 79 | 104 | 105 | 92 | 105 | 94
Provsteqarfik Qeqqa Tunulu | 234 | 176 | 237 | 229 | 184 | 237
Provsteqarfik Avannaa | 159 | 158 | 141 | 156 | 135 | 119
Katillugit | 472 | 438 | 483 | 477 | 424 | 450

Najoqqutaq: Biskoppip allaffia

Tabel 1. Nunatta Katersugaasivianut Allagaateqarfianullu isertut

| 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Katillugit | 14.106 | 16.764 | 16.318 | 17.260 | 15.271 | 12.869 | 11.556
Meeqqat | 2.858 | 2.868 | 2.675 | 2.959 | 3.348 | 2.075 | 1.891
Inersimasut | 11.248 | 13.896 | 13.643 | 14.301 | 11.923 | 10.794 | 9.665

Najoqqutaq: Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu

21. Aatsitassat

2014-05-15

Aatsitassat ikummatissallu pillugit pisortaqarfik

Aatsitassarsiorneq ikummatissarsiornerlu naleqqussakkamik malittarisassaqarpoq Aatsitassat pillugit ingerlatallu tamatumunnga pingaarutillit pillugit inatsisartut inatsisaat nr. 7, 7. december 2009-imeersumi. Inatsit atuutilerpoq 1. januar 2010 tassuunakkullu naqissuserneqarluni Kalaallit Nunaata namminersornermi inatsit tunngavigalugu nammineq ingerlatsilernera.

Naalakkersuisut 2013-mi ukiakkut ataatsimiinnerminni aatsitassat qaqutigoortut ulorianartunik qinngornillit pillugit piianissamut naameerluinnarnermik politikki 1953-meersoq atorunnaarsippaat, taamaasilluni Kalaallit Nunaat uranimik aatsitassanilu qaqutigoortunik ulorianartunik qinngornilinnik aatsitassarsiorsinnaanermut ammaanneqarpoq.

Inuussutissarsiornermut Aatsitassaqarnermut Suliffeqarnermullu Naalakkersuisoqarfik immikoortortanut sisamanut agguagaavoq.

Inuussutissarsiornermut Aatsitassaqarnermut Suliffeqarnermullu immikkoortortap suliassaqarfii tassaapput: Aatsitassanut suliassaqarfinni uuliamut, aatsitassanut, sermimut imermullu inatsisiliornerit. Nittarsaassineq, ujarassiornikkut misissuinerit allaffissorneqarneri aammalu aatsitassanut, uuliamut, sermimut imermullu politikkikkut periusissanik ineriartortitsineq.

Aatsitassarsiornermi ingerlatanut IBA-mut isumaqatigiissusiorneq (Naalakkersuisut kommunillu aatsitassarsiornermi pineqartut aatsitassarsiornissamullu qinnuteqartup suleqatigiinnissamut  isumaqatigiissutaat), inuiaqatigiinni aningaasaqarnermilu pissutsinut piujuartitsinermik sunniutaasussanut nalilersuineq (VBS-mik taaneqartartoq) aammalu pisuussutinut ernialiuussassanut iliusissat pillugit tunngaviliuussinerit, suliffeqarnermilu suliassat malittaasumillu inuussutissarsiornermi suliassat.

Ujarassiornermi immikkoortortaqarfik ujarassiornermi misissueqqissaarnermik suliaqarnermi ingerlatsisuuvoq, Naalakkersuisoqarfiullu ataani immikkut immikkoortortaalluni. Immikkoortortaqarfiup tunngaviusumik suliassaraa nittarsaassinermi periusissanillu ineriartortitsinermi immersueqataalluni nalilersuisarnissaa - taamaattunik immikkoortortaqarfik Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfimmit attuumassuteqarani inissisimavoq.

Aatsitassanut Ikummatissanullu Pisortaqarfik aatsitassarsiornissamut akuersissutinik allaffissornikkut aqutsisuuvoq, soorlu uuliamut, aatsitassanut, sermimut imermullu. Misissuinerni nakkutilliinermilu pisortaqarfittut inissisimavoq aammalu asimi misissuinernik akuersissutinik ingerlatsisuulluni.

Avatangiisinut Aqutsisoqarfik Pinngortitamut Avatangiisimullu Naalakkersuisoqarfiup ataaniippoq. Avatangiisinut Aqutsisoqarfiup akisussaaffigaa aatsitassanut suliassaqarfimmi ilisimatusarnermik tunngaveqartunik siunnersuinerit tunngavigalungit avatangiisinut tunngasunik nalilersuinerit Naalakkersuisunut ingerlateqqitassat suliarissallugit. Aqutsisoqarfiup DEC (National Center for Miljø og Energi) aamma Pinngortitaleriffik suleqatigisarpai.

Isertitat

Inatsisip siunertarivaa immikkut naleqquttunngorsaanikkut Kalaallit Nunaanni aatsitassat pisuussutinit pisut isumannaarsuinerup, peqqissutsip, avatangiisit, inuiaqatigiillu qajassuunnerisigut suliarineqartarnissaat.

Kalaallit Nunaat qanoq ilisumik aatsitassalerinikkut isertitaqalissappat, Naalagaaffiup namminersortunut tapiissutaa millisinneqassaaq, isertitat affaannik annertussusilimmik; ukiumi isertitaasut 75 mil. koruuninik annertuneruppata. Ataatsimoortumik tapiissutit nungutivinneqassappata, nutaamik Kalaallit Nunaata Qallunaat Nunaatalu akornanni aningaasatigut attuumassuteqarneq pillugu isumaqatigiinniartoqassaaq.

Kalaallit Nunaata piginnittussaanera

Kalaallit Nunaanni Naalakkersuisut tassaapput nunatta iluanik piginnittussaatitaasut. Taamatullu misissueqqaarnissanut atuinissarlu siunertaralugu misissuinernut, piiaanernullu aammalu atugassatut toqqorterinernut sullulitsigullu assartuinikkut akisussaasuullutik.

Aatsitassiorneq pillugu apeqqutit Aatsitassanut Ikummatissanullu Pisortaqarfimmit ingerlanneqarput.

Uuliasiorneq aatsitassarsiornerlu

Naalakkersuisut misissueqqaarnissanut, atuinissaq siunertaralugu misissuinissanut aammalu piiaanissamut akuersissutinik tunisisinnaapput; piiaanissamut akuersissutit taamaallaat ingerlatseqatigiiffinnut akuersissutigineqartarput. Ingerlatseqatigiiffiit pingaarnertut Kalaallit Nunaanni inissisimasussaapput qinnuteqaammilu uppernarsarneqassalluni pisariaqartitsineq malillugu paasisimasaqarnermik atuinissarlu siunertaralugu misissuinissamut aningaasatigut tunuliaqutaqarnermik. Akuersissummik tunisinermi aningaasanik amerlassusiliineq aalajangerneqassaaq, pisinnaatitaasup Naalakkersuisunut akiligassaa; aningaasartaliussinerlu nassuiaaserneqarsimassaaq arealimut, nioqqutissiornermut iluanaarummulluunniit akileraarutaasussatut.

Akuersissuttaaq pisussaaffinnik imaqartinneqarsinnaavoq kalaallinik sulisussanik pilersuisinnaasunillu atuinissamik, taamatullu piareersaalluni suliarinninnerit Kalaallit Nunaanni ingerlanneqassapput. Piiaanerup aallartinnginnerani piiaanissamut pilersaarut saqqummiunneqassaaq, saqqummiunneqartoq Naalakkersuisunit akuerineqassalluni. Akuersissummi Naalakkersuisut aalajangiissapput atuinermi annertussusissanut piumasaqaatinik.

Nukissiuuteqarfinnik sullulianillu pilersitsineq ingerlatsinerlu aamma akuerineqartussaapput. Kalaallit Nunaanni Naalakkersuisut pisinnaatitaasoq akiliuteqarnissaanik piumaffigisinnaavaat.

Atuinissaq siunertaralugu misissuinissanut piiaanissanullu ukiut 10-it angullugit akuersissutigineqarsinnaavoq, immikkut pisoqartillugu ukiut 16-init angullugit. Akuersissut tunniunneqartarpoq periaatsit arlaliusut atorlugit soorlu tamanut ammasumik arlalinnik toqqaalluni suliarinnittussarsiuusinikkut, uuliasioqatigiit paasisimasaqarnermik nalunaakkanik qinnuteqaateqarsinnaatillugit, aningaasatigut tunuliaquteqarnermik taamatullu isumannaatsuunissamik, peqqissuunissamik avatangiisinillu tunngasutigut ingerlatseriaatsinik ilisimaarinnittunik.

Nunap iluanut tunngasunut akuersissutit ukiut 50-it angullugit ingerlatsiffiusinnaasut tunniunneqartarput. Akuersissut Kalaallit Nunaanni Naalakkersuisunit akileraaruserneqartarpoq, tamanna arialimut, suliassaqarnerup annertussusianut, atuinermut imaluunniit iluanaarummut akileraarutaavoq.

Annikitsuinnarmik misissuinissamut akuersissutit

Piiaanissaq siunertaralugu misissuinissanut aatsitassanillu iluaquteqarnissamut akuersissutit annertunngitsut inunnut ataasiakkaanut tunniunneqartarput tassalu ingerlateqatigiiffiunngitsunut. Akuersissutit, Kalaallit Nunaanni najugaqavissunut taamaallat tunniunneqartarput qinnuteqaatillu tunniunnissaanut ukiut tallimat najugaqavissutut nalunaarsimassalluni taamatullu piffimmi tamakkiisumik akileraartusimassalluni.

Annikitsumik piiaanissamut akuersissutit assigiinngitsut marluupput, annikitsumik kisermaassilluni piaaneq aammalu kisermaassinertaqanngitsumik piiaaneq. Akuersissummik tunineqarnermi nunaminertami sumiiffik aalajagersimasoq 1 km²-itut annertutigisoq akuersissutigineqartarpoq ukiuni pingasuni annikitsumik piaaffissaq. Annikistumik piiaanissamut akuersissut atorlugu nunami ujaqqatigut pisuussutit suulluunniit pinngoqqaatit, navianartumik qinngornnillit minillugit, katersuinissamit periarfissaqarpoq; soorlu makkunannga katersisinnaanerit: Diamantit, rubinit, safirit, smaragdit, chrysoberylit aammalu opalit.

Annikitsumik piiaanissamut akuersissuteqaraanni akileraarutaasussaasut 100.000 kr. sinnerlugit katersisoqarsinnaavoq, avammullu tuniniaassagaanni Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfik avammut tuniniaanissamut qinnuteqarfigineqasssaaq.

Kisermaassilluni annikitsumik piiaanissamut akuersissut ukiuni pingasuni sivisussuseqarpoq, pisuussutinillu aningaasarsiutaasinnaasunik nassaarsimagaanni akuersissutip sivitsorneqarnissaanik qinnuteqartoqarsinnaavoq. Kisermaassilluni akuersissiut annerpaamik ukiuni 30-ni pigineqarsinnaavoq, piumasaqaataavorli pisuussutinik ujarlernermi piaanermilu ukiut tamaasa Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfimmut nalunaarusiortarnissaq.

Kisermaassinertaqanngitsumik annikitsumik piiaanissamut akuersissuteqaraanni kommunit sisamat iluanni atortorissaarutit sakkullu tigummiinnartakkat atorlugit ujaqqanik pinnersaatinik saffiugassanillu katersisinnaanermut persiarfissaqarpoq, akuersissut aallaavigalugu qinnuteqartoq inoqutigisaminik katerseqateqarsinnaalluni.

Akuersissut kisermaassinertaqanngitsoq ukiuni pingasuni sivisussuseqarpoq sivitsorneqarsinnaananilu, periarfissaavorli akuersissutip atorunnaarnerani nutaamik qinnuteqartoqarsiinnaanera ukiullu tamaasa Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfimmut nalunaarusiortarnissaq.

Annikitsumik piiaanissamut akuersissummik pigisaqanngitsut aalajagersimasumillu Kalaallit Nunaanni najugaqartuulluni tamakkiisumik akileraartussaatitaalluni, sumiiffinni suliffeqarfiit inuinnaalluunniit kisermaassillutik aatsitassarsiornermik suliaqartut akuersissuteqarfiisa avataanni atortorissaarutinik mekaniskiunngitsunik qaartiterinertaqanngitsunillu ujaqqanik kaanngarsimasunik saffiugassanillu katersisinnaatitaapput diamantit, rubinit, safirit. Smaragderit, chrysoberylit opalillu minillugit.

Avammut tuniniaaniaraanni tuniniaasinnaanermut akuersissut qinnutigineqassaaq, akuersissuteqaranilu piiakkat 100.000 kr.-it naliganut tuniniaasoqarsinnaavoq, isertitat Akileraartarnermut Aqutsisoqarfimmut nalunaarutigineqassapput.

Aatsitassanik ikummatissanillu misissuinissamut akuersissutit amerlassusaat, tamatumunngalu aningaasartuutaasut aammalu annikitsumik piiaanissamut akuersissutit amerlassusaat ataani saqqummiunneqarput.

Takussutissaq 1. Kalaallit Nunaannit uuliasiorneq

| 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Misissueqqaar-neq (ingerlatat) | . | . | . | . | . | . | 4 | 7 | 9 | 9 | 7 | 11 | 17 | 23 | 27 | 25 | 27 | 18
Misissuinissamut akuersissutit (atulersitat) | . | . | . | . | . | . | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 6 | 11 | 13 | 20 | 20 | 20 | 22
Misissuinissa-mut aningaa-sartuutit millioninut USD | . | . | . | . | . | . | 0,9 | 2,4 | 2,9 | 2,9 | 1,9 | 9,5 | 115,5 | 102,0 | 501,7 | 823,9 | 219,8 |

Najoqqutaq: Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfik

Takussutissaq 2. Aatsitassanik misissuineq

| 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Misissueqqaar-neq (ingerlatat) | 22 | 24 | 13 | 14 | 15 | 6 | 6 | 11 | 12 | 12 | 12 | 14 | 14 | 11 | 21 | 25 | 25 | 22
Misissuinis-samut akuer-sissutit (atulersitat) | 60 | 57 | 41 | 26 | 24 | 19 | 17 | 19 | 22 | 33 | 29 | 63 | 67 | 71 | 73 | 77 | 79 | 76
Atuinissamut akuersissutit (atulersitat) | . | . | . | . | . | . | . | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5
Misissuinermi aningaasartuu-tit millioninut DKK | 67,5 | 105,0 | 109,0 | 46,9 | 103,4 | 111,8 | 20,8 | 44,9 | 66,2 | 191,0 | 135,0 | 471,0 | 497,0 | 300,0 | 522,3 | 711,3 | 518,9 |

Najoqqutaq: Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfik

Takussutissaq 3. Annikitsumik piiaanissamut akuersissutit

| 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Akuersissutit (atulersitat) | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | 1 | 6 | 8 | 12 | 12

Najoqqutaq: Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfik

Akuersissutit ingerlanneqartut tassaapput savimminisiorfik Isukasia Kalaallit Nunaata kujataaniittoq, Malmbjerg molybdænisiorfik Kalaallit Nunaata tunuaniittoq aammalu Skærgaarden platinisiorfiullunilu guld-isiorfik tunumiittoq, Citronfjorden Kalaallit Nunaata avannaaniittoq platinisiorfiullunilu aamma guld-isiorfik, Motzfeldtip Tasia kujataaniittoq niobiumminik tantalinillu misissuiffik, Killavaat Alannguat tantalinik, niobiuminik zirciommillu aammalu Kuannersuit ujaqqanik pisuussutinik qaqutigoortunik uranimik, zinkinik fluor-inillu misissuiffik.

Kommunit betonngiliorfiillu

Kommunit betonngiliorfiillu aqquserniornissamut sanaartornissamullu atugassanik ujaraaqqanik, ujaqqanik assigisaannillu akuersissuteqaratik atuisinnaapput. Uuliasiornissamut akuersissutit amerlassusaat, tamatumunngalu aningaasat atukkat malittuani saqqummiussaapput.

Aningaasanut tunngasut

Uuliasioqatigiiffinnik aatsitassarsioqatigiiffinnillu Kalaallit Nunaannut pileritsatitsiniarnermik sulinermi aningaasatigut qanoq ingerlatsinissaq isigalugu periusissanik assigiinngitsunik siunniussisoqarpoq, tassalu ingerlatseqatigiiffiit akileraarutaat aammalu iluanaarutitigut akileraarutit, nioqqutissiornikkut imaluunniit sinneqartooruteqarnikkut akitsuusiineq, Naalagaaffiup akuutinneqarneratigut/sinneqartoorutinik avitsinikut/nioqqutissiornikkut avitsinikkut taamatallu sulisoqarnissamik  aammalu piukkunnarsaanissamik pisussaaffiliinertigut.

IHS Energy-p aamma PriceWaterhouseCoopers-p suleqatiginerisigut Kalaallit Nunaanni qaffasissusissap erseqqissarnissaa nunani allani naammassisassatut piumasat naligiisinnerisigut anguneqarluni, tassuunakkut uuliamik aatsitassatigullu suliffissuaqarnissamut nunap soqutiginarsarneqassalluni.

Sulianik unitsitsineq

Aatsitassanik ikummatissanillu suliaqarnermi unititsinissamik piumasaqartoqaraangat, pisinnaatitaaffeqartup atortorisat piiassavai taamatullu ingerlatsivik sukuviassallugu. Naalakkersuisut piumasarisinnaavaat pisinnaatitaaffeqartoq qularnaveeqqusiissasoq.

Inatsit malillugu, suliffeqarfiit aatsitassarsiornissamik ikummatissiornissamilluunniit aallartitserusuttut sapinngisamik mingutitsinissaq annikitsuutinniassagaat taamatullu aatsitassanik ikummatissanillu mingutitsisinnaasunik suujunnaarsitsinissaq eqqumaffigissallugu. Inatsit aalajangersaavoq silap pissusia pinngortitarlu pitsaalineqassasut piumasaasut malillugit iliuuseqarnikkut.

Avatangiisit navianartorsiortinneqalissappata akisussaasoq tassani pisussaavoq pitsaaliiniassalluni aammalu Naalakkersuisut tamatuminnga ilisimatissallugit. Akisussaasoq pisussaavoq arlaatigut ajoqusiinermik pisoqarneratigut taarsiiffiginnittussaatitaassalluni.

Naalakkersuisut upalungaarsimanermut ataatsimiititaliamik pilersitsissapput, imaannarmi suliaqarnermi angallammik ajutoornikkut isumalioqatigiissitamik pilersitsisariaqarsinnaassallutittaaq.

Uuliamik aamma aatsitassanik pisuussutinik iluaquteqarneq, nunap iluaniittunik nukimmillu pissarsiamik atuineq, aatsitassarsiortoqaneratigut suliffissuarnik sanaartornertigut taamatullu tamakkuninnga ingerlatsinissamut siunnersuutinik atuutsitsisoqalersinnaavoq, avatangiisinut qanoq sunniuteqarsinnaaneranut naliliinernik uppernarsaatissaqarpat Tamatumunngalu nalunaajaat Naalakkersuisunit akuerineqarsimappat (VVM-mik taaneqartartoq).

Piujuartussanik inuiaqatigiinnut iluaqutaasumik siunniutissat

Aatsitassanut ikummatissanullu inatsimmi piumasaqaatigineqarpoq, suliaqartoqartillugu, suliarineqartullu inuiaqatigiinni tamanut tunngasutigut pingaarutilimmik sunniuteqarsorinassappat, inuiaqatigiinni piujuartussamik iluaqutaasumik sunniutissanik nalilersuisoqartassasoq (VSB-mik nalunaajaammik taaneqartumik), Naalakkersuisunit akuerineqartumik.

Qillerinissamut iliuusissamut tunngatillugu 2010-mi VSB suliarineqarpoq, tamatumunngalu atatillugu Naalakkersuisut, kommunit qinnuteqartorlu (Cairn Energy) suleqatigiinnissamut isumaqatigiissuteqarput. Isumaqatigiissummut ilanngunneqartut ilagaat NUNAOIL-ip ineriartortinnissaa, oqartussaassuseqarnerup annertusinissaa kalaallillu suliffeqarfiinut atortussanik inniminneerisarnissaq.

Sisimiuni Aatsitassalerinermut Ikummatissalerinermullu Ilinniarfik, aatsitassalerinermut ikummatissalerinermullu qitiusumik ilinniarfeqarfiuvoq, oqartussaassuseqarnerup annertusarneqarnissaanut 2010-mi ukiakkut naammassisoq.

Nittartakkat

Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfik, www.govmin.gl