Naatsorsueqqissaartarfiup eBog-ianut tikilluarit

Siulequt

Kalaallit Nunaata Naatsorsueqqissaartarfiani illit nammineq elektroniskimik atuakkannut tikilluarit

Ukiuni 1969-mit 2009 tikillugu ukiumoortumik paasissutissat pappiaranngorlugit saqqummersinneqartarput, ukiunilu taakkunani Kalaallit Nunaanni inuiaqatigiilerinermi pingaarnerpaatut atuagassianngorluni saqqummersinneqartarpoq.Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfiup ukiumoortumik paasissutissalerineq 1989-mi allaffiup pileqqaarneranit akisussaaffigilerpaa 2009-milu atuaganngorlugu saqqummersinneqartarunnaarneranut pissutaavoq ineriartormeq malillugu nittartakkatigut qitiusumik paasissutissiineq ingerlatilersimagatsigu. Taamaasilluni Ukiumoortumik Paasissutissat ukiup ingerlanerani ataavartumik saqqummersinneqartalerput taakkulu massakkut toqqaannartumik nittartakkatsinni atuarneqarsinnaapput pdf-nngorlugilluunniit aaneqarsinnaallutik.

Una ebog-itut massakkut atuakkat ulloq 01-07-2015 12:33:18 pilersinneqarpoq, taamaasillutit qaqugukkulluunniit immikkoortut nammineq toqqakkatit saqqummersitat nutaat http://www.stat.gl/san -mi aasinnaalerpatit. Ebog-i pdf-itut epub-itulluunniit aaneqarsinnaavoq. Ukiumoortumik Paasissutissat immikkoortunik tamanik imalik kissaatigigukku uani aasinnaavat:Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014

Pdf-inngorlugu http://www.stat.gl/sa/san2014.pdf

Epub-inngorlugu http://www.stat.gl/sa/san2014.epub

Takussutissanut paasissutissanulluunniit aaliangersimasunut tunngavilersuillutit innersuussuteqarnissat pisariaqartikkukku siunnersuutigissavarput ima innersuussuteqarnissat, assersuutigalugu:Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik, Ukiumoortumik Paasissutissat 2014, Innuttaasut, Takussutissaq 2Immikkoortoq nittartakkatsinni siunissami nassaarisinnaavat

Atuarluarina, Naatsorsueqqissaartarfimmi pisortaq,

Anders Blaabjerg

1. Naalakkersuinermi aqutsinermilu pissutsit

19. dec 2014

Namminersorlutik Oqartussat

Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat pillugit inatsit naapertorlugu Namminersorlutik Oqartussat tassaapput Inatsisartut inuit qinigaat Inatsisartut, aamma Naalakkersuisut pisortat ingerlatsinerannut akisussaasuullutik ingerlatsisuusut.

Namminersorlutik Oqartussat pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartakkat uku takukkit: www.naalakkersuisut.gl

Inatsisartut

Inuit qinigaat imaluunniit Inatsisartut, 1. maaji 1979-imi Namminersornerullutik Oqartussaqalerneratigut pilersinneqarput. Inatsisartut inuit qinigaannik 31-nik ilaasortaqartarput.

Inatsisartut ukiuat aallartittarpoq septembarimi tallimanngornermiit ukiumilu tulliuttumi tallimanngornerup taassuma tungaanut sivisussuseqarluni. Inatsisartut ukiuata ingerlanerani Inatsisartut ikinnerpaamik marloriarlutik ileqquussumik katersuuttarput. Immikkut pisut pissutigalugit Inatsisartut aamma immikkut ittumik ataatsimiigiaaqquneqarsinnaasarput.

Inatsisartut pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.inatsisartut.gl

Inatsisartut siulittaasoqarfiat ataatsimiititaliallu

Inatsisartut siulittaasoqarfeqarput, aamma siulittaasoqatigiinnik taaneqartartunik, tassani siulittaasoq inissisimavoq Inatsisartullu ilaasortaat sisamat.

Siulittaasup suliassaasa ilagaat

·       Inatsisartut avammut ilisaritinnissaat

·       Inatsisartut ataatsimiinnerini aqutsineq

·       Inatsisartut ataatsimiititaliallu sulinerini pilersaarusiorneqarnerisa ingerlanneqarnerisalu illersorneqarsinnaasumik isumagineqarnissaat Kalaallillu Nunaata Nordisk Rådimut ilaasortaanera Folketingimullu attaveqarnera allaffissornikkut ingerlatissallugu

Inatsisartut Allattoqarfiata ulluinnarni aqutsineq isumagisarisarpaa. Inatsisartut inatsisitigut pisussaaffittut ataatsimiititalianik arlaninnik pilersitsisarput. Ataatsimiititaliat arfineq marluk angullugit ilaasortaqarsinnaasarput, ilaasortarli Naalakkersuisunut ilaasortaassanngilaq.

Inatsisartut siulittaasoqarfiat saniatigut ataatsimiititaliat tallimat - taaneqartartut â€Inatsisit malillugit ataatsimiititaliatâ€ pinngitsooratik pilersinneqartussat, tassalu pilersinneqartussat. Pineqartut makkuupput:

·       Inatsisartut siulittaasoqarfia

·       Aningaasaqarnermut Akileraartarnermullu Ataatsimiititaliaq

·       Inatsisinut Ataatsimiititaliaq

·       Kukkunersiuinermut Ataatsimiititaliaq

·       Nunanut Allanut Sillimaniarnermullu Ataatsimiititaliaq

·       Qinigaanerup Misilinneqarnissaanut Ataatsimiititaliaq

Taamatuttaaq Inatsisartut ataatimiititalianik ataavartunik arlalinnik pilersitsisarput, amerlassusissaat suliarisassaallu ukiumiit ukiumut pisariaqartitsineq malillugu aalajangertarlugit. Maannarpiaq Inatsisartut makkuninnga ataatsimiititaliaqarput:

·       Sanaartornermut Ataatsimiititaliaq

·       Inuutissarsiornermut Ataatsimiititaliaq

·       Ilaqutariinnermut Peqqissutsimullu Ataatsimiititaliaq

·       Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Ataatsimiititaliaq

·       Eqqissisimatitsinermut Avatanghiisinullu Ataatsimititaliaq

·       Aatsitassanut Ataatsimiititaliaq

·       Kultureqarnermut, Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu Ataatsimiititaliaq.

Inatsisartut Allattoqarfiat

Inatsisartut Allattoqarfiat tassaavoq Inatsisartut ataatsimoortumik ulluinnarni aqutsisoqarfiat. Inatsisartut siulittaasoqarfiat.

Allaffissornikkut ingerlatsineq allattuunermit pisortaaffigineqarpoq. Inatsisartut Allattoqarfiat Siulittaasoqarfiup allattoqarfigaa tusagassiisarnermut paasissutissiisarnermullu immikkoortoqarfeqartoq, allattoqarfiup immikkoortuinut tallimaasunut - tassalu ataatsimiititalianut allatseqarfimmut, inatsisilerinermut allatseqarfimmut, nutserisoqarfimmut, sullissiveqarfimmut aningaasaqarnikkullu ingerlativeqarfimmut ikiuuttumik.

Inatsisiliortarneq

Inatsisit allannguutissaannut, inatsisinut nutaanut peqqussutissanullu siunnersuutit nalinginnaasumik naalakkersuisunit saqqummiunneqartarput, aammali Inatsisartunut ilaasortanit ataasiakkaanit saqqummiunneqarsinnaallutik. Inatsisissanut peqqussutissanullu siunnersuutit tamarmik Inatsisartuni pingasoriarlugit oqaluuserineqartarput.

Qinersinerit

Inatsisartut ukiut sisamakkuutaarlugit qinerneqartarput, qinersinissamulli piffissanngunngikkaluartoq qinersisitsineqarsinnaasarpoq. Kingullermik 2014-imi novembarip 28-ani qinersisoqarpoq. 1979-imi namminersornerulernerup eqqunneqarneraniit qinersinerit aqqaneq marluk pisimapput. (Takuuk immikkoortoq Inatsisartunut qinersisarneq)

Qinersinerit pillugit nittartagaq una takuuk: www.qinersineq.gl

Inatsisartut Ombudsmandiat

Ombudsmandi Inatsisartunit qinerneqartarpoq, Namminersorlutillu Oqartussat kommunillu inatsisit atuuttut ingerlatsinermilu ileqqorissaarneq naapertorlugit ingerlatsinnerat Inatsisartut sinnerlugit nakkutigisaralugu.

Ombudsmandi sulinermini Inatsisartunut attuumassuteqartuunngilaq naalakkersuinikkullu sulinermit sunnerneqarsimasuunani. Ukiumut ataasiarluni Ombudsmandi Inarsiartunut nalunaarusiortarpoq. Nalunaarusiat naqitertinneqartarput tamanillu atuarneqarsinnaallutik.

Inatsisartut Ombudsmandiat pillugu nittartagaq una takuuk: www.ombudsmand.gl

Takussutissiaq 1.1. Suliassat Inatsisartut Ombudsmandianit suliarineqarsimasut

| 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Suliassat aallartitat | 82 | 108 | 92 | 117 | 86 | 86 | 114 | 94 | 86 | 121
Suliassat nammineq aallartitat | 30 | 24 | 5 | 21 | 21 | 8 | 2 | 11 | 3 | 4
Siunnersuinerit | 80 | 138 | 108 | 143 | 111 | 91 | 63 | 62 | 30 | 82
Naammagittaalliuutit suliariumanngisat (1) | 62 | 99 | 63 | 69 | 48 | 61 | 69 | 76 | 95 | 136
Suliat naammassisat | 52 | 16 | 35 | 26 | 19 | 22 | 18 | 24 | 13 | 5

Nassuiaat: 1) Suliat itigartinneqartut Tabel 1-imi takuneqarsinnaapput

Najoqqutaq: Inatsisartut Ombudsmandiat

Suliassat pisortaqarfinni suliarineqartarnerat

Sulianik suliarinnittarneq tamanut saqqumisumik pissuseqarnissaq pillugu inatsisit naapertorlugit tunngavilersuisoqartarpoq aammalu tamanut saqqumisumik pissuseqarnissami isummat tunngaviusut inatsisitigut aalajangerneqanngitsut tunngavigalugit.

Suliassat suliarineqartarnerat pillugu inatsisip ilaatigut ingerlatsineq pillugu inatsiseqartitsinermi isummat tunngaviusut, qangali ingerlatsinermi atuutereersut, inatsisitigut aalajangertarpai. Inatsit pisortat ingerlatsineranni suliassat suliarineqartarnerinik pitsaanerulersitseqataassaaq ingerlatsinerullu aalajangiinerisa inatsisinut naapertuuttuunissaasa eqqortuunissaasalu qularnaarneqartarnerat annertusaavigalugu.

Tamanut saqqumisumik pissuseqarnissaq pillugu inatsit pisortani suliat suliarineqartut sulia-rineqarsimasullu pappiarartaasa takuneqarsinnaatitaanerannut innuttaasut pisussaaffeqarnerat pillugu aalajangersakkanik imaqartinneqarpoq.

1979-mi Namminersornerullutik Oqartussaqalernerup kingorna inatsisit, nalunaarutit peqqussutillu tamarmiusut nittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.inatsisit.gl

Danmarkimi inatsisit Kalaallit Nunaannut tunngassuteqartut Statsministeriep nittartagaani atuarneqarsinnaapput. 

Naalakkersuisut (inatsisinik atortitsineq)

Naalakkersuisut tassaapput Kalaallit Nunaata Naalakkersuisui Naalakkersuisut siulittaasuannit toqqagaasut. Naalakkersuisut siulittaasuat Inatsisartunit (inatsisinik atortitsineq) toqqarneqar-tarpoq. Naalakkersuisuni ilaasortat ilai Inatsisartunit toqqagaasarput Naalakkersuisut siulittaasuata siunnersuinera malillugu. Naalakkersuisut Namminersorutik Oqartussat ulluinnarni ingerlatsinerannut politikkikkut akisussaasuupput. Naalakkersuisut maannakkut akisussaaffeqarfinnut arlalinnut immikkoortitigaapput.

Naalakkersuisoq ataaseq naalakkersuisoqarfeqartarpoq, inatsisiliornermik sulianillu nalinginnaasunik isumagisaqartunik. Naalakkersuisoqarfiit ataanniipput pisortaqarfiit aqutsi-soqarfiillu arlallit immikkut ittunik ingerlatsiffiusut. Naalakkersuisut ingerlatsinerat inatsisinik aningaasaliissutinillu, Inatsisartunit akuersissutigineqarsimasunik tunngaveqarluni ingerlanneqartarpoq.

Naalakkersuisut ingerlatsinerat Inatsisartunit nakkutigineqartarpoq, ilaatigut Nunatta karsiata naatsorsuutaanik kukkunersiuinikkut. Taamatuttaaq Inatsisartut ombudsmandiata Naalakkersuisut inatsisit malillugit ingerlatsinersut ileqqorissaarnissarlu naapertorlugu ingerlatsinissaat suliassaraa.

Takussutissiaq 1.2. Naalakkersuisooqatigiit

| Naalakkersuisoqatigiit katitigaanerat | Naalakkersuisut siulittaasuat
1979 | Siumut: 5 | Jonathan Motzfeldt
1983 | Siumut: 6 | Jonathan Motzfeldt
1984 | Siumut: 5, Inuit Ataqatigiit: 2 | Jonathan Motzfeldt
1987 | Siumut: 5 Inuit Ataqatigiit: 2 | Jonathan Motzfeldt
1988 | Siumut: 5 | Jonathan Motzfeldt
1991 | Siumut: 5 Inuit Ataqatigiit: 2 | Lars Emil Johansen
1995 | Siumut: 5 Atassut: 2 | Lars Emil Johansen
1999 | Siumut: 5 Inuit Ataqatigiit: 2 | Jonathan Motzfeldt
2001 | Siumut: 5 Atassut: 2 | Jonathan Motzfeldt
Dec 2002 | Siumut: 4 Inuit Ataqatigiit: 3 | Hans Enoksen
Jan 2003 | Siumut: 4 Atassut: 3 | Hans Enoksen
Sep 2003 | Siumut: 4 Inuit Ataqatigiit: 4 | Hans Enoksen
Dec 2005 | Siumut: 4 Inuit Ataqatigiit: 2 Atassut 2 | Hans Enoksen
Maj 2007 | Siumut: 4 Atassut: 3 | Hans Enoksen
Juni 2009 | Inuit Ataqatigiit: 6 Demokraatit: 2 Kattusseqatigiit Partiiat: 1 | Kuupik Kleist
Marts 2013 | Siumut: 6 Atassut: 1 Partii Inuit: 1 | Aleqa Hammond
Nov 2013 | Siumut: 7 Atassut: 2 | Aleqa Hammond
Dec 2014 | Siumut: 5 Atassut: 2 Demokraatit: 2 | Kim Kielsen

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Kalaallit Nunaata Københavnimi sinniisoqarfia

Kalaallit Nunaata Københavnimi sinniisuutitaqarfia Naalakkersuisut siulittaasuata naalakkersuisoqarfiata ataani immikkoortuuvoq. Sinniisoqarfik Savalimmiut sinniisoqarfiat Islandillu sinniisoqarfia ineqatigalugit siornatigut KGH-p quersuani Nordatlantens Bryggemi Strandstrædemiippoq.

Sinniisoqarfiup Naalakkersuisut, Inatsisartut, Namminersorlutik Oqartussat, Namminersorlutik Oqartussat suliffeqarfiutaat aamma kommunit Danmarkimi oqartussat nunanilu allani oqartussat sinnissallugit pisussaavoq. Danmarkimi nunanilu allani isumaqatigiissutinut tunngasut aamma suleqatigiilluni suliassat suliarisussaavai.

Kalaallit Nunaata Bruxellesimi sinniisuutitaqarfia

Kalaallit Nunaata Bruxellesimi sinniisuutitaqarfia Naalakkersuisut siulittaasuata oqartussaaffianut ilaavoq.

Sinniiisoqarfik Savalimmiormiut Sinniisoqarfiat, Danmarkip EUmut Sinniisoqarfiat aamma Danmarkip aallartitaqarfia adresseqatigalugit Bruxellimi inissisimavoq.

Sinniisoqarfiup Kalaallit Nunaata EU-mut soqutigisai pingaarnerit isumagisarivai. Kalaallit Nunaat OLT-mik aaqqissuussinermut ilaavoq (Nunat Imarpiup illuatungaaniittut aamma killeqarfiit), inatsisit tunngavigalugit Kalaallit Nunaata Danmarkimut aamma EU-mut atanermigut OLT ilaaffigilernikuuaa.

Kalaallit Nunaat EU-mut isumaqatigiissutaat arlaqartut nalilersorneqarlutillu isumaqatiginninniutigineqartarput, isumaqatigiissutit pineqartut tassaapput, Ilinniagaqarneq pillugu suleqatigiinnissamik isumaqatigiissut aamma Aalisarneq pillugu suleqatigiinnissamik isumaqatigiissut.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat, Naalakkersuisut aamma Kalaallit Nunaata nunani allani sinniisuutitaqarfii pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq uku takukkit: www.naalakkersuisut.gl aamma www.inatsisartut.gl  

Naalagaaffimmi oqartussaasut

19. maj 2009-imi Kalaallit Nunaata namminersulernissaa pillugu inatsit Folketingip akuersissutigaa, 21. juli 2009-mi atuutilersinneqartoq. Inatsisit siunnersuummut tunngaviutinneqartut, Kalaallit danskillu namminersorneq pillugu ataatsimiititaliaata aprilimi 2008-mi Kalaallit Nunaanni namminersorneq pillugu isumaliutissiissutaanik imaqartinneqarput.

Kingorna siunissami Namminersorlutik Oqartussat akisussaaffeqarfiit nutaat arlallit isumagineqartalernissaat aalajangiiffigisinnaalissavaat, ilaatigut eqqartuussiveqarneq, tassunga ilaallutik eqqartuussiviit, pinerlussimasunik isumaginninneq, politiit, suliffeqarfinnut, naatsorsuinermut naatsorsuuserinermullu suliassaqarfiit, aatsitassanut ikummatissanullu suliassaqarfiit, timmisartortarnermut suliassaqarfiit, inunnut, ilaqutariinnut kingornussisarnermullu suliassaqarfiit, nunanut allamiunut suliassaqarfiit killeqarfimmillu nakkutilliisarneq, suliffeqarnermi avatangiisit kiisalu aningaasaqarnikkut iluarsiisarnerit nakkutilliisarnerillu.

Suliassaqarfinnik isumaginnilernissap kingunerissavaa, Namminersorlutik Oqartussat inatsisiliortarnermi akisussaaffik isumagisarilissammassuk. Naalagaaffeqatigiinneq tunngaviusumillu inatsimmi immikkut aalajangersakkat sianiginiarluarlugit suliassaqarfiit makkua isumagineqalersinnaanngillat: Naalagaaffiup inatsisaa, naalagaaffimmi innuttaaneq, Eqqartuussiviit Qullersaat, nunanut allanut illersornissamut isumannaatsuunissamullu ingerlatsinerit kiisalu aningaasat nalinginut aningaasaqarnermullu ingerlatsinerit.

Namminersorneq pillugu inatsit tunngavigalugu aningaasaqarnermut aaqqiisalernissaq isumagineqartalissaaq, tamatumalu kingunerivaa, Namminersortut suliassaqarfiup isumagineqalernerani aningaasaliisarnissamik isumagisaqartalernerat. Inatsimmi naalagaaffiup tapiissutigisartagassai ukiumut 3,4 mia. kr.-inut aalajangersarneqarpoq (2009-mi akit akissarsiallu tunngavigalugit) Danmarkimi aningaasatigut inatsisini akit aningaasarsiallu annertusineri malillugit tapiissutit allineqartassapput. Aatsitassanut ikummatissanullu ingerlatsinermiit isertitat Namminersortunut pissarsiaritinneqartassapput. Namminersortut aatsitassanut ikummatissanullu ingerlatsinermiit isertitaqassagaluarpata, isertitat taakkua affaannut naapertuuttumik naalagaaffiup tapiissutai taamaaqataannik ikilisinneqassapput, ukiumi pineqartumi 75 mio. kr.-it sinnerlugit isertitaqartoqarsimapput (2009-mi akit akissarsiallu tunngavigalugit).

Aatsitassanik isertitat naalagaaffiup taapiissutai 0 koruuninut annikillisinneqarpata, Kalaallit Nunaat Qallunaallu Nunaata akunnerminni aatsitassanik atuinikkut isertitat pillugit nutaamik agguaanissaq isumaqatigiinniutigalugu aallarnissavaat.

Kalaallit Nunaata nunanut allanut tunngasutigut suliassaqarfii Namminersorlutik Oqartussat Inatsisaanni nalimmassarneqarput. Naalakkersuisut qanoq innikkut namminneq iliuuseqartarnissaanik aalajangersaasumik, qanoq innikkullu Naalagaaffeqatigiit piginnaatitaaffeqarnersut. Naalakkersuisut naalagaaffinnik allanik nunarsuarmilu kattuffissuarnik isumaqatiginninniarnissaminnut isumaqatigiissusiornissamullu piginnaatitaapput. Suliassaqarfiit tamakkiisumik tiguneqarsimasut iluini Kalaallit Nunaanuinnaq attuumassutillit pineqartillugit. Naalagaaffeqatigiit aamma Kalaallit Nunaata akornanni isumaqatigiissuteqartoqalerpoq nunanut allanut tunngasunik suliaqartoqartillugu Kalaallit Nunaanni pisortat suleqataatinneqartassasut.

Namminersorneruneq pillugu inatsit naapertorlugu kalaallit oqaasii Kalaallit Nunaanni pisortatigoortumik oqaaserineqalerput.

Naalagaaffiup aqutsinera

Statsministeriaqarfiup Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussaqarneq pillugu apeqqutit nalinginnaasut isumagisarai. Statsmiinistereqarfiup nutserisoqarfiata - Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandeqarfimmi inissisimasup - Kalaallit Nunaat sullissaraa.

Statsministeriaqarfik pillugu nittartagaq una takuuk: www.stm.dk

Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandi

Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandi Statsministeriaqarfiup ataani inissisimavoq, naalagaaffiup Namminersorlutillu Oqartussat atassutaatut inissisimalluni.

Inatsisit Naalagaaffeqatigiinnermut tunngasut Kalaallit Nunaannut attuumassuteqartut saqqummiunneqaraangata, Rigsombudsmandi aqqutigalugu pisarpoq. Naalagaaffeqatigiinnermi inatsisitigut maleruagassat peqquneqarneq malillugu rigsombudimit nutserneqartarput.

Rigsombudmandi naalagaaffimmi pisortat Kalaallit Nunaanni sinniisuisa qullersaraat.

Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandip suliassat ilaatigut makku suliassarai:

·       Danmarkimi naalakkersuisunut aamma Naalakkersuisunut attaveqaataasussaavoq

·       Inatsisartut ataatsimiinneri nakkutigissallugit aamma Danmarkimi Pisortaqarfiit Kalaallit Nunaata ineriartornerannik kiisalu pissutsinik ilisimatissallugit.

·       Folketingimut qinersineq aamma Folketingimit aaliangiunneqarsimasut qinersinerit allat isumagissallugit.

·       Danmariki innuttaasut Kalaallit Nunaanni najugaqartut Pituffimmut aqqusaarniartut akuersissummik tunissallugit. Kalaallit Nunaannut pisortatigoortumik tikeraartoqassatillugu Ombudsmandi piareersaasuullunilu tikeraartitsisuusarpoq.

·       Kalaallit Nunaanni ilaqutariinnermut inatsisit atuutsinneqarnerisa allaffissornikkut isumaginissaat. Meeravissiartaarniarnermut inatsisit, aappariinnermut inatsisit, pisortanut inatsisit ilaat aamma aqqit pillugit inatsisit ilaat allaffissornikkut suliassaanut ilaapput.

·       Eqqartuussivikkoortitsinermi, Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfiatigoortitsinermi aamma Kalaallit Nunaata Eqqartuussiviatigoortitsinermi eqqartuussivinnut suliassanngortitsiumut aningaasartuutaannginnissaanik qinnuteqarnerit suliarinissaat.

Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandi pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.rigsombudsmanden.gl

Nunanut allanut tunngassuteqartut

Nunanut Allanut Sillimaniarnikkullu naalakkersuinikkut pissutsit

Danmarkimi Naalakkersuisut Nunanut Allanut Sillimaniarnikkullu naalakkersuinikkut akisussaasuupput. Naalakkersuisut nunanut allanut aamma nunani tamalaani suleqatigiiffinnut, Kalaallit Nunaata nammineerluni akisussaaffeqarfigisaanut tunngasut isumaqatiginninniutaappata isumaqatiginninniarsinnaapput. Isumaqatiginninniutit Nunanut Allanut Pisortaqarfimmit isumagineqartarput Danmarkimi Udenrigsministeria qanimut suleqatigalugu. Nunanut Allanut Pisortaqarfik Naalakkersuisup Siulittaasuata Naalakkersuisoqarfiata ataani inissisimavoq.

Konsulateqarfiit sinniisoqarfiillu

Nunat ukua Kalaallit Nunaanni konsulateqarfeqarput: Norge, Island, Sverige, Canada, Frankrigi, Belgia, Luxembourg aamma Hollandi konsulateqarfiit taakku arfineq pingasuusut tamarmik Nuummi inissisimapput. Ataqqinaammik Islandi Tasiilami konsulateqarpoq taamatullu aamma Letlandi Qaqortumi Italialu Ilulissani.

Kalaallit Nunaanni namminersorneq pillugu inatsit naapertorlugu Kalaallit Nunaat nunani allani danskit sinniisoqarfiini sinniisoqartitsinissamut periarfissinneqarpoq. Tamanna pissutaalluni Namminersorlutik Oqartussat Bruxellesimi sinniisuutitaqarpoq 2014-milu upernaakkut Kalaallit Nunaata sinniisuutitaqarfissaa Washingtonimi ammarnissaa ilimagineqarpoq, siornatigut aamma Namminersorlutik Oqartussat Canadami (1998-2002) sinniisuutitaqarnikuupput.

Nunanut allanut sillimaniarnermullu politikki

Naalakkersuisut naalagaaffinnik allanik nunarsuarmilu kattuffissuarnik isumaqatiginninniarnissaminnut isumaqatigiissusiornissamullu piginnaatitaapput. Suliassaqarfiit tamakkiisumik tiguneqarsimasut iluini Kalaallit Nunaanuinnaq attuumassutillit pineqartillugit. Suliassat nunanut allanut tunngasut Nunanut Allanut Pisortaqarfimmit Danmarkimilu Udenrigsministeria qanimut suleqatigineratigut isumagineqartarput.

Kalaallit Nunaanni aallartitaqarfiit

Nunat uku Kalaallit Nunaanni honorære konsulatinik imaluunniit generalkonsulatinik aallartitaqarput: Belgien, Canada, Frankrig, Holland, Island, Luxembourg, Norge, Storbritannien, Sverige aamma Tyskland, taakkuani aallartitat tamarmik Nuummiipput.

Island Tasiilami aallartitaqarpoq Letlandilu Qaqortumi aallartitaqarluni. 2013-imi ukiakkut Islandi generalkonsulatimik Nuummi aammaavoq. Italiap konsulatia 2012-imi Ilulissaniittoq atorunnaarpoq, kisianni aallartitatut allaffeqarfik suli atuuppoq.

Issittumi Siunnersuisoqatigiit

Issittumi Siunnersuisoqatigiit ukunannga ilaasortaaffigineqarpoq: USA, Canada, Rusland, Finland, Sverige, Norge, Island Danmark/Kalaallit Nunaat/Savalimmiullu. Siunnersuisoqatigiit sulinerannut nunat inoqqaavisa kattuffii arfinillit suleqataapput Permanent Participantsitut inissisimasut: Aluet International Association (AIA), Arctic Athabaskan Council (AAC), GwichÃn Cuoncil International (GCI), Inuit Circumpolar Council (ICC), RAIPON aamma Saamit Siunnersuisoqatigiivi.

Isittumi Siunnersuisoqatigiit ilisimatusarnermik suliaat ataatsimiitsitalianut arfinilinnut immikkoortitigaapput, Kalaallit Nunaat ataatsimiitsitalianut taakkununnga amerlanernut sukumiisumik peqataavoq.

Issittumi Siunnersuisoqatigiit pillugu paasisassat annertunerusut uani atuarsinnaavatit: www.arctic-council.org

Nunat Avannarliit suleqatigiinnerat

Nunat avannarliit suleqatigiinnerat pisortatigoortumik Helfsingforsaftalen 1962-imeersumik tunngaveqarpoq. Isumaqatigiissut arlaleriarluni allanngortinneqartarsimavoq kingullermik 1996-imi. 1. januar 1984-imi Kalaallit Nunaat Savalimmiut Ålandilu peqatigalugit isumaqatigiissummut ilanngunneqarput. Danmark, Finland, Island, Norge aamma Sverigi Helsingforsaftalimi Nordisk Rådip Nodisk Ministerrådillu suleqatigiinnissamik inatsisaat allaqqapput.

Nordisk Råd

Kalaallit Nunaat Nordisk Rådimi marlunnik Inatsisartunit qinerneqarsimasunit ilaasortaatitaqarpoq, nunat inatsisartuisa suleqatigiiffigisaanni, Nordisk Ministerrådimut ukiumoortumik nalinginnaasumik katersuutereeraanngat Nordisk Ministerrådiamut aamma/imaluunniit nunanut avannarlernut tallimanut aamma/imaluunniit Kalaallit Nunaanut, Savalimmiunut Ålandimullu  inassuteqaatinik (rekommandationinik) aalajangeriikkanik nassiussisarput.

Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivi

Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqarigiivi naalakkersuisut suleqatigiiffigivaat. Inuiaat akornanni paaseqatigiinnermik, isumaqatigiissuteqarneq tunngavigalugu sulinissamik Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivi tunngaveqarpoq naalagaaffiillu qullersaannit ingerlanneqarnani.Kalaallit nunaat isumaqatiginninniarnerni tamani siunnersuuteqarnissaminut peqataanissaminullu pissussaaffeqarpoq. Kalaallit Ministerit Siunnersuisoqatigiivini qinersisussaatitaanngilaq, kisianni Ministerit Siunnersuisoqatigiivisa aaliangiussaannut akuersisinnaavoq. Kalaallit Nunaata Nordisk Ministerrådimut peqataanera Namminersorlutik Oqartussanit nammineq akisussaaffigineqarpoq, Naalagaaffeqatigiinit nunanut allanut politikkianit pisussaaffiunani.

Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivi assigiinngitsunik ilaasortaqartarput apeqqutaasarluni suleqatigiinnermut apeqqutit suut suliarineqarnersut. Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivi siunnersuisoqatigiit ataasiinnaanngillat, kisiannili ministerit suliatigut siunnersuisoqatigiivi qulit, ataaserlu ministerit siunnersuisoqatigiit nalinginnaasunik suliaqartut, tassalu ministerit suleqatigiiffiat.

Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivimi nunat avannarliit suleqatigiinneranni statsministerit qullersaasutut akisussaasuupput, Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivinilu suleqatigiinnerup ataqatigiissarnissaa ministerit suleqatigiit akisussaaffigalugu.

Nunat tamat aamma Kalaallit Nunaat, Savalimmiut Ålandilu naalakkersuisumik toqqaasarput suleqatigiinnermut peqataasussamik.

Kalaallit Nunaannit Pinngortitamut, Avatangiisinut aamma Nunanut Avannarlernut suleqateqarnermut Naalakkersuisoq suleqatigiinnermut peqataavoq.

Killeqarfinni akornutit pillugit Siunnersuisoqatigiiffiat

Killeqarfinni akornutit pillugit Siunnersuisoqatigiiffiat Nordisk Ministerrådip ataani inissisimavoq. 1. januaari 2014-imi Kalaallit Nunaat Killeqarfinni akornutit pillugit Siunnersuisoqatigiiffiat ilannguppoq. Naalakkersuisut isumaqatigineqarput Greenland Business Killeqarfinni akornutit pillugit siunnersuisoqatigiiffiannut ilaasortaatigaqassasoq. Killeqarfinni akornutit pillugit Siunnersuisoqatigiiffianni Nunani Avannarlerni inuit aamma suliffeqarfiit saaffiginnissutaat, killeqarfinni akornutinut tunngasut suliarisarpaat. Killeqarfinnut akornutit makkununnga tunngasuusinnaapput; najuqarfiit, suliffiit imalluunniit Nunat Avannarliit akornanni niuerneq. Killeqarfiinni akornutit ikilinerisa kingunerissavaat Nunat Avannarliit suleqatigiinnerulernerat.

Nunani avannarlernik suleqateqarnerit aamma Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivi paasisaqarfiginerorusukkukkit una nittartagaq takuuk: www.norden.org

Kalaallit Nunaanni Nordens Institut (NAPA)

NAPA suliffeqarfiuvoq Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivinut atasoq, suliassaalu pingaarnerit pingasut tassaapput:

·       Nunanut avannarlernut allanut kultureqarnikkut attaveqartarnerup ineriartortinneqarnissaa,

·       kalaallini pissutsit pillugit nunanut avannarlernut paarlattuaniillu ilisimatitsisarnissaq, kiisalu

·       kalaallit kulturikkut inuunerat meeqqanut inuusuttunullu suliassaqarfiit pingaartinnerullugit tapersersorneqartarnissaat pilerisaarneqartarnissaallu.

NAPA pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.napa.gl

Nunat avannarliit killiit Siunnersuisoqatigiiffiat

Nunat avannarliit killiit Siunnersuisoqatigiivini inatsisartut suleqatigiittarnerat ingerlanneqartarpoq. Islandimi, Savalimmiuni aamma Kalaallit Nunaanni inatsisartut ilaasortassanik arfinilinnik qinersisarput. Siunnersuisoqatigiit namminneq allattoqarfeqarput, Islandip Altingianut atasuusoq. Kalaallit Nunaata suleqatiginnittarnera Inatsisartut Allattoqarfianniit isumagineqartarpoq.

Nunat avannarliit killiit Siunnersuisoqatigiiffiat pillugu uani paasisaqarnerusinnaavutit: www.vestnordisk.is

Inuuniarnikkut suliassaqarfik

Inuuniarnikkut Isumannaatsuunissaq pillugu Nunat avannarliit Isumaqatigiissutaat Kalaallit Nunaannit peqataaffigineqarpoq, tamatuma isumannaassavaa, nunani avannarlerni innuttaasut ilaqutariittut tapisiaqarsinnaanissaat, utoqqalinersiaqarsinnaanissaat kiisalu pisinnaatitaaffinnik allanik peqarnissaat kiisalu suliffissaaleqinermi pisassiissutinik pisinnaasarnissaat napparsimanermilu pisissiissutinik aamma taamaut pisarsinnaanissaat qulakkeerpaa.

Kalaallit Nunaat aamma Nunat Avannarliit Isumaqatigiissutaanut ilaavoq, tassani Isumaginninnermut Tunniuttakkat aamma Isumaginninnermut Ikiuutit pineqarput.

Kalaallit Nunaat FN-ip meeqqat pisinnaatitaaffii pillugit isumaqatigiissutaanut ilanngunnikuuvoq aamma FN-ip innarluutillit pillugit isumaqatigiissutaanut ilanngunnikuuvoq.

Europami suleqatigiinneq

Kalaallit Nunaata EU-mut isumaqatigiissutai uku pingaarnerupput:

·       Kalaallit Nunaata EU-mit anineranut isumaqatigiissummut tapiliussaq, Kalaallit Nunaannut isumaqatigiissut.

·       Kalaallit Nunaata EU-llu akornanni aalisarnermut isumaqatigiissut.

·       Nunanut Oqartussaaffinnullu Imarpiup Illuatungaanniittut suleqatigiinnissamut aaqqissuussineq (OLT-mik isumaqatigiissut).

·       Ilinniartitaanerup aallunneqarnerunissaa pillugu peqatigiilluni isumaqatigiissuteqarneq (2014-2020)

·       Politikkikkut ataatsimoorussamik nalunaarummik nutarterineq

·       Diamantit suli suliarineqarsimanngitsut nunanut allanut tunisassiarineri pillugit, EU-mi Kimberley atorlugu suleriaatsimut peqataaneq

·       Uumasut nakorsaasa nakkutilliisarnerat pillugu isumaqatigiissut

·       Aatsitassanut tunngatillugu Letter of Internt - aatsitassat pillugit siunniussaqarnermik nalunaarut

Aalisarneq pillugu suleqatigiilluni Isumaqatigiissut

Aalisarneq pillugu periarfissanik aalajangersagaq kiisalu tassunga atasumik protokoli tunngavigalugu nunarta karsia pisassanut taarsiullugu aningaasanik akiliinissamik pisussaatitaavoq. Alisarneq pillugu suleqatigiilluni Isumaqatigiissutip Kalaallit Nunaata EU-llu akornanni suleqatigiinnissaq siunertaraa. Kalaallit Nunaat EU-mut aalisakkanik pisassiisippat EU naatsorsuutinut akiliisaaq. Isumaqatigiissuut ukiut arfinillit atuuttussaavoq protokoli ukiut pingasut atuuppoq. EU-p Namminersorlutillu Oqartussat akunnerminni aalisarneq pillugu suleqatigiinnissamik isumaqatigiissummi aalajangersakkat pillugit isumaqatigiissutigaat. Protokoli tunngavigalugu ukiumut pisassiissutit aamma aalisarnermut politikkit iluarsaanneqartarput.

Nunap imartaa imaanilu pisinnaatitaaffiit

Kalaallit Nunaanni imartaq 3 sømilinik annertussuseqarpoq. Taassuma saniatigut aningaasaqarnermut tunngasut Kalaallit Nunaata nammineq pigisai 200 sømilit tikillugit killiffeqarput, killeqarfiit aalisarnermut aatsitassanut uulianut gassinullu immikkut pisinnaatitaaffinnik tunisipput. Killeqarfiit taakku nunanut allanut aveqatigiiffiugaangat isumaqatigiissusiortoqartarsimavoq qiterpiaagut killeqarfiliisarneq tunngavigalugu. Tamanna Norgep eqqaani Jan Mayenimi Svalbardimiluu kiisalu Islandimut Canadamullu attaveqartarnermut atuuppoq.

Kalaallit Nunaata Canadallu 1974-imi nunap pissusiitigut (geologiskimik) nunavissuit sinerissap qanittuaniittumi killilernerinut tunngasumik iluarsiinissaq Canadamit kinguarsarneqarpoq. Tassani pineqarluni qeqertaq Tartupaluk Naalagaaffeqatigiit Canadallu tamarmik perusutaat. 

Imaani pisinnaatitaaffiit pillugit FN-ip isumaqatigiissutaa Inatsisartut isumaqatigiissutigereerpaat (UNCLOS). Imaani pisinnaatitaaffiit pillugit isumaqatigiissummi immikkoortoq 76 naapertorlugu avammut 200 sømil qaangerlugit immap naqqata nunavimmut atasortaata piumasaqaatiginiarlugu uppernarsaasiinissaq pillugu misissuinermut Namminersorlutik Oqartussat naalagaaffimmi oqartussat aamma Savalimmiut suleqatigalugit suliaqarput. Tassani pineqarlutik Kalaallit Nunaata avannaata avannarpasinnerusuaniittut, avannaata kangiata kangerpasinnerusuaniittut kujataatalu kujasinnerusortaaniittut pineqarput.

Imaani pisinnaatitaaffiit pillugit isumaqatigiissutip atsiorneqarnerata kingorna kingusinnerpaamik ukiut qulit kingorna taamatut piumasaqarneq ilisimatusarnikkut uppernarsarneqarsimasussaavoq, tassa Kalaallit Nunaat eqqarsaatigalugu kingusinnerpaamik 2014-imi.

Naalagaaffeqatigiiffik 2012-imi junimi nunaviup toqqavia pillugu Kalaallit Nunaata kujataata kujataaniittup killilerneranut aamma 2013-imi Kalaallit Nunaata kangiata avannaata nunaviup toqqavia pillugu FN-imut piumasaqaateqarpoq. Kalaallit Nunaata kangiata avannaanut tunngasoq naatsorsuutigineqarpoq 2014-ip naanerani suliaralugu naammassineqassasoq. Nunap toqqavii Kalaallit Nunaanut nunanullu allanut ataatsikkut atappata, tamanna aaqqiviginiarneqassaaq illuatungeriilluni isumaqatiginninniarnikkut.

Imaani pisinnaatitaaffiit pillugit FN-ip isumaqatigiissutaa aamma nunaviup toqqavia atasortaa pillugu ataatsimiitsitaliarsuaq uani atuarsinnaavatit: www.un.org aamma www.a76.dk

Nunat tamalaat isumaqatigiissutaat

Kalaallit Nunaata aalisarneq pillugu EU-mut isumaqatigiissutaata (immikkoortoq Europami suleqatigiinneq takuuk) saniatigut aalisarneq pillugu Norgemut, Ruslandimut Savalimmiunut Islandimullu isumaqatigiissuteqarpoq.

Aalisarneq piniarnerlu pillugit nunani tamalaani suleqatigiinnerit

Kalaallit Nunaat aalisarneq piniarnerlu pillugit nunat tamalaat suleqatigiiffiini ukunani peqataavoq:

·       NAFO (Atlantikup avannaani kitaani aalisarneq pillugu suleqatigiiffik)

·       NEAFC (Atlantikup avannaani kangiani aalisarneq pillugu suleqatigiiffik)

·       NASCO (Atlantikup avannaani Kapisillit pillugit suleqatigiiffik)

·       IWC (Nunat tamalaat Arfanniartarneq pillugu ataatsimiititaliarsuat)

·       NAMMCO (Atlantikup avannaani Miluumasut imarmiut pillugit suleqatigiiffik)

·       JCNB (Canadamiut/Kalaallillu Qilalukkat qaqortat qernertallu pillugit ataatsimut ataatsimiititaliaat)

·       CITES (Convention for the International Trade of Endangered Species)

·       IUCN (International Union for the Conservation of Nature)

·       PBSG (Polar Bear Specialist Group)

·       PBRS (Polar Bear Range States)- WITS (Walrus International Technical Specialists)

·       CBird (Circumpolar Seabird Expert Group)

·       CARMA (CircumArctic Rangifer Monitoring and Assessment Network)

Soqutigisaqaqatigiit ataasiakkaat nittartakkami uani takukkit: www.naalakkersuisut.gl

Nunat marluk paarlaateqatigiillutik suleqatigiinneri allat

Kalaallit Nunaat nunat uku Island, Canada (Nunap immikkoortortai Northwest ATerritories, Québec aamma Nunavut tassunga ilaapput) aamma Korea Kujalleq paarlaateqatigisarlugit suleqatigivai.

Suleqatigiinnermut siunertaasut pingaarnersarivaat ilinniartitaaneq, inuussutissarsiutit siuarsarnerat, pisussussutinik atuineq aamma piujuartussanik ineriartortitsineq pillugit suleqatigiilernissaq.

OLT pillugu isumaqatigiissut

OLT-imut ilaasortaapput nunat sisamant EU-mut ilaasortat qeqertanut naalakkersuinikkut attuumassuteqartut. Nunat OLT-imut ilaasortat ukuupput; Storbritannia, Holland, Frankrig aamma Danmark. Den Europæiske Udviklingsfondimit OLT aningaasaliiffigineqartarpoq. OLT EU Kommissioniata naalakkersuisoqarfianit allaffissornikkut ingerlanneqarpoq, tamanna pissutaalluni nunat OLT-imut ilaasortat Kommissionilu imminnut qanillutik suleqatigiipput.

Kalaallit Nunaat nunanut ineriartortunut ikiorsiissutinik Europæisk udviklingsfondimit pissarsiaqarneq ajorpoq. Tamaakkaluartorli Kalaallit Nunaata OLT aqqutigalugu iluaqutissat assigiinngitsut assersuutigalugu makku pissarsivigisarpai; akileraaruteqarnani EU-mi niuerfissuarni aalisakkanik nioqquteqarneq, nunanit allaneersunit kinguppannik qaleralinnillu tuniseqqissinnaaneq, inunnik pingaarutilinnik ilisimasaqalernissamut periarfissat, tassani eqqarsaatigineqarnerullutik ataatsimeersuarnernut, isumasioqatigiinnernut workshopertoqarneranilu peqataasinnaanerit, ajunaarnersuaqartillugu ikiorneqarsinnaaneq EU-milu suliniutinut assigiinngitsorpassuarnut ilanngussinnaaneq.

Piffissami 2014-imiit 2020-mut OLT pillugu isumaqatigiissut malillugu European Investment Bank (EIB) â‚¬ 100.000.000 OLT-imut aningaasaliissuteqarsimavoq. Tamatuma kingueranik, Kalaallit Nunaat aningaasaqarnerup aamma suliffissuaqarnerup ineriartortinnissaanut, EIB-imut aningaasanik atorniarsinnaavoq. Attaveqatigiinnermut tunngasut, nukissiuuteqarnermut tunngasut avatangiisinullu tunngasut EIB-imit aningaasanik taperneqartarput, aningaasaliissutit ajunaarutaasinnaasut. Aningaasaliisutit amerlanerpaartaat namminersortunut tapiissutaasarput.

Kalaallit Nunaat Association af Oversøiske Lande og Territorier-mut (OCTA) siulittaasunut ilaasortaatitaqarpoq 2012-imilu OLT pillugu isumaqatigiissummut siulittaasuulluni.

OLT pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani pineqarsinnaapput: www.octassociation.org

Suleqatigiinnissaq pillugu isumaqatigiissut

Kalaallit Nunaata Danmarkilu suleqatigiinnissamik isumaqatigiissuteqartut aammattaaq Kalaallit Nunaat EU-lu suleqatigiinnissamik isumaqatigiissuteqarput. Piffissami 2014-imiit 2020-mut ilinniartitaanerup pingaartinneqartussatut suliniutigineqarnissaa Naalakkersuisut salliutippaat, isumaqatigiissummili isummiunneqarpoq, suliassaqarfiit allat ilanngunneqarsinnaasut (assersuutigalugu aatsitassat ikummatissallu, avatangiisit aamma takornariaqarneq), illuatungeriinit isumaqataaffigineqarpat. Isumaqatigiissutip piviusunngortinnissaa aalajangersimasunik angusassalinnik kiisalu angusimasat nalilersornissaanut pilersaarutiliornikkut.

Nunarsuaq tamakkerlugu suleqatigiinneq, FN

Kalaallit Nunaat FN-mi suleqatigiiffinnut arlalinnut ingerlaavartumik assersuutigalugu Inuit Pisinnaatitaaffii pillugit FN-ip siunnersuisoqatigiivinut (HRC) aamma Nunat Inoqqaavisa Pisinnaatitaaffii pillugit Immikkut ilisimasalittut suleqatigiissitamut (EMRIP).

Kalaallit nunaat Nunat Inoqqaavisa Oqaasissaqarfiinut tunngatillugu Naalagaaffiit Peqatgiit Oqallittarfiannut (UNPFII-mut) peqataasarpoq. Taamatuttaaq Kalaallit Nunaat nunat inoqqaavinut tunngasut ataavartumik Ataatsimiittartoqatigiivini peqataasarpoq, FN-ip aningaasaqarnermut inuuniarnermullu Siunnersuisoqatigiivini (ECOSOC) ilaatigut kalaallit danskillu 2002-mi iliuuseqarnerisigut pilersinneqartunut.

Nunarsuaq tamakkerlugu suleqatigiinneq pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takukkit: www.ohchr.org

Nunarsuaq tamakkerlugu suleqatigiinneq, WTO

28. novembari 1994 Naalakkersuisut aaliangerput Kalaallit Nunaata 1995-imi atuutilertussamut Nunarsuarmi suleqatigiiffimmut (WTO) Naalagaaffeqatigiit ilanngunnerat malinniarlugu. Nunanut allanut niuernermi atugassarititaasut pitsaanerpaat anguniarneri ilanngunniarnermut siunertarineqarpoq. Naalakkersuisut 9. decembari 2005-imi aaliangerput inatsisit WTO-mi maleruagassat malillugit ilusilerneqassasut. Piffissami matumani Naalakkersuisut WTO-mut nalunaaruteqartalerniarlutik Doha-rundip naammassinissaa utaqqivaat..

WTO pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.wto.org

Illersornissaq isumannaallisaanerlu

Amerikarmiut Kalaallit Nunaanni sakkutooqarfeqarnerat pillugu isumaqatigiissut pillugu isumaqatigiissuteqarnikkut toqqammaviusoq tassaavoq Illersornissaq pillugu Isumaqatigiissut 27. april 1951-imeersoq.

Illersornissaq pillugu isumaqatigiissut pillugu kingullermik isumaqatigiinniarnerit 2004-mi Igalikumi isumaqatigiissuteqarnikkut naammassineqarput, tamatumunngalu ilaapput teknikikkut aningaasaqarnikkullu suleqatigiinnissaq Join Komitémik taasaq kiisalu avatangiisit pillugit isumaqatigiissut. Nammersorlutik Oqartussat aamma forsvarsminiteriet qanimut Issittumi suliassat pillugit suleqatigiipput, 2015-imi suliassanik pilersaarusiorneq naammassineqassasoq naatsorsuutigineqarpoq.

Northern Periphery Programme

Northern Periphery Programme (NPP) EU-mit suliniutaavoq piffinni ineriartortitsinerni aningaasaateqarfiulluni. NPP-ip inuussutissarsiutit avinngarusimasuni ineriartortinneqarnissaat siunertaraa. Kalaallit Nunaat 2000-imili NPP-mut ilannguppoq.

2014-mi programmi nutarsarneqartussaavoq. Programmi nutaaq Northen Periphery and Arctic-mik taaguuteqartinneqassaaq (NPA). 2014-mit 2020-mut programmi atuutsinneqarumaarpoq.

Northern Periphery Programme annertunerusumik paasisaqarusukkuit una anittartagaq alakkarsinnaavat: www.northernperiphery.eu

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Naalakkersuisut siulittaasuata Naalakkersuisoqarfia, Nunanut allanut ingerlatsineq pillugu Nassuiaat, Nunani allani sinniisuutitaqarneq, Europamiut suleqatigiinnissaannut tunngasut, Kalaallit Nunaata Bruxellesimi Sinniisuutitaqarfia, Aalisarneq pillugu isumaqatigiissut, OLT-mik suleqatigiinnissamut isumaqatigiissutit, Peqatigiinnissamut isumaqatigiissut, Canadamik suleqateqarneq, Illersornissaq isumannaallisaanerlu  nittartakkami uani takuuk: www.naalakkersuisut.gl

Imaani pisinnaatitaaffiit pillugit FN-ip isumaqatigiissutaa nittartakkami uani takuuk: www.un.org

Kommunit

1. januar 2009 aallarnerfigalugu kommunit nutaamik agguataarneqanerat atuutilersinneqarpoq. Siornatigut Kalaallit Nunaata kommunii 18-iusut kommuninut sisamanut agguataarneqarput:

·       Kommuniusimasut Kommuneqarfik Sermersuumiittut ukuupput: Ivittuut, Paamiut, Nuuk, Ittoqqortoormiit aamma Ammassalik.

·       Kommuniusimasut Qaasuitsup Kommunianiittut ukkupput: Kangaatsiaq, Aasiaat, Qasigiannguit, Ilulissat, Qeqertarsuaq, Uummannaq, Upernavik aamma Qaanaaq.

·       Kommuniusimasut Qeqqata Kommunianiittut ukuupput: Maniitsoq aamma Sisimiut.

·       Kommuniusimasut Kommune Kujallermiittut tassaallutik: Nanortalik, Narsaq aamma Qaqortoq.

Kattuffik kommunit ataqatigiissaarisussatut soqutigisaqaqatigiiffigaat, kommunit ataatsimoortumik nalinginnaasumillu soqutigisaannik sulissutiginnittuusoq. KANUKOKA isumaqarpoq "Kalaallit Nunaanni Kommunit Kattuffiat". Qallunaatut: "De Grønlandske Kommuners Landsforening".

Kommunit suleqatigiinnerisa siuarsarnissaat kommunillu sulineranni ikiuuttarnissaq aamma siunertaavoq.

Kattuffik ulloq 24. juli 1972 pilersinneqarpoq kommunit nammineersinnaanerisa nukittorsarnissaat siunertaralugu kiisalu naalagaaffiup kommunillu akornanni suliassat agguataarneqartarnerat sunniuteqarfiginiarlugu. Suliassat qitiusumit kommuninut nussorneqarnerat ilutigalugu ataatsimoortumik peqatigiiffeqalernissaq pisariaqartinneqarnerulerpoq.

Pisortatigut aaqqissuussaanermik nutarterineq 2009-mi kommunit nutaamik agguataarneqarnerannik kinguneqarpoq, anguniagaavortaarlu Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat innuttaasunik suliissinermut tunnganerusunik suliasa suli amerlanerusut kommuninut nuunneqarnissaat.

Takussutissiaq 1. Kalaallit Nunaata kommuninut sisamanut agguataarneqarnera

Najoqqutaq: KANUKOKA (www.kanukoka.gl)

Inatsisartunut qinersisarneq

Namminersornerullutik Oqartussat 1979-mi atulermatali aqqaneq marloriarluni qinersisoqarpoq, kingullermik 28 november 2014-imi.

Takussutissiaq 6.1. Inatsisartunut qinersisarnerit

Ulloq qinersivik | Taasisut katillugit |  | Atassut | Demo-kraatit | Inuit Ataqa-tigiit | Partii Inuit | Partii Naleraq | Siu-mut | AkulliitPartiiat | ArnatPartiiat | IssittupPartiia | Kattusse-qatigiit Partiiat | Sorlaat Partiiat | Kisi-miillu-tik qini-gas-san-ngortit-tut | Taasisut procentinngor-lugit
|  |  | Procentinngorlugit
4. april 1979 | 19.951 |  | 41,7 | . | 4,4 | . | . | 46,1 | . | . | . | . | . | 2,1 | 69,6
12. april 1983 | 25.204 |  | 46,6 | . | 10,6 | . | . | 42,3 | . | . | . | . | . | 0,5 | 75,1
6. juni 1984 | 23.088 |  | 43,8 | . | 12,1 | . | . | 44,1 | . | . | . | . | . | . | 66,8
26. maj 1987 | 25.764 |  | 40,1 | . | 15,3 | . | . | 39,8 | . | . | 4,4 | 0,4 | . | . | 69,6
5. marts 1991 | 25.915 |  | 30,1 | . | 19,4 | . | . | 37,3 | 9,5 | . | 2,8 | 0,9 | . | . | 67,1
4. marts 1995 | 26.134 |  | 30,1 | . | 20,3 | . | . | 38,4 | 6,1 | . | 0,4 | 4,7 | . | . | 69,6
16. februar 1999 | 28.490 |  | 25,2 | . | 22,1 | . | . | 35,2 | . | . | . | 12,3 | . | 5,3 | 76,0
3. december 2002 | 28.616 |  | 20,2 | 15,9 | 25,3 | . | . | 28,5 | . | 2,4 | . | 5,3 | . | 1,3 | 74,6
15. nov. 2005 | 29.136 |  | 19,1 | 22,8 | 22,6 | . | . | 30,7 | . | . | . | 4,1 | . | 0,7 | 74,9
2. juni 2009 | 28.510 |  | 10,9 | 12,7 | 43,7 | . | . | 26,5 | . | . | . | 3,8 | 1,3 | 0,2 | 71,3
12. marts 2013 | 29.873 |  | 8,1 | 6,2 | 34,4 | 6,4 | . | 42,8 | . | . | . | 1,1 | . | 0 | 74,2
28. nov. 2014 | 29.489 |  | 6,5 | 11,8 | 33,2 | 1,6 | 11,6 | 34,3 | . | . | . | . | . | 0,1 | 72,9

Malugiuk: Kisitsisit 2014-imeersut kisitsisaagallarput

Najoqqutaq: Qinersinermut Ataatsimiitsitaliaq, Namminersorlutik Oqartussat

Takussutissiaq 6.2. Inatsisartunut qinersinermi qinerneqartut

| 1979 | 1983 | 1984 | 1987 | 1991 | 1995 | 1999 | 2002 | 2005 | 2009 | 2013 | 2014
Qinigaasut amerlassusaat | 21 | 26 | 25 | 27 | 27 | 31 | 31 | 31 | 31 | 31 | 31 | 31
Angutit | 21 | 26 | 25 | 27 | 23 | 26 | 22 | 20 | 20 | 19 | 20 | 17
Arnat | - | - | - | - | 4 | 5 | 9 | 11 | 11 | 12 | 11 | 14
Atassut | 8 | 12 | 11 | 11 | 8 | 10 | 8 | 7 | 6 | 3 | 2 | 2
Angutit | 8 | 12 | 11 | 11 | 2 | 10 | 5 | 4 | 4 | 3 | 2 | 2
Arnat | - | - | - | - | 2 | - | 3 | 3 | 2 | - | 0 | 0
Demokraatit | - | - | - | - | - | - | - | 5 | 7 | 4 | 2 | 4
Angutit | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 4 | 3 | 2 | 2
Arnat | - | - | - | - | - | - | - | 2 | 3 | 1 | 0 | 2
Inuit Ataqatigiit | - | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 7 | 14 | 11 | 11
Angutit | - | 2 | 3 | 4 | 4 | 5 | 3 | 4 | 3 | 6 | 4 | 3
Arnat | - | - | - | - | 1 | 1 | 4 | 4 | 4 | 8 | 7 | 8
Partii Inuit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 | 0
Angutit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 0
Arnat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 0
Partii Naleraq | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 3
Angutit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 3
Arnat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0
Siumut | 13 | 12 | 11 | 11 | 11 | 12 | 11 | 10 | 10 | 9 | 14 | 11
Angutit | 13 | 12 | 11 | 11 | 10 | 8 | 10 | 8 | 8 | 6 | 14 | 7
Arnat | - | - | - | - | 1 | 4 | 1 | 2 | 2 | 3 | 3 | 4
Kisimiillutik qinigassanngortittut | - | - | - | - | - | 1 | 1 | - | - | - | 0 | 0
Angutit | - | - | - | - | - | 1 | 1 | - | - | - | 0 | 0
Arnat | - | - | - | - | - | 0 | 0 | - | - | - | 0 | 0
Kattusseqatigiit Partiat | - | - | - | - | - | - | 4 | 1 | 1 | 1 | 0 | -
Angutit | - | - | - | - | - | - | 3 | 1 | 1 | 1 | 0 | -
Arnat | - | - | - | - | - | - | 1 | - | - | - | 0 | -
Issittup Partia | - | - | - | 1 | 1 | - | - | - | - | - | - | -
Angutit | - | - | - | 1 | 1 | - | - | - | - | - | - | -
Arnat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Akulliit Partiat | - | - | - | - | 2 | 2 | - | - | - | - | - | -
Angutit | - | - | - | - | 2 | 2 | - | - | - | - | - | -
Arnat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -

Najoqqutaq: Inatsisartut Allattoqarfiat aamma Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 6.3. Inatsisartunut qinersinermi taasisut partiinut immikkoortortaqarfinnullu agguataakkat

| Atassut | Demo-kraterne | Inuit Ataqatigiit | Partii Inuit | Partii Naleraq | Siumut | Kisimiillu-tik qini-gassan-ngortittut | Kattusse-qatigiit Partiiat | Qinersiviit qinersivigi-neqarsi-manngit-sut ator-sinnaan-ngitsullu | Qinersisut katillugit | Qinersisin-naasut katillugit | Qinersi-sut procen-tinngor-lugit
| Qinersinerit |
28. nov. 2014 | 1.919 |  3.469 | 9.783 |  477 | 3.423 | 10.108 |  22 |             -   |  288 |  29.489 |  40.424 |    72,9
Nanortalik | 60 | 27 | 315 | 11 | 69 | 470 | 0 |             -   | 5 | 957 | 1.336 |       71,6
Qaqortoq | 93 | 127 | 502 | 25 | 67 | 968 | 2 |             -   | 20 | 1.804 | 2.490 |       72,4
Narsaq | 58 | 53 | 430 | 12 | 57 | 385 | 0 |             -   | 11 | 1.006 | 1.337 |       75,2
Kommune Kujallermi qinersisut katillugit | 211 | 207 | 1.247 | 48 | 193 | 1.823 |              2 |             -   | 36 | 3.767 | 5.163 |       73,0
Paamiut | 37 | 55 | 228 | 14 | 62 | 495 | 0 |             -   | 17 | 908 | 1.167 |       77,8
Nuuk | 306 | 2.069 | 3.961 | 105 | 699 | 2.019 | 15 |             -   | 95 | 9.269 | 12.597 |       73,6
Tasiilaq | 300 | 101 | 234 | 8 | 120 | 490 | 0 |             -   | 11 | 1.264 | 1.932 |       65,4
Illoqqortoormiut | 23 | 1 | 71 | 0 | 34 | 69 | 1 |             -   | 6 | 205 | 283 |       72,4
Kommuneqarfik Sermersuumi qinersisut katillugit | 666 | 2.226 | 4.494 | 127 | 915 | 3.073 | 16 |             -   | 129 | 11.646 | 15.979 |       72,9
Maniitsoq | 250 | 62 | 354 | 15 | 231 | 699 | 0 |             -   | 14 | 1.625 | 2.344 |       69,3
Sisimiut | 147 | 335 | 994 | 58 | 671 | 1.003 | 1 |             -   | 35 | 3.244 | 4.484 |       72,3
Qeqqata kommuniani qinersisut katillugit | 397 | 397 | 1.348 | 73 | 902 | 1.702 | 1 |             -   | 49 | 4.869 | 6.828 |       71,3
Kangaatsiaq | 44 | 21 | 161 | 11 | 107 | 291 | 0 |             -   | 4 | 639 | 820 |       77,9
Aasiaat | 123 | 150 | 889 | 52 | 192 | 349 | 2 |             -   | 45 | 1.802 | 2.478 |       72,7
Qasigiannguit | 25 | 28 | 188 | 11 | 74 | 325 | 0 |             -   | 5 | 656 | 866 |       75,8
Ilulissat | 121 | 293 | 721 | 52 | 504 | 842 | 0 |             -   | 9 | 2.542 | 3.499 |       72,6
Qeqertarsuaq | 17 | 49 | 173 | 50 | 66 | 142 | 0 |             -   | 2 | 499 | 708 |       70,5
Uummannaq | 70 | 49 | 231 | 17 | 150 | 694 | 0 |             -   | 4 | 1.215 | 1.607 |       75,6
Upernavik | 162 | 38 | 268 | 24 | 256 | 663 | 1 |             -   | 3 | 1.415 | 1.935 |       73,1
Qaanaaq | 83 | 11 | 63 | 12 | 64 | 204 | 0 |             -   | 2 | 439 | 541 |       81,1
Qaasuitsup kommunia qunersisut katillugit | 645 | 639 | 2.694 | 229 | 1.413 | 3.510 | 3 |             -   | 74 | 9.207 | 12.454 |       73,9
Inatsisartunut qinersinerit
12. marts 2013 | 2.454 | 1.870 | 10.374 | 1.930 | - | 12.910 | 9 | 326 | 263 | 30.136 | 40.613 |       74,2
2. juni 2009 (1) | 3.094 | 3.620 | 12.457 | - | - | 7.567 | 70 | 1.084 | 235 | 28.510 | 39.990 |       71,3
15. nov. 2005 | 5.528 | 6.595 | 6.516 | - | - | 8.861 | 216 | 1.169 | 254 | 29.139 | 38.924 |       74,9
Inatsisartunut qinersinerit nikerarnerat
28. nov. 2014 | -535 | 1.599 | -591 | -1.453 | - | -2.802 | 13 | -326 | 25 | -647 | -189 | -1,3
12. marts 2013 | -640 | -1.750 | -2.083 | - | - | 5.343 | -61 | -758 | 28 | 1.626 | 623 | 2,9
2. juni 2009 | -2.434 | -2.975 | 5.941 | - | - | -1.294 | -146 | -85 | -19 | -629 | 1.066 | -3,6

Malugiuk: Kisitsisit 2014-imeersut kisitsisaagallarput

Nassuiaat 1) Sorlaat Partiiat takussutissiami ilaanngilaq. 2009-mi Sorlaat Partiiat 383-inik qinersisoqarpoq

Najoqqutaq: Qinersinermut Ataatsimiitsitaliaq, Namminersorlutik Oqartussat

Kommunalbestyrelsinut qinersineq

Kingullermik kommunerujussuassanut nutaanut ikaarsaariarnermi ataatsimiititalianut 8. april 2008-mi qinersisoqarpoq. Kommunalbestyrelsenut sisamaasunut qinersineq kingulleq pivoq 2. april 2013.

Takussutissiaq 7.1. 2. april 2013-imi ikaarsaariarnermi suleqatigiissitassanut qinersinermi taasinerit kommunerujussuarnut partiinullu agguataarlugit

Kommune | Atassut |  Demo-kraatit | Inuit  Ataqa- tigiit | Kattusse-qartigiit Partiiat | Partii Inuit | Siumut | Kisimiil-lutik qini-gassan-ngortittut | Qinersiviit qinersivigi-neqarsi-manngitsut atorsinnaan-ngitsullu | Qinersut katillugit | Qinersisin-naasut | Qinersisut procentin-ngorlugit
Katillugit | 3.069 | 1.521 | 7.006 | 268 | 309 | 11.336 | 39 | 286 | 23.834 | 40.909 | 58,3
Qaasuitsup kommunia | 1.053 | 180 | 1.752 | 250 | 157 | 4.332 | 22 | 84 | 7.830 | 12.609 |       62,1
Qeqqata kommunia | 916 | 218 | 674 | 11 | 28 | 2.144 | 0 | 47 | 4.038 | 7.006 |       57,6
Kommuneqarfik Sermersooq | 711 | 930 | 3.535 | 7 | 124 | 3.007 | 17 | 101 | 8.432 | 16.013 |       52,7
Kommuni Kujalleq | 389 | 193 | 1.045 | 0 | 0 | 1.853 | 0 | 54 | 3.534 | 5.281 |       66,9

Najoqqutaq: KANUKOKA

Takussutissiaq 7.2. 2008-mi aamma 2013-imi kommunalbestyrelsinut qinersinermi taasisut partiinut kattuseqatigiinnullu immikkoortiterlugit

| 2013-imi qinersineq |  | 2008-mi qinersineq
| Qinersitut | Pct. | Qinigaasut |  | Qinersisut | Pct. | Qinigaasut
Landsplan i alt | 23.834 | 58,3 | 70 |  | 24.262 | 61,9 | 72
Atassut | 3.069 | 12,9 | 9 |  | 3.769 | 15,4 | 10
Demokraatit | 1.521 | 6,4 | 2 |  | 3.285 | 13,4 | 8
Inuit Ataqatigiit | 7.006 | 29,4 | 20 |  | 6.590 | 26,8 | 21
Kattusseqatigiit Partiiat | 268 | 1,1 | 0 |  | 1.137 | 4,6 | 2
Kandidatforbund Ivittuut | 0 | 0,0 | 0 |  | 74 | 0,3 | 1
Partii Inuit | 309 | 1,3 | 0 |  | - | - | -
Siumut | 11.336 | 47,6 | 38 |  | 9.245 | 37,7 | 30
Sorlaat Partiiat | 0 | 0,0 | 0 |  | 128 | 0,5 | 0
Kisimiillutik qinigassanngortittut nr. 1 | 39 | 0,1 | 1 |  | 34 | 0,1 | 0
| Kisitsisit pingaanerit |  |  |  |
Qinersisinnaasut | 40.909 |  |  |  | 39.644 |  |
Qinersiviit atorsinnaasut | 23.548 |  |  |  | 24.262 |  |
Qinersiviit qinersivigineqarsimanngitsut | 175 |  |  |  | 174 |  |
Qinersiviit atorsinnaanngitsut | 111 |  |  |  | 110 |  |
Qinersitut | 23.834 |  |  |  | 24.546 |  |
Qinersisut procentinngorlugit | 58,3 |  |  |  | 61,9 |  |

Malugiuk: Qinersinermi 2008-mi Kalaallit Nunaat sisamanik kommunerujussuaqalerpoq kommunalbestyrelsinilu qinikkani inissat 72-iullutik. 2013-imi qinersinermi kommunalbestyrelsenut ilaasortanngortut 70-iupput kommunini sisamani tamakkerlutik.

Najoqqutaq: KANUKOKA

Takussutissiaq 7.3. 2008-mi aamma 2013-imi kommunalbestyrelsemut qinersinermi qinikkat

| Atassut |  | Demokraa-tit |  | Inuit Ataqaa-tigiit | Kattusseqa-tigiit 1 | Kattusseqa-tigiit 2 | Partii        Inuit |  | Siumut |  | Kisimiillutik qinigassan-ngortittut | Katillugit
| 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013 |  | 2008 | 2013
Qaasuitsup kommunia | 4 | 3 |  | 1 | 0 |  | 5 | 5 |  | 2 | 0 |  | - | 0 |  | - | 0 |  | 9 | 13 |  | 0 | 0 |  | 21 | 21
Qeqqata kommunia | 3 | 4 |  | 1 | 0 |  | 4 | 2 |  | - | 0 |  | - | 0 |  | - | 0 |  | 7 | 9 |  | 0 | 0 |  | 15 | 15
Kommuneqarfik Sermersooq | 2 | 1 |  | 5 | 2 |  | 7 | 8 |  | - | 0 |  | 1 | 0 |  | - | 0 |  | 6 | 7 |  | 0 | 1 |  | 21 | 19
Kommune Kujalleq | 1 | 1 |  | 1 | 0 |  | 5 | 5 |  | - | 0 |  | - | 0 |  | - | 0 |  | 8 | 9 |  | 0 | 0 |  | 15 | 15
Katillugit | 10 | 9 |  | 8 | 2 |  | 21 | 20 |  | 2 | 0 |  | 1 | 0 |  | - | 0 |  | 30 | 38 |  | 0 | 1 |  | 72 | 70
Borgmesterit | 0 | 0 |  | 0 | 0 |  | 1 | 1 |  | 0 | 0 |  | 0 | 0 |  | - | 0 |  | 3 | 3 |  | 0 | 0 |  | 4 | 4
Arnat qinigaasut | 3 | 3 |  | 3 | 0 |  | 11 | 12 |  | 0 | 0 |  | 0 | 0 |  | - | 0 |  | 7 | 7 |  | 0 | 1 |  | 24 | 23
Arnat qinigaa-sut procentin-ngorlugit |   30 | 33,3 |  | 37,5 | 0 |  | 52,4 | 60 |  | 0 | 0 |  | 0 | 0 |  | - | 0 |  | 23,3 | 18,4 |  | 0 | 100 |  | 33,3 | 32,9

Najoqqutaq: Qinersinermut ataatsimiititaliaq, Namminersorlutik Oqartussat aamma KANUKOKA

Nunaqarfinni aqutsisunut qinersinerit

2. april 2013-imi nunaqarfinni aqutsisunut qinersisoqarpoq. Kommunit allanngortiterneqarnerannut atatillugu nunaqarfinni aqutsisut arlallit ataatsimoortinneqalerput.

Folketingimut qinersineq

Kalaallit Nunaat Folketingimut ilaasortassanik marlunnik qinersisarpoq. Kingullermik 15. september 2011-mi Folketingimut qinersisoqarpoq. Taamanikkut Sara Olsvig (IA) aamma Doris Jakobsen (Siumut) qinigaapput.

Folketingimut ilaasortat nittartakkami uani takukkit: www.folketinget.dk  

Takussutissiaq 9.1. Folketingimut qinersineq 15. septembar 2011-mi

| Atassut | Inuit Ataqatigiit | Siumut | Demokraatit | Qinersiviit qinersi-vigineqanngitsut aamma atorsinnaanngitsut | Qinersinerit tamakker-lugit | Qinersisin-naasut | Qinersisut procentin-ngorlugit
Qinersisut katillugit | 1.706 | 9.587 | 8.374 | 2.831 | 1.048 | 23.546 | 40.937 | 57,5
Qaasuitsup Kommunia | 603 | 2.821 | 2.723 | 820 | 212 | 7.179 | 12.676 | 56,6
Qeqqata Kommunia | 321 | 1.558 | 1.602 | 285 | 156 | 3.922 | 6.984 | 56,2
Kommuneqarfik Sermersooq | 557 | 3.875 | 2.601 | 1.475 | 515 | 9.023 | 15.805 | 57,1
Kommune Kujalleq | 225 | 1.333 | 1.448 | 251 | 165 | 3.422 | 5.472 | 62,5

Najoqqutaq: Kalallit Nunaanni Rigsombudsmandi

Takussutissiaq 2. Namminersornerulernerup kingorna Folketingimut qinersisarnerit

Ulloq qinersivik | Akulliit Partiia | Atassut | Inuit Ata- qatigiit | Issittup Partia | Siumut | Demo- kraatit | Kisimiillu-tik qini-gassan-ngortittut | Qinersisut procentin-ngorlugit | Qinersi-viit ator-sinnaasut | Qinersiviit qinersivi-gineqarsi-manngitsut aamma a-torsin-naanngit-sut | Qinersisut | Qinersisin-naasut
| Procentinngorlugu |  | Amerlassusaat
15. febr. 1977 | . | 47,7 | . | . | 52,3 | . | . | 70,0 |  |    17.605 |            384 | 17.989 | 25.691
23. okt. 1979 | . | 45,0 | . | . | 43,9 | . | 11,1 | 50,3 |  |    14.235 |            690 | 15.191 | 30.191
8. dec. 1981 | . | 48,9 | . | . | 37,7 | . | 13,4 | 61,0 |  |    18.878 |            925 | 19.803 | 32.466
10. april 1984 | . | 43,5 | 13,7 | . | 42,8 | . | . | 64,0 |  |    21.395 |            633 | 22.028 | 34.448
8. sept. 1987 | . | 41,3 | 12,5 | 2,9 | 43,3 | . | . | 44,9 |  |    16.046 |            934 | 16.980 | 37.800
10. maj 1988 | . | 38,7 | 17,3 | 3,9 | 40,1 | . | . | 57,9 |  |    20.999 |         1.169 | 22.168 | 38.301
12. dec. 1990 | . | 36,6 | 17,0 | 1,9 | 42,8 | . | 1,7 | 50,8 |  |    19.339 |            741 | 20.080 | 39.511
21. sept. 1994 (1) | 7,4 | 34,7 | - | - | - | . | 57,8 | 58,7 |  |    21.595 |            765 | 22.360 | 38.113
11. marts 1998 | 0,4 | 36,0 | 21,6 | - | 36,4 | . | 5,6 | 63,4 |  |    23.286 |            891 | 24.177 | 38.155
20. nov. 2001 | . | 22,0 | 31,0 | - | 26,0 | . | 21,0 | 61,5 |  |    23.260 |            559 | 23.819 | 38.710
8. febr. 2005 (2) | . | 16,4 | 25,0 | . | 33,6 | 21,3 | 3,6 | 59,6 |  |    23.108 |            417 | 23.525 | 39.447
13. nov. 2007 | . | 16,3 | 33,2 | . | 32,2 | 18,3 | . | 64,5 |  |    25.105 |            484 | 25.589 | 39.706
15. sept. 2011 | . | 7,6 | 42,6 | . | 37,2 | 12,6 | - | 57,5 |  |    22.498 |     1.048 | 23.546 | 40.937
2011-mi Folketingimut ilaasortanngortut |  |  |  |  |  |
Katillugit | - | - | 1 | - | 1 | - | - |  |  |  |  |  |
Taakkunannga arnat | - | - | 1 | - | 1 | - | - |  |  |  |  |  |

Malugiuk: Kisitsisit procentinngorneri novemberip 20-ianni 2001-mi folketingemut qinersisoqarnerani taasinerit atorsinnaasut tunngaviagalugit kisinneqarput. 2005-miit taasinerit procentii taasinerit tunngavigalugit kisinneqarsimapput.

Nassuiaat: 1) Kattusseqatigiit, Siumut IA-llu akornanni. 2) Kattusseqatigiinninngaanniit qinigassanngortittut, kinguniinnaq imminnut partiinngortittut, Folketingimut qinersinermi partiit avataanni qinigassanngortipput.

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Rigsombudsmandi

Kalaallit Nunaanni partiit

Atassut

Atassut naalakkersuinikkut ammasuunissamik suliniaqatigiiffiuvoq. Partii 1978-imi pilersinneqarpoq. Partii isumaqarpoq naalagaaffeqatigiinneq attattuarneqassasoq naalagaaffeqatigiinnermut toqqammaviusut iluanni.

Demokraatit

Partii Demokratit partiiuvoq inuiaqatigiit killilersuiffigineqannginnissaannik sulissutiginnittoq Kalaallit Nunaanni naalakkersuinermi qiterpasissumi inissisimasoq. Partii 28. november 2002-mi pilersinneqarpoq.

Inuit Ataqatigiit (IA)

Inuit ataqatigiit Kalaallit Nunaata naammineernerulerumasut saamerliusut parteeraat. IA partiiuvoq kalaallit inuttut namminersortutut namminerlu nunagisamut oqartussaanissamut suliniuteqartoq.

Partii Naleraq

Partii Naleraq 2014-imi jauaarimi pilersinneqarpoq. Partiip suliniutiginiarpaa aalisartut piniartullu siuarsarneqarnissaat. Hans Enoksen partiimut siulittaasuuvoq.

Siumut

Partii 1977-imi pilersinneqarpoq, Siumut qisuariartitsinerata kingunerisaanik. Partiip naalakkersuinikkut anguniagai; pilersikkumallugit inuiaqatigiit ataqatigiissut, ilatsiinnartuunngitsut, kisiannili eqeersimaartut aningaasaqarnikkut kulturikkullu nappassinnaalluartut, inuiaqatigiittut akisussaaqataanertik qamuuna misigisimalluarlugu ilumoorfigalugulu innuttaaqataasut.

Siumut nunani allani socialdemokratiskeusunik suleqateqarnissaminik isumaqatigiissuteqarpoq.

Tabel 1. Inatsisartut ombudsmandianit naammagittaalliuutinut itigartitsinermut patsisaasut

| 2011 | 2012 | 2013
Katillugit | 76 | 95 | 136
Kinaassuseq isertuullugu naammagittaalliuutit il.il. | - | - | 6
Naammagittaalliuutit kingisinaartumik tunniunneqartut | 2 | 2 | 4
Naammagittaalliuutit eqqartuussiveqarnermut tunngasut | 5 | 0 | 1
Naammagittaalliuutit nalagaaffimmi oqartussaasunut il.il. tunngasut | 5 | 3 | 12
Naammagittaalliuutit namminersortunut/ inunnut ataasiakkaanut kiisalu Namminersorlutik Oqartussat ingerlatseqatigiiffiutaannut tunngasut   | 4 | 3 | 5
Naammagittaalliuutit oqartussaasumut qulliunerusumut suliassiissutigineqarsinnaasut | 28 | 22 | 12
Attuumassuteqarpallaarneq / qanippallaarneq pissutaalluni suliap suliarineqarnerani peqataasinnaatitaannginneq | 0 | 2 | 2
Apeqquteqaatit (1) | 1 | 1 | -
Uppernarsaatinik naliliiviginninnissamik il.il. piumasaqaateqarfiusut 2) | - | - | 3
Ingerlatsiviup inuit ataasiakkaat pillugit inatsit tunngavigalugu sulinera (3) | - | - | 2
Isornartorsiuinissaq ilimananngilaq | - | - | 20
Naleqquttuutitsineq (4) | - | - | 38
Allat(5) | 31 | 62 | 31

Nassuiaatit

(1) Apeqquteqaatit immikkoortillugit ilaatinneqarunnaarput. Apeqquteqaatit 2013- imit aallartittumik innuttaasunit saaffiginnissutit tunngavigalugit ilitsersuinerit amerlassusilerneqarneranni ilanngunneqartalissapput.

(2) Tassani pineqarput suliat uppernarsaatinik naliliiviginninnermik imaqartut, eqqartuussivitsigut pitsaanerpaamik qulaajaavigineqarsinnaasut. Tassani aammattaaq pineqarput suliat naliliiviginninnermi sulianik immikkut ilisimasaqarfiginninnissamik/paasisimasaqarfiginninnissamik piumasaqaateqarfiusut.

(3) Tassani pineqarput suliat pisumik naliliiviginnereerlunga suliarinissaat itigartitsissutiginiarlugit Ombudsmandip aalajangiivigisai, taakkua oqartussaasup inuit ataasiakkaat pillugit inatsiseqartitsineq tunngaviginerullugu iliuuseqarfigisimasaannut tunngasuunerat pissutigalugu, soorlu pissutsit isumaqatigiissutinut (overenskomster) tunngasut aamma suliat taarsiissuteqartarnermut tunngasut nalinginnaasut.

(4) Tassani pineqarput suliat oqartussaasumut susassaqartumut suliarisassanngortillugit ingerlateqqillugit siullertut nassiunneqarnissaat naleqqunnerpaasutut/eqqornerpaasutut Ombudsmandimit isigineqartut. Naammagittaalliortoq tamatumunnga peqatigitillugu ilitsersorneqartarpoq suliaq oqartussaasup suliarereerpagu Ombudsmandimut naammagittaallioqqissinnaasoq. Naleqqunnerpaasutut/eqqornerpaasutut isiginninneq pissutigalugu itigartitsinermi suliat assigiinngitsorpaaluit pineqartarput, soorlu suliat oqartussaasumit naammagittaalliuutigineqartumit inaarlugit suliarineqarsimanngitsut (matumani piffissaq suliamik suliarinninnermi atorneqartoq ilanngullugu eqqarsaatigalugu) sulialluunniit nammagittaalliortup tunngavilersuutaanik (tamanik) oqartussaasup naammagittaalliuutigineqartup isummerfiginninnissaminut periarfissaqarfigisimanngisai. Naleqqunnerpaasutut/eqqornerpaasutut isiginninneq tunngavigalugu itigartitsineq tassavoq tunngaviusumik isummami, tak. Ombudsmandi pillugu inatsit, aalajangiisuusumik tunngaviusumik matuminnga takutitsisoq, tassalu ingerlatsiviup innuttaasullu aaqqiagiinngissutaat taakkua akornanni aaqqinniarneqaqqaartariaqartut, nakkutilliinermi oqartussaasup avataaneersup Ombudsmandimi Atorfeqarfittut ittup akuliutsinneqannginneranni.

 (5) Tassani pineqarput itigartitsinermi tunngavilersuutit immikkoortuni allani imaaliallaannaq ilaatinneqarsinnaanngitsut. Tamanna ilaatigut sulianut naammagittaalliuuteqartup suliami inatsiseqartitsinikkut soqutigisaqarfiginngisaanut, sulianut naalakkersuinikkut (politikkikkut) siunertaqartunut (soorlu Inatsisartut inatsisaat pillugit naammagittaalliuutinut), sulianut soqutaalluanngitsunut sulianulluunniit oqartussaasup naammagittaalliuutigineqartup suliamik saqqummiussivigineqareerluni suliareqqinnialigaanut atuuppoq.

Najoqqutaq: Inatsisartut Ombudsmandiat

Tabel 2. Oqartussaasut Inatsisartut Ombudsmandiani naammagittaalliuutinut eqqorneqartut

| 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Katillugit | 52 | 18 | 34 | 26 | 19 | 22 | 18 | 24 | 13 | 5
Naalakkersuisoqarfiit taakkualu ataani oqartussaasut | 18 | 10 | 12 | 11 | 3 | 7 | 5 | 14 | 9 | 4
Kommunit | 27 | 6 | 17 | 12 | 14 | 12 | 12 | 5 | 4 | 0
A/S Inissiaatileqatigiiffik INI | - | 0 | 4 | 3 | 2 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0
Isumaginninnermi Naammagittaalliuuteqartarfik | 7 | 2 | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0
Skatterådi | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Allat | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5 | 0 | 1

Najoqqutaq: Inatsisartut Ombudsmandiat

Tabel 3. Naammagittaalliutit Inatsisartut Ombudsmandianit naammassineqarsimasut, inatsisit atortinneqarfiannut agguataarsimasut

| 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Katillugit | 41 | 16 | 34 | 26 | 19 | 22 | 18 | 24 | 13 | 5
Isumaginninneq pillugu inatsiseqartitsineq | 13 | 3 | 8 | 4 | 4 | 5 | 4 | 2 | 1 | 0
Atorfinitsitsisarneq pillugu inatsisaqartitsineq | 14 | 4 | 12 | 6 | 5 | 12 | 5 | 5 | 6 | 1
Attartortitsisarneq pillugu inatsiseqartitsineq | 8 | 3 | 7 | 4 | 4 | 3 | 0 | 1 | 0 | 2
Akileraarutit akitsuutillu | 3 | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0
Akiliisitsiniarnermik suliaqarneq | - | 1 | 2 | 3 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0
Peqqinnissaq | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 2 | 0 | 0
Aalisarneq, piniarneq nunalerinerlu | 1 | 1 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 3 | 3 | 0
Inuussutissarsiornermut tunngasut allat | 2 | 0 | 0 | 3 | 1 | 0 | 2 | 4 | 0 | 0
Atuartitsineq | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 4 | 0 | 0
Ilageeqarneq | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Atuisartut pisisartullu | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 1
Allat | 0 | 2 | 2 | 1 | 4 | 0 | 6 | 1 | 2 | 1

Najoqqutaq: Inatsisartut Ombudsmandiat

2. Nunalerutit, silap pissusaa aamma pinngortitaq

16. jan 2015

Nunalerutit

Kalaallit Nunaat nunarsuarmi qeqertat annersaraat, Amerikallu Avannarliup nunavissuanut ilaalluni. Kalaallit Nunaanni avannarlerpaaq, Kap Morris Jesup, Qalasersuaq avannarlermiit taamaallaat 740 kilometerisut ungasitsigisumiippoq taamaalillunilu nunarsuarmi avannarlersaalluni. Nunap Isua (Kap Farvel) kujasinnerpaajuvoq Oslo avannarpaseqatigalugu. Avannaaniit kujammut 2.670 kilometerisut isorartutigaaq. Tunumiit kitaanut nunap atitunerpaaffia 1.050 km-iuvoq.

Kalaallit Nunaat tamakkerluni 2.166.086 km²-isut annertussuseqarpoq. Taakkunannga 81 pct.-i sermersuarmik ulissimalluni. 19 pct.-i, 410.449 km²-isut annertussuseqartoq nunaavoq.

Silap pissusaa

Kalaallit Nunaata silaata pissusaa tassaaneruvoq issittoq. Tamanna isumaqarpoq, ukiumut qaammatit kiannerpaaffiusut agguaqatigiisillugit 10 °C qaangerneq ajoraat.

Nunap isorartunerujussua pissutigalugu, avannaani kujataanilu silap pissusia assigiinngitsorujussuuvoq. Taamatuttaaq aamma sineriak sikuneq ajortoq nunalu tiffasissumiittoq assigiinngitsorujussuupput. Kitaani Sarfaq nillerpianngitsoq ammaannartitsisarpoq, Tunulli Sarfaa nillertoq sikorsuaqartitsisartoq sinerissap ammaannarnissaanik killiliisarpoq.

Immap sarfai taakku pissutigalugit Tunu issilluartuuvoq agguaqatigiisillugu 5 °C ataattarlugu, Kitaanili Upernavik tikillugu issikinnerulluni agguaqatigiissillugu 5 aamma 10 °C-ip akornanniittarpoq.

2014-mi Kalaallit Nunaanni kiassuseq

2014-mi kiattarsimanera issittarsimaneralu, illoqarfinnut agguataarlugit, ukiullu siuliini silap pissuserisarsimasaanut sanilliunneri Takussutissani 2.1-2.3-mi takutinneqarput.

Takussitissiaq 2.1. Illoqarfinni nunaqarfiillu ilaanni agguaqatigiissillugu kiassuseq, 2014

Illoqarfik nunaqarfilluunniit | Jan | Feb | Mar | Apr | Maj | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec | Ukioq tamaat
| Grader celciusinngorlugit
Nanortalik | -2,8 | -3,6 | -3,2 | -1,1 | 3,5 | 5,2 | 6,7 | 8 | 6,3 | 2,5 | 0,3 | -2,7 | 1,6
Qaqortoq | -4,4 | -4,8 | -4,8 | -1,7 | 4,1 | 6,8 | 7,9 | 8,5 | 5,8 | 1,7 | -1,3 | -5,6 | 1,1
Narsarsuaq |  --- | -5,6 | -17,8 | -1,1 | 6,9 | 10,6 | 11,4 | 10,5 | 5,9 | 0,6 | -2,3 | -8,1 | 1
Narsaq | -4,2 | -4,9 | -4,5 | -1,6 | 5,1 | 8,2 | 9,3 | 9,2 | 5,5 | 0,6 | -1,5 | -5,4 | 1,3
Paamiut | -4,7 | -6,3 | -6,4 | -4,3 | 1,9 | 4,9 | 7,1 | 7,1 | 4,7 | 1,5 | -1,7 | -4,8 | -0,1
Nuuk | -5,1 | -7,4 | -8,4 | -6,2 | 1,1 | 5,7 | 9,1 | 8 | 4 | 0 | -2,7 | -5,9 | -0,6
Kapisillit | -6,2 | -8,9 | -9,7 | -6,5 | 3,4 | 9,2 | 11 | 10,1 | 4,3 | -1,1 | -5,3 | -8,3 | -0,6
Maniitsoq | -5,8 | -7,7 | -9,2 | -6,3 | 1,7 | 5,6 | 9,7 | 8,3 | 4,7 | 0 | -3,1 | -6,6 | -0,7
Kangerlussuaq |  --- | -16,6 | -17 | -9,6 | 2,1 | 11,9 | 12,4 | 9,4 | 3,2 | -5,6 | -12,9 | -16,1 | -4,3
Sisimiut | -7,6 | -10,7 | -12,3 | -8 | 0,5 | 6,3 | 10,3 | 8 | 4,3 | -0,3 | -4,7 | -7,9 | -1,8
Aasiaat | -7,2 | -10,7 | -13,6 | -9 | -0,9 | 5,6 | 7,6 | 6,9 | 3,4 | -1,3 | -4,5 | -8,9 | -2,7
Qasigiannguit | -8,6 | -11,9 | -14,5 | -10 | -1 | 7,7 | 10,4 | 8,4 | 3,5 | -2,6 | -5,8 | -10 | -2,8
Ilulissat | -7 | -10,1 | -12,6 | -8,7 | -0,6 | 7,4 | 8,9 | 7,2 | 3 | -2,9 | -5,2 | -10,2 | -2,5
Qeqertarsuaq | -5,5 | -9,6 | -12,7 | -8,4 | -0,6 | 6,5 | 8,9 | 7,5 | 3,5 | -1,2 | -3,2 | -8,3 | -1,9
Upernavik | -9,3 | -14,2 | -16,4 | -12,5 | -5,4 | 4 | 6 | 5,9 | 1,6 | -2,5 | -5,3 | -12 | -5
Qaanaaq | -9,3 | -14,2 | -16,4 | -12,5 | -5,4 | 4 | 6 | 5,9 | 1,6 | -2,5 | -5,3 | -12 | -8,6
Tasiilaq (Kulusuk) |  --- | -3,3 | -5,9 |  --- | 1,7 | 5,2 | 6,3 | 7,7 | 5 | -0,4 | -1,2 | -4,8 | 0,9
Illoqqortoormiut (Nerlerit Inaat) | -7,2 | -13,4 | -13,8 | -11,6 | -2,8 | 3 | 7,2 | 7,5 | 2,8 | -4,1 | -8,5 | -15,5 | -4,6

Najoqqutaq: ASIAQ

Takussutissiaq 2.2. 2013-mi illoqarfinni nunaqarfinnilu kissassusiunerpaasartoq

Illoqarfik nunaqarfiilluunniit | Jan | Feb | Mar | Apr | Maj | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec | Ukioq tamaat
| Grader celciusinngorlugit
Nanortalik | 5,8 | 2,2 | 7,7 | 5,5 | 11 | 13,3 | 16,2 | 18,6 | 13,8 | 9,9 | 6,9 | 9 | 18,6
Qaqortoq | 4,7 | 4,4 | 7,5 | 5,6 | 14 | 19,1 | 15,7 | 17,1 | 13,6 | 8,9 | 6,8 | 5,9 | 17,1
Narsarsuaq |  --- | 5,1 | 9,6 | 8,9 | 18,9 | 20,7 | 20,1 | 18,9 | 14,6 | 11,4 | 8,5 | 5,7 | 20,7
Narsaq | 7 | 5,9 | 9,2 | 7 | 16,1 | 20,2 | 17,5 | 18,2 | 14,7 | 11,1 | 8,6 | 9,1 | 20,2
Paamiut | 4,7 | 4,1 | 5,2 | 6,7 | 11,5 | 12,4 | 13,8 | 12,4 | 14,4 | 10,5 | 4,6 | 6,7 | 14,4
Nuuk | 4 | 6,1 | 5,2 | 6,1 | 7,9 | 16,7 | 17,5 | 15,6 | 9,4 | 12,5 | 7,7 | 4,1 | 17,5
Kapisillit | 6 | 6 | 6,2 | 7,9 | 11,1 | 19 | 20 | 25,9 | 13,1 | 12,8 | 7,9 | 7,9 | 25,9
Maniitsoq | 3,9 | 5,8 | 4,2 | 3,8 | 7,8 | 15,3 | 20,4 | 14,2 | 11,8 | 8,9 | 5,5 | 5,3 | 20,4
Kangerlussuaq |  --- | 4,1 | 7,3 | 7,7 | 13,4 | 22,9 | 20,7 | 21,4 | 13,3 | 9,6 | 5,8 | 4,1 | 22,9
Sisimiut | 4,8 | 6,6 | 0,6 | 5,4 | 12,3 | 18,2 | 22,2 | 15,1 | 11,9 | 10,4 | 4,4 | 6 | 22,2
Aasiaat | 2,5 | 1,4 | -2 | 2 | 4 | 14,2 | 20,1 | 14,4 | 8,3 | 5,3 | 3,4 | 0,5 | 20,1
Qasigiannguit | 4,6 | 5,2 | 5,6 | 6,5 | 7,3 | 18,6 | 19,2 | 17,5 | 11,2 | 11 | 9 | 4,3 | 19,2
Ilulissat | 4,8 | 3,9 | 5,6 | 6,1 | 5,5 | 18,4 | 17,9 | 16,2 | 10,1 | 9,4 | 8,7 | 3,2 | 18,4
Qeqertarsuaq | 3,2 | 3,3 | 1,4 | 1,9 | 4,7 | 15,6 | 15,9 | 13,1 | 9,4 | 7,9 | 5,8 | 2,2 | 15,9
Upernavik | 4,4 | -2,6 | -2,3 | -1,2 | 2,1 | 15,0 | 13,8 | 11,6 | 6,5 | 8,1 | 3,5 | -4,3 | 15,0
Qaanaaq | 0,5 | -6,2 | -10,2 | -1,5 | 2,4 | 12,5 | 15,3 | 11,9 | 4,8 | 1,6 | -2,6 | -8,9 | 15,3
Tasiilaq (Kulusuk) |  --- | 2,4 | 1,7 |  --- | 8,3 | 11,2 | 14 | 16,9 | 9,9 | 6,3 | 4,4 | 2,1 | 16,9
Illoqqortoormiut (Nerlerit Inaat) | 0,5 | -0,9 | -1,1 | 3,1 | 5,1 | 13,5 | 17,1 | 16 | 9,3 | 1,7 | 2,7 | -0,4 | 17,1

Najoqqutaq: ASIAQ

Takussutissiaq 2.3. 2013-mi illoqarfinni nunaqarfiillu ilaanni kissarnikinnerpaaffiit

Illoqarfik nunaqarfilluunniit | Jan | Feb | Mar | Apr | Maj | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec | Året
| Grader celciusinngorlugit
Nanortalik | -9,6 | -9,3 | -9,3 | -7 | -1,8 | -1,2 | -1,1 | 2,3 | 0,8 | -5,5 | -6,6 | -9 | -9,6
Qaqortoq | -12,9 | -11,3 | -13,4 | -11,8 | -2,4 | 0,3 | 0 | 4,1 | -0,5 | -6,6 | -12,1 | -12,6 | -12,9
Narsarsuaq |  --- | -14,3 | -15,9 | -12,2 | 0,1 | 3,9 | 3,7 | 3,6 | -2,7 | -8,7 | -16,4 | -18,7 | -18,7
Narsaq | -12,7 | -10,9 | -14,2 | -12,7 | -1,7 | 1,9 | 2,4 | 3,5 | -1,7 | -7,8 | -12,5 | -13,3 | -13,3
Paamiut | -10,5 | -12,3 | -13,3 | -10,8 | -3,6 | -0,3 | 2 | 2,3 | -0,4 | -5,8 | -10,3 | -12,4 | -12,4
Nuuk | -10,8 | -16,3 | -14,3 | -13,3 | -3,4 | -0,7 | 1,9 | 3,9 | -1,3 | -7,2 | -10,9 | -13 | -16,3
Kapisillit | -16,1 | -21,3 | -18,8 | -15,5 | -2 | 1,8 | 4,1 | 3,7 | -3,3 | -11,1 | -16,8 | -19,5 | -21,3
Maniitsoq | -12,5 | -17,8 | -15 | -12,5 | -3,1 | -0,4 | 3,3 | 4,1 | -0,9 | -6,8 | -11 | -14,8 | -17,8
Kangerlussuaq |  --- | -35,5 | -29,8 | -25,4 | -9,6 | 0,8 | 3,2 | -0,1 | -8,4 | -21,2 | -26,4 | -34,9 | -35,5
Sisimiut | -14,9 | -22,2 | -21,3 | -18,1 | -6,6 | -0,6 | 2,9 | 3 | -2,5 | -8,1 | -11,5 | -16,4 | -22,2
Aasiaat | -14,6 | -24,3 | -24,6 | -19,2 | -7,9 | -0,5 | 2 | 2,6 | -3,3 | -7,4 | -12,7 | -15,8 | -24,6
Qasigiannguit | -19,7 | -28,8 | -25,9 | -23,6 | -11,7 | -0,1 | 2,8 | 0,6 | -5,8 | -14,3 | -15,3 | -18,5 | -28,8
Ilulissat | -19,4 | -27,3 | -24,8 | -22,1 | -12,5 | 0,1 | 2,3 | -0,7 | -6 | -12,3 | -15,3 | -19,8 | -27,3
Qeqertarsuaq | -15,2 | -21,9 | -23,5 | -18,2 | -9,8 | 0,4 | 3,1 | 2,5 | -3,9 | -7,1 | -9,7 | -14,2 | -23,5
Upernavik | -17,1 | -23,8 | -25,4 | -19 | -12,7 | -0,6 | 0,4 | 2,4 | -3,5 | -7,5 | -10,8 | -15,5 | -25,4
Qaanaaq | -29,2 | -34,1 | -31 | -25,2 | -15,5 | -2,2 | -0,3 | 0,2 | -8,2 | -16,1 | -24,8 | -28,4 | -34,1
Tasiilaq (Kulusuk) |  --- | -13,5 | -13,4 |  --- | -3,9 | -0,8 | -1,6 | 0,4 | -1,1 | -6,3 | -6,4 | -12,9 | -13,5
Illoqqortoormiut (Nerlerit Inaat) | -17,6 | -25,3 | -28,3 | -26,8 | -15,8 | -4,2 | 0,4 | 1,5 | -6,8 | -13,8 | -22,9 | -28,7 | -28,7

Najoqqutaq: ASIAQ

Ullut kiassutsinik uuttuiffiusut

Takussutissaq 2.4-mi Kalaallit Nunaanni silasiorfinnit toqqartukkanit ullut kiassutsinik uuttuiffiusartut takutinneqarput. Ulloq uuttuiffik tassaavoq (kiatsillugu) ullup unnuallu ingerlanerani illup iluani kiassuseq aalajangersimasoq (Kalaallit Nunaanni 19 °C) silallu agguaqatigiissillugu kiassusiata assigiinngissusiat. Ullut uuttuiffiusut piffissami aalajangersimasumi katinneqarsinnaapput, soorlu assersuutigalugu ullorsiutini qaammammi ataatsimi. Ullut kiassutsinik uuttuiffiusut silap pissusaa tunngavigalugu illunik kiassaanermut nukissiorfinni atuinerup annertussusianik oqaluttuartuupput.

Takussutissiaq 2.4. Kiassartariaqassutsimut uuttuutit nalingi illoqarfinnut nunaqarfiillu ilaannut immikkoortiterlugit

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
Nanortalik | 5.328 | 5.051 | 5.874 | 6.070 | 6.393 | 6.306 | 5.490 | 6.573 | 5.998 | 6.283 | 6.344
Qaqortoq | 6.175 | 6.004 | - | 6.377 | 6.790 | >6204.8 | 5.226 | >5582 | 6.127 | 6.393 | >5826
Narsarsuaq | 6.166 | 5.887 | 6.303 | - | 6.523 | 6.086 | 4.956 | >6293 | >5612 | 6.134 | >5584
Narsaq | 6.003 | >5710 | 6.204 | >5582 | 6.543 | 6.154 | 5.156 | 6.910 | 6.096 | 6.328 | 6.443
Paamiut | 6.457 | - | 6.664 | 6.730 | 7.174 | 7.408 | 5.678 | 6.992 | 6.725 | 6.949 | 6.955
Nuuk | 6.962 | 6.717 | 6.914 | >6904 | 7.318 | >6967.3 | 6.044 | 7.597 | 7.012 | 7.062 | 7.158
Kapisillit | 7110,7 | 6586,4 | 6688,5 | 6892,2 | 7279,9 | 7288,7 | 5669,1 | 7736,4 | 7044,1 | 6946 | 7.158
Maniitsoq | ... | - | 6.988 | >6821 | 7.318 | 7.012 | 5.882 | 7.499 | 6.948 | 7.059 | 7.180
Kangerlussuaq | 8.759 | 7.866 | 8.523 | >8005 | 8.591 | 8.487 | 7.146 | >8474 | 8.489 | 8.292 | >7484
Sisimiut | 8.021 | >7250 | 7.854 | 7.626 | 7.971 | 7.895 | 6.606 | 7.887 | 7.465 | 7.537 | 7.584
Kangaatsiaq | 8.233 | - | 8.180 | 8.001 | 8.432 | 8.298 | 7.222 | 8.381 | 8.197 | - | -
Aasiaat | 7.658 | - | 7.874 | 7.908 | 8.376 | >7612.7 | 6.765 | 8.037 | 7.858 | 7.974 | 7.908
Qasigiannguit | 8.255 | 7.615 | 8.038 | 7.681 | 8.130 | 8.210 | 6.856 | >7484 | 7.991 | 8.069 | 7.961
Ilulissat | 8.081 | 7.517 | 7.886 | 7.572 | 8.388 | 8.222 | 6.927 | 8.261 | 7.895 | 7.955 | 7.860
Qeqertarsuaq | 8.029 | 7.657 | 7.791 | 7.370 | 7.908 | 7.759 | 6.973 | 8.138 | 7.863 | 7.839 | 7.622
Uummannaq | 8.579 | >7784 | - | 7.729 | 8.183 | 8.080 | 6.773 | 7.946 | 7.908 | - | -
Upernavik | 8.975 | 8.501 | 8.778 | 8.829 | 9.260 | 9.072 | 8.230 | 8.952 | 8.804 | 9.044 | 8.748
Qaanaaq | 10.121 | 9.538 | 9.882 | 9.469 | 9.837 | 9.967 | 9.243 | 9.982 | 9.945 | 10.104 | 10.015
Tasiilaq | 6.893 | - | - | 6.818 | 7.084 | >6693.5 | >5,960 | >6761 | 6.873 | >6372 | >5453
Illoqqortoor-miut | 8.367 | - | 8.718 | 8.910 | 8.614 | >8529.2 | >8,384 | >8129 | 8.641 | 9.155 | 8.622

Najoqqutaq: ASIAQ

Pinngortitaq

Issittumi silap pissusaa nunamut, naasunut uumasunullu pingaaruteqaqaaq.

Naasut

Kalaallit Nunaanni orpiit assigiinngitsut ikittuinnaapput, aasami agguaqatigiisillugu 10 °C qaangerlugu kiassuseqaraangat aatsaat orpiit naasinnaasaramik. Taamaallaat tiffasissumi oqquartanilu orpiit portulisarput.

Naasut qaqqani, qeriuaannartup masarsunni naasartut tassaanerupput, paarmaqutit, kigutaarnat avaalaqiallu. Taakkununnga ilaallutik issuatsiaat orsuaasallu.

Avannarpariartortilluni nillataarneranik sialuisanneranillu pissuteqartumik naasut tamakkua ikiliartulersarput.

Silap pissusaanit naasunik naatitsisinnaaneq killilerneqartarpoq. Kujataani majruuat, naatsiiat, kuanniusat naasullu naatinneqartarput. Aamma tamaani orpiit soorlu lærki, orpiliassat sallilikkiassallu avataaniit eqqullugit naatinneqarsimapput. Kiisalu ivikkat karrillu ukiumi savanut nerukkaatissiaralugit naatinneqartarput.

Uumasut

Kalaallit Nunaanni uumasut immammut attuumassuteqarnerupput. Aalisakkat imaanilu miluumasut uumasoqatigiinni amerlanerussuteqarluarput, ilaatigut puisit assigiinngitsut tallimat ilaallutik.

Sikusartumi natseq nalinginnaanersaavoq, ammaanartumilu aataaq nalinginnaanersaalluni.

Kitaata qiterpasissua avannarpasissualu aaveqarfiuvoq taamatullu tunumi.

Aamma arferit assigiinngitsut 15 Kalaallit Nunaata imartaaniittarput. Arferit ilaat Atlantikumiit aasaanerani tikittartuupput. Arferni pingaaruteqarnerit tassaapput qilalukkat qaqortat qernertallu kiisalu tikaagulliit tikaagulliusaallu.

Nanoq imarmiuullunilu nunamiuuvoq, sikukkut nerisassarsiortuugami. Nanoq taamallaat avannaani tunullu avannaani piaqqisarpoq, taamaattorli sumorujussuaq pisarluni, tassami sikorsuarnut sarfaatitittunut ilaalluni nunap isua uiarlugu Kalaallit Nunaata kujataanut allaat pisarpoq.

Uumasut miluumasut nunamiut assigiinngitsut qulingiluaapput, taakkununnga terianniaq kisiartaalluni Kalaallit Nunaat kaajallallugu siumugassaalluni. Ukaleq taamaallat tunup kujataani uumasuunngilaq. Kitaata kujataanit, tassa Arsuup eqqaaniit Avannamut Nuussuaq tikillugu tuttoqarfiuvoq. Aamma kujataani Tuttutuumi Isortumilu nujuitsunik tuttoqarpoq. Taakku Narsap, Ivitittuup Paamiullu eqqaanut siaruarsimapput.

Illoqqortoormiuniit tunup avannaarsuanut umimmaqarfiuvoq. 1960-kkunni kitaanut Kangerlussuup eqqaanut umimmannik amerlanngitsunik nuussisoqarpoq, taakkulu maanna amerlasuunngorsimapput. Taamanermiillu kitaanut avannaanullu sumiiffinnut arlaqartunut umimmannik nuussisoqartarsimavoq.

Tunup avannaa narlumukaaqarlunilu ukaliatsiaqarpoq, aamma amaqqut Kalaallit Nunaanni nungussimasorineqaraluartut maanna taavani siumugassaalersimapput.

Timmissat 60-it missaat aalajangersimasumik Kalaallit Nunaanni piaqqiortarput. Taakkunannga affaasa missaat aallartartuupput piaqqiorfiup nalaani Kalaallit Nunaanniittartut. Timmiarussat, soorlu naajat assigisaallu, qeerlutuut, mitit aamma appat amerlanerpaajupput.

Kalaallit Nunaanni timmissani kukkukuukunnut akuusutuaq tassaavoq aqisseq.

Kalaallit Nunaata imartaani aalisakkat assigiinngitsut 200-nit ikinnerunngillat. Raajat, qalerallit, saarulliit, saattussat, nipisaat, uiluiit, ammassaat, qeeqqat, suluppaakkat uukkalu aalisakkat ilagiinnarpaat.

Kalaallit Nunaanni uumasuutigineqartut ataasiakkaaginnaapput. Savaatit Islandimiit Savalimmiuniillu eqqunneqarsimapput, tuttullu nujuitsut Norgemiit eqqunneqarsimallutik.

Qimmit qimuttut Canadap avannaanit inuit ingerlaartut ingiaqatigisimavaat.

Nunanik ilisimatusarneq, naasut uumasullu pillugit adressemi uani sukumiinerusumik takukkit: www.pinngortitaleriffik.gl

Pinngortitamik avatangiisinillu allaffissornikkut aqutsineq

Avatangiisinik pinngortitamillu illersuiniarnermut atatillugu suliassat Nunami namminermut, Pinngortitamut Avatangiisinullu Naalakkersuisoqarfiup isumagineqarput.

Suliassaqarfimmut aamma ilaavoq Pinngortitaleriffik. Kingulliulluni taaneqartumit aalisarnermi misissuinerit isumagisarai.

Tamanna pillugu adresseni tulliuttuni sukumiinerusumik takukkit: www.naalakkersuisut.gl aamma www.natur.gl

Pinngortitamik illersuineq

Uumasunik miluumasunik nunamiunik imarmiunillu aqutsineq Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmit isumagineqarpoq.

Tamanna pillugu adressemi sukumiinerusumik takuuk: www.naalakkersuisut.gl

Pinngortitap illersorneqarnissaa pillugu nunani tamalaani isumaqatigiissutit, sukumiinerusumik Uumasut amerlasoorsuunissaat pillugu isumaqatigiissummik, Timmissat pillugit isumaqatigiissut kiisalu Washingtonimi isumaqatigiissummik taaneqartut Nunami namminermut, Pinngortitamut Avatangiisinullu Naalakkersuisoqarfiup akisussaaffigai.

Taakku saniatigut nunani avannarlerni issittumilu pinngortitaq pillugu suleqatigiinneq eqqissisimatitanillu aqutsineq, tassunga ilanngullugu Ilulissani nunarsuarmi eriagisassatut eqqissisimatinneqartoq naalakkersuisoqarfiup akisussaaffigai.

Qanittoq tikillugu Kalaallit Nunaat CAFF-mi (Conservation of Arctic Flora and Fauna) siulittaasuutitaqarpoq, suleqatigiiffissuaq issittumi pinngortitamik illersuiniartuni siuttuuvoq.

Tamanna pillugu adressemi sukumiinerusumik takuuk: www.arcticportal.org

Kalaallit Nunaata naalagaaffeqatigiinnermut ilaasutut Washingtonimi isumaqatigiissut, uumasut naasullu nungutitaanissaannut navianartorsiortut niuerutigineqarnerannut tunngasoq atortussaatippaa.

Tamanna pillugu nittartagaq una takuuk; www.cites.org

Ramsar isumaqatigiissummi timmiaqarfiit pingaaruteqartut pineqarput.

Tamanna pillugu nittartagaq una takuuk: www.ramsar.org

Uumasut amerlasoorsuunissaat pillugu isumaqatigiissummi uumassusillit tamarmik amerlasoorsuunissaasa illersorneqarnissaat pineqarpoq.

Tamanna pillugu nittartagaq una takuuk: www.cbd.int

Nunanut avannarlernut tunngatillugu Kalaallit Nunaat pinngortitamik illersuinermi aamma Nunarsuarmi uumassusillit ataqatigiinnerannut tunngassuteqartunut Nordisk Ministerrådimi suleqatigiissitani peqataapput.

Tamanna pillugu nittartagaq una takuuk: www.norden.org aamma tamanna pillugu adresse sukumiinerusumik takuuk: www.naalakkersuisut.gl  

Nunanik eqqissisimatitsineq

Pinngortitaq illersorniarneqarpoq nunatanik eqqissisimatitsinikkut, nersutinik timmissanillu eqqissisimatitsinissamik aalajangersagaliornikkut aammalu pinngortitap illersorneqarnissaani soqutigisanik ataatsimoortitsinikkut.

Kalaallit Nunaanni sumiiffiit makku eqqissisimatitaapput:

·       Qinnguata qoorua Nanortallip eqqaaniittoq Kalaallit Nunaanni avaalaqiakulooqarnersaanera pissutigalugu.

·       Qeqertaq Uunartoq Nanortallip eqqaaniittoq kissartumik puilasoqarnera pissutigalugu.

·       Ivittuup eqqaani Ikkami ujaqqat kalkillit napasut immikkut ittut pissutigalugit.

·       Qeqertaq Akilia Nuup eqqaaniittoq ujaqqat qanganisarsuit pissutigalugit.

·       Arnangarnup Qoorua Maniitsup eqqaani naasut uumasullu immikkooruteqartut kulturikkullu oqaluttuarisaanikkut soqutiginaateqartut pissutigalugit.

·       Qeqertarsuarmi Naasorsiooqarfiup naggorilluinnarnera pissutigalugu.

·       Upernaviup Qaanaallu akornanniittoq Qimusseriarsuaq, aasakkut qilalukkat qernertat katersuuffigisartagaasa aapparimmagu.

·       Kangia nunap pissusia immikkorluinnaq innera pissutigalugu. Kangia UNESCO-p nunarsuarmi kulturikkut pinngortitaassutsikkullu eriagisassatut allattorsimaffianut 2004-imi World Heritage List-mut ilanngunneqarpoq.

·       Avannaani Tunullu avannaani nuna allanngutsaaliugaq, nuna én million kvadratkilometerit sinnerlugit annertussusilik, eqqissisimatitsinikkut issinnerusumi pinngortitap illersorneqarnissaa siunertaralugu. Nuna allanngutsaaliugaq uumassusilinnik peqarfittut Unesco-p Man and Beosphere programiata ataani inissisimaffeqarpoq (MAB).

Pilersaarut taaneqartoq kingulleq pillugu, adressemi sukumiinerusumik takuuk: www.georgewright.org

Nunatsinni nunatat pingaartumik timmissat illersorniarlugit eqqissisimatitaasut aqqaniliupput.

Tamanna pillugu nittartagaq una takuuk: www.ramsar.org

Nunat eqqissisimatitat km²-inngorlugit angissusaat takussutissiaq 4.1-mi takuneqarsinnaavoq.

Takussutissiaq 4.1. Nunat eqqissisimatitat km²-inngorlugit.

Nunat eqqissisimatitat | km²
Qinnguata qoorua | 30
Uunartoq | 5.847
Klosterdalen | 24
Ikkami ujaqqat | 573
Akilia | 1
Austmannadalen (Kuussuaq) | 587
Arnangarnup Qoorua | 90
Naasorsiooqarfik | 2.605
Qimusseriarsuaq | 7.985
Ilulissat Isfjord | 3.998
Kitsissunnguit | 69
Avannaani Tunullu avannaani nuna | 952.700
km²-it katillugit | 974.509

Najoqqutaq: Nunamut namminermut, Pinngortitamut Avatangiisinullu Naalakkersuisoqarfik

Avatangiisinik illersuineq

Avatangiisinut tunngasunut akisussaaffeqarneq Namminersorlutik Oqartussaniippoq. Avatangiisit pillugit peqqussutit kommunit nalinginnaasumik isumagisaraat. Suliffeqarfiit annerusumik mingutitsisut Namminersorlutik Oqartussanit akuerineqartarput, nutaanik sanaartornermi suliffeqarfinnillu piusunik alliliinermi.

Suliffeqarfinnut annerusumik mingutitsisunut, imeqarfinnik illersuinermut nakkutilliinernullu sulianut tamanut nunatsinni nakorsaaneqarfik tusarniaaffigineqartarpoq.

Nunatsinni Nakorsaaneqarfik pillugu nittartakkami uani sukumiinerusumik takuuk: www.peqqik.gl

Nunani tamalaani avatangiisinik illersuiniarnermut suleqatigiissitat Arctic Monitoring Assessment Programme (AMAP) aamma Protection of the Arctic Marine Environment (PAME) aqqutigalugit nunami namminermut, pinngortitamut Avatangiisinullu Naalakkersuisoqarfik suleqataavoq.

Suleqatigiissitat killeqarfiit akimorlugit mingutitsinerit silaannaallu kissatsikkiartornera nakkutigisaraat issittumilu nunat mingutitsineqarnerannik killilersuiniarnernik suliniuteqartuullutik.

AMAP pillugu nittartakkami uani sukumiinerusumik takuuk: www.mst.dk 

PAME-lu pillugu adressemi: www.arcticportal.org 

Aamma Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisoqatigiiffiata ataani suleqatigiissitanut Affaldsgruppen (eqqagassanut) Kalaallit Nunaat peqataavoq.

Suleqatigiissitat taakku marluk pillugit nittartakkani sukumiinerusumik takukkit: www.norden.org

3. Innuttaasut

19. nov 2014

Innuttaasut amerlassusaat ineriartornerallu

Kalaallit Nunaat (1. januar 2014) 56.282-nik inoqarpoq, innuttaasut ataatsimut amerlassusaat ukiut kingulliit 20-it ingerlaneranni 56.000+/- 1000-nik amerlassuseqartarsimapput. Ukiut 20-it taakku ingerlaneranni innuttaasut annikitsuinnarmik amerliartorsimapput. 2005-ip tungaanut inuit amerliartuaarusaarsimapput, kisianni maanna kisitsisit takutippaat inuit ikiliartulersimasut, inuillu annikikkaluamik ikiliartuaaginnarnissaat naatsorsuutigineqarpoq.

Takussutissiaq 1.1. Innuttaasut inunngorfiinut immikkoortiterlugit

| 1980 | 1985 | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2014
Katillugit | 49.647 | 52.791 | 55.403 | 55.732 | 56.110 | 56.972 | 56.452 | 56.282
Kalaallit Nunaanni inuusimasut | 40.959 | 43.602 | 46.151 | 48.412 | 49.358 | 50.275 | 50.226 | 50.157
Kalaallit Nunaata avataani inuusimasut | 8.688 | 9.189 | 9.252 | 7.320 | 6.752 | 6.697 | 6.226 | 6.125

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik http://bank.stat.gl/benst1

Innuttaasut amerlassusaat amerliartornerallu inunngortut amerlassusaasa allanngorarnerannik, toqusut amerlassusaannik, nunatsinnut nutserartut nunatsinnillu nuuttut amerlassusaannik tunngaveqartumik aallaaveqartarput. Ukiumut ajoratik inunngortut toqusullu amerlassusaasa assigiinngissusaat tassaavoq inunngortut amerlanerussutaat. Nunatsinniit aallarartut tikerartunit amerlanerugaangata nutsernerit akuersaarnartutut oqaatigisarpavut imaluunniit nunatsinnut nutserartut akuersaarnanngitsutut oqaatigisarlugit. Tikartakkami 1.1-mi takutinneqarpoq 1950-miit ukiumut inuit amerliartornerat, inunngortut amerlanerussutaat taamalu aallarartut amerlanerussutaat. Takuneqarsinnaavoq piffik tamakkivillugu inunngortut amerlanerussutaat ukiumut annertuumik allanngoranngitsut akerlianilli aallarartut annertumik allannguuteqartarnerat. Tassa imaappoq ukiumoortunik innuttaasut  amerlassusaasa allannguutaat, nutsernerit pissusaannik siullermik nassuiaatissaaqartarpoq.

Titartagaq 1.1. Innuttaasut amerliartornerat, inunngortut amerliartuutaasut aammalu nuuttartut

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/bensat1

Inunngortut amerliartuutaasut 1960-ikkut aallartinneranni malunnavissumik amerlapput, piffissami pineqartumi kinguaassiorsinnaassuseqarnerup malunnavissumik qaffasissusia. Ukiorpaalunnguit ingerlaneranni kinguaassiorsinnaassuseqarnerup qaffasissusia affaannanngorpoq, ukiumut inunngortut affaannanngorlutik. Oqaatigineqartarpoq â€ukiut inunngorfiunerpaasutâ€ 1960-ikkunni pisut. Taakku ukiut inunngorfiunerpaasut 1950-ikkunnit 1970-ikkunnillu marloriaammik inunngortunit amerlanerupput. Ukiut inunngorfiunerpaasut kingorna innuttaasut utoqqaassusiisa agguarnerinut allanngornerujussuarnik pilersitsipput, taamatullu tamanna takuneqarsinnaalluni innuttaasut amerlassusaannut pyramidiliami. 1960-ikkunni inunngortut 2014-mi 44-niit 54-nut ukioqarput, ukiuni taakkunani inuusut ukiut qulit qaangiuppata utoqqalinersiaqalertussaassapput.

Titartagaq 1.2. 2014-mi innuttaasut amerlassusaannut pyramidi

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benst1

Suiaassuseq, ukioqqortussuseq aamma inuttut inissisimaneq

Takussutissiaq 2.1. Innuttaasut suiaassusiinut agguataarlugit

| 1980 | 1985 | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2014
Katillugit |    49.785 |    52.955 |    55.567 |    55.732 |    56.110 |    56.972 |    56.452 |      56.282
Angutit |    27.028 |    28.778 |    30.063 |    29.706 |    29.982 |    30.322 |    29.936 |      29.730
Arnat |    22.757 |    24.177 |    25.504 |    26.026 |    26.128 |    26.650 |    26.516 |      26.552
| Procent
Angutit | 54,3 | 54,3 | 54,1 | 53,3 | 53,4 | 53,2 | 53,0 | 52,8
Arnat | 45,7 | 45,7 | 45,9 | 46,7 | 46,6 | 46,8 | 47,0 | 47,2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik http://bank.stat.gl/benst1

Kalaallit Nunaanni angutit arnanit amerlanerupput, innuttaasummi 53 procentii angutaapput. Nalinginnaasumik sulisinnaasuni angutit amerlanerupput. Utoqqalisunili (70-it sinnerlugit ukiulinni) arnat amerlanerupput.

Innuttaasuni nalinginnaasumik angutit amerlanerunerannut pingaarnertut pissutaavoq, angutit Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasut amerlaneruneri. Taakku amerlanerpaatigut Kalaallit Nunaannut suliartorlutik nunasittarput, Kalaallit Nunaannut nunasittartut angutit arnanit marloriaammik amerlanerupput.

Kalaallit Nunaanni innuttaasut agguaqatigiissillugit Danmarkimi najugaqartunit inuusunnerupput.

Innuttaasunit 7 procentiinnat 65-it sinnerlugit ukioqarput 80-ileereersimasullu 1 procenti ataateqqavaat.

Inuit ukiumikkut sulinissamik piukkunnassuseqartut tassaapput utoqqarnut meeqqanullu pilersuinissamik akisussaasut. Pilersuinissamik akisussasut inuiaqatigiit aningaasaqarnerannut pingaaruteqartorujussuupput, taakkuuppummi akileraartarnermikkut meeqqanik utoqqarnillu pilersuisartut. Pilersuinissamik akisussaasut ineriartornerat taamaattumik akileraarutinut aamma pisortani kiffartuussinerup qaffasinneranut sunniuteqartarput.

Sulisinnaassuseqartut ukiui 20-niit - 64-nut ukiulinnut inissikkutsigit, taava 1. januar 2013-miit pilersuisussaatitaasut nammatassaat 0,57-mut naatsorsorneqassaaq. Tassa sulisinnaassuseqartut 100-iugaangata inuit 57-it pilersorneqartussaasarput. Ukioq 1979-mi pilersuinissamik akisussaasut 0,89-imiissimavoq, tassa pilersuinissamik akisussaassuseqarneq ullumikkornit annertunerusimavoq, kisiannili 1990-ikkut qiteqqunneriniit pilersuinissamik akisussaasut 100-iugaangata 65-it pilersorneqartussaasarsimapput.

Tamanna nunarsuup inuinut tamarmiusunut agguaqatigiissillugu naapertuuppoq.

(takujuk 2014 World Population Data Sheet Population Reference Bureau - www.prb.org)

Titartagaq 2.1. 1980-mit 2014-mut inuit katissimanngitsut, Kalaallit Nunaanni inuusut ukioqqortussutsimut suiaassutsimullu immikkoortiterlugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benst5

Titartagaq 2.1-mi takuneqarsinnaavoq ukiuni kingullerni 30-ni katinnani inuunissaq nalinginnaanerulersimasoq. Aammattaaq takuneqarsinnaavoq angutit Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut arnanut Kalaallit Nunaanni inunngorsimasunit ikinnerusut katittarsimasut.

Inunngorfik innuttaanerlu

Ukiut amerlavallaanngitsut qaangiuttut matuma siorna Kalaallit Nunaanni innuttaasut taamaallat 1 procentii nunani allani innuttaapput. Titartakkami 3.1-mi takuneqarsinnaavoq ukiut tallimat kingulliit ingerlaneranni  tamanna  allanngtoq, ukiuni taakkunaninunani allani innuttaassuseqartut amerlassusaat 83 procentinik annertusisimasut.

Titartagaq 3.1. Nunani allani innuttaasut amerlassusaat. 1977-2014

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Innuttaasut pillugit paasissutissalerinermi inuttaasut misissoqqissaarneranni Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasut aammalu Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut immikkortinneqartarput, agguaqatigiissitsinernimi pissutit ersernerlulersinnaanerat peqqutsigalugu taamatut immikkooritsisoqartarpoq. Inuit Kalaallit Nunaata avataani inuusut 1980-mi 18 procentiusimapput 2013-mi 10,9 procentiinnanngorsimapput.

Takussutissiami 3.1-mi innuttaasut 1. januar 2014-mi amerlassusaat takuneqarsinnaapput, angajoqqaajusut namminerlu inunngorfiit aallaavigalugit. Takussutissiami takuneqarsinnaavoq, 50.157-it imaluunniit innuttaasut 89 procenti maani nunatsinni inuusimasut.

Takussutissiaq 3.1. 2014-mi innuttaasut amerlassusaat, angajoqqaat namminerlu inunngorfimmut immikkoortillugit

|  | Angajoqqaat inunngorfii | Angajoqqaaq ataaseq Kalaallit Nunaanni inunngortoq/ Angajoqqaap aappaa
Meeqqap inunngorfia | Katillugit | Kalaallit Nunaanni | Kalaallit Nunaata avataani | Paasissutis-saqanngit-soq | Kalaallit Nunaanni | paasissutis-saqanngit-soq
Katillugit | 56.282 | 34.558 | 761 | 11.295 | 9.387 | 281
Kalaallit Nunaanni | 50.157 | 34.129 | 332 | 6.856 | 8.744 | 96
Kalaallit Nunaata avataani | 6.125 | 429 | 429 | 4.439 | 643 | 185

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiami innuttaasut angajoqqaajusut inunngorfiinut immikkoortiter-nikuupput. Inuit 43.797 (34.129 + 9.387+281) tassa innuttaasut 78 procentiisa angajoqqaavisa arlaat Kalaallit Nunaanni inuusimasuuvoq. Innuttaasut sisamararterutaat inuit nalunaarsorsimaffiini angajoqqaavisa sumi inunngorsimanerat pigineqanngillat. Tamanna peqquteqarpoq angajoqqaajusut inuup normua atorlugu nalunaarsuiffimmi pigineqannginerannik, tamanna peqquteqarsinnaavoq, Kalaallit Nunaanni Danmarkimiluunniit najugaqannginnerannik imaluunniit ukioq 1968 inuup normua atorlugu nalunaarsuinerup aallartinneqarnera sioqqullugu toqusimaneranik pissuteqarsinnaavoq.

Takussutissiaq 3.2. Innuttaasut annertuumik kinguaariinikkut Kalaallit Nunaannut attaveqartuusut.

|  | Angajoqqaat inunngorfii | Angajoqqaap aappaa Kalaallit Nunaanni inunngorsimasoq
| Katillugit | Kalaallit Nunaani | Paasissutissa-qanngitsoq | Angajoqqaap aappa Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasoq
Katillugit | 51.082 | 34.558 | 6.856 | 9.668
Kalaallit Nunaanni | 49.825 | 34.129 | 6.856 | 8.840
Kalaallit Nunaata avataani | 1.257 | 429 | 0 | 828

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benaao3

Kalaallit Nunaanni inunngorsimasup angajoqqaavi marluullutik sumi inunngorsimanersut nalunaarsimanngippat, Kalaallit Nunaannut kinguaariinnerup tungaatigut attaveqartutut naatsorsuinermi ilanngunneqartarpoq. 1. januar 2014-mi Kalaallit Nunaanni kinguaariinnerup tungaatigut attaveqartutut inuit 51.082-it naaatsorsuutigineqarput.  Tassa inuttaasut 90 procentii, takussutissiaq 3.2 malillugu. Tamannalumi nikingavallaanngilaq innuttaasut ataatsimut isigalugit kinguaariinnerup tungaatigut attaaveqartuusut (90 procent) Kalaallit Nunaanni inunngortunut (89 procentinut) naleqqiullugit.

Inuit qanoq najugaqarnerat

Asiap sumiiffinnut nalunaarsuiffiani nassaarineqarsinnaapput 23. Oktober 2014 Kalaallit Nunaanni sumiiffiit inoqarfiusut 89-it. Sumiiffik illoqarfiusinnaavoq (17), nunaqarfiusinnaalluni (59), savateqarfiusinnaalluni (5) stationeqarfiusinnaallunilu (5).

1. januar 2009 kommunerujussuanngortitsisoqarnera tikillugu kommuneqarfiit tamarmik ataatsimik illoqarfeqarput, taamani illoqarfinni allaffissornerit ingerlanneqarput. Kommunerujussuanngortoqarneratalu kingorna taakku kommunitoqqat nunap immikkoortuinik taaneqartarlerput. Ullumikkullu kommuni arlalinnik illoqarfeqarlunilu nunaqarfeqarpoq.

1960-ikkut ingerlaneranni illoqarfinni innuttaasut amerliartupiloorput. Tamatuma kinguneraa, illoqarfinni innuttaasut amerlanerulernerat nunaqarfinnilu innuttaasut ikiliartornerat. Innuttaasut illoqarfinni amerlassusaasa annertusigaluttuinnarnerat, nunaqarfinnilu innuttaasut ikiligaluttuinnarnerat ukiuni 30-ni kingullerni taamaaginnavissimavoq. Titartakkami 4.1-mi takutinneqarpoq 1977-miit 2014-mut illoqarfinni innuttaasut amerliartornerat. Nuummi, Qaanaami Tasiilamilu ukiuni pineqartuni innuttaasut marloriaammik amerleriarnerat takuneqarsinnaavoq, akerlianillu Paamiuni Qasigiannguanilu innuttaasut ikileriarnerat takusassaalluni.

Titartagaq 4.1. 1977-miit 2014-mut illoqarfinni innuttaasut nikerarnerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benst3

Upernavimmi Ilulissanilu nunaqarfiini taamaallat innuttaasut amerleriarput. Nunaqarfiit arlallit inueruttut matuneqarput, taamatullu arlalinni innuttaasut amerlassusaat affaannanngorlutik.

Titartagaq 4.2. 1977-miit 2014-mut nunaqarfinni innuttaasut nikerarnerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benst3

Kinguaassiorsinnaaneq

2013-mi Kalaallit Nunaanni 821-it ajoratik inunngorput. Taakkunannga ernisut 762-it nunatsinni inunngortuupput 59-iillu Kalaallit Nunaata avataani inunngortuullutik.

Ajoratik inunngortut takutippaat inuiaqatigiinni arnat kinguaassiorsinnaasusaat. Kinguaassiorsinnaassuseq pineqaraangat kinguaassiornissamut tunngassuteqartut imminnut assersuunneqartarput, soorlu tamanna takussutissiami 5.1-mi takutinneqartoq.

Takussutissiaq 5.1. 2013-mi kinguaassiorsinnaanermut  tunngassuteqartut

| Katillugit | Anaanaasut Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut | Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasut
| 1993 | 2003 | 2013 | 1993 | 2003 | 2013 | 1993 | 2003 | 2013
Ajornatik inuusut amerlassusaat | 1.180 | 879 | 821 | 1.098 | 786 | 762 | 82 | 93 | 59
Kinguaassiorneq tamakkerlugu | 21,3 | 15,5 | 14,6 | 23,0 | 15,7 | 15,2 | 11,0 | 13,8 | 9,5
Nalinginnaasumik kinguaassiorneq | 83,0 | 61,4 | 59,0 | 86,9 | 60,5 | 60,2 | 52,0 | 69,7 | 46,4
Kinguaassiorsinnaassuseqarneq ataatsimut | 2,587 | 2,379 | 2,049 | 2,660 | 2,351 | 2,077 | 1,827 | 2,038 | 1,328
Kinguaassiornerup annertunerpaaffia | 1,259 | 1,158 | 0,997 | 1,295 | 1,145 | 1,011 | 0,890 | 0,992 | 0,647
Naatsorsuinermi immikkut ilanngaatissat peernerisigut kinguaassiorsinnaanerup annertussusia | 1,214 | 1,088 | 0,980 | - | - | - | - | - | -

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benbblsf2

Kinguaassiorsinnaanermut tunngassuteqartut kinguaassiorsinnaanerup ataatsimut qanoq isikkoqarneranik erseqqissumik takussutissiivoq. Titartakkami 5.1-mi takutinneqarpoq arnat Kalaallit Nunaanni inuusut meeqqiornerminni ukioqqortussuserisartagaat.

Kinguaassiorsinnaanerup qaffasissusia 1960-ikkut 1970-ikkullu aallartinnerini sakkortuumik annikilleriapiloorpoq, titartagaq 5.1 malillugu. 1975-miit ullumimut naatsorsukkat malillugit, arnaq inuunermini 2,0-nik 2,6-nik amerlatigisunik meerartaarnissaa naatsorsuutigineqarpoq.

Titartagaq 5.1. Kinguaassiorsinnaaneq ataatsimut 1948-2013, arnat Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut 1000-iugaangata

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benbbsf1

Ukiuni kingullerni qulini arnani 25-it ataallugit ukiulinni kinguaassiorsinnaassuseq annikilliartortoq takuneqarsinnaavoq, kinguaassiorsinnaaneq ataatsimut maanna ima annikitigilersimavoq, siunissaq sivisooq isigalugu innuttaasut kinguaassioqqarsinnaassallutik.

Inuit toqusarneri

Takussutissiaq 6.1-mi takuneqarsinnaapput 2011-miit 2013-mut inuit toqusarneri tunngavigalugu allaaserisat. 2013-mi inuit 450-it toqupput.

Meeraaqqat 0-nik ukiullit qanoq ukioqalerumaarnissaa inuuneqqortusissap takutippaa. Inuuneqqortusissaq piffissami aaliangersimasumi toqusut ukiuinut agguataarneri tunngavigalugit suliaavoq. Takussutissiaq 6.1-mi takuneqarsinnaavoq, inuit Kalaallit Nunaanni inuusut ilimagisatut ukiut inuuffissaat piffissani ukunani 1954-1958 aamma 2003-2007. Angutit iniiffigisassaat 14,3-nik qaffariarsimavoq taamatullu arnat inuuffissaat 15,4-nik qaffariarsimalluni.

Takussutissiaq 6.1. Toqusartut naatsorsukkat malillugit

| Katillugit | Angutit | Arnat
| 2011 | 2012 | 2013 | 2011 | 2012 | 2013 | 2011 | 2012 | 2013
Toqusut amerlassusaat | 476 | 459 | 450 | 258 | 270 | 270 | 218 | 189 | 180
Pissusissaanngitsumik toqquteqartut 1) | 69 | - | - | 52 | - | - | 17 | - | -
Eqikkakkamik toqusut agguarnerat | 8,5 | 8,2 | 8,0 | 8,7 | 9,1 | 9,1 | 8,2 | 7,2 | 6,8
Ukiut inuuffigisassat1  | - | - | - | 68,2 | 68,5 | 68,6 | 72,9 | 73,3 | 73,7
Ukiut inuuffigisasat2(Kalaallit Nunaanni inunngortut) | - | - | - | 66,9 | 67,3 | 67,3 | 72,5 | 72,9 | 73,3

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

1) http://bank.stat.gl/SUNLDM1 takujuk

2) Ukiut tallimat naatsorsugaapput. 2012=2008-2012

Takussutissiaq 6.2. Inoorlaat uumasarnerisa agguaqatigiissinnerat. Inuit Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut

| 1978-1982 | 1983-1987 | 1988-1992 | 1993-1997 | 1998-2002 | 2003-2007 | 2009-2013
Angutit | 57,4 | 58,4 | 59,7 | 62,1 | 63,0 | 65,5 | 67,3
Arnat | 66,4 | 66,6 | 68,1 | 67,6 | 69,3 | 71,4 | 73,3

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/bendt

Angutit arnallu Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut inunnut nunani killermiunut naleqqiullutik inuunikinnerupput, tamatuma nassuiaatsissaraa Kalaallit Nunaanni ajunaarnikkut imminornikkullu peqquteqartumik toqusarnerit amerlavallaarnerat. Angutit inuusuttut 15-it 35-illu akornanni ukiullit ajunaarlutik imminorlutillu toqusut nalunaarsugaanerullutik. Taamatuttaaq inoorlaat akornanni toqusarnerit ukiunik amerlasuunik inuuffiusussaagaluanik annaasaqaataanermik malitseqartitsisarput, ilaatigullu kræftimik uummalluuteqarlutillu toqusartunit amerliartortunit amerlanerungaalutik.

Takussutiaq 6.3-mi takutinneqarpoq angutit arnallu toqqutigisinnaasaat ukiunut immikkoortitikkanut nalunaarsorlugit

Takussutissiaq 6.3. Toqusut 1000-iugaangata. Inuit Kalaallit Nunaanni inunngortut

| Angutit | Arnat
| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2009-2013 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2009-2013
0 | 2,3 | 15,6 | 13,8 | 10,0 | 12,3 | 10,8 | 5,1 | 0,0 | 7,6 | 7,9 | 5,3 | 5,1
1-4 | 1,3 | 1,3 | 0,0 | 0,6 | 1,2 | 0,8 | 0,7 | 0,7 | 0,0 | 0,0 | 0,6 | 0,4
5-9 | 1,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,2 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,5 | 0,0 | 0,1
10-14 | 1,4 | 0,9 | 0,5 | 0,5 | 0,0 | 0,7 | 1,4 | 0,5 | 0,5 | 0,0 | 1,0 | 0,7
15-19 | 3,6 | 2,7 | 6,3 | 2,3 | 3,8 | 3,7 | 1,8 | 3,6 | 2,3 | 0,9 | 3,4 | 2,4
20-24 | 2,4 | 8,1 | 3,0 | 3,8 | 4,2 | 4,3 | 1,0 | 2,4 | 1,3 | 1,3 | 0,9 | 1,4
25-29 | 6,3 | 2,8 | 2,4 | 3,3 | 2,8 | 3,4 | 0,6 | 0,6 | 1,0 | 0,0 | 0,0 | 0,4
30-34 | 3,7 | 7,1 | 2,1 | 2,5 | 2,0 | 3,3 | 1,6 | 0,7 | 2,3 | 1,7 | 1,1 | 1,5
35-39 | 2,0 | 6,6 | 3,4 | 2,3 | 1,7 | 3,1 | 1,5 | 3,2 | 3,5 | 1,4 | 2,8 | 2,5
40-44 | 2,8 | 6,2 | 2,8 | 5,4 | 3,5 | 4,1 | 0,9 | 2,8 | 1,9 | 2,1 | 2,4 | 2,0
45-49 | 3,9 | 10,0 | 7,6 | 3,4 | 5,8 | 6,0 | 7,2 | 4,8 | 6,4 | 2,0 | 2,4 | 4,5
50-54 | 10,1 | 9,1 | 7,5 | 5,8 | 8,0 | 7,9 | 5,8 | 9,1 | 2,1 | 4,9 | 4,2 | 5,0
55-59 | 19,8 | 17,3 | 9,7 | 8,2 | 17,1 | 13,9 | 18,5 | 11,0 | 10,0 | 10,2 | 5,2 | 10,5
60-64 | 18,2 | 22,0 | 17,5 | 20,5 | 20,0 | 19,6 | 21,5 | 16,2 | 24,2 | 16,6 | 10,6 | 17,6
65-69 | 35,0 | 51,3 | 28,6 | 42,5 | 27,6 | 36,2 | 28,7 | 36,3 | 34,3 | 20,4 | 33,7 | 30,6
70-74 | 69,5 | 68,3 | 59,6 | 72,8 | 47,3 | 62,7 | 41,5 | 38,5 | 59,8 | 57,6 | 39,7 | 47,5
75-79 | 107,4 | 121,3 | 108,5 | 116,5 | 123,0 | 115,5 | 78,2 | 72,1 | 83,1 | 71,0 | 79,9 | 76,9
80-84 | 168,4 | 127,9 | 183,3 | 151,5 | 136,2 | 153,0 | 125,3 | 141,5 | 142,5 | 137,0 | 100,2 | 129,0
85-89 | 378,4 | 133,3 | 188,7 | 296,3 | 147,1 | 217,9 | 103,1 | 259,3 | 125,0 | 215,8 | 239,4 | 192,2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benbbdm1

Nuuttarnerit

Kalaallit Nunaanni nuuttarnerit innuttaasut qanoq amerlatiginerinut naleqqiullugu innuttaasut kommuneqarfinnut najugaqarfinnullu agguataarnerannut annertuumik sunniuteqarput. Nuuttarnerit sunniuteqartarnerat inunngortunut toqusunullu naleqqiullugu annertunerujussuuvoq. Nuuttarnerit inuiaqatigiit katitigaanerannut sunniuteqartarpoq, nuuttup najugaqarfigisimasaanut taamatullu nuuffigisaanut.

2013-mi 22.701-it nunaminni nuussimasutut nalunaarutigineqarput. Nuunnerit amerlanersaat illoqarfimmi imaluunniit nunaqarfimmi najugaqarfigeriikkami pisarput.

Takussutissiaq 7.1. Nunagisaq qimannagu nuuttut

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Katillugit | 18.232 | 18.739 | 20.413 | 20.781 | 21.766 | 20.639 | 21.066 | 22.313 | 21.941 | 21.698 | 22.701
Illoqarfiup iluani | 10.781 | 11.217 | 12.250 | 12.490 | 13.130 | 12.040 | 12.644 | 13.755 | 13.200 | 13.129 | 14.000
Nunaqarfiup iluani | 1.183 | 960 | 1.294 | 1.271 | 1.299 | 1.252 | 1.112 | 1.215 | 1.316 | 1.191 | 1.219
Illoqarfiit akornanni | 3.882 | 4.153 | 4.361 | 4.428 | 4.561 | 4.439 | 4.548 | 4.553 | 4.507 | 4.440 | 4.672
Nunaqarfiit akornanni | 308 | 288 | 279 | 302 | 312 | 406 | 337 | 346 | 370 | 418 | 332
Nunaqarfimmit illoqarfimmut | 1.099 | 1.090 | 1.115 | 1.240 | 1.367 | 1.323 | 1.266 | 1.325 | 1.392 | 1.359 | 1.272
Illoqarfimmit nunaqarfimmut | 878 | 950 | 1.047 | 999 | 1.041 | 1.057 | 1.096 | 1.070 | 1.124 | 1.079 | 1.150
Allani | 101 | 81 | 67 | 51 | 56 | 122 | 63 | 49 | 32 | 82 | 56

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benbaf2b

Kalaallit Nunaannut tikittut Kalaallillu Nunaannit aallartut

Kalaallit Nunaannut tikittut aamma Kalaallit Nunaannit aallartut 1970-ikkunniilli ukiumiit ukiumut allanngorarsimaqaat. Ukiut ataasiakkaat eqqarsaatigissanngikkaanni 1980-ikkunni nunanut allanut nuuttarnerit nalinginnaasumik nunasisunit amerlanerusarput.  1990-miit 1992-mut malunnaatilimmik Kalaallit Nunaannut nuuttartut illigaluttuinnarnerisa nunanut allanut nuuttartut annertusinerat malunnavissumik erseqqissisippaa. Ukiuni 1991 aamma 1992-mi nunanut allanut nuuttartut ima amerlatigisimapput, allaat inunngortut ilannguterereeraluarlugit inuit amerlassusaat apparluni. Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut nunattalu avataani inunngorsimasut 1993-miit 1998-mut nunanut allanut nuusimasut amerlassusaat annikilleriarpoq. 2005-miit 2008-mut nunanut allanut nuuttartut malunnavissumik ukiunut siuliinut naleqqiullugu amerlaneroqaat, taakkunani inuit Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut malunnateqarnerullutik.

Takussutissiaq 8.1. Kalaallit Nunaannut Kalaallillu Nunaannit nuuttartut inungorfii tunngavigalugit. 2003-2013

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Katillugit
Kalaallit Nunaannut nuuttut ilanngaatissat ilanngaatigereerlugit | -345 | -236 | -448 | -644 | -566 | -639 | -189 | -160 | -159 | -709 | -447
Kalaallit Nunaannut nuuttut | 2.388 | 2.482 | 2.514 | 2.404 | 2.417 | 2.536 | 2.551 | 2.491 | 2.283 | 2.191 | 2.066
Kalaallit Nunaata avataanut nuuttut | 2.733 | 2.718 | 2.962 | 3.048 | 2.983 | 3.175 | 2.740 | 2.651 | 2.442 | 2.900 | 2.513
| Kalaallit Nunaanni inunngortut
Kalaallit Nunaannut nuuttut ilanngaatissat ilanngaatigereerlugit | -315 | -191 | -382 | -468 | -507 | -653 | -278 | -291 | -310 | -612 | -340
Kalaallit Nunaannut nuuttut | 826 | 923 | 870 | 890 | 886 | 907 | 1.076 | 1.043 | 905 | 871 | 967
Kalaallit Nunaata avataanut nuuttut | 1.141 | 1.114 | 1.252 | 1.358 | 1.393 | 1.560 | 1.354 | 1.334 | 1.215 | 1.483 | 1.307
| Kalaallit Nunaata avataani inunngortut
Kalaallit Nunaannut nuuttut ilanngaatissat ilanngaatigereerlugit |              -30 |              -45 |              -66 |            -176 |              -59 |               14 |               89 |             131 |             151 |              -97 |            -107
Kalaallit Nunaannut nuuttut |          1.562 |          1.559 |          1.644 |          1.514 |          1.531 |          1.629 |          1.475 |          1.448 |          1.378 |          1.320 |          1.099
Kalaallit Nunaata avataanut nuuttut |          1.592 |          1.604 |          1.710 |          1.690 |          1.590 |          1.615 |          1.386 |          1.317 |          1.227 |          1.417 |          1.206

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benbbiu2

Kalaallit Nunaannut aamma Kalaallit Nunaannit nuunnerit quliugaangata taakkunannga qulingiluanit amerlanerit Qallunaat Nunaannut nutsernerusarlutillu. Kalaallit Nunaannut aamma Kalaallit Nunaannit nutsernerit sinneri pingaartumik nunanit skandinaviamit imaluunniit skandinaviamut pisarput.

Innuttaasut amerlassusissaasa missingersorneqarnerat

Innuttaasut qanoq amerlatiginissaannik naatsorsuinermi innuttaasut siunissami qanoq amerlatiginissaat katitigaanissaallu missingersorneqartarput. Pingaartuuvoq erseqqissassallugu innuttaasut qanoq amerlatiginissaannik naatsorsuineq siunissami qanoq ineriartornissaannik naatsorsuinerunngimmat, kisiannili innuttaasut siunissami inunngortussat toqusussat, Kalaallit Nunaannit kiisalu Kalaallit Nunaannut nutsertussanik nalunaarsuinerulluni. Tunngavigisat taakku eqquutinngippata ineriartorneq piviusoq naatsorsuutinit nikissimassaaq.

Siunissami kinguaassiornissap toqusartullu amerlassusissaat 2014-mi naatsorsuutigineqartut 2009-miit - 2013-mut misissuinerni ilisimalikkanik tunngaveqassapput, nuttarnernullu naatsorsuutit sivisunerusumik naatsorsuinernut tunngaveqassallutik. Natsorsuutit iliuutsillu pimoorussanittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.stat.gl/BED201402/o2 

Takussutissiaq 9.1. 2015-mit 2023-mut innuttaasut missingersorneqarnerat

| 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023
Innuttaasut tamarmik | 56.231 | 56.172 | 56.126 | 56.065 | 55.992 | 55.908 | 55.828 | 55.745 | 55.647
Kalaallit Nunaanni inuusimasut | 50.100 | 50.034 | 49.965 | 49.906 | 49.834 | 49.760 | 49.684 | 49.592 | 49.493
Kalaallit Nunaata avataani inuusimasut | 6.131 | 6.138 | 6.161 | 6.159 | 6.158 | 6.148 | 6.144 | 6.153 | 6.154

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/BENP2012

Takussutissiami 9.1-mi aammalu tabelimi 5-mi innuttaasut amerliartornerannut missingiinerup naammassinera takutinneqarpoq, sumi inunngorsimanermut immikkoortillugit. Takuneqarsinnaavortaaq inuit ataatsimoortut pineqartut amerlassusaat tamarmik immikkut ittumik ineriartornerat. Inuit Kalaallit Nunaanni inunngortut annikitsumik ikiliartussapput 50.157-niit 2014-mi 2023-mi 49.493-nut. Inuit Kalaallit Nunaata avataani inunngortut amerlilaarnissaat ilimagineqarpoq, 2014-mi 6.125-niit 2023-mi 6.154-nut. Innuttaasut missingersorneqarnerat malillugu ukiuni qulini tulliuttuni inuit amerlassusaat allanngorpallaassanngitsoq ilimanarpoq.

Tabel 1. Inuit amerliartornerilu

| Innuttaasut sumi inunngorsimaneri malillugit | Inuiaqatigiit amerliartornerat sumi inunngorsimaneri malillugit
| Katillugit | Kalaallit Nunaanni | Kalaallit Nunaata avataani | Katillugit | Kalaallit Nunaanni | Kalaallit Nunaata avataa | Katillugit | Kalaallit Nunaanni | Kalaallit Nunaata avataa
| Amerlassusaat | Amerliartorner | Amerliartorneri procentinngorlugit
1901 | 11.893 | 11.621 | 272 | - | - | - | - | - | -
1911 | 13.459 | 13.075 | 384 | 157 | 145 | 112 | 1,2 | 1,2 | 3,5
1921 | 14.355 | 14.081 | 274 | 90 | 101 | -110 | 0,6 | 0,7 | -3,3
1930 | 16.901 | 16.488 | 413 | 283 | 267 | 139 | 1,8 | 1,8 | 4,7
1946 | 21.412 | 20.939 | 473 | 296 | 292 | 60 | 1,6 | 1,6 | 0,9
1951 | 23.642 | 22.581 | 1.061 | 446 | 328 | 588 | 2,0 | 1,5 | 17,5
1956 | 27.101 | 25.234 | 1.867 | 692 | 531 | 806 | 2,8 | 2,4 | 12,0
1961 | 33.140 | 30.378 | 2.762 | 1.208 | 1.029 | 895 | 4,2 | 4,1 | 8,2
1962 | 34.312 | 31.304 | 3.008 | 1.172 | 926 | 246 | 3,5 | 3,0 | 8,0
1963 | 35.499 | 32.288 | 3.211 | 1.187 | 984 | 203 | 3,5 | 3,1 | 6,7
1964 | 36.967 | 33.406 | 3.561 | 1.468 | 1.118 | 350 | 4,1 | 3,5 | 10,9
1965 | 38.815 | 34.711 | 4.104 | 1.848 | 1.305 | 543 | 5,0 | 3,9 | 15,2
1966 | 39.615 | 35.132 | 4.483 | 800 | 421 | 379 | 2,1 | 1,2 | 9,2
1967 | 42.102 | 36.380 | 5.722 | 2.487 | 1.248 | 1.239 | 6,3 | 3,6 | 27,6
1968 | 43.792 | 37.372 | 6.420 | 1.690 | 992 | 698 | 4,0 | 2,7 | 12,2
1969 | 45.639 | 38.378 | 7.261 | 1.847 | 1.006 | 841 | 4,2 | 2,7 | 13,1
1970 | 46.331 | 38.914 | 7.417 | 692 | 536 | 156 | 1,5 | 1,3 | 2,1
1971 | 46.532 | 38.912 | 7.620 | 201 | 2 | 203 | 0,4 | 0,0 | 2,7
1972 | 47.935 | 39.752 | 8.183 | 1.403 | 840 | 563 | 3,0 | 2,2 | 2,2
1973 | 48.581 | 40.089 | 8.492 | 646 | 337 | 309 | 1,3 | 0,8 | 3,8
1974 | 49.468 | 40.091 | 9.377 | 887 | 2 | 885 | 1,8 | 0,0 | 10,4
1975 | 49.502 | 39.979 | 9.523 | 34 | -112 | 146 | 0,1 | -0,3 | 1,6
1976 | 49.666 | 40.390 | 9.276 | 164 | 411 | -247 | 0,3 | 1,0 | -2,6
1977 | 49.719 | 40.601 | 9.118 | 53 | 211 | -158 | 0,1 | 0,5 | -1,7
1978 | 49.148 | 40.609 | 8.539 | -571 | 8 | -579 | -1,1 | 0,0 | -6,4
1979 | 49.338 | 40.775 | 8.563 | 190 | 166 | 24 | 0,4 | 0,4 | 0,3
1980 | 49.773 | 40.947 | 8.826 | 435 | 172 | 263 | 0,9 | 0,4 | 3,1
1981 | 50.643 | 41.459 | 9.184 | 870 | 512 | 358 | 1,7 | 1,3 | 4,1
1982 | 51.435 | 42.156 | 9.279 | 792 | 697 | 95 | 1,6 | 1,7 | 1,0
1983 | 51.903 | 42.669 | 9.234 | 468 | 513 | -45 | 0,9 | 1,2 | -0,5
1984 | 52.347 | 43.130 | 9.217 | 444 | 461 | -17 | 0,9 | 1,1 | -0,2
1985 | 52.940 | 43.587 | 9.353 | 593 | 457 | 136 | 1,1 | 1,1 | 1,5
1986 | 53.406 | 44.053 | 9.353 | 466 | 466 | 0 | 0,9 | 1,1 | 0,0
1987 | 53.733 | 44.430 | 9.303 | 327 | 377 | -50 | 0,6 | 0,9 | -0,5
1988 | 54.524 | 44.952 | 9.572 | 791 | 522 | 269 | 1,5 | 1,2 | 2,9
1989 | 55.171 | 45.629 | 9.542 | 647 | 677 | -30 | 1,2 | 1,5 | -0,3
1990 | 55.558 | 46.142 | 9.416 | 387 | 513 | -126 | 0,7 | 1,1 | -1,3
1991 | 55.620 | 46.778 | 8.842 | 62 | 636 | -574 | 0,1 | 1,4 | -6,1
1992 | 55.385 | 47.184 | 8.201 | -235 | 406 | -641 | -0,4 | 0,9 | -7,2
1993 | 55.117 | 47.558 | 7.559 | -268 | 374 | -642 | -0,5 | 0,8 | -7,8
1994 | 55.419 | 48.029 | 7.390 | 302 | 471 | -169 | 0,5 | 1,0 | -2,2
1995 | 55.732 | 48.412 | 7.320 | 313 | 383 | -70 | 0,6 | 0,8 | -0,9
1996 | 55.863 | 48.679 | 7.184 | 131 | 267 | -136 | 0,2 | 0,6 | -1,9
1997 | 55.971 | 48.882 | 7.089 | 108 | 203 | -95 | 0,2 | 0,4 | -1,3
1998 | 56.076 | 49.117 | 6.959 | 105 | 235 | -130 | 0,2 | 0,5 | -1,8
1999 | 56.087 | 49.281 | 6.806 | 11 | 164 | -153 | 0,0 | 0,3 | -2,2
2000 | 56.124 | 49.369 | 6.755 | 37 | 88 | -51 | 0,1 | 0,2 | -0,7
2001 | 56.245 | 49.623 | 6.622 | 121 | 254 | -133 | 0,2 | 0,5 | -2,0
2002 | 56.542 | 49.796 | 6.746 | 297 | 173 | 124 | 0,5 | 0,3 | 1,9
2003 | 56.676 | 49.941 | 6.735 | 134 | 145 | -11 | 0,2 | 0,3 | -0,2
2004 | 56.854 | 50.096 | 6.758 | 178 | 155 | 23 | 0,3 | 0,3 | 0,3
2005 | 56.969 | 50.283 | 6.686 | 115 | 187 | -72 | 0,2 | 0,4 | -1,1
2006 | 56.901 | 50.397 | 6.504 | -68 | 114 | -182 | -0,1 | 0,2 | -2,7
2007 | 56.648 | 50.366 | 6.282 | -253 | -31 | -222 | -0,4 | -0,1 | -3,4
2008 | 56.462 | 50.270 | 6.192 | -186 | -96 | -90 | -0,3 | -0,2 | -1,4
2009 | 56.194 | 50.023 | 6.171 | -268 | -247 | -21 | -0,5 | -0,5 | -0,3
2010 | 56.452 | 50.226 | 6.226 | 258 | 203 | 55 | 0,5 | 0,4 | 0,9
2011 | 56.615 | 50.321 | 6.294 | 163 | 95 | 68 | 0,3 | 0,2 | 1,1
2012 | 56.749 | 50.340 | 6.409 | 134 | 19 | 115 | 0,2 | 0,4 | 1,8
2013 | 56.370 | 50.101 | 6.269 | -379 | -239 | -140 | -0,7 | -0,5 | -2,2
2014 | 56.282 | 50.157 | 6.125 | -88 | 56 | -144 | -0,2 | 0,1 | -2,4

http://bank.stat.gl/bensat1

Nassuiaat:

1) 1901-30: "Nunap inuii". 1945-51: "Inuit kalaallit inatsisaannut atasut".

2) 1930-mi avannaani inuit 271-it pineqarput, tamarmik Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut.

3) Inuit amerlassusaanni nikerarnerujussuit nalunaarsuinermi periaatsinik tunngaveqarput.

4) 1966-mi Kangerlussuarmi sulisut sakkutuujunngitsut ilaalerput, taamalu immikkut ittumik amerleriaateqarpoq inunnik 579-nik, ilaat tallimat Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut.

Najoqqutaq: Statsministeriami Kalaallit Nunaannut immikkoortortaqarfik, Danmarks Statistik aamma Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 3. Kommuneni, immikkoortortaqarfinni, illoqarfinni nunaqarfinnilu innuttaasut 2014

| 0-6 | 7-16 | 17-24 | 25-64 | 65+ | I alt
Nuna tamakkerlugu |          5.594 |          8.019 |          7.142 |          31.285 |          4.242 |          56.282
Illoqarfinni |          4.744 |          6.712 |          6.133 |          26.992 |          3.616 |          48.197
Nunaqarfinni il. il. |             826 |          1.280 |             967 |            3.997 |             608 |            7.678
| Kommunit
Kommune Kujalleq | 690 | 994 | 914 | 3.739 | 751 | 7.088
Illoqarfinni | 588 | 847 | 825 | 3.177 | 619 | 6.056
Nunaqarfinni il. il. | 78 | 120 | 69 | 488 | 121 | 876
Kommuneqarfik Sermersooq | 2.239 | 3.069 | 2.583 | 13.107 | 1.238 | 22.236
Illoqarfinni | 2.071 | 2.836 | 2.422 | 12.406 | 1.128 | 20.863
Nunaqarfinni il. il. | 168 | 233 | 161 | 682 | 109 | 1.353
Qeqqata Kommunia | 948 | 1.345 | 1.295 | 5.089 | 759 | 9.436
Illoqarfinni | 802 | 1.153 | 1.127 | 4.287 | 685 | 8.054
Nunaqarfinni il. il. | 146 | 192 | 168 | 802 | 74 | 1.382
Qaasuitsup Kommunia | 1.717 | 2.611 | 2.328 | 9.147 | 1.488 | 17.291
Illoqarfinni | 1.283 | 1.876 | 1.759 | 7.122 | 1.184 | 13.224
Nunaqarfinni il. il. | 434 | 735 | 569 | 2.025 | 304 | 4.067
Kommunit avataani | - | - | 22 | 203 | 6 | 231
Illoqarfinni | - | - | - | - | - | -
Nunaqarfinni il. il. | - | - | - | - | - | -
| Immikkoortortaqarfiit
Nanortalik | 171 | 288 | 194 | 992 | 218 | 1.863
Illoqarfinni | 117 | 190 | 145 | 696 | 146 | 1.294
Nunaqarfinni il. il. | 46 | 93 | 44 | 282 | 69 | 534
Qaqortoq | 348 | 461 | 535 | 1.774 | 303 | 3.421
Illoqarfinni | 329 | 443 | 520 | 1.687 | 269 | 3.248
Nunaqarfinni il. il. | 13 | 12 | 10 | 63 | 31 | 129
Narsaq | 171 | 245 | 185 | 973 | 230 | 1.804
Illoqarfinni | 142 | 214 | 160 | 794 | 204 | 1.514
Nunaqarfinni il. il. | 19 | 15 | 15 | 143 | 21 | 213
Ivittuut | - | - | - | 12 | - | 12
Illoqarfinni | - | - | - | - | - | -
Nunaqarfinni il. il. | - | - | - | - | - | -
Paamiut | 153 | 241 | 202 | 867 | 186 | 1.649
Illoqarfinni | 143 | 226 | 189 | 808 | 173 | 1.539
Nunaqarfinni il. il. | 10 | 15 | 13 | 59 | 13 | 110
Nuuk | 1.614 | 2.161 | 1.952 | 10.498 | 860 | 17.085
Illoqarfinni | 1.589 | 2.143 | 1.914 | 10.341 | 831 | 16.818
Nunaqarfinni il. il. | 25 | 18 | 38 | 155 | 28 | 264
Maniitsoq | 313 | 449 | 354 | 1.747 | 311 | 3.174
Illoqarfinni | 244 | 366 | 270 | 1.399 | 251 | 2.530
Nunaqarfinni il. il. | 69 | 83 | 84 | 348 | 60 | 644
Sisimiut | 635 | 896 | 941 | 3.342 | 448 | 6.262
Illoqarfinni | 558 | 787 | 857 | 2.888 | 434 | 5.524
Nunaqarfinni il. il. | 77 | 109 | 84 | 454 | 14 | 738
Kangaatsiaq | 117 | 239 | 185 | 584 | 82 | 1.207
Illoqarfinni | 59 | 102 | 75 | 277 | 36 | 549
Nunaqarfinni il. il. | 58 | 137 | 110 | 307 | 46 | 658
Aasiaat | 332 | 395 | 548 | 1.695 | 310 | 3.280
Illoqarfinni | 311 | 364 | 536 | 1.603 | 288 | 3.102
Nunaqarfinni il. il. | 21 | 31 | 12 | 92 | 22 | 178
Qasigiannguit | 114 | 186 | 146 | 664 | 141 | 1.251
Illoqarfinni | 107 | 173 | 142 | 629 | 132 | 1.183
Nunaqarfinni il. il. | 7 | 13 | 4 | 35 | 9 | 68
Ilulissat | 487 | 705 | 531 | 2.766 | 404 | 4.893
Illoqarfinni | 452 | 658 | 483 | 2.569 | 368 | 4.530
Nunaqarfinni il. il. | 35 | 47 | 48 | 197 | 36 | 363
Qeqertarsuaq | 58 | 141 | 95 | 464 | 129 | 887
Illoqarfinni | 55 | 131 | 94 | 447 | 126 | 853
Nunaqarfinni il. il. | 3 | 10 | 1 | 17 | 3 | 34
Uummannaq | 200 | 327 | 314 | 1.179 | 182 | 2.202
Illoqarfinni | 106 | 193 | 177 | 679 | 93 | 1.248
Nunaqarfinni il. il. | 94 | 134 | 137 | 500 | 89 | 954
Upernavik | 317 | 511 | 396 | 1.397 | 180 | 2.801
Illoqarfinni | 115 | 170 | 160 | 587 | 92 | 1.124
Nunaqarfinni il. il. | 202 | 341 | 236 | 810 | 88 | 1.677
Qaanaaq | 92 | 107 | 113 | 398 | 60 | 770
Illoqarfinni | 78 | 85 | 92 | 331 | 49 | 635
Nunaqarfinni il. il. | 14 | 22 | 21 | 67 | 11 | 135
Tasiilaq | 412 | 592 | 373 | 1.503 | 161 | 3.041
Illoqarfinni | 279 | 392 | 263 | 1.035 | 93 | 2.062
Nunaqarfinni il. il. | 133 | 200 | 110 | 468 | 68 | 979
Illoqqortoormiut | 60 | 75 | 56 | 227 | 31 | 449
Illoqarfinni | 60 | 75 | 56 | 222 | 31 | 444
Nunaqarfinni il. il. | - | - | - | - | - | -

http://bank.stat.gl/benst3

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 4. Innuttaasut utoqqaassutsinut, suiaassutsinut, inunngorfinnut aamma katissimanerannut imaluunniit katissimannginnerannut immikkoortillugit 2014

|  | Angutit |  | Arnat
| Katillugit | Katillugit | Katinne-qanngitsut | Katinnikut | Avinnerit | Nuleernerit | Katillugit | Katinne-qanngitsut | Katinnikut | Avinnerit | Uillarnerit
| Innuttaasut tamakkerlugit
Katillugit | 56.282 | 29.730 | 19.674 | 7.593 | 1.889 | 574 | 26.552 | 16.043 | 7.414 | 1.736 | 1.359
0-4 | 4.015 | 2.111 | 2.111 | - | - | - | 1.904 | 1.904 | - | - | -
5-9 | 3.961 | 2.025 | 2.025 | - | - | - | 1.936 | 1.936 | - | - | -
10-14 | 4.068 | 2.058 | 2.058 | - | - | - | 2.010 | 2.010 | - | - | -
15-19 | 4.102 | 2.047 | 2.047 | - | - | - | 2.055 | 2.052 | 3 | - | -
20-24 | 4.609 | 2.363 | 2.319 | 43 | 1 | - | 2.246 | 2.117 | 125 | 4 | -
25-29 | 4.268 | 2.165 | 1.927 | 221 | 17 | - | 2.103 | 1.692 | 360 | 45 | 6
30-34 | 3.886 | 1.985 | 1.473 | 444 | 67 | 1 | 1.901 | 1.083 | 706 | 103 | 9
35-39 | 3.152 | 1.717 | 975 | 622 | 118 | 2 | 1.435 | 575 | 696 | 147 | 17
40-44 | 3.503 | 1.914 | 898 | 765 | 240 | 11 | 1.589 | 543 | 802 | 214 | 30
45-49 | 5.415 | 2.912 | 1.261 | 1.255 | 374 | 22 | 2.503 | 738 | 1.319 | 384 | 62
50-54 | 4.833 | 2.650 | 989 | 1.307 | 322 | 32 | 2.183 | 555 | 1.231 | 305 | 92
55-59 | 3.670 | 2.087 | 680 | 1.074 | 302 | 31 | 1.583 | 387 | 876 | 197 | 123
60-64 | 2.558 | 1.458 | 442 | 743 | 195 | 78 | 1.100 | 212 | 596 | 154 | 138
65-69 | 1.783 | 1.071 | 280 | 539 | 137 | 115 | 712 | 89 | 340 | 82 | 201
70-74 | 1.261 | 652 | 123 | 358 | 78 | 93 | 609 | 79 | 240 | 61 | 229
75-79 | 674 | 322 | 48 | 156 | 27 | 91 | 352 | 39 | 78 | 32 | 203
80-84 | 384 | 144 | 16 | 49 | 8 | 71 | 240 | 25 | 35 | 8 | 172
85-89 | 119 | 42 | 1 | 16 | 3 | 22 | 77 | 5 | 6 | - | 66
90-94 | 18 | 6 | 1 | 1 | - | 4 | 12 | - | 1 | - | 11
95+ | 3 | 1 | - | - | - | 1 | 2 | 2 | - | - | -
| Kalaallit Nunaanni inunngortut
Katillugit | 50.157 | 25.684 | 17.687 | 6.027 | 1.476 | 494 | 24.473 | 14.964 | 6.615 | 1.572 | 1.322
0-4 | 3.857 |      2.025 |      2.025 |            -   |            -   |            -   |      1.832 |      1.832 |            -   |            -   |            -  
5-9 | 3.708 |      1.903 |      1.903 |            -   |            -   |            -   |      1.805 |      1.805 |            -   |            -   |            -  
10-14 | 3.870 |      1.964 |      1.964 |            -   |            -   |            -   |      1.906 |      1.906 |            -   |            -   |            -  
15-19 | 3.983 |      1.986 |      1.986 |            -   |            -   |            -   |      1.997 |      1.994 |             3 |            -   |            -  
20-24 | 4.405 |      2.252 |      2.211 |           40 |             1 |            -   |      2.153 |      2.034 |         115 |             4 |            -  
25-29 | 3.790 |      1.911 |      1.706 |         188 |           17 |            -   |      1.879 |      1.509 |         324 |           40 |             6
30-34 | 3.277 |      1.663 |      1.250 |         352 |           60 |             1 |      1.614 |         924 |         584 |           98 |             8
35-39 | 2.501 |      1.289 |         744 |         450 |           93 |             2 |      1.212 |         495 |         568 |         134 |           15
40-44 | 2.856 |      1.474 |         688 |         571 |         205 |           10 |      1.382 |         475 |         692 |         185 |           30
45-49 | 4.788 |      2.462 |      1.068 |      1.048 |         325 |           21 |      2.326 |         688 |      1.219 |         358 |           61
50-54 | 4.213 |      2.180 |         857 |      1.047 |         248 |           28 |      2.033 |         528 |      1.128 |         288 |           89
55-59 | 3.088 |      1.669 |         559 |         856 |         232 |           22 |      1.419 |         353 |         781 |         171 |         114
60-64 | 2.116 |      1.130 |         360 |         576 |         132 |           62 |         986 |         191 |         541 |         126 |         128
65-69 | 1.472 |         803 |         222 |         397 |           86 |           98 |         669 |           85 |         314 |           74 |         196
70-74 | 1.116 |         527 |           95 |         302 |           54 |           76 |         589 |           77 |         230 |           57 |         225
75-79 | 619 |         274 |           33 |         141 |           18 |           82 |         345 |           37 |           75 |           30 |         203
80-84 | 366 |         129 |           14 |           44 |             4 |           67 |         237 |           24 |           34 |             7 |         172
85-89 | 112 |           37 |             1 |           14 |             1 |           21 |           75 |             5 |             6 |            -   |           64
90-94 | 17 |             5 |             1 |             1 |            -   |             3 |           12 |            -   |             1 |            -   |           11
95+ | 3 |             1 |            -   |            -   |            -   |             1 |             2 |             2 |            -   |            -   |            -  
| Kalaallit Nunaata avataani inunngortut
Katillugit | 6.125 | 4.046 | 1.987 | 1.566 | 413 | 80 | 2.079 | 1.079 | 799 | 164 | 37
0-4 | 158 |           86 |           86 |            -    |            -   |            -   |           72 |           72 |            -   |            -   |            -  
5-9 | 253 |         122 |         122 |            -   |            -   |            -   |         131 |         131 |            -   |            -   |            -  
10-14 | 198 |           94 |           94 |            -   |            -   |            -   |         104 |         104 |            -   |            -   |            -  
15-19 | 119 |           61 |           61 |            -   |            -   |            -   |           58 |           58 |            -   |            -   |            -  
20-24 | 204 |         111 |         108 |             3 |            -   |            -   |           93 |           83 |           10 |            -   |            -  
25-29 | 478 |         254 |         221 |           33 |            -   |            -   |         224 |         183 |           36 |             5 |            -  
30-34 | 609 |         322 |         223 |           92 |             7 |            -   |         287 |         159 |         122 |             5 |             1
35-39 | 651 |         428 |         231 |         172 |           25 |            -   |         223 |           80 |         128 |           13 |             2
40-44 | 647 |         440 |         210 |         194 |           35 |             1 |         207 |           68 |         110 |           29 |            -  
45-49 | 627 |         450 |         193 |         207 |           49 |             1 |         177 |           50 |         100 |           26 |             1
50-54 | 620 |         470 |         132 |         260 |           74 |             4 |         150 |           27 |         103 |           17 |             3
55-59 | 582 |         418 |         121 |         218 |           70 |             9 |         164 |           34 |           95 |           26 |             9
60-64 | 442 |         328 |           82 |         167 |           63 |           16 |         114 |           21 |           55 |           28 |           10
65-69 | 311 |         268 |           58 |         142 |           51 |           17 |           43 |             4 |           26 |             8 |             5
70-74 | 145 |         125 |           28 |           56 |           24 |           17 |           20 |             2 |           10 |             4 |             4
75-79 | 55 |           48 |           15 |           15 |             9 |             9 |             7 |             2 |             3 |             2 |            -  
80-84 | 18 |           15 |             2 |             5 |             4 |             4 |             3 |             1 |             1 |             1 |            -  
85-89 | 7 |             5 |            -   |             2 |             2 |             1 |             2 |            -   |            -   |            -   |             2
90-94 | 1 |             1 |            -   |            -   |            -   |             1 |            -   |            -   |            -   |            -   |            -  
95+ | - |            -   |            -   |            -   |            -   |            -   |            -   |            -   |            -   |            -   |            -  

http://bank.stat.gl/benst5

Nassuiaat: 1) Averusersimasut katinneqanngitsunut ilaanngunneqarnikuupput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 5. Inuit amerlassusissaat 2014-2023

| 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023
| Innuttaasut tamarmik
Katillugit | 56.282 |          56.231 |          56.172 |          56.126 |          56.065 |          55.992 |          55.908 |          55.828 |          55.745 |          55.647
0-6 | 5.594 |            5.632 |            5.667 |            5.651 |            5.669 |            5.716 |            5.782 |            5.807 |            5.775 |            5.735
7-16 | 8.019 |            7.981 |            7.919 |            7.926 |            7.895 |            7.820 |            7.693 |            7.656 |            7.665 |            7.671
17-24 | 7.142 |            6.919 |            6.747 |            6.591 |            6.458 |            6.330 |            6.267 |            6.117 |            6.045 |            6.029
25-64 | 31.285 |          31.434 |          31.401 |          31.417 |          31.387 |          31.342 |          31.238 |          31.161 |          31.002 |          30.783
65+ | 4.242 |            4.265 |            4.438 |            4.541 |            4.656 |            4.784 |            4.928 |            5.087 |            5.258 |            5.429
| Kalaallit Nunaanni inunngortut
Katillugit | 50.157 |          50.100 |          50.034 |          49.965 |          49.906 |          49.834 |          49.760 |          49.684 |          49.592 |          49.493
0-6 | 5.333 |            5.305 |            5.281 |            5.205 |            5.164 |            5.165 |            5.195 |            5.180 |            5.152 |            5.117
7-16 | 7.618 |            7.560 |            7.483 |            7.456 |            7.419 |            7.323 |            7.173 |            7.120 |            7.064 |            7.011
17-24 | 6.872 |            6.673 |            6.488 |            6.339 |            6.182 |            6.033 |            5.950 |            5.762 |            5.667 |            5.628
25-64 | 26.629 |          26.839 |          26.884 |          26.954 |          27.005 |          27.028 |          26.996 |          26.966 |          26.843 |          26.653
65+ | 3.705 |            3.723 |            3.898 |            4.011 |            4.136 |            4.285 |            4.446 |            4.656 |            4.866 |            5.084
| Kalaallit Nunaata avataani inunngortut
Katillugit | 6.125 |            6.131 |            6.138 |            6.161 |            6.159 |            6.158 |            6.148 |            6.144 |            6.153 |            6.154
0-6 | 261 |               327 |               386 |               446 |               505 |               551 |               587 |               627 |               623 |               618
7-16 | 401 |               421 |               436 |               470 |               476 |               497 |               520 |               536 |               601 |               660
17-24 | 270 |               246 |               259 |               252 |               276 |               297 |               317 |               355 |               378 |               401
25-64 | 4.656 |            4.595 |            4.517 |            4.463 |            4.382 |            4.314 |            4.242 |            4.195 |            4.159 |            4.130
65+ | 537 |               542 |               540 |               530 |               520 |               499 |               482 |               431 |               392 |               345

http://bank.stat.gl/BENPROG

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 6. Toqusut pillugit kisitsisit

| Angutit | Arnat | Angutit | Arnat
| Toqusi-manngit-sut | Toqusartut akuttus-susii | Aggua-qatigiis-sillugu utoq-qaassu-serili-gassaq | Toqusi-manngit-sut | Toqusartut akuttus-susii | Aggua-qatigiis-sillugu utoq-qaassu-serili-gassaq | Toqusi-manngit-sut | Toqusartut akuttus-susii | Aggua-qatigiis-sillugu utoq-qaassu-serili-gassaq | Toqusi-manngit-sut | Toqusartut akuttus-susii | Aggua-qatigiis-sillugu utoq-qaassu-serili-gassaq
| 1984-1988 | 1989-1993
0 | 10.000 | 0,0264 | 61,0 | 10.000 | 0,0215 | 67,7 | 10.000 | 0,0275 | 61,7 | 10.000 | 0,0241 | 68,53
1 | 9.736 | 0,0159 | 61,7 | 9.785 | 0,0132 | 68,2 | 9.725 | 0,0183 | 62,5 | 9.759 | 0,0152 | 69,22
5 | 9.496 | 0,0017 | 59,2 | 9.554 | 0,0013 | 65,7 | 9.460 | 0,0015 | 60,1 | 9.559 | 0,0008 | 66,62
10 | 9.423 | 0,0015 | 54,6 | 9.513 | 0,0000 | 61,0 | 9.400 | 0,0006 | 55,5 | 9.529 | 0,0002 | 61,82
15 | 9.380 | 0,0026 | 49,8 | 9.510 | 0,0007 | 56,0 | 9.375 | 0,0013 | 50,6 | 9.512 | 0,0012 | 56,92
20 | 9.216 | 0,0080 | 45,6 | 9.444 | 0,0016 | 51,4 | 9.180 | 0,0078 | 46,6 | 9.434 | 0,0018 | 52,36
25 | 8.844 | 0,0065 | 42,4 | 9.343 | 0,0021 | 46,9 | 8.847 | 0,0057 | 43,2 | 9.376 | 0,0021 | 47,67
30 | 8.573 | 0,0044 | 38,6 | 9.238 | 0,0032 | 42,4 | 8.642 | 0,0054 | 39,2 | 9.284 | 0,0027 | 43,1
35 | 8.392 | 0,0034 | 34,4 | 9.124 | 0,0020 | 37,9 | 8.453 | 0,0036 | 35,0 | 9.201 | 0,0021 | 38,46
40 | 8.197 | 0,0041 | 30,1 | 8.987 | 0,0033 | 33,4 | 8.278 | 0,0057 | 30,6 | 9.096 | 0,0039 | 33,87
45 | 8.016 | 0,0073 | 25,7 | 8.771 | 0,0048 | 29,1 | 8.052 | 0,0077 | 26,4 | 8.901 | 0,0040 | 29,54
50 | 7.682 | 0,0112 | 21,7 | 8.501 | 0,0132 | 24,9 | 7.792 | 0,0100 | 22,2 | 8.636 | 0,0076 | 25,32
55 | 7.149 | 0,0232 | 18,0 | 8.053 | 0,0112 | 21,1 | 7.338 | 0,0138 | 18,3 | 8.259 | 0,0090 | 21,31
60 | 6.371 | 0,0286 | 14,8 | 7.343 | 0,0204 | 17,8 | 6.802 | 0,0257 | 14,5 | 7.717 | 0,0175 | 17,55
65 | 5.378 | 0,0407 | 11,9 | 6.575 | 0,0307 | 14,4 | 5.808 | 0,0425 | 11,3 | 6.912 | 0,0331 | 14,17
70 | 4.134 | 0,0653 | 9,3 | 5.571 | 0,0325 | 11,4 | 4.574 | 0,0744 | 8,4 | 5.602 | 0,0487 | 11,65
75 | 2.837 | 0,0747 | 7,0 | 4.353 | 0,0815 | 8,5 | 2.932 | 0,1007 | 6,2 | 4.510 | 0,0540 | 8,68
80 | 1.523 | 0,2129 | 5,1 | 2.897 | 0,1201 | 6,1 | 1.225 | 0,1678 | 4,9 | 3.005 | 0,1048 | 6,23
85 | 552 | 0,2411 | 3,7 | 1.432 | 0,2214 | 4,0 | 362 | 0,2169 | 3,5 | 1.482 | 0,1892 | 4,11
| 1994-1998 | 1999-2003
0 | 10.000 | 0,0180 | 63,3 | 10.000 | 0,0227 | 68,4 | 10.000 | 0,0163 | 65,1 | 10.000 | 0,0106 | 70,2
1 | 9.820 | 0,0108 | 63,4 | 9.773 | 0,0138 | 69,0 | 9.837 | 0,0092 | 65,2 | 9.894 | 0,0075 | 70,0
5 | 9.663 | 0,0016 | 60,4 | 9.590 | 0,0004 | 66,3 | 9.694 | 0,0010 | 62,1 | 9.784 | 0,0002 | 66,7
10 | 9.616 | 0,0008 | 55,7 | 9.572 | 0,0004 | 61,4 | 9.664 | 0,0004 | 57,3 | 9.767 | 0,0000 | 61,8
15 | 9.566 | 0,0028 | 51,0 | 9.562 | 0,0018 | 56,4 | 9.628 | 0,0022 | 52,5 | 9.752 | 0,0012 | 56,9
20 | 9.321 | 0,0071 | 47,2 | 9.473 | 0,0016 | 51,9 | 9.468 | 0,0073 | 48,3 | 9.656 | 0,0026 | 52,5
25 | 9.052 | 0,0052 | 43,5 | 9.394 | 0,0009 | 47,3 | 9.139 | 0,0026 | 44,9 | 9.560 | 0,0033 | 48,0
30 | 8.829 | 0,0053 | 39,5 | 9.338 | 0,0012 | 42,6 | 8.994 | 0,0026 | 40,6 | 9.433 | 0,0018 | 43,6
35 | 8.635 | 0,0047 | 35,3 | 9.275 | 0,0017 | 37,9 | 8.857 | 0,0036 | 36,2 | 9.352 | 0,0010 | 38,9
40 | 8.445 | 0,0047 | 31,0 | 9.163 | 0,0031 | 33,3 | 8.702 | 0,0033 | 31,8 | 9.271 | 0,0026 | 34,2
45 | 8.233 | 0,0050 | 26,7 | 9.003 | 0,0041 | 28,8 | 8.511 | 0,0048 | 27,4 | 9.130 | 0,0022 | 29,7
50 | 8.041 | 0,0057 | 22,3 | 8.798 | 0,0056 | 24,4 | 8.232 | 0,0071 | 23,2 | 8.929 | 0,0104 | 25,3
55 | 7.619 | 0,0111 | 18,3 | 8.454 | 0,0109 | 20,2 | 7.906 | 0,0089 | 19,0 | 8.496 | 0,0093 | 21,4
60 | 7.049 | 0,0218 | 14,5 | 7.766 | 0,0190 | 16,7 | 7.363 | 0,0281 | 15,1 | 8.056 | 0,0097 | 17,4
65 | 6.080 | 0,0417 | 11,2 | 6.939 | 0,0292 | 13,3 | 6.373 | 0,0361 | 11,9 | 7.238 | 0,0296 | 13,9
70 | 4.682 | 0,0703 | 8,5 | 5.761 | 0,0550 | 10,2 | 5.043 | 0,0645 | 9,2 | 6.087 | 0,0417 | 10,8
75 | 2.970 | 0,1261 | 6,4 | 4.114 | 0,0855 | 8,0 | 3.411 | 0,0961 | 6,8 | 4.699 | 0,0755 | 8,0
80 | 1.382 | 0,1877 | 4,9 | 2.465 | 0,1278 | 6,0 | 1.601 | 0,1570 | 5,6 | 2.721 | 0,1380 | 6,2
85 | 458 | 0,3514 | 3,2 | 1.025 | 0,1925 | 4,5 | 561 | 0,2750 | 4,5 | 1.155 | 0,1841 | 5,1
| 2004-2008 | 2009-2013
0 | 10.000 | 0,0118 | 67,1 | 10.000 | 0,0095 | 72,1 | 10.000 | 0,0104 | 68,6 | 10.000 | 0,0050 | 73,7
1 | 9.882 | 0,0079 | 66,9 | 9.905 | 0,0055 | 71,8 | 9.896 | 0,0061 | 68,3 | 9.950 | 0,0028 | 73,1
5 | 9.775 | 0,0014 | 63,6 | 9.823 | 0,0012 | 68,3 | 9.803 | 0,0005 | 64,9 | 9.904 | 0,0000 | 69,4
10 | 9.730 | 0,0004 | 58,9 | 9.796 | 0,0002 | 63,5 | 9.793 | 0,0002 | 60,0 | 9.902 | 0,0002 | 64,4
15 | 9.705 | 0,0016 | 54,0 | 9.771 | 0,0014 | 58,7 | 9.767 | 0,0006 | 55,1 | 9.879 | 0,0016 | 59,5
20 | 9.580 | 0,0054 | 49,7 | 9.684 | 0,0007 | 54,2 | 9.642 | 0,0046 | 50,8 | 9.791 | 0,0032 | 55,0
25 | 9.315 | 0,0052 | 46,0 | 9.624 | 0,0009 | 49,5 | 9.420 | 0,0040 | 46,9 | 9.704 | 0,0007 | 50,5
30 | 9.151 | 0,0030 | 41,8 | 9.583 | 0,0010 | 44,7 | 9.267 | 0,0030 | 42,6 | 9.674 | 0,0003 | 45,7
35 | 9.042 | 0,0027 | 37,2 | 9.512 | 0,0033 | 40,0 | 9.132 | 0,0034 | 38,2 | 9.626 | 0,0030 | 40,9
40 | 8.900 | 0,0041 | 32,8 | 9.418 | 0,0017 | 35,4 | 8.996 | 0,0029 | 33,7 | 9.509 | 0,0020 | 36,3
45 | 8.711 | 0,0044 | 28,4 | 9.324 | 0,0034 | 30,7 | 8.837 | 0,0030 | 29,3 | 9.424 | 0,0023 | 31,6
50 | 8.504 | 0,0061 | 24,0 | 9.132 | 0,0058 | 26,2 | 8.617 | 0,0050 | 24,9 | 9.252 | 0,0062 | 27,1
55 | 8.216 | 0,0083 | 19,7 | 8.816 | 0,0101 | 22,1 | 8.319 | 0,0105 | 20,7 | 9.029 | 0,0084 | 22,7
60 | 7.691 | 0,0147 | 15,8 | 8.297 | 0,0160 | 18,2 | 7.783 | 0,0198 | 16,9 | 8.580 | 0,0123 | 18,7
65 | 6.942 | 0,0310 | 12,1 | 7.660 | 0,0234 | 14,4 | 7.089 | 0,0252 | 13,2 | 7.878 | 0,0218 | 15,1
70 | 5.589 | 0,0590 | 9,2 | 6.521 | 0,0399 | 11,3 | 5.974 | 0,0434 | 9,9 | 6.793 | 0,0343 | 11,9
75 | 3.804 | 0,1013 | 6,8 | 4.916 | 0,0580 | 8,8 | 4.256 | 0,0915 | 7,5 | 5.434 | 0,0629 | 9,0
80 | 1.946 | 0,1599 | 4,9 | 3.188 | 0,1073 | 6,6 | 2.343 | 0,1592 | 5,8 | 3.709 | 0,1009 | 6,6
85 | 578 | 0,2768 | 3,6 | 1.583 | 0,2130 | 4,7 | 926 | 0,2650 | 4,4 | 1.751 | 0,1620 | 5,0

http://bank.stat.gl/bedbbd2

Malugiuk.: Toqusimanngitsuni kisitsisini pineqartut nukarliit najoqqutaralugit kisitsisaapput. Soorlu 1986-1990-mi inuit 10.000-ikkaaraanni nukappiaqqat ataatsimik ukiullit 9.751-iussapput. Toqusartut akuttussusiini pineqarpoq ukiut taakkartorneqartut akornini toqusinnaanermut periarfissat 10.000-delii. Agguaqatigiissillugu utoqqaatigilersarneq: ukioqatigiit akornanni toqusimanngitsut ataanni agguaqatigiissillugu suli inuunerisassaq.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 7. Meeqqat uumallutik inuusut arnaasa qassinik ukioqanerinut immikkoortiterlugit

|  | 1980 | 1985 | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2013
|  | Meeqqat uumallutik inuusut
Innuttaasut tamakkerlugit | 1.034 | 1.152 | 1.258 | 1.101 | 879 | 886 | 869 |         820
| 15-19 | 203 | 213 | 123 | 120 | 150 | 147 |           85 | 92
| 20-24 | 314 | 409 | 446 | 250 | 241 | 277 |         263 | 238
| 25-29 | 304 | 288 | 404 | 365 | 196 | 193 |         233 | 247
| 30-34 | 135 | 176 | 198 | 266 | 192 | 147 |         166 | 169
| 35-39 | 57 | 51 | 76 | 81 | 89 | 100 |           59 | 63
| 40-44 | 17 | 13 | 11 | 18 | 10 | 19 |           14 | 11
| 45+ | 1 | 2 | - | - | 1 | 2 |            -   | -
Anaanaasut Kalaallit Nunaanni inuunngorsimasut | 913 | 1.033 | 1.144 | 1.012 | 807 | 794 | 774 |         761
| 15-19 | 201 | 208 | 118 | 115 | 148 | 142 |           84 | 92
| 20-24 | 291 | 393 | 425 | 242 | 224 | 268 |         261 | 226
| 25-29 | 253 | 229 | 366 | 328 | 171 | 157 |         215 | 231
| 30-34 | 105 | 152 | 163 | 238 | 168 | 115 |         141 | 134
| 35-39 | 45 | 39 | 64 | 72 | 85 | 92 |           47 | 53
| 40-44 | 14 | 10 | 8 | 16 | 10 | 18 |           13 | 10
| 45+ | 1 | 2 | - | - | 1 | 1 |            -   | -
|  | Agguaqatigiissillugu inuit amerlassusaat
Katillugit | 15-19 | 3.063 | 2.831 | 1.684 | 1.694 | 1.912 | 2.243 | 2.262 |      2.480
| 20-24 | 2.417 | 3.095 | 2.790 | 1.583 | 1.631 | 1.919 | 2.187 |      2.259
| 25-29 | 2.012 | 2.514 | 3.095 | 2.733 | 1.557 | 1.641 | 1.905 |      2.057
| 30-34 | 1.567 | 1.988 | 2.457 | 2.909 | 2.613 | 1.587 | 1.611 |      1.853
| 35-39 | 1.512 | 1.497 | 1.833 | 2.205 | 2.728 | 2.497 | 1.462 |      1.413
| 40-44 | 1.104 | 1.400 | 1.387 | 1.671 | 2.041 | 2.598 | 2.335 |      1.691
| 45+ | 1.029 | 1.057 | 1.330 | 1.253 | 1.574 | 1.936 | 2.456 |      2.494
Anaanaasut Kalaallit Nunaanni inuunngorsimasut | 15-19 | 2.918 | 2.667 | 1.508 | 1.550 | 1.834 | 2.156 | 2.199 |      2.410
| 20-24 | 2.193 | 2.881 | 2.576 | 1.430 | 1.488 | 1.816 | 2.077 |      2.167
| 25-29 | 1.614 | 2.170 | 2.770 | 2.467 | 1.344 | 1.390 | 1.702 |      1.831
| 30-34 | 1.159 | 1.603 | 2.109 | 2.633 | 2.370 | 1.310 | 1.337 |      1.579
| 35-39 | 1.194 | 1.146 | 1.540 | 1.968 | 2.522 | 2.282 | 1.246 |      1.192
| 40-44 | 969 | 1.137 | 1.114 | 1.460 | 1.841 | 2.426 | 2.172 |      1.491
| 45+ | 929 | 934 | 1.098 | 1.049 | 1.382 | 1.753 | 2.290 |      2.329
|  | Kinguaassiorsinnaassuseq
Katillugit | Tamakkii-sumik erniorneq | 2.438 | 2.279 | 2.467 | 2.506 | 2.319 | 2.343 | 2.252 |      2.018
| 15-19 | 66 | 75 | 73 | 71 | 78 | 66 | 52 |           34
| 20-24 | 130 | 132 | 160 | 158 | 148 | 144 | 113 |         116
| 25-29 | 151 | 115 | 131 | 134 | 126 | 118 | 138 |         113
| 30-34 | 86 | 89 | 81 | 91 | 73 | 93 | 86 |           90
| 35-39 | 38 | 34 | 41 | 37 | 33 | 40 | 49 |           42
| 40-44 | 15 | 9 | 8 | 11 | 5 | 7 | 11 |             8
| 45+ | 1 | 2 | - | - | 1 | 1 | - |            -  
Anaanaasut Kalaallit Nunaanni inuunngorsimasut | Tamakkii-sumik erniorneq | 2.511 | 2.299 | 2.507 | 2.572 | 2.346 | 2.313 | 2.189 |      2.051
| 15-19 | 69 | 78 | 78 | 74 | 81 | 66 | 53 |           35
| 20-24 | 133 | 136 | 165 | 169 | 151 | 148 | 113 |         120
| 25-29 | 157 | 106 | 132 | 133 | 127 | 113 | 140 |         117
| 30-34 | 91 | 95 | 77 | 90 | 71 | 88 | 78 |           89
| 35-39 | 38 | 34 | 42 | 37 | 34 | 40 | 43 |           39
| 40-44 | 14 | 9 | 7 | 11 | 5 | 7 | 10 |             9
| 45+ | 1 | 2 | - | - | 1 | 1 | - |            -  

http://bank.stat.gl/benbblm1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 8. Kalaallit Nunaannut nuuttut aamma Kalaallit Nunaannit nuuttut sumi inunngorsimanerinut immikkoortiterlugit

| Kalaallit Nunaannut nuuttut | Kalaallit Nunaannit Nuuttut
| Katillugit | Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut | Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasut | Katillugit | Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut | Kalaallit Nunaat avataani inunngorsimasut
1993 | 2.091 | 466 | 1.625 | 2.618 | 799 | 1.819
1994 | 2.119 | 472 | 1.647 | 2.473 | 780 | 1.693
1995 | 2.236 | 532 | 1.704 | 2.702 | 898 | 1.804
1996 | 2.414 | 662 | 1.752 | 2.897 | 1.081 | 1.816
1997 | 2.579 | 740 | 1.839 | 2.980 | 1.113 | 1.867
1998 | 2.419 | 735 | 1.684 | 2.934 | 1.154 | 1.780
1999 | 2.488 | 803 | 1.685 | 2.804 | 1.093 | 1.711
2000 | 2.794 | 978 | 1.816 | 2.888 | 1.127 | 1.761
2001 | 2.461 | 804 | 1.657 | 2.708 | 1.038 | 1.670
2002 | 2.126 | 624 | 1.502 | 2.414 | 981 | 1.433
2003 | 2.388 | 826 | 1.562 | 2.733 | 1.141 | 1.592
2004 | 2.482 | 923 | 1.559 | 2.718 | 1.114 | 1.604
2005 | 2.514 | 870 | 1.644 | 2.962 | 1.252 | 1.710
2006 | 2.404 | 890 | 1.514 | 3.048 | 1.358 | 1.690
2007 | 2.417 | 886 | 1.531 | 2.983 | 1.393 | 1.590
2008 | 2.536 | 907 | 1.629 | 3.175 | 1.560 | 1.615
2009 | 2.551 | 1.076 | 1.475 | 2.740 | 1.354 | 1.386
2010 | 2.491 | 1.043 | 1.448 | 2.651 | 1.334 | 1.317
2011 | 2.283 | 905 | 1.378 | 2.442 | 1.215 | 1.227
2012 | 2.191 | 871 | 1.320 | 2.900 | 1.483 | 1.417
2013 | 2.066 | 967 | 1.099 | 2.513 | 1.307 | 1.206

http://bank.stat.gl/benbbiu2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 9. Innuttaasut naalagaaffimmi innuttaassusaannut immikkoortiterlugit

Naalagaaffiit innuttaaffigineqartut | 1980 | 1985 | 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2014
Katillugit | 49.785 | 52.955 | 55.567 | 55.732 | 56.110 | 56.972 | 56.452 | 56.282
Danmark | 49.400 | 52.501 | 55.129 | 55.418 | 55.602 | 56.442 | 55.716 | 55.295
Finland | 15 | 7 | 9 | 4 | 10 | 5 | 8 | 18
Island | 15 | 21 | 26 | 34 | 115 | 100 | 94 | 177
Norge | 129 | 138 | 116 | 66 | 84 | 48 | 61 | 72
Sverige | 108 | 144 | 145 | 63 | 100 | 86 | 92 | 100
Estland | - | - | - | - | 3 | 3 | - | -
Letland | - | - | - | - | - | - | - | 3
Litauen | - | - | - | - | 1 | 1 | 7 | 3
Belgien | - | - | 2 | 1 | 2 | 3 | 4 | 3
Cypern | - | - | 1 | - | 1 | 1 | - | -
Frankrig | 13 | 10 | 8 | 9 | 10 | 11 | 13 | 12
Grækenland | - | - | 1 | - | - | - | - | -
Holland | 2 | 4 | 2 | 4 | 5 | 4 | 8 | 5
Irland | 1 | - | 1 | 3 | - | 3 | 2 | 2
Italien | 1 | 3 | 2 | 2 | 6 | 7 | 5 | 8
Luxembourg | - | - | - | - | - | - | - | -
Malta | - | - | - | - | - | - | - | -
Polen | - | - | 4 | - | 3 | 2 | 24 | 31
Portugal | - | - | 1 | 1 | - | - | - | -
Slovakiet | - | - | - | - | - | - | 6 | 7
Slovenien | - | - | - | - | - | - | - | -
Kroatien | - | - | - | - | - | - | 1 | 1
Spanien | 1 | 3 | 4 | 3 | 1 | - | 2 | 4
Storbritanien | - | - | 34 | 22 | 20 | 12 | 22 | 13
Czekiet | - | - | - | - | 1 | 2 | 1 | -
Czechoslovakiet (qangaanerusoq) | - | 2 | 3 | - | - | - | - | -
Tyskland | 28 | 24 | 20 | 20 | 24 | 46 | 61 | 62
Østtyskland (qangaanerusoq) | - | - | - | - | - | - | - | -
Ungarn | 3 | - | 1 | - | - | - | - | -
Østrig | 5 | 1 | - | - | 1 | - | 3 | 5
Switzerland | 2 | 4 | 4 | 2 | 3 | 8 | 7 | 4
Bulgarien | - | - | - | 3 | 7 | 10 | 16 | 20
Rumænien | - | - | - | - | 1 | 9 | 11 | 14
Tyrkiet | - | 1 | 1 | - | - | - | 2 | 2
Rusland | - | - | - | - | 13 | 18 | 3 | 6
Sovjetunionen (qangaanerusoq) | - | - | - | - | - | 1 | 1 | -
Hviderusland | - | - | - | - | - | - | - | -
Ukraine | - | - | - | 1 | - | - | - | -
Øvrige Europa | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 2
USA | 16 | 31 | 22 | 23 | 19 | 18 | 29 | 39
Canada | 3 | 12 | 4 | 14 | 8 | 20 | 13 | 12
Amerikap ilaani | 1 | - | 3 | 6 | 9 | 6 | 13 | 15
Etiopien | - | - | - | - | - | - | - | -
Marokko | - | - | - | - | - | 1 | 1 | 3
Somalia | - | - | - | - | - | - | - | -
Afrikap ilaani | - | 1 | 2 | 1 | 3 | 1 | 9 | 12
Afghanistan | - | - | - | - | - | - | - | -
Bangladesh | - | - | - | - | - | - | 1 | -
Philippinerne | - | - | - | 6 | 5 | 10 | 51 | 130
Indien | - | 1 | 1 | 1 | 4 | 5 | 1 | -
Irak | - | - | - | - | - | - | - | -
Iran | - | 1 | 4 | - | 2 | - | 1 | 1
Japan | 1 | 1 | 2 | 2 | 3 | 2 | 6 | 4
Kina | - | - | - | - | - | 5 | 6 | 10
Libanon | - | - | 1 | - | - | - | - | -
Pakistan | - | - | - | - | 1 | 1 | 2 | 2
Sri Lanka | - | - | - | 1 | - | 2 | 1 | 1
Syrien | - | - | - | - | - | - | - | -
Thailand | - | 3 | 6 | 14 | 37 | 63 | 131 | 166
Vietnam | - | - | - | - | - | - | - | -
Asiap ilaani | - | - | 3 | 2 | 3 | 9 | 12 | 10
Oceanien | - | - | - | 2 | 1 | 5 | 4 | 3
Naalagaaffimmut ilaanngitsut | - | - | 1 | - | - | - | - | -
Ilisimaneqanngitsut | 39 | 41 | 2 | 2 | - | 1 | - | 5

http://bank.stat.gl/benst6

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

4. Ineqarneq

1. jan 2010

Ineqarneq nalinginnaasumik

Kalaallit Nunaanni inissiat amerlanerpaartaat pisortanit pigineqarput, inissianillu ineriartortitsineq politikkikkut aalajangiinernik tunngaveqarpoq. Inissiat amerlanerpaartaat attartortittagaapput.

Piginneqatigiilluni inissiaateqarnerup inissiamillu nammineq pigisaqarnerup annertusarnissaa politikkikkut anguniagaavoq, taamatut ineriartortitsinikkut inuit namminneq ileqqaaruteqarnissaannik siuarsaanerussaaq inuiaqatigiit aningaasarsiornerannut iluaqutaanissaa naatsorsuutigineqarpoq.

1990-mili nunaqarfinni illoqarfinnilu piginneqatigiilluni inissiat sanaartorneqarsinnaalerput.

Inissianik nammineq pigisallit peqatigiiffiliornissaat Naalakkersuisut kajumissaarutigaat. Piginneqatigiilluni inissiaatillit peqatigiiffii arlallit 2009-miit nammineq inissianik piginnittutut peqatigiiffinngortiterput.

Inissiat pisortanit pigineqartut ilarpassui iluamik aserfallatsaaliorneqarsimanngillat ukiunilu aggersuni iluarsaattariaqarlutik.

Nittartagaq takuneqarsinnaasoq:

Piginneqatigiilluni inissiateqarluni peqatiiggiit aamma inissianik nammineq pigisallit peqatigiiffii pillugit nittartakkami uani takukkit: www.nanoq.gl

Ineqarnermut tunngasut aaqqissuussaanerat

Inissiat pisortanit pigineqartut danskit naalagaaffianit 1987-mi tiguneqarput. Maanna ineqarnermut tunngasut Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfiup ataaniipput.

Pisortat inissiaataannik ingerlatsineq pisariillisarniarlugu 1995-mi A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pilersinneqarpoq. Inissiaatileqatigiiffik Naalakkersuisunit 100 procentimik pigineqarpoq.

Nuummi Inissiaatileqatigiiffik Iserit A/S kommunip inissiaataanik 1.200-iusunik aqutsisuuvoq.

Naalakkersuisut inissiat 7.000 missaat pigaat, kommunillu inissiat 4.800 missaat pigalugit.

Ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik

Attartortut attartortitsisullu akornanni saqitsaassutit, ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfimmi suliarineqartarput, taanna 2006-mi pilersinneqarpoq.

Ininut akiliutinut iluarsartuusseqqinneq

Ulloq 1. januar 2002-mi ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinneq aammalu ineqarnermut tapiissuteqartunik aaqqissuussineq pitsaanerusoq atuutilerput. Ineqarnermut akiliutaasartunut akiliutit akiviannut naleqqunnerulersinneqarput taamaalilluni pisortanit ikiorsiissutitut tapiissutit (ineqarnermut meeqqanut tapiissutit) ineqarnermut akiliutaasartut naatsorsorneranni peerneqarlutik, taavalu tapiissut nuunneqarluni ineqarnermut tapiissutimut pitsaanerusumut, pingaarnertut inuiaqatigiit pissakinnerusunut iluaqutaasussamik. Aammattaaq ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinnerup siunertaraa kajumissaarutigalugulu pissaqarnerusut nammineq illuliortitsinermi namminersortut attartortittagaanni illuliortitsissasut soorlu piginneqatigiilluni inissianik sanaartortitsineq imaluunniit illuliortiternernut aningaasalersuineq 20-20-60 atorlugu.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik pillugu takusaqarnerorusukkuit nittartagaq una alakkaruk: Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik

A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pillugu nittartagaq una takuuk: www.ini.gl

Iserit A/S pillugu nittartagaq una alakkaruk: www.iserit.gl

Nittartagaq ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik una alakkaruk: www.maalaarut.gl

Ineqarnermut tunngasut aaqqissuussaanerat

Inissiat pisortanit pigineqartut danskit naalagaaffianit 1987-mi tiguneqarput. Maanna ineqarnermut tunngasut Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfiup ataaniipput.

Pisortat inissiaataannik ingerlatsineq pisariillisarniarlugu 1995-mi A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pilersinneqarpoq. Inissiaatileqatigiiffik Naalakkersuisunit 100 procentimik pigineqarpoq.

Nuummi Inissiaatileqatigiiffik Iserit A/S kommunip inissiaataanik 1.200-iusunik aqutsisuuvoq.

Naalakkersuisut inissiat 7.000 missaat pigaat, kommunillu inissiat 4.800 missaat pigalugit.

Ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik

Attartortut attartortitsisullu akornanni saqitsaassutit, ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfimmi suliarineqartarput, taanna 2006-mi pilersinneqarpoq.

Ininut akiliutinut iluarsartuusseqqinneq

Ulloq 1. januar 2002-mi ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinneq aammalu ineqarnermut tapiissuteqartunik aaqqissuussineq pitsaanerusoq atuutilerput. Ineqarnermut akiliutaasartunut akiliutit akiviannut naleqqunnerulersinneqarput taamaalilluni pisortanit ikiorsiissutitut tapiissutit (ineqarnermut meeqqanut tapiissutit) ineqarnermut akiliutaasartut naatsorsorneranni peerneqarlutik, taavalu tapiissut nuunneqarluni ineqarnermut tapiissutimut pitsaanerusumut, pingaarnertut inuiaqatigiit pissakinnerusunut iluaqutaasussamik. Aammattaaq ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinnerup siunertaraa kajumissaarutigalugulu pissaqarnerusut nammineq illuliortitsinermi namminersortut attartortittagaanni illuliortitsissasut soorlu piginneqatigiilluni inissianik sanaartortitsineq imaluunniit illuliortiternernut aningaasalersuineq 20-20-60 atorlugu.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik pillugu takusaqarnerorusukkuit nittartagaq una alakkaruk: Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik

A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pillugu nittartagaq una takuuk: www.ini.gl

Iserit A/S pillugu nittartagaq una alakkaruk: www.iserit.gl

Nittartagaq ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik una alakkaruk: www.maalaarut.gl

Ineqarnermut tunngasut aaqqissuussaanerat

Inissiat pisortanit pigineqartut danskit naalagaaffianit 1987-mi tiguneqarput. Maanna ineqarnermut tunngasut Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfiup ataaniipput.

Pisortat inissiaataannik ingerlatsineq pisariillisarniarlugu 1995-mi A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pilersinneqarpoq. Inissiaatileqatigiiffik Naalakkersuisunit 100 procentimik pigineqarpoq.

Nuummi Inissiaatileqatigiiffik Iserit A/S kommunip inissiaataanik 1.200-iusunik aqutsisuuvoq.

Naalakkersuisut inissiat 7.000 missaat pigaat, kommunillu inissiat 4.800 missaat pigalugit.

Ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik

Attartortut attartortitsisullu akornanni saqitsaassutit, ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfimmi suliarineqartarput, taanna 2006-mi pilersinneqarpoq.

Ininut akiliutinut iluarsartuusseqqinneq

Ulloq 1. januar 2002-mi ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinneq aammalu ineqarnermut tapiissuteqartunik aaqqissuussineq pitsaanerusoq atuutilerput. Ineqarnermut akiliutaasartunut akiliutit akiviannut naleqqunnerulersinneqarput taamaalilluni pisortanit ikiorsiissutitut tapiissutit (ineqarnermut meeqqanut tapiissutit) ineqarnermut akiliutaasartut naatsorsorneranni peerneqarlutik, taavalu tapiissut nuunneqarluni ineqarnermut tapiissutimut pitsaanerusumut, pingaarnertut inuiaqatigiit pissakinnerusunut iluaqutaasussamik. Aammattaaq ineqarnermut akiliutaasartunik iluarsaaqqinnerup siunertaraa kajumissaarutigalugulu pissaqarnerusut nammineq illuliortitsinermi namminersortut attartortittagaanni illuliortitsissasut soorlu piginneqatigiilluni inissianik sanaartortitsineq imaluunniit illuliortiternernut aningaasalersuineq 20-20-60 atorlugu.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik pillugu takusaqarnerorusukkuit nittartagaq una alakkaruk: Ineqarnermut, Attaveqarnermut Angallannermullu Naalakkersuisoqarfik

A/S Inissiaatileqatigiiffik INI pillugu nittartagaq una takuuk: www.ini.gl

Iserit A/S pillugu nittartagaq una alakkaruk: www.iserit.gl

Nittartagaq ineqarneq pillugu naammagittaalliortarfik una alakkaruk: www.maalaarut.gl

Tabel 1. Inissiat 1. januar 2010-mi, annertussutsimut annertussutsillu katinnerinut agguataarneri

| 1. jan. 2008 | 1. jan. 2009 | 1. jan. 2010 | 0-39 m² | 40-59 m² | 60-69 m² | 70-89 m² | 90+ m² | Nalu-naaru-tigine-qan-ngitsut | Init naqqi aggua-qati-giissil-lugit | Annertus-susaat katillugit | Kollegiani utoqqaallu angerlarsi-maffiini annertus-susaat
| Amerlassusaat | Kvadratmeter
Katillugit | 22.371 | 22.833 | 23.112 | 3.040 | 4.370 | 4.380 | 4.755 | 3.843 | 2.724 | 66 | 1.580.752 | 1.612.696
Nanortalik | 1.025 | 1.028 | 1.052 | 249 | 254 | 231 | 155 | 98 | 65 | 58,3 | 61.300 | 62.104
Qaqortoq | 1.467 | 1.498 | 1.511 | 242 | 326 | 198 | 227 | 212 | 306 | 65,2 | 98.559 | 102.663
Narsaq | 828 | 829 | 838 | 108 | 137 | 220 | 173 | 103 | 97 | 68,7 | 57.531 | 59.247
Paamiut | 1.067 | 1.067 | 1.075 | 200 | 218 | 189 | 327 | 65 | 76 | 62,6 | 67.425 | 68.901
Nuuk | 6.136 | 6.319 | 6.455 | 606 | 1.168 | 695 | 1.731 | 1.612 | 643 | 75,7 | 488.721 | 497.409
Maniitsoq | 1.509 | 1.512 | 1.516 | 225 | 397 | 254 | 359 | 161 | 120 | 63,7 | 96.545 | 97.841
Sisimiut | 2.042 | 2.163 | 2.180 | 273 | 310 | 437 | 421 | 271 | 468 | 67 | 146.029 | 150.769
Kangaatsiaq | 478 | 486 | 486 | 17 | 133 | 171 | 66 | 53 | 46 | 65,4 | 31.789 | 31.921
Aasiaat | 1.342 | 1.344 | 1.353 | 159 | 302 | 328 | 250 | 144 | 170 | 65,1 | 88.014 | 91.818
Qasigiannguit | 623 | 623 | 623 | 85 | 99 | 193 | 127 | 73 | 46 | 65,4 | 40.767 | 41.043
Ilulissat | 1.775 | 1.838 | 1.869 | 220 | 320 | 289 | 424 | 342 | 274 | 70,4 | 131.644 | 134.164
Qeqertarsuaq | 454 | 454 | 456 | 21 | 79 | 111 | 43 | 115 | 87 | 74,4 | 33.933 | 34.125
Uummannaq | 1.081 | 1.085 | 1.085 | 154 | 203 | 336 | 128 | 158 | 106 | 64,6 | 70.063 | 70.651
Upernavik | 871 | 874 | 894 | 156 | 129 | 290 | 92 | 173 | 54 | 65,1 | 58.209 | 58.845
Qaanaaq | 379 | 380 | 385 | 76 | 93 | 46 | 67 | 54 | 49 | 61,7 | 23.757 | 23.757
Ammassalik | 1.065 | 1.104 | 1.105 | 216 | 142 | 343 | 138 | 165 | 101 | 64,9 | 71.741 | 72.629
Illoqqortoormiut | 229 | 229 | 229 | 33 | 60 | 49 | 27 | 44 | 16 | 64,3 | 14.725 | 14.809

http://bank.stat.gl/BONBEST2

Malugiuk: "Nateq katillugu m²" ima naatsorsorneqarpoq: init naqqisa ilisimaneqartut annertussusaat aammalu init naqqi ilisimaneqanngitsut amerlassusaat agguaqatigiissillugu angissusaannik ganngerutiginerisa katinneri. Ilinniartut inaat utoqqaallu illuini init 12 m²-iutinneqarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 2. Inissiat, 1. januar 2010-mi initaasa amerlassusiinut agguataarnerat

|  | Inissiat |  |  |  |  |  |
| Katillugit | Ini 1 | Init 2 | Init 3 | Init 4 | Init 5+ | Nalunaa-rutigine-qanngitsut | Init naqqi aggua-aqatgiis-sillugit | Init katillugit | Kollegiat | Utoqqaat angerlar-simaffii | Kollegiani init aamma utoqqaat angerlarsimaffiini init
Katillugit | 23.112 | 2.019 | 5.483 | 5.502 | 5.174 | 1.589 | 3.345 | 2,9 | 68.517 | 1.928 | 752 | 71.197
Nanortalik | 1.052 | 129 | 274 | 237 | 181 | 81 | 150 | 2,9 | 3.013 | 18 | 49 | 3.080
Qaqortoq | 1.511 | 168 | 400 | 267 | 244 | 97 | 335 | 2,8 | 4.198 | 263 | 79 | 4.540
Narsaq | 838 | 63 | 191 | 255 | 137 | 70 | 122 | 3 | 2.473 | 96 | 47 | 2.616
Paamiut | 1.075 | 146 | 263 | 219 | 281 | 60 | 106 | 2,8 | 3.063 | 65 | 58 | 3.186
Nuuk | 6.455 | 601 | 1.351 | 1.517 | 1.647 | 688 | 651 | 3,1 | 20.126 | 597 | 127 | 20.850
Maniitsoq | 1.516 | 190 | 380 | 357 | 333 | 83 | 173 | 2,8 | 4.271 | 72 | 36 | 4.379
Sisimiut | 2.180 | 238 | 434 | 425 | 484 | 111 | 488 | 2,9 | 6.295 | 315 | 80 | 6.690
Kangaatsiaq | 486 | 1 | 130 | 187 | 80 | 17 | 71 | 3 | 1.437 | - | 11 | 1.448
Aasiaat | 1.353 | 135 | 320 | 321 | 311 | 60 | 206 | 2,9 | 3.889 | 260 | 57 | 4.206
Qasigiannguit | 623 | 52 | 169 | 144 | 189 | 18 | 51 | 2,9 | 1.828 | - | 23 | 1.851
Ilulissat | 1.869 | 160 | 401 | 433 | 475 | 83 | 317 | 3 | 5.554 | 140 | 70 | 5.764
Qeqertarsuaq | 456 | 18 | 78 | 83 | 155 | 26 | 96 | 3,3 | 1.487 | - | 16 | 1.503
Uummannaq | 1.085 | 50 | 345 | 256 | 189 | 42 | 203 | 2,8 | 3.054 | 7 | 42 | 3.103
Upernavik | 894 | 17 | 235 | 267 | 193 | 65 | 117 | 3,1 | 2.749 | 28 | 25 | 2.802
Qaanaaq | 385 | 7 | 140 | 105 | 45 | 13 | 75 | 2,8 | 1.067 | 18 | - | 1.085
Ammassalik | 1.105 | 37 | 297 | 386 | 186 | 61 | 138 | 3 | 3.341 | 49 | 25 | 3.415
Illoqqortoor-miut | 229 | 7 | 75 | 43 | 44 | 14 | 46 | 2,9 | 672 | - | 7 | 679

http://bank.stat.gl/BONBEST3

Malugiuk: Init amerlassusaat tassaapput init nalunngisat inissiallu qassinik initaqarnersut nalusat amerlassusaat init agguaqatigiissillugu amerlassusaannik gangerlugu.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 3. Inissialiortiterneq, illoqarfinnut nunaqarfinnullu agguataarnerat

| Illoqarfinni | Nunaqarfinni
| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009
Katillugit | 240 | 201 | 217 | 188 | 198 | 334 | 356 | 234 | 24 | 25 | 15 | 8 | 37 | 47 | 13 | 40
Nanortalik | 1 | 3 | 8 | - | - | 5 | 3 | 14 | 1 | - | 2 | - | - | 7 | - | 10
Qaqortoq | 11 | 5 | 13 | 26 | 19 | 40 | 13 | 13 | 1 | 4 | - | - | - | - | 2 | -
Narsaq | 1 | 2 | - | - | 8 | 3 | - | 7 | 4 | 2 | 1 | - | - | - | - | 2
Paamiut | - | - | - | - | - | - | - | 8 | - | - | - | - | - | - | - | -
Nuuk | 141 | 102 | 113 | 90 | 91 | 192 | 161 | 136 | - | - | - | 1 | - | - | - | -
Maniitsoq | 4 | 2 | 11 | 1 |  | 2 | 2 | 4 | 4 | - | - | - | - | - | 1 | -
Sisimiut | 12 | 30 | 11 | 7 | 25 | 4 | 120 | 9 | 1 | 4 | 3 | 2 | 24 | - | 1 | 8
Kangaatsiaq | 1 | 6 | 3 | 1 | 1 | - | 7 | - | 3 | 3 | - | - | - | - | 1 | -
Aasiaat | 31 | 3 | 6 | 8 | 4 | 2 | 1 | 9 | 1 | - | - | - | 1 | - | - | -
Qasigiannguit | - | 2 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ilulissat | 19 | 19 | 20 | 23 | 30 | 55 | 8 | 27 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | 3 | - | 1
Qeqertarsuaq | 1 | - | - | 12 | - | 11 | - | 2 | - | - | - | - | 3 | - | - | -
Uummannaq | 11 | 1 | 4 | 3 | 2 | 4 | 1 | - | 5 | 4 | - | 1 | 1 | 2 | 3 | -
Upernavik | 3 | 7 | 9 | 2 | - | 4 | 3 | 1 | - | 3 | 6 | - | 4 | 24 | - | 19
Qaanaaq | 1 | 1 | 3 | 2 | - | 1 | 3 | 3 | - | 1 | - | - | - | - | - | -
Ammassalik | 1 | 16 | 16 | 13 | 14 | 11 | 34 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 11 | 5 | -
Illoqqortoormiut | 2 | 2 | - | - | 4 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -

http://bank.stat.gl/BONBE3

Malugiuk: Kommuninit siusinnerusukkut nalunaartoqannginnera nutaanillu nalunaaruteqartoqarneranut tunngatillugu iluarsisat pissutigalugit kisitsisit kisitsisinit saqqummiuteriikkanut sanilliullugit allaanerulaarsinnaapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 4. Inissialiortiterneq, piginnittunut aningaasalersueriaatsimullu agguataarnerat

| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009
Katillugit | 230 | 330 | 264 | 226 | 232 | 196 | 235 | 381 | 369 | 274
| Kommunit pigisaat
Katillugit | 107 | 131 | 101 | 34 | 45 | 60 | 68 | 67 | 69 | 91
Nalunaarutigineqarsimanngitsut | - | - | - | - | 2 | - | - | 1 | - | -
Sulisut najugaqarfii | - | 13 | - | - | - | 6 | - | 1 | - | -
60/40 imaluunniit 20/20/60 | 84 | 82 | 31 | 24 | 34 | 37 | 62 | 62 | 56 | 77
Nammineq sanaat | 6 | 1 | 2 | - | 2 | 3 | - | - | - | 3
Misiliummik sanaartorneq | 2 | - | - | - | - | 12 | - | 1 | - | -
10-40-50-mik aaqqitat | - | - | - | - | - | - | - | - | 9 | -
Kommunini suliat | 15 | 35 | 68 | 10 | 7 | 2 | 6 | 2 | 4 | 11
| Namminersornerullutik / Namminersorlutik Oqartussanit pigineqartut
Katillugit | 4 | 22 | 27 | 106 | - | - | 1 | 4 | 73 | 4
Nalunaarutigineqarsimanngitsut | - | - | - | 93 | - | - | 1 | - | - | -
Sulisut najugaqarfii | 4 | - | - | 1 | - | - | - | - | - | -
Nammineq sanaat | - | 3 | 1 | - | - | - | - | 4 | - | 3
60/40 imaluunniit 20/20/60 | - | - | - | - | - | - | - | - | 73 | -
Nammineq aningaasaliiffigsat | - | 19 | 26 | 12 | - | - | - | - | - | 1
| Nammineq pigisat
Katillugit | 117 | 170 | 136 | 86 | 187 | 136 | 166 | 310 | 227 | 179
Nalunaarutigineqarsiman-ngitsut | - | 1 | - | - | - | - | - | 1 | - | -
BSU | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | -
Misiliummik sanaartorneq | - | - | - | - | - | - | - | 1 | - | -
60/40 imaluunniit 20/20/60 | - | 2 | 1 | - | 1 | 2 | - | - | 1 | 123
Piginneqatigiilluni najugaqarfiit | 32 | 38 | 46 | 36 | 93 | 38 | 98 | 81 | 18 | -
Nammineq sanaat | 41 | 42 | 41 | 29 | 24 | 11 | 12 | 44 | 20 | 27
Nammineq aningaassaliiffigisat, pisortanit taperneqarnani | 41 | 83 | 42 | 15 | 17 | 5 | 21 | 4 | 4 | 29
10-40-50-mik aaqqitat | 3 | 4 | 6 | 6 | 52 | 80 | 35 | 179 | 183 | -
| Nalunaarutigineqarsimanngitsut
Katillugit | 2 | 7 | - | - | - | - | - | 2 | - | -
Nalunaarutigineqarsimanngisut | 2 | - | - | - | - | - | - | 2 | - | -
Piginneqatigiilluni najugaqarfiit | - | 3 | - | - | - | - | - | - | - | -
Nammineq sanaat | - | 4 | - | - | - | - | - | - | - | -

http://bank.stat.gl/BONBE1

Malugiuk: Kommuninit siusinnerusukkut nalunaartoqannginnera nutaanillu nalunaaruteqartoqarneranut tunngatillugu iluarsisat pissutigalugit kisitsisit kisitsisinit saqqummiuteriikkanut sanilliullugit allaanerulaarsinnaapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 4. Inissialiortiterneq, piginnittunut aningaasalersueriaatsimullu agguataarnerat

| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009
Katillugit | 230 | 330 | 264 | 226 | 232 | 196 | 235 | 381 | 369 | 274
| Kommunit pigisaat
Katillugit | 107 | 131 | 101 | 34 | 45 | 60 | 68 | 67 | 69 | 91
Nalunaarutigineqarsimanngitsut | - | - | - | - | 2 | - | - | 1 | - | -
Sulisut najugaqarfii | - | 13 | - | - | - | 6 | - | 1 | - | -
60/40 imaluunniit 20/20/60 | 84 | 82 | 31 | 24 | 34 | 37 | 62 | 62 | 56 | 77
Nammineq sanaat | 6 | 1 | 2 | - | 2 | 3 | - | - | - | 3
Misiliummik sanaartorneq | 2 | - | - | - | - | 12 | - | 1 | - | -
10-40-50-mik aaqqitat | - | - | - | - | - | - | - | - | 9 | -
Kommunini suliat | 15 | 35 | 68 | 10 | 7 | 2 | 6 | 2 | 4 | 11
| Namminersornerullutik / Namminersorlutik Oqartussanit pigineqartut
Katillugit | 4 | 22 | 27 | 106 | - | - | 1 | 4 | 73 | 4
Nalunaarutigineqarsimanngitsut | - | - | - | 93 | - | - | 1 | - | - | -
Sulisut najugaqarfii | 4 | - | - | 1 | - | - | - | - | - | -
Nammineq sanaat | - | 3 | 1 | - | - | - | - | 4 | - | 3
60/40 imaluunniit 20/20/60 | - | - | - | - | - | - | - | - | 73 | -
Nammineq aningaasaliiffigsat | - | 19 | 26 | 12 | - | - | - | - | - | 1
| Nammineq pigisat
Katillugit | 117 | 170 | 136 | 86 | 187 | 136 | 166 | 310 | 227 | 179
Nalunaarutigineqarsiman-ngitsut | - | 1 | - | - | - | - | - | 1 | - | -
BSU | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 | -
Misiliummik sanaartorneq | - | - | - | - | - | - | - | 1 | - | -
60/40 imaluunniit 20/20/60 | - | 2 | 1 | - | 1 | 2 | - | - | 1 | 123
Piginneqatigiilluni najugaqarfiit | 32 | 38 | 46 | 36 | 93 | 38 | 98 | 81 | 18 | -
Nammineq sanaat | 41 | 42 | 41 | 29 | 24 | 11 | 12 | 44 | 20 | 27
Nammineq aningaassaliiffigisat, pisortanit taperneqarnani | 41 | 83 | 42 | 15 | 17 | 5 | 21 | 4 | 4 | 29
10-40-50-mik aaqqitat | 3 | 4 | 6 | 6 | 52 | 80 | 35 | 179 | 183 | -
| Nalunaarutigineqarsimanngitsut
Katillugit | 2 | 7 | - | - | - | - | - | 2 | - | -
Nalunaarutigineqarsimanngisut | 2 | - | - | - | - | - | - | 2 | - | -
Piginneqatigiilluni najugaqarfiit | - | 3 | - | - | - | - | - | - | - | -
Nammineq sanaat | - | 4 | - | - | - | - | - | - | - | -

http://bank.stat.gl/BONBE1

Malugiuk: Kommuninit siusinnerusukkut nalunaartoqannginnera nutaanillu nalunaaruteqartoqarneranut tunngatillugu iluarsisat pissutigalugit kisitsisit kisitsisinit saqqummiuteriikkanut sanilliullugit allaanerulaarsinnaapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

5. Inuussutissarsiutit aaqqissuussaanerat

1. jan 2010

Inuussutissarsiornermik ingerlatsineq

Inuussutissarsiornermik ingerlatsinermi pingaarnertut siunertaavoq Kalaallit Nunaanni inuussutissarsiortunut toqqammavissatut atugassarititaasut pitsaasut pilersinneqarnissaat, taamaalilluni inuussutissarsiutit ingerlareersut nutaallu namminersortut aningaasarsiornerminnik annertusaasinnaanngornissaannut suliffissanillu ataavartunik amerlanerusunik pilersitsisinnaanissaannut periarfissiisoqarluni.

Ullumikkut inuussutissarsiutit aaqqissugaanerat 2005-imi atuutilersinneqarpoq. Ataatsimut eqikkarlugu makkuninnga ilapittuissaaq:

·         Inuussutissarsiutitigut aaqqissugaaneq arlalinnik immikkoortulik

·         Nunap immikkoortuini kommunenilu inuussutissarsiutitigut siuarsaanermi suliniutinik nukittorsaaneq

·         Suliffeqarfiit amerlisarneqarnissaat

·         Suliffeqarfinnik avammut tunisassiorusuttunik kaammattuineq aamma / imaluunniit nioqqutissiorusuttunik eqqussuineq killilersimaarniarlugu.

·         Tunisassianik ineriartortitsinermi pilersaarutinillu kaammatuinermi nutarsaanikkut ineriartortitsinikkullu aningaasaliinertigut tunisassianik sullissinernilu nutaanik ilisimasaqalersitsisoqassaaq taamatullu avammut niuernermut iluaqutaasumik tunisassianik suliffeqarfimmut naleqarnerusunik pilersitsisoqartalissalluni.

·         Inuussutissarsiornerup siuarsagaaneranut suliniutinut, pilersitsinissamut malittarisassanut, aningaasaliinernut, avammut tuniniaanermi aaqqissuussinernut tunngasunut il.il. pilersitsiniartunut suliffeqarfinnullu paasissutissanik attuumassutilinnik ajornannginnerusumik periarfissiinertigut.

Inuussutissarsiutinik siuarsaanermut aaqqissuussaaneq ingerlatseqatigiiffinnut marlunnut aaqqissugaavoq tamarmik immikkut suliaqarfilinnut, taakkuuppullu inuussutissarsiutinik ineriartortitsinermut ingerlatseqatigiiffik aningaasaliisarnermullu ingerlatseqatigiiffik (ventureselskab).

Sanaartornermut, avatangiisinut nukissiuutinullu Sanaartornermik Ilinniarfik ARTEK-ilu, Center for Arktisk Teknologi aamma Danmarks Tekniske Universitet suleqatigalugit Sisimiuni ineriartortitsiveqarfinnik marlunnik pilersitsisoqarpoq. Aalisakkanut inuussutissanullu allanut Aalisakkanik Tunisassiornermut Ilinniarfik DTU-lu suleqatigalugit aammattaaq ineriartortitsiveqarfimmik pilersitsisoqarpoq.

Inuussutissarsiutinik siuarsaanermut aaqqissuussinerit atugaanerat

Inuussutissarsiutinik siuarsaanermi aaqqissuussaanermi qitiusut ilagaat inuussutissarsiutinik siuarsaanermut aaqqissuussinerit, tamatumani siunertaalluni inuussutissarsiutinik siuarsaanermut siunertanut aningaasaliinissanut aqqutissiunissaq.

Aaqqissuussinerit tassaapput:

·         Nalinginnaasumik siunnersuisarnermi klippekorteqartitsineq, assersuutigalugu ingerlatseqatigiiffimmik pilersitsinermi kiisalu annissuinermut nutaaliornermullu tunngatillugu

·         Tunisassianik ineriartortitsinermut tapiissuteqartarneq

·         Attartornermi qularnaveeqqusiisarneq

·         Inuussutissarsiornerup siuarsagaaneranut suliniutinut aningaasaateqarfimmit NUKIIT tapersiineq.

Nunatsinni Takornariaqarnikkut Inuussutissarsiornikkullu Siunnersuisoqatigiit A/S inuussutissarsiutinik ineriartortitsivik Inuussutissarsiutit ineriartortinneqarnerisa aaqqissugaanerisa nutarterneqarnerisa malitsigaa Greenland Tourism A/S-ip januaarip aallaqqaataat 2005 aallarnerfigalugu inuussutissarsiutinik ineriartortitsivinngortinneqarnera. Suliassaqarfiit nutaat ersarissarniarlugit Greenland Tourism A/S Nunatsinni Takornariaqarnikkut Inuussutissarsiornikkullu Siunnersuisoqatigiinnik ateqalerpoq.

Kalaallit Nunaanni Takornariaqarnikkut Inuussutissarsiuteqarnikkullu Siunnersuisoqatigiit (NTIS) inuussutissarsiutit nunamiittut pillugit siunnersuisuutitaavoq. 2007-miit NTIS-p Greenland Venture A/S-p nunani avannarlerni EU-mullu suleqateqarnissamik iliuusissamik aaqqissuussisimanermut isumaqatigiissummik ingerlatsinera tiguaa.

NTIS'p takornariaqarnermut inuussutissarsiutillu nunamiittut pillugit suliassai Namminersorlutik Oqartussat sulissussinissamik isumaqatigiissusiaanni nassuiarneqarpoq.

Greenland Development A/S

Ingerlatseqatigiiffiuvoq aktieselskabiulluni Namminersorlutik Oqartussat kiffartuunneqarnissamik isumaqatigiissutitigoortumik aningaasalersorneqartoq, pingaartumik Kalaallit Nunanni erngup nukinganik pissamaatit aluminiuleriffissamut tunngatillugu soqutigineqalersimammata.

Greenland Venture A/S annaaneqaratarsinnaasunik aningaasaliisartoqatigiiffik

Annaaneqaratarsinnaasunik aningaasaliisartoqatigiiffiup Greenland Venture A/S-ip siunertaraa siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu aningaasaliissuteqartarnissaq, pingaartumik suliffeqarfiit pilersaarusiornerannut ineriartortitsileruttornerannullu sammisunut. Aningaasaliissuteqartarfik iluanaarniarfittut tunngaveqartinneqarpoq.

Kalaallit Nunaanni Inuussutissarsiutinik ineriartortitsineq pillugu Siunnersuisoqatigiit

Inuussutissarsiutinik ineriartortitsineq pillugu Siunnersuisoqatigiit siunissami qanoq ililluta Kalaallit Nunaata aningaasaqarnera pitsaasoq qulakkeersinnaassaneripput akiniartussaavaat. Taamaalillutik siunnersuisoqatigiit pingaarnertut suliassaraat Kalaallit Nunaata maannakkut inissisimanera, siunissami qaninnerusumi ungasinnerusumiluunniit aningaasarsiornikkut ineriartornermi, napasinnaasumik inuussutissarsiutinik ineriartortitsinermi tassuunatigullu suliffeqarfiit ataannarsinnaasut ammasumik aningaasarsiornermi toqqammaviit iluanni ajornartorsiutit suunersut paasiniassallugit.

Pilersuineq, kiffartuunneqarnissamik isumaqatigiissuteqarnikkut ingerlanneqartoq

Namminersorlutik Oqartussat aamma KNI A/S-ip akornanni kiffartuussilluni sullissinissamut isumaqatigiissuteqarput. Tunngaviusumik isumaqatigiissutaavoq nioqqutissanik niuerneq orsussanillu pilersuineq imminnut aningaasalersoqatigiissanngitsut. Imaappoq, pilersuinerit taakkua akornanni aningaasartuutinik nuussisoqannginnissaa, tamaaliortoqarpammi tamanna nioqqutissat nukissiuutillu akornanni akinut tunngassuteqartut allannguuteqarluinnarsinnaammata.

Nioqqutissanik pilersuineq

Namminersorlutik Oqartussat KNI Pilersuisoq A/S-imut kiffartuunneqarnissamik isumaqatigiissusiaasoq malillugu KNI Pilersusoq A/S pisussaafilerneqarpoq nunaqarfiit nunaqarfiillu avinngarusimanerusumiittut nioqqutissatigut aallaavittut nalinginnaasunik nioqqutissianik ulluinnarni atugassianik immikkut nalunaarsukkanik pilersuissasoq, piniarnermut aalisarnermullu piniutissanik ilaqartillugit.

Tamatuma saniatigut piumasaqaatit erseqqinnerusumik aalajangersakkat malillugit niuertunut allanut naleqqiullugu nioqqutissanik ulluinnarni atugassanik amerlasuukkaarlugit ingerlatsinissamut isumaqatigiissut KNI A/S-imut pisussaaffiliivoq.

Uuliamik pilersuineq

Namminersorlutik Oqartussat KNI Pilersuisoq A/S-imut aammattaaq ikummatissatigut kiffartuunneqarnissamik piginneqataaffialu Polaroil A/S isumaqatigiissusiorfigaa, piginneqatigiiffiup suliassarissagaa Kalaallit Nunaat tamakkerlugu allanngorartuunngitsumik ajornanngitsumillu akikinnerpaasinnaasumik gasuuliamik, jetfuelimik, petruuliumik benzinamillu pisisassasoq, assartuisassasoq, unningatitaqartassasoq, nassiussuisassasoq tuniniaasassasorlu.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Center for Arktisk Teknologi pillugu nittartagaq una takuuk: www.arktiskcenter.gl

Aalisakkanik Tunisassiornermut Ilinniarfik pillugu nittartagaq una takuuk: www.ati.gl

Inuussutissarsiornerup siuarsagaaneranut tunngasut pillugit nittartagaq una takuuk: www.nanoq.gl

Kalaallit Nunaanni Takornariaqarnikkut Inuussutissarsiuteqarnikkullu Siunnersuisoqatigiit nittartakkami uani takukkit: www.greenland.com

Aluminiuleriffimmik pilersitsinissamut suliniut nittartakkami uani takuuk: www.aluminium.gl

Greenland Venture A/S nittartakkami uani takuuk: www.venture.gl

Inuussutissarsiutinik ineriartortitsineq pillugu siunnersuisoqatigiit uani takukkit:

www.inussuk.gl

KNI A/S pillugu nittartagaq uani takuuk: www.pilersuisoq.gl

Polaroil-p nittartagaa una takuuk: www.kni.gl

Inuussutissarsiuteqarneq pillugu inatsiseqartitsineq

Danmarkimik naalagaaffeqatigiinneq tunngavigalugu inatsiseqartitsinerit saniatigut inuussutissarsiutinut tunngassuteqartut Inatsisartut inatsisaanni arlalinni aalajangersagaavoq. Inatsiseqartitsinerit tamakkua Inuussutissarsiornermut Suliffeqarnermullu Pisortaqarfimmit aqunneqarput.

Inuussutissarsiummik ingerlataqarneq pillugu inatsit

Inuussutissarsiummik ingerlataqarneq pillugu inatsit 2002-mi atuutilerpoq Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik (IIN) nalunaaruteqartussaatitaanertalerlugu 2006-mi kingullermik allannguuteqartinneqartoq. Inatsit inuussutissarsiummik ingerlataqarneq aalajangersimasumillu sivisussusilimmik suliffimmik neqerooruteqartarnermut atuutsinneqarpoq. Inatsilli kalaalimineerniarfinniit tuniniaasarnermut aalisarnermilluunniit, piniarnermik aallaaniarnermillu inuussutissarsiuteqarnermik ingerlataqarnermut atuutinngilaq.

Kalaallit Nunaanni Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik

Kalaallit Nunaanni Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik, IIN, Kalaallit Nunaanni suliffeqarfiit namminersortutullu inuussutissarsiuteqartut tamarmiusut tunngaviusumik paasissutissartaannik qitiusumik nalunaarsuiffiuvoq.

Nalunaarsuiffiup siunertaraa:

·         Kalaallit Nunaanni suliffeqarfeqarfiit pillugit tunngaviusumik paasissutissanik katersuinissaq

·         Suliffeqarfiit ingerlatsiviillu immikkoortiterlugit normulersorneqartarnissaat

·         Pisortanut inunnullu ataasiakkaanut tunngaviusumik paasissutissaateqartitsinissaq.

Unammilleqatigiinneq pillugu inatsit

Unammilleqatigiinnermut inatsiseqartitsineq Namminersornerullutik Oqartussat 1986-imi naalagaaffimmiit isumagisarilerpaat. Inatsisartut inatsisaat maanna atuuttoq naapertorlugu unammilleqatigiinnerup siuarsarneqarnissaa nioqqutissiornerup pitsaanerulersinneqarnissaa tunisassianillu tuniniaasarnerup kiffartuussinerillu pitsaanerulersinneqarnissaat siunertaapput. Inatsisartut inatsisaat Unammilleqatigiinneq pillugu Ataatsimiititaliamit aqunneqarpoq.

Takussutissiaq 1. Suliassat Unammilleqatigiinnermut Ataatsimiitsitaliamit suliarineqarsimasut

| 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008
Saaffiginnissutit tigusat | 50 | 35 | 21 | 30 | 26 | 33 | 29 | 96
Saaffiginnissutit aalajangiiffigineqartut | 49 | 35 | 13 | 25 | 23 | 40 | 27 | 71

Najoqqutaq: Unammilleqatigiinnermut Ataatsimiitsitaliap aamma Atuisartunut Siunnersuisoqatigiit ataatsimut allaffeqarfiat

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Inuussutissarsiorneq pillugu inatsiseqartitsineq, inuussutissarsiummik ingerlataqarneq pillugu inatsit aamma Kalaallit Nunaanni Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik adressemi uani takuneqarsinnaapput: www.nanoq.gl

Unammilleqatigiinneq pillugu Ataatsimiititaliaq uani nittartakkami takuuk: www.unammineq.gl

Namminersortutut suliassaqarfinni inuussutissarsiuteqarnerup aaqqissussaanera

Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik (IIN) tassaavoq namminersorluni inuussutissarsiuteqarnerup aaqqissuussaanerata nassuiarneqartarnissaanut paasissutissatigut tunngaviusoq.

Nunami inuussutissarsiutit

Inuussutissarsiutit nunamiittut amerlanersaat aalisarnerup, piniarnerup, aatsitassarsiornerup takornariaqartitsinerullu malitsigisaattut inissisimapput, kaaviiaartitaallu ineriartornerallu taakkunanngattaaq pissuteqartumik aallaaveqarluni. Suliffeqarfiit siunissaq isigalugu ineriartornissaat soqutiginarpoq aammalu nalinginnaasumik aningaasatigut ikiorsiissutaasartut soorlu aalisarnermut takornariaqarnermullu nalinginnaasumik minnerusarlutik.

Niuerneq

Atortussanik pisiniarfiit ulluinnarni pisiniarfinnit saqquminerpaapput. Atortussanilli pisiniarfinni suliassaqarfiit immikkut nioqqutissaatillit pingaartumik illoqarfinni anginerusuniipput.

Atortussanik pisiniarfiit anginerit pingasut tassaapput peqatigiiffik atuisartunit pigineqartoq Kalaallit Nunaanni Brugsenit, pisiniarfiutileqatigiinnit namminersortunit pigineqartoq Pisiffik A/S aamma Namminersorlutik Oqartussanit pigineqartup KNI A/S-p immikkoortortaqarfia Pilersuisoq A/S (KNI A/S).

Kalaallit Nunaanni niuertarfinnit niuernerup ilisarnaatigaa nioqqutissat ulluinnarni atortakkat tamangajammik Danmarkimit pisiarineqartarnerat. Taamaattumik Danmarkimi nioqqutissat amerlanaarlugit niuernermi akit allanngorarnerat Kalaallit Nunaanni aamma akit allanngorarnerannut pingaaruteqarpoq.

Sanaartornermik sanaartukkanillu suliassaqarfiit

Sanaartornerup ilisarnaatigaa pisortat imaluunniit pisortat ingerlatseqatigiiffiutaat suliassanik amerlanernik isumaginnittuusarnerat.

Aserfallatsaaliineq iluarsaassinerlu

Illut atortullu pioreersut amerliartuinnartut ima pisoqaassuseqalerput aserfallatsaaliinissaq nutarterinissarlu pisariaqariartuinnarluni. Inissianik, ilinniarfinnik, teknikikkut atortunik aammalu pilersuinikkut attaveqaatitigullu atortunik iluarsaaneq sanaartornikkut sulianut pingaaruteqaleriartuinnarput.

Neqerooruteqarneq, suliariumannittussarsiuussineq, sanaartornermi malittarisassat maleruaqqusat allallu

Kalaallit Nunaanni sanaartornerit suliariumannittussarsiuussisarneq pillugu inatsisikkut 1992-meersukkut malittarisassaqartinneqarput, aamma suliassanik neqerooruteqartarneq suliaqartarnerlu pillugit nalunaarummit 1994-meersumit, isumaqatigiissummi inatsisitigut/aningaasatigut tunngavigineqartut Sanaartortoqarnerani Suliaqarnermi Tunniussinermilu Ataatsimut Piumasaqaatit - AP95 - 1995-meersoq, Kalaallit Nunaanni sanaartornermi malittarisassat 1982-meersut 1987-meersumik nr. 1-imik ilassuteqaateqartut aammalu teknikikkut malinneqartartut malittarisassanik ilassuteqartinneqarput.

Sanaartornermik sanaartukkanillu suliffeqarfiit

Sanaartornermik saanartukkanillu ingerlatsiviit nunap pissusaanut naleqqussagaapput siammasissumillu najugaqarfinnut naleqqussagaallutik. Suliffeqarfiit amerlanerit illoqarfigisaminni nunaqarfinnilu qanigisaminni suliassanik isumaginnittarput, suliffeqarfiillu ikinnerusut nuna tamakkerlugu suliassanik isumaginnittarlutik. Sanaartornermi sanaartukkanillu suliffeqarfiit amerlanersaat Nuummi inissisimapput. Naatsorsueqqissaartarfiup nalunaarusiaq una 2005-mi qallunaatut saqqummersippaa: â€Kalaallit Nunaanni sanaartorneq 1998-2003: Ukiup qanoq ilinerani allanngorarnerit, nuttarnerit suliffissaaleqinerluâ€.

Sullissineq

Suliffeqarfiit sullissinermik suliaqartut assigiinngitsorpassuarnik suliaqarput. Assersuutitut taaneqarsinnaasut tassaapput biilinik iluarsaassineq, TV-inik, errorsivikkunnik qerititsivinnillu iluarsaassineq, assartuineq, paaviaaneq aammalu eqqiaaneq.

Sullissinermik suliaqartunit ataasiakkaat suliffeqarfiupput annertuut, sullissiviilli mikinerit amerlanerupput taakkulu inissisimaffimminni suliassanik ingerlatisuupput. Suliffeqarfiit amerlanersaat sulisorisanik ilinniarsimasunik pisariaqartitsinngiffiusuni suliassanik isumaginnittarput, assersuutigalugu eqqagassalerinerni, eqqiaasarnerni taxanillu angallassisarnerni. Taakkunaniipput suliffeqarfinnik piginnittut Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut amerlanerpaat.

Siunnersuisarneq

Aningaasatigut siunnersuinerit ingammik pisarput kukkunersiuisuni, aningaaserivinni, aamma naatsorsuuserivinni.

Sanaartornermi teknikeqarnikkut siunnersuisarneq pingaartumik illussanik titartaasarfinnit ingeniøritullu siunnersuisarfinnit sanaartornerup iluani isumagineqartarpoq.

Qarasaasianut tunngatillugu siunnersuisarneq siunnersortinit suliffeqarfinnillu programminik atortunillu tuniniaasartunit isumagineqartarpoq, paasissutissanik suliarinnittarnermik suliffeqarfinnit kiisalu paasissutissanik katersuisartunit ingerlateqqiisartunillu isumagineqartarpoq. Taamatuttaaq suliffeqarfeqarpoq pingaartumik aqutsinermik siunnersuisartunik. Suliffeqarfiit siunnersuisartut amerlanersaat Nuummiipput, suliffeqarfiillu mikinerusut naatsorsuinermik isumaginnittartut, sinerissami tamarmi najugaqarfinniillutik. Siunnersuisartut suliarisartagaasa ilinniarluarsimasunik pisariaqartitsiviusarnertik ilisarnaatigaat. Tamanna pissutigalugu sulisut Kalaallit Nunaata avataani sulisussarsiarineqartartut amerlaqaat.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Inatsiseqartitsinerit ingerlataqarfiillu tamarmik nalunaarsorsimaffiat nittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.nanoq.gl

Niuerfiit nittartakkani ukunani takukkit: www.brugsen.gl, www.pisiffik.gl aamma www.kni.gl

Aktiaateqarluni ingerlatseqatigiiffiit suliffeqarfiillu namminersortut pisortanit pigineqartut

Namminersorlutik Oqartussat aktiaatileqatigiiffinni arlalinni aktiaateqartuupput, taakkunannga Namminersorlutik Oqartussat taakkua pingajorarterutit marluk piginnittuuffigaat.

Piginnittut nassuiaatillu

Royal Greenland A/S

Royal Greenland tassaavoq nunarsuarmi immami nillertumi raajanik tuniniaasartut annersaat, imaanilu nerisassiani aalisarnermi, suliareqqiisarnermi, nioqqutissiornermi, tuniniaasarnermi ingerlatitseqqiisarnermilu nunarsuarmi suliffeqarfiit anginersat ilagalugu.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani takuuk: www.royalgreenland.com

Arctic Umiaq Line A/S

Ingerlatseqatigiiffik Kalaallit Nunaata imartaani ilaasunik angallassisuuvoq. Ingerlatseqatigiiffik 1774-mi pilersinneqarpoq. Arctic Umiaq Line ullumikkut Air Greenland A/S-imit aamma Royal Arctic Line A/S-imit pigineqarpoq.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani takuuk: www.aul.gl

A/S Inissiaatileqatigiiffik INI

Namminersornerullutik Oqartussat kommunillu inissiaataannik pisariitsumik ingerlatsinissaq qularnaarniarlugu Inissiaatileqatigiiffik 1. januar 1995-mi pilersinneqarpoq.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani takuuk: www.ini.gl

Great Greenland A/S

Great Greenland A/S Kalaallit Nunaannit tamarmiit kalaallit piniartuinit puisit amiinik pisiortortuuvoq taamaalillunilu piniartut akigissaartitsisumik pisaminnik tuniniaasarnissaat periarfissillugit. Ingerlatseqatigiiffik amminit atisalianik puisillu amiinit nioqqutissianik tunisassiortarpoq, pingaartumik avammut tuniniagassanik.

2002-imi siornatigut suliffeqarfik namminersortoq Great Greenland aktiaateqarluni ingerlatseqatigiiffimmut Great Greenland A/S-imut kattunneqarpoq, kingulliullugu taaneqartoq ingerlatitseqqittuulerluni.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani takuuk: www.greatgreenland.com

Inuussutissarsiutit siuarsarneqarnissaannut ingerlatseqatigiffik Greenland Tourism- and business Council A/S

Ingerlatseqatigiiffik siornatigut Greenland Tourism A/S-iugaluarpoq (Kalaallit Nunaanni Takornariaqarnermut Siunnersuisoqatigiit). Maanna ingerlatseqatigiiffik nunami inuussutissarsiutinut siunnersuisalerpoq.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani takuuk: www.greenland.com

Grønlandshavnens Ejendomme A/S

Suliffeqarfik Grønlandshavnen Aalborgimi inissisimavoq.

Ingerlatseqatigiiffik nammineerluni nittartagaqanngilaq.

KNI A/S

KNI siornatigut tassaagaluarpoq KNI Pilersuisoq A/S aamma KNI Pisiffik A/S. 2002-miit siornatigut ingerlatseqatigiiffik aqutaq ingerlatseqatigiiffimmut aqutsisumut KNI A/S-imut Pisiffik A/S-imik taaguuserlugu kattunneqarpoq, ingerlatseqatigiiffimmik aqutsisuusoq taaguusiullugu.

NUKA A/S aamma tassunga atasoq NEQI A/S 2005-mi KNI A/S-imit ingerlanneqalerpoq, upernaakkullu 2005-imi Arctic Greenfood A/S-imik taaguuteqalerluni.

Ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq uani kinguliinilu takuuk: www.pilersuisoq.gl

Pisiffik A/S

KNI Pisiffik A/S maanna Pisiffik A/S-imik taaguuteqarpoq. Pisiffik Kalaallit Nunaanni pisiniarfeqarfiit annersaraat. Pisiniarfeqarfik Kalaallit Nunaanni illoqarfinni anginerni arfinilinni 36-inik pisiniarfissuarnik, pisiniarfeeqqanik niuertarfinnillu immikkut tuniniagassalinnik ingerlataqarpoq. Pisiniarfissuit qulit saniatigut Pisiffik Sparimik, Jysk Idémøblerinik, Pisattanik aamma Torrak Faschioninik ingerlataqarpoq. Pisiffik niuertarfiutileqatigiinnit Dagrofamit (pingaarnerusutut aktiaatilimmit), Pisiffimmi sulisorisanit assigiinngitsunit kiisalu Namminersorlutik Oqartussanit pigineqarpoq.

KNI A/S pillugu nittartagaq uani takuuk: www.pisiffik.gl

Arctic Greenfood A/S

Siornatigut NUKA A/S-iusoq, nunami namminermi nunanullu allanut tuniniagassanik aalisakkanit nioqqutissiortarpoq. Narsami aqutatut ingerlatseqatigiiffik Neqi A/S savaaqqanik, umimmannik tuttullu neqaannik suliarinnittarpoq.

Ingerlatseqatigiiffiit pillugit nittartakkat ukua takukkit: www.arcticfood.gl aamma www.kni.gl

NunaMinerals A/S

NunaMinerals A/S tassaavoq Kalaallit Nunaanni aatsitassanik misissugassanik ingerlatseqatigiiffik siuttuusoq. Ingerlatseqatigiiffiup Kalaallit Nunaanni aatsitassanik isumalluutit ineriartortitarai iluaqutiginiarlugillu, tamatumani aatsitassarsiorfinni, aatsitassarsiorfinniit iluanaarutinik kiisalu suliniutinik tuniniaasarnikkut isertitaqaataalluartumik ingerlatseqatigiiffimmik ineriartortitsinissap siuarsarneqarneratigut.

Misissugassanik ingerlatseqatigiiffik pillugu nittartagaq una takuuk: www.nunaminerals.com

Greenland Venture A/S

Annaaneqaratarsinnaasunik aningaasaliisartoqatigiiffiup Greenland Venture A/S-ip siunertaraa siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu aningaasaliissuteqartarnissaq, pingaartumik suliffeqarfiit pilersaarusiornerannut ineriartortitsileruttornerannullu sammisunut. Aningaasaliissuteqartarfik iluanaarniarfittut tunngaveqartinneqarpoq.

Greenland Venture A/S pillugu nittartagaq una takuuk: www.venture.gl

Tabel 1. Royal Greenland A/S-ip ingerlatseqatigiiffissuartut aaqqissuussaanera. 2009-ip naanerani

|  | Royal Greenland A/S |  |
Royal Greenland Seafood A/S - 100% |  | Nuussuaq Fish ApS - 100% |  | Associerede virksomheder
Royal Greenland Seafood GmbH - 100% |  |  |  |  |  |
Uniprawns Holding AS - 100% |  | Sandgreen ApS - 100% |  | Upernavik Seafood A/S - 50%
Royal Greenland Seafood Sp. zoo - 100% |  |  |  |  |  |  | Akia Sisimiut A/S - 50%
Per Nielsen Seafood International A/S - 100% |  | 7170629 Canada Inc. - 100% |  | Angunnguaq A/S - 49,4%
| Eastern Quebec Seafoods Ltd. - 100% |  |  |  |  |  | Frans Peter ApS - 43,6%
Royal Greenland Norway AS - 100% |  | Ittu A/S - 91,7% |  | Polar Raajat A/S - 43%
Royal Greenland Sweden AB - 100% |  |  |  |  |  |  | Lennert og Sønner ApS - 40%
Royal Greenland UK Ltd. - 100% |  | Ice Trawl Greenland A/S - 50% |  | Savik ApS - 35%
Royal Greenland France S.A.S. - 100% |  |  | Qaleralik A/S - 50% associeret | Ejendomsselskabet Suliffik A/S - 30,3%
Royal Greenland Japan Ltd. - 100% |  |  | Gaia Fish A/S - 25% associeret | Sisimiut Fish ApS - 30%
Royal Greenland Inc. - 100% |  |  |  |  |  |  | Kuunnaat ApS - 25,9%
| Iquique U.S. LLC. - 18,82%, associeret |  |  |  |  |  | Gaia Fish A/S - 25%
Royal Greenland GmbH - 100% |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Royal Greenland Italy, Spa. - 60% |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Fishinsea Denmark A/S - 47,5%, associeret |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

Najoqqutaq: Suliffeqarfiup naatsorsuutai

Tabel 2. Royal Greenland A/S-mi sulisut

| 1998/ 1999 | 1999/ 2000 | 2000/ 2001 | 2001/ 2002 | 2002/ 2003 | 2003/ 2004 | 2004/ 2005 | 2005/ 2006 | 2006/ 2007 | 2007/ 2008 | 2008/ 2009
Sulisut katillugit | 2.540 | 2.276 | 2.097 | 1.967 | 1.940 | 2.306 | 2.200 | 2.180 | 2.042 | 2.213 | 2.080
Kalaallit Nunaat | 1.520 | 1.319 | 1.153 | 1.087 | 1.080 | 1.211 | 1.107 | 1.023 | 1.003 | 1.015 | 855
Danmark | 642 | 536 | 486 | 453 | 456 | 518 | 521 | 423 | 418 | 386 | 297
Nunani allani | 378 | 421 | 458 | 427 | 404 | 577 | 572 | 734 | 621 | 812 | 928
Allannguut | -492 | -264 | -179 | -130 | -27 | 366 | -106 | -20 | -138 | 171 | -133
Allannguut procentin-ngorlugu | -16,2 | -10,4 | -7,9 | -6,2 | -1,4 | 18,9 | -4,6 | -0,9 | -6,3 | 8,4 | -6

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma suliffeqarfiit naatsorsuutaat

6. Suliffeqarnermi pissutsit

12. feb 2015

Suliffeqarneq pillugu inatsisit

Suliffeqarnermut tunngasuteqartut annersaa Namminersorlutik Oqartussanit ingerlanneqarpoq, pingaarnerusumik suliffissarsiuussisarneq, suliffissaqartitsiniutinik pilersitsiortorneq aammalu sulisussanik avataaneersunik killilersimaarinninnissamik aqutsineq isumagisaralugit.

Suliffeqarnermut tunngasut Inuussutissarsiornermut, Suliffeqarnermut Niuernermullu Naalalakkersuisup ataaniipput.

Taamaattorli aatsitassanut tunngasut Aatsitassanut Ikummatissanullu Naalakkersuisoqarfimmiipput suliassaqarfiit allat ataasiakkaat suliassaqartitsinermut pingaaruteqartut Naalakkersuisoqarfiit allat ataanni inississimapput, marlullu danskit naalagaaffiata ataaniillutik.

Suliffissarsiuussisarnermik, suliassaqartitsiniarnermik aamma sulisussanik avataaneersunik killilersimaarinninnissamik pingaarnertigut aqutsineq Suliffeqarnermi innersuussisarneq pillugu Inatsisartut inatsisaat nr. 5, 8. juuni 2014-imeersoq aamma Kalaallit Nunaannut suliffissarsiortut killilersimaarnissaat pillugu Inatsisartut inatsisaat nr. 27, 30. oktober 1992-imeersoq naapertorlugit ingerlanneqarpoq. Kiisalu Kalaallit Nunaannut suliffissarsiortut killilersimaarnissaat pillugu Namminersornerullutik Oqartussat nalunaarutaat nr. 24, 26. august 1993-imeersoq immikkoortumut malittarisassaqartitsilluni. Suliassartai Inuussutissarsiornermut Suliffeqarnermullu Naalakkersuisoqarfimmit aamma kommunit suliffeqarnermut ingerlatsiviinit isumagineqarlutik.

Kommunini suliassat tassaapput suliffissaqartitsiniarneq, inuussutissarsiutinut ilinniartitaanernullu siunnersuisarneq kiisalu suliassaqartitsiniutinik pilersitsisarneq ingerlatsisarnerlu. Taakku saniatigut suliassaqartitsiniarnermi pissutsinik paasissutissiisarneq aammalu suliffissarsiortunik nalunaarsuineq suliarineqartarput.

Upernaaq 2006-mi suliassat najukkami siunnersuisarfinnut ilitsersuisarfinnullu (Piareersarfinnut) tunniunneqarput.

Sullivinni avatangiisit pillugit inatsiseqarneq aamma Kalaallit Nunaanni Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik danskit naalagaaffiata ataaniipput, Kalaallit Nunaat Danmarkimi Arbejdstilsynip ataani immikkut nakkutilliisoqarfittut isigineqarpoq. Sulisut sulisitsisullu sinniisui nunatsinni Suliffigissaasuni ilaasortaatitaqarput.

Kalaallit Nunaanni Namminersornerullutik Oqartussani kommuninilu tjenestemandit pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 21. 18. december 2004-meersoq Namminersorlutik Oqartussani kommuninilu tjenestemandinut atuuppoq, tjenestemandinulli naalagaaffiup ataaniittunut atuunnani.

Tjenestemandit naalagaaffimmi atorfillit pillugit tjenestemandinut danskit naalagaaffiannit akisussaaffigineqarpoq.

Suliffeqarfiit pillugit Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu inatsisit sapinngisamik naligiisinniarneqartarput, assigiiaartunik atorfinitsitaanermi atugassaqartitsinissaq anguneqarsinnaaqqullugu.

Pissutsit allat tamarmik sulisut sulisitsisullu peqatigiiffiisa akornanni isumaqatigiissutitigut aalajangersagaapput.

Feeriarneq pillugu Inatsisartut inatsisaat nr. 10, 12. november 2001-imeersoq malillugu feeriarnissap sivikinnerpaaffissaa iluarsineqarnikuuvoq.

Sulisitsisut aamma atorfillit akornanni Inatsisitigut pissutsit pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 11, 29. november 2013-meersoq malillugu atorfillinnut inatsiseqarpoq.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Inuussutissarsiornermut, Aatsitassarsiornermut Suliffeqarnermullu Naalakkersuisoqarfik aamma Piareersarfiit pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.naalakkersuisut.gl

Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik Kalaallit Nunaannilu Sullivinni avatangiisit pillugit adressemi uani sukumiinerusumik takukkit: www.at.gl

Suliffeqarnermi kattuffiit

Sulinermik inuussutissarsiuteqartut amerlanerpaartaat Kalaallit Nunaanni kattuffinnit sinniisuuffigineqarput. Annerpaaq tassaavoq SIK (Sulinermik Inuussutissarsiutillit Kattuffiat).

SIK pillugu adressemi sukumiinerusumik takuuk: www.sik.gl

Ukiuni kingullerni assigiinnik suliallit peqatigiiffii, nammineerlutik isumaqatiginninniarsinnaatitaapput, assersuutigalugu makkuullutik:

·       Perorsaasut, Perorsaasut Ilinniarsimasut Peqatigiiffiannut (PIP) ilaasut. PIP pillugu sukumiinerusumik paasisiaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.pip.gl

·       Tusagassiortut, Tusagassiortut Peqatigiiffiat (TB) pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.tusagassiortut.gl/Tusagassiortut-Peqatigiiffiat/

·       Teleteknikerit, Radiotelegrafistit peqatigiiffianni Attaveqaammi 1917-imeersumi peqatigiiffeqarput. Attaveqaat pillugu nittartagaq una takuuk: www.jumla.dk/attaveqaat

·       Ingerlatsinermut teknikerit, sanaartornermik ingerlataqartut sanasullu Bygge-, Anlægs-, og trækaªartellet-imi (BAT) kattuffeqartut Kattuffiat pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.batkartellet.dk

·       Nakorsat Grønlands lægekredsforeningimik kattuffeqarput kigutilerisullu Dansk Tandlægeforeningimi kattuffeqarlutik. Sukumiinerusumik paasisaqarnerorusukkuit nittartakkat uku takukkit: www.lkf.gl aamma www.tandlaegeforeningen.dk

Inuit, Danmarkimiit sulisussarsiarineqartut, Danmarkimiluunniit ilinniarsimasut, nalinginnaasumik qallunaat sulinermik inuussutissarsiuteqartut kattuffiini ilaasortaaffeqartarput.

Tjenestemandinik isumaqatigiinniussisarneq qitiusumik kattuffinnit sisamanit isumagineqartarpoq:

·       Kalaallit Nunaanni ilinniartitsisut kattuffiat Illinniartitsisut Meeqqat Atuarfianneersut Kattufiat (IMAK). IMAK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.imak.gl

·       Tjenestemandit kattuffiat Atorfillit Kattuffiat (AK). AK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.ak.gl

·       Kalaallit Nuna nni ilinniagartuut Kattuffiat ASG. ASG pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.asg.gl

·       Kalaallit Nunaanni Peqqinnissaq Pillugu Kattuffiit (PPK). PPK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.pk.gl

Sulisitsisunut tunngatillugu Namminersorlutik Oqartussani, kommunini naalagaaffimmilu pisortat sulisitsisui malunnaateqarnersaapput. Pisortat sulisitsisutut soqutigisaat siunnersueqatigiinnermi isumaqatigiissutit aqqutigalugit ataqatigiissinneqarput.

Suliffeqarnermi namminersortuni sulisitsisut kattuffii arlaqarput: Annersaat tassaavoq Grønlands Arbejdsgiverforening (GA). GA pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.ga.gl

·       Kalaallit Nunaanni Sulisitsisut Kattuffiat, ILIK 1. januar 2009 aallarnerfigalugu GA-mut kattunneqarpoq. ILIK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.ga.gl

·       Kalaallit Nunaanni Aalisartut Piniartullu Kattuffiat (KNAPK), angallatillit, umiatsiaararsorlutik aalisarsut piniartullu kattuffigaat. KNAPK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.knapk.gl

·       NUSUKA, Nunaqavissut Suliffiutillit Kattuffiat. NUSUKA pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: http://nusuka.com

Suliffeqarnermi pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissanik naatsumik nassuiaat

Naatsorsueqqissaartarfiup suliffeqarnermi pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissiarisartagai marlunnut immikkoortinneqarsinnaapput: Sulinerit pillugit kisitisitigut paasissutissat aamma suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat ukiumut ataasiarlutik tamarmik immikkut saqqummertarput. Paasissutissat taakku marluk tunngavigalugit sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat suliarineqartarput, ukiumut ataasiarluni sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat saqqummersinnaqartarput, nalinginnaasumik suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat suliarineqarnerannut ilanngutiinnarlugit saqqummersinneqartarlutik. Nunani tamalaani ILO-mik, sulisartunut aaqqissuussisimaneq malillugu paasissutissat pineqartut suliarineqartarput, taamaattumillu nunani tamalaani paasissutissanut piumasaqaatinut sanilliunneqarsinnaapput.

Taamaallaat Kalaallit Nunaanni najugaqavissut suliffeqarneq pillugu kisitsisitigut paasissutissani pingasuusuni misissuiffigineqarnikuupput. Kalaallit Nunaanni najugaqavissut tassaatinneqarlutik ukiup misissuiffigineqartup aallartinnerani naaneranilu Kalaallit Nunaani najugaqarsimasut. 15-inik ukioqalereersimasut Kalaallit Nunaani najugaqavissut sulinerit naatsorsornerannut ilaapput. Kalaallit Nunaanni najugaqavissut 18-iniit 64-nik ukiullit Suliffississaaleqinermik aamma sulisinnaasut naatsorsornerinut ilaapput.

Suliffissaaleqisut amerlassusaat malinnaaviginiarlugu qaammatit tamaasa Naatsorsueqqissaartarfik suliffissarsiortutut nalunaarsukkanik saqqummiisarpoq, suliffissarsiortutut nalunaarsukkat tassaapput inuit kommunit suliffissarsiuussisarfinnut suliffissarsiorlutik nalunaarsimasut. Suliffissarsiortutut nalunaarsukkat suliffissaaleqisunut sanilliunneqarsinnaanngillat, taamaattumillu suliffissaaleqisut amerlassusaannut missingersuutaannartut atorneqarsinnaalluni.

Innuttaasut Kalaallit Nunaanni najugaqavissut sulisarnerat

2013-imi suliaqarfiit arnanut angutinullu immikkoortillugit titartakkami 4.1-imi takutinneqarput, arnat angutillu pineqartut najugaqavissuupput. Arnat angutillu suliaqarfinnut assigiinngitsunut immikkoortitersimanerat titartakkani ersarissorujussuarmik takuneqarsinnaavoq. Arnat 60 procentii pisortat suliffeqarfiini suliffeqarput angutit taamaallaat 20 procentii pisortat suliffeqarfiini suliffeqartut. Suliffeqarfinni allani sulisartut angutit amerlanerussuteqaqaat, aalisarnermik, piniarnermik nunalerinermik aamma sanaartornermik suliaqartut angutit arnanut sanilliullugit amerlanerujussuupput, taakkunani arnat sulisartut ikittuararsuummata.

Titartagaq 4.1. 2013-imi angutit arnallu suliaqarfinnut immikkoortillugit

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNBFB1

Kalaallit Nunaanni angutit arnanit amerlanerupput tamannalu pissutaalluni angutit amerlanerusut sulisarput, takussutissiami 4.1-imi tamanna ersersinneqarpoq. 30-niit 60-inut ukiullit akornanni arnat angutillu sulisartut amerlaqatigiiginnangajapput. 20-niit 30-nut ukiullit akornanni aamma 60-ileereersimasut akornanni sulisartut angutit amerlanerussuteqangaatsiarput. Illoqarfinni nunaqarfinnilu sulisartut immikkoortillugit takuneqarsinnaavoq illoqarfinni sulisartut nunaqarfimmiunut sanilliullugit amerlanerujussuusut.

Angutit arnanit agguaqatigiissillugu qaammammut aningaasarsiaqarnerungaatiarnerat takussutissiami takuneqarsinnaavoq, illoqarfimmiut nunaqarfimmiunut sanilliullugit qaammammut aningaasarsiaqqortunerungaatsiarnerat aamma takuneqarsinnaavoq.

Angutit agguaqatigiissillugu qaammammut 7.250 kr.-inik arnanit aningaasarsiaqarnerusimapput, illoqarfimmiut agguaqatigiissillugu qaammammut 5.000 kr.-iningajannik nunaqarfimmiunit aningaasarsiaqarnerusimapput. Naatsorsuinerli taamak ittoq isertitanik paasissutissiornermi iluamik atorneqarsinnaanngilaq, piffissaq suliffiusoq, suliat ilinniarsimanerlu tunuliaqutaralugit misissorneqarsimanngimmata.

Takussutissiaq 4.1. 2013-imi arnat angutillu illoqarfinni nunaqarfinnilu suliffii aningaasarsiaallu

| Sulisut qaammatit tamaasa agguaqatigiissillugu amerlassuserisartagaat | Suliaqarfinni qaammammut agguaqatigiissillugu aningaasarsiat
| Tamakker-      lugit | Illoqarfinni | Nunaqarfinni il.il. | Tamakker-lugit | Illoqarfinni | Nunaqarfinni il.il..
Tamakkerlugit | 25.461 | 22.297 | 3.164 | 25.671 | 26.247 | 21.606
Angutit | 14.109 | 12.169 | 1.940 | 28.909 | 29.564 | 24.796
Arnat | 11.352 | 10.128 | 1.223 | 21.646 | 22.262 | 16.547

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNBFB1

Arnat angutillu kommunini 2013-imi sulisimanerat titartakkami 4.2-mi takuneqarsinnaavoq. Titartakkami takutinneqarput agguaqatigiissillugu qaammammut sulisimanerit (qasertumik takutinneqarpoq) aamma ukiumut inuit sulisimasut amerlassusaat (qasertumik aamma tungujortumik taartumik takuneqqarpoq). Tungujortumik taartumik qalipaatillit sulisinnaasutut suliffeqanngikkallartutut paasineqarsinnaapput. Sulisinnaasut amerlangaatsiarput tassa ukiumut sulisimasut 25 procenterimassuk kommunit tamarmik taamatut inissisimapput aamma sulisinnaasuni arnani angutinilu.

Titartagaq 4.2. 2013-imi arnat angutillu kommunini sulinerat

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNBFB3

Innuttaasut Kalaallit Nunaanni nunaqavissut immikkoortortaqarfinnut kiisalu illoqarfinni nunaqarfinnilu sulinerit takussutissiami 4.2-mi takuneqarsinnaapput. Sumiiffiit ataasiakkaat eqqaassanngikkaani nalinginnaavoq inuit amerlanerusut najuaqarfigisaanni sulinerit amerlanerusarnerat.

Takussutissiaq 4.2. 2013-imi immikkoortortaqarfinni sulisut agguaqatigiisillugu qaammammut amerlassusaat

| Tamakkerlugit | Illoqarfinni | Nunaqarfinni il.il.
Nuna tamakkerlugu (immikkoortortaqarfiit avataaniittut ilanngullugit) | 25.461 | 22.297 | 3.164
Nanortalik | 665 | 500 | 165
Qaqortoq | 1.480 | 1.431 | 49
Narsaq | 734 | 598 | 136
Ivittuut | 11 | 0 | 11
Paamiut | 687 | 637 | 50
Nuuk | 8.847 | 8.717 | 130
Maniitsoq | 1.435 | 1.138 | 297
Sisimiut | 3.018 | 2.593 | 425
Kangaatsiaq | 411 | 210 | 201
Aasiaat | 1.347 | 1.285 | 62
Qasigiannguit | 589 | 562 | 27
Ilulissat | 2.268 | 2.092 | 176
Qeqertarsuaq | 382 | 370 | 12
Uummannaq | 1.050 | 592 | 458
Upernavik | 1.042 | 486 | 556
Qaanaaq | 243 | 204 | 39
Tasiilaq | 984 | 735 | 248
Illoqqortoormiut | 142 | 138 | 4

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNBFB6

Titartakkami 4.3-mi takuneqarsinnaavoq 2013-imi sulisut ilinniagarisimasaat qaffasinnerpaaq. Immikkut maluginiagassaavoq akornanni annerpaamik meeqqat atuarfianni atuarsimasut amerlanerusut tassa sulisut akornanni 54,4 procentit meeqqat atuarfiannik annerpaamik ilinniarsimasuupput. Aammattaaq titartakkami takuneqarsinnaavoq sulisut sisamararterutaasa misserpiaat inuussutissarsiummik ilinniarsimasuusut, 15 procentillu miissat ilinniagaqaqqinnikuusimasut.

Titartagaq 4.3. 2013-imi sulisut ilinniarsimassusaat

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNBFB6

Sulisut affaanit amerlanerusut qaffasinnerpaamik meeqqat atuarfianni atuarsimasut takussutissiami 4.3-mi takuneqarsinnaqavoq. Inuit qaffasinnerpaamik meeqqat atuarfianni atuarsimasut ikiliartorput, akerlianik assigiinngittunik ilinniarsimasut amerliartortut. Ilinniarsimassuseq apeqqutaalluni agguaqatigiissillugu aningaasarsiaat qaffariartortarnerat takussutissiami aamma takuneqarsinnaavoq. Assersuutigalugu inuit ilinniagaqaqqissimasut qaffasinnerpaamik meeqqat atuarfianni ilinniarsimasunut sanilliullugit marloriaatingajammik aningaasarsiaqartarput.

Takussutissiaq 4.3. Sulisut qaffasinnerpaamik ilinniagaat aamma agguaqatigiissillugu qaammammut akissarsiaat

| Qaammammut agguaqatigiissillugu suliffimmi pingaarnermi sulisut | Qaammammut agguaqatigiissillugu suliffimmi pingaarnermit aningaasarsiat
| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Tamakkerlutik | 25.864 | 25.583 | 25.489 | 25.501 | 25.461 | 22.557 | 23.552 | 24.515 | 25.227 | 25.671
Meeqqat atuarfiannik naammassinnissimasut | 15.463 | 14.880 | 14.445 | 14.132 | 13.882 | 17.990 | 18.797 | 19.724 | 20.535 | 20.994
Ilinniarnertuut | 911 | 960 | 1.026 | 1.092 | 1.160 | 24.424 | 25.003 | 25.774 | 25.589 | 24.599
Inuussutissalerinermik ilinniarsimasut, tamakkerlugit | 6.082 | 6.190 | 6.242 | 6.363 | 6.418 | 25.879 | 26.606 | 27.109 | 27.415 | 27.606
Inuussutissalerinermik ilinniarsimasut; eqqumiitsuliorneq aamma humaniora | 140 | 140 | 141 | 153 | 144 | 26.963 | 27.508 | 27.405 | 25.882 | 27.170
Inuussutissalerinermik ilinniarsimasut; inuussutissalerineq, allaffissorneq inatsisilerinerlu | 1.472 | 1.487 | 1.516 | 1.522 | 1.529 | 25.476 | 26.100 | 26.157 | 26.248 | 26.712
Inuussutissalerinermik ilinniarsimasut; Ingeniørit, sanaartornerlu | 2.244 | 2.262 | 2.261 | 2.326 | 2.327 | 28.908 | 29.569 | 29.995 | 30.641 | 30.399
Inuussutissalerinermik ilinniarsimasut; Nunalerineq, aalisarneq nerisassanillu ilisimatusarneq | 259 | 252 | 256 | 271 | 260 | 23.886 | 26.998 | 28.625 | 28.904 | 31.235
Inuussutissalerinermik ilinniarsimasut; Peqqinnissaq inuulluataarnerlu | 1.249 | 1.298 | 1.288 | 1.292 | 1.359 | 19.794 | 20.534 | 20.954 | 21.019 | 21.477
Inuussutissalerinermik ilinniarsimasut; Kiffartuussineq | 659 | 674 | 705 | 718 | 708 | 28.248 | 29.000 | 30.383 | 30.425 | 30.616
Inuussutissalerinermik ilinniarsimasut; Allat | 60 | 76 | 76 | 80 | 89 | 29.184 | 27.836 | 28.458 | 29.938 | 29.700
Nalinginnaasut aamma inuussutissalerinermik ilinniaqqinnerit | 97 | 102 | 106 | 122 | 137 | 14.201 | 15.099 | 15.960 | 17.691 | 19.121
Ilinniaqqissimasut | 3.312 | 3.452 | 3.670 | 3.792 | 3.865 | 37.513 | 38.421 | 38.852 | 39.181 | 39.809

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNBFB8

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissanut nassuiaateqarneq naatsunnguaq

Kommunit qaammammut ataasiarlutik suliffissarsiortutut nalunaarsimasunik nalunaarsuisarnerat aamma Naatsorsueqqissaartarfiup sulinernik allattuiffia tunngavigalugit suliffissaaleqisut pillugit kisitsisitigut paasissutissiortoqartarpoq. Sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissat assigalugit nunani tamalaani ILO-mik, tassa sulisartunut aaqqissuussisimanermi nassuiaatigineqartut malillugit suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat suliarineqartarput. ILO-mik tunngaveqarluni suliarinerup kinguerivaa paasissutissat nunani allani kisitsisinut sanillunneqarsinnaalernerat. ILO-mi suliffissaaleqisup nalunaarsuinermi suliffeqarsimannginnissaa piumasaqaatigineqartut pingaarnerit ilagivaat. Suliffissaaleqisut qaammammi nalunaarsuiffiusumi suliffeqarsimasutut nalunaarsukkanut ilanngunneqarneq ajorput. Suliffissaaleqineq pillugu paasissutissani taamaallaat inuit najugaqavissut paasissutissanut ilanngunneqartarput.

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat Naatsorsueqqissaartarfimmit ukiumut ataasiarlutik saqqummersinneqartarput, taakku saniatigut qaammatit tamaasa suliffissarsiortutut nalunaarsukkat saqqummersinneqartarput. Saqqummersitat taakku suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissatut isigineqassanngillat tassa suliffissaaleqisut piffissami tassanerpiaq qanoq inissisimanerannik taamallaat takutitsisuusarmata, naatsorsuutini suliffeqannginnermut piumasaqaataasut tunuliaqutarineqarneq ajorput. Allaasarisani tulliuttuni ukiumut suliffissaaleqinermik kisitsisitigut nalunaarusiaq taamaallaat sammineqarpoq.

Najugaqavissut akornanni suliffissaaleqineq

Titartakkami 5.1-imi suliffissaaleqinermut piffissaq apeqqutaasartoq takuneqarsinnaavoq, ukiukkut suliffissaaleqisut amerlanerusarput aasamilu ikinnerusarlutik. Sulineq pillugu kisitsisit killormoortut takutippaat, tassa ukiup ingerlanerani sulisut nikerannginnerusaramik.

Titartagaq 5.1. Suliffissaaleqisut agguaqatigiissillugu qaammammut amerlassusaat kvartalinut immikkoortiterlugit

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNLED4

Nunap immikkoortortaqarfiini suliffissaaleqisut amerlassusaasa assigiinngisitaarnerujussuaq titartakkami 5.2-mi takuneqarsinnaavoq. Qeqertarsuarmi Kalaallit Nunaanni suliffissaaleqisut ikinnerpaajupput, tassani innuttaasut 7 procentisa missaat suliffissaaleqisuupput, Kangaatsiami, Qaanaami, Illoqqortoormiuni aamma Tasiilami suliffissaaleqisut amerlanerpaajupput, taakkunani suliffissaaleisut innuttaasut 20 procentit missaaniit aallartimmata. 2013-imi qaammammut agguaqatigiissillugu nuna tamakkerlugu innuttaasut 10,1 procentii suliffissaaleqisuusimapput.

Titartagaq 5.2. 2013-imi nunap immikkoortortaqarfiini qaammammut agguaqatigiissillugu suliffissaaleqisut amerlassussat

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNLED4

2013-imi sivikinnerpaamik qaammat ataaseq suliffissaaleqisimasut 7.924-iusimasut tabel 7-imi takuneqarsinnaavoq. Agguaqatigiissillugu qaammammut suliffissaaleqisartut pingaseriaatigingajappaat. 2013-imi suliffissaaleqisimasut affaat sinnerlugit sivisunerpaamik qaammatit pingasut suliffissaaleqisimasut, suliffissaaleqisut 10 procentii ataallugit qaammatini qulini aqqaneq marlullu akornanni sivisussusilimmi suliffissarsiortuusimapput.

Titartakkami 5.3-mi inuusuttut nunaqarfinni suliffissaaleqisut ukioqqortunerusunut sanilliullugu amerlanerusut takuneqarsinnaavoq.

Illoqarfinni 18-19-inillu ukiulit akornanni 19,2 procentit suliffissaaleqisuupput nunaqarfinni taamatut ukiullit 31,5 procentii suliffissaaleqisut, illoqarfinni nunaqarfinnilu suliffissaaleqisut ukioqqortusiartortillutik 35-t missaanik ukiullit tikillugit ikiliartorput. Titartakkami aamma takuneqarsinnaavoq nunaqarfinni suliffissaaleqisut illoqarfinni suliffissaaleqisut ukiui apeqqutaannatik suliffissaaleqisunit amerlanerusut.

Titartagaq 5.3. 2013-imi illoqarfinni nunaqarfinnilu qaammammut agguaqatigiissillugu suliffissaaleqisut amerlassussaat

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNLED4

Titartakkami 5.4-mi nunami tamarmi arnat angutillu suliffissaqanngitsut 2013-imi assigiimmik inissisimapput. Tamannali illoqarfinni arnat suliffissaaleqisut ikinnerusimanerannik akerlianillu nunaqarfinni arnat suliffissaaleqisut amerlasimanerannik pissuteqarpoq. Angutit suliffissaaleqisut illoqarfinni nunaqarfinnilu assigiiginnangajapput.

Titartagaq 5.4. 2013-imi illoqarfinni nunaqarfinnilu arnat angutillu suliffissaaleqisut

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNLED4

Suliffissaaleqisut amerlanerpaartaat, 84 procentiisa missaat meeqqat atuarfianni atuareerlutik ilinniagaqaqqissimanngitsut titartakkami 5.5-mi takuneqarsinnaavoq. Ukiuni kingullerni ilinniarsimanngitsut suliffissaaleqisut amerliartorsimapput. 2013-imi sulisinnaasut akornanni suliffissaaleqisut meeqqat atuarfianni ilinniareerlutik ilinniagaqaqqissimanngitsut 15,1 procentiusimapput. 2010-miit 2013-mut suliffissaaleqisut ilinniarsimassuaat tunngavigalugit immikkoortillugit tabel 11-mi takuneqarsinnaapput.

Suliffissaaleqisut ilinniagaqarsimasut procentinngorlugit agguataarneranni nuna tamakkerlugu suliffissaaleqisunut 10,1 procentiusumut sanilliullugu appasinneruvoq. Qaffasissumik ilinniarsimasut akornanni suliffissaaleqineq appasittorujussuuvoq 0,9 procentiusimagami.

Titartagaq 5.5. 2013-imi suliffissaaleqisut procentinngorlugit ilinniarsimassusaat tunngavigalugu immikkoortillugit

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNLED7

Qaffasinnerpaamik inuussutissarsiummik ilinniagaqarsimasut akornanni suliffissaaleqisut inissisimanerat assigiinngiilaq. Eqqumiitsuliornermik aamma humanioramik ilinniagaqarsimasut (assersuutigalugu nutserisut aamma grafikerit) 2013-imi suliffissaaleqisut 9,4 procentiusimapput Nunalerinermik, orpipassualerinermik, aalisarnermik nerisassanillu ilisimatusarnermik ilinniagaqarsimasut (assersuutigalugu aalisartut aamma qalulerisut) 10, 0 procentit suliffissaaleqisussimapput. Akerlianik allaffissornermik inatsisilerinermik ilinniagaqarsimasut (assersuutigalugu HK-assistentit aamma pisiniarfinni sulisut) suliffissaaleqisut 2013-imi 3,9 procentiusimapput ikitsuaraasimallutik Allamik ilinniagaqarsimasut suliffissaaleqisut (assersuutigalugu IT-mik suliaqartut) 2013-imi 1,1 procentiusimapput.

Titartagaq 5.6. 2013-imi suliffissaaleqisut ilinniarsimassusaat tunngavigalugit procentinngorlugit

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNLED7

Sulisinnaasut

Sulisut aamma suliffissaaleqisut ataatsimoortillugit tassaapput suliffeqarfinni sulisinnaasut. Sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissat aamma suliffissaaleqisut pillugit kisitsisitigut paasissutissat tunngavigalugit sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat suliarineqartarput. Sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissani kisitsisit aamma suliffissaaleqineq pillugu paasissutissani kisitsisit ataatsimoortinneqartarput. Suliffissaaleqineq pillugu paasissutissani naatsorsuinerit malillugit tassa taamaallaat inuit 18-it 64-illu akornanni ukiullit najugaqavissut sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissani naatsorsuinermut ilanngunneqartarput.

Sulisut imaluunniit suliffissaaleqisut 18-it inorlugit ukiullit aamma 64-it sinnerlugit, imaluunnit ukiumi nalunaarsuiffiusumi ukioq ilivitsuunngitsoq nunatsinni najugaqarsimasut sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissanut ilanngunneqanngillat.

Sulinerit suliffissaaleqisullu suliaqarfinni assigiinngitsuni inissisimanerat Titartakkami 6.1-imi takuneqarsinnaavoq. Titartakkami kisitsisit qummoortut tassaapput inuit amerlassusaat 21.000-init aallartittut, qalipaatit nikerarnerisa sulinerit suliffissaaleqisullu ningassutaat ersersinngilaa. Sulisut piffissani aaliangersimasuni sulisut aaliangersimakannertaraluartut nikerarpallaannginnerat titartakkami aamma takuneqarsinnaavoq. Aasaanerani sulisut, sulisinnaasut amerlatsinnerat ilutigalugu amerlisarput. 3. kvartalimi sulisut 600-700-nik 1. kvartalimut sanilliullugit amerlanerulertarput, ukiup ingerlanerani aasaanerani sulisut amerlanerpaasarput.

Titartagaq 6.1. Sulisinnaasut sulisunut suliffissaaleqisunullu immikkoortillugit

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNSTK1

Takussutissiami 6.1-imi innuttaasut najugaqavissut sulisut suliffissaaleqisullu qanoq inissisimanerat takuneqarsinnaavoq. Inuusuttut ilinniartut saniatigut suliffeqanngitsut suliffeqanngitsutut nalunaarsimanerat aamma erninermut tunngatillugu sulinngiffeqarnerit taakkununnga ilanngunneqartarnerat nalunaarsuinermi inuusuttut amerlasuut suliffeqannginnerannik pissutaaqataavoq. Aammattaaq maluginiaqquneqarpoq ukioqqortunerusut amerlasuut sulisinnaasunut ilanngunneqanngitsut. Sulisut 35-t 39-llu akornanni ukiullit amerlanerpaajupput, taamatut ukiullit 83 procentii sulisarput imaluunniit suliffissaaleqisutut nalunaarsimasuupput. 2013-imi nunaqavissut sulisartut 18-init 64-inut ukiullit qaammammut 74 procentii sulisinnaasuupput.

Takussutissiaq 6.1. 2013-imi sulisinnaasut aamma nunaqavissut

| Qaammammut sulisinnaasut agguaqatigiissillugu amerlassusaat | Qaammammut sulisinnaanngitsut agguaqatigiissillugu amerlassusaat | Nunaqavissut tamakkerlugit
Katillugit (ukiut 18-64) | 27.021 | 9.489 | 36.510
Ukiut 18-19 | 744 | 932 | 1.676
Ukiut 20-24 | 2.836 | 1.602 | 4.438
Ukiut 25-29 | 2.892 | 1.144 | 4.036
Ukiut 30-34 | 2.902 | 818 | 3.720
Ukiut 35-39 | 2.500 | 528 | 3.028
Ukiut 40-44 | 2.810 | 598 | 3.408
Ukiut 45-49 | 4.340 | 996 | 5.336
Ukiut 50-54 | 3.705 | 1.043 | 4.748
Ukiut 55-59 | 2.654 | 952 | 3.606
Ukiut 60-64 | 1.638 | 876 | 2.514

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik. http://bank.stat.gl/ARNSTK1

Piginnaanngorsaqqinneq

Inuit nalinginnaasunik atugassaqartitaallutik sulisinnaanngitsut imaluunniit ilinniagaqarsinnaanngitsut piginnaanngorsaqqinnissaat siunertaralugu ikiorserneqarnissamik neqeroorutaavoq. Inuit pineqartut tassaapput peqqissutsimikkut isumaginninnikkulluunniit peqquteqartumik sulisinnaanermikkut killeqalersimasut.

Piareersarfiit

Illoqarfinni tamani Piareersarfeqarpoq siunnersuisarfiusunik aamma atuagarsornermik qaffassaaffiusunik.

Inuit, piginnaasariaqakkanik amigaateqarneq pissutaalluni inuussutissarsiutinik ilinniartitaanermut isersinnaanngitsut Piareersarfinni karakterinik qaffarsaanissaminnik periarfissaqarput.

Piginnaanngorsaqqinneq aamma Piareersarfiit pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.sullissivik.gl

Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik

Kalaallit Nunaanni sullivinni avatangiisit danskit naalagaaffiata oqaasissaqarfigaa, Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik sullivinni avatangiisinik tunngasunut oqartussaavoq.

Lovbekendtgørelse nr.1048 af 25. oktober 2005-meersoq tunngavigalugu Kalaallit Nunaat nammineq sullivinni avatangiisinut inatsiseqarpoq. Sullivinni avatangiisinut inatsit nunami sulinermut, killeqartumillu timmisartuussinermut, imarsiornermut aamma aalisarnermut tunngavoq.

Sullivinnik nakkutilliisoqarfiup siunertaraa Kalaallit Nunaanni toqqissisimasumik peqqinnartumillu sullivinni avatangiiseqarnissamut peqataanissaq, makkunannga iliuuseqarnikkut:

·       Suliffeqarfinnik pimoorussilluni nakkutilliineq

·       Anguniagaqarluni iluarsiinerit

·       Paasissutissiineq

Kalaallit Nunaanni Suliffigissaaneq pillugu siunnersuisoqatigiit

Kalaallit Nunaanni Suliffigissaaneq pillugu siunnersuisoqatigiit siunertaraat sullivinni pissutsit isumannaatsuunissaannik peqqinnartuunissaannillu ilisimalluagassanik siammarterineq aammalu suliffeqarnermi illuatungeriit anguniakkamut sunniuteqaqataanissaat. 2011-mi taaguut â€Suliffigissaasutâ€ allanngorpoq ima â€Suliffigissaaneq pillugu siunnersuisoqatigiitâ€, taaguut ataatsimiititaliap atuuffiinut qallunaatullu taaguutaanut nassuiaasunngortillugu.

Sullivimmi pissutsit pillugit ilinniartitaaneq

Sullivimmi pissutsit pillugit ilinniartitaanerit Sullivinnik Nakkutilliisoqarfimmit aaqqissuunneqartarput, ilinniartitaaneq pineqartoq Inatsisitigut piumasaqaatigineqarpoq. Sullivimmi pissutsit pillugit ilinniarnermut 37 tiimit atorneqartarput.

Suliffeqarfinnut qulinik sinnerlugilluunniit sulisulinnut sillimaniarnermut sinniisoqarnissaa piumasaqaataavoq, sinniisut Sullivimmi pissutsit pillugit ilinniarsimasuusussaapput. Sulliviit sulisullit, tassani sulisut amerlassusaat apeqqutaatinnagu, naliliinissaat januar 2009 aallarnerfigalugu piumasaqaataalerpoq, Sullivinni pissutsit pillugit ilinniartitaanermi naliliinissamut sakkussanik pissarsisoqartarpoq.

Takussutissiaq 8.1. Sulinermi avatangiisit pillugit pikkorissartitsinerit ingerlanneqarsimasut

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015
Pikkorissartit-sinerit katillugit | 18 | 15 | 20 | 18 | 17 | 18 | 19 | 16 | 16 | 15 | 16 | 16 | 15 | 17
Kalaallitsut | 10 | 9 | 12 | 11 | 9 | 7 | 7 | 8 | 8 | 9 | 10 | 9 | 9 | 9
Qallunaatut | 8 | 6 | 8 | 7 | 8 | 11 | 12 | 8 | 8 | 6 | 6 | 7 | 6 | 7
Kalaallitsut qallunaattullu | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | 1
Pikkorissartut katillugit | 272 | 195 | 314 | 259 | 270 | 246 | 301 | 262 | 246 | 255 | 242 | 234 | - | -
Kalaallisut pikkorissartut | 150 | 123 | 206 | 166 | 154 | 109 | 198 | 144 | 123 | 153 | 143 | 136 | - | -
Qallunaatut pikkorissartut | 122 | 72 | 108 | 93 | 116 | 137 | 103 | 118 | 123 | 102 | 99 | 98 | - | -

Najoqqutaq: Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik

Sulitilluni ajutoornerit

Sullivinnik Nakkutilliisoqarfimmut taamaallaat nunami ajoqusernerit nalunaarutigineqartussaapput. Imarsiornermi, aalisarnermi, silaannakkut angallassinermi qillerinernilu ajoqusertoqartillugu Sullivinnik Nakkutilliisoqarfimmut pineqartut nalunaartussaatitaanngillat.

Sulitilluni ajoquserneq pillugu malittarisassat Arbejdsministeriets bekendtgørelse nr. 401 af 24. juni 1986-imeersumi takuneqarsinnaapput. Sulitilluni ajutoornerit sulisillunilu elektroniskimik tunngaveqartumik ajoqusersimanermik nalunaarutiginninnissaq 2009-p aallartinneraniilli periarfissanngorpoq nittartagaq www.anmeld.gl aqqutigalugu.

Takussutissiaq 8.2. Kalaallit Sullivinnik Nakkutilliisoqarfimmut sulilluni ajutoornerit nalunaarutigineqartut ajuqusernerup suuneranut agguataarlugit

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012
Katillugit | 216 | 245 | 258 | 299 | 334 | 343 | 297 | 287 | 350 | 458 | 587
Toqusut | 2 | 2 | - | 2 | 4 | 0 | 2 | 0 | 1 | 1 | 0
Avataajarnerit | 1 | 1 | 1 | 1 | 5 | 4 | 3 | 1 | 5 | 4 | 0
Saarnginit napinerit | 24 | 22 | 36 | 32 | 31 | 35 | 28 | 29 | 44 | 47 | 90
Pilluttoornerit il.il. | 60 | 63 | 69 | 89 | 111 | 123 | 87 | 58 | 68 | 107 | 206
Ikilernerit | 49 | 60 | 46 | 66 | 75 | 79 | 63 | 52 | 55 | 88 | 121
Uunnerit | 8 | - | 5 | 6 | 9 | 5 | 3 | 2 | 3 | 8 | 15
Ilukkut ajutoornerit | 18 | 36 | 42 | 51 | 41 | 55 | 41 | 25 | 51 | 76 | 56
Seertitsinerit | 2 | 2 | 3 | 3 | 7 | 4 | 4 | 7 | 4 | 5 | 0
Toqunartunik najuussisoornerit | - | 5 | 1 | 2 | 0 | 10 | 4 | 0 | 41 | 1 | 21
Paasissutissartaqan-ngitsut / allat | 52 | 54 | 55 | 47 | 51 | 28 | 62 | 113 | 78 | 121 | 78

Najoqqutaq: Sullivinnik Nakkutilliisoqarfik

Nittartakkat takuneqarsinnaasut:

Paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.at.gl

Sulisilluni Ajoqusersinnaanermut Isumaannaariffik pillugu Sullissivik nittartakkani ukunani sukumiinerusumik takuuk: www.naalakkersuisut.gl

Suliffeqarnermi pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissat

Suliffeqarnermi pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissat Naatsorsueqqissaartarfiup saqqummersittagai tamarmik nunani tamalaani ILO-mi nassuiaassutigineqartunik malittarisassanillu tunngaveqarluni suliaapput, paasissutissat pineqartut tassaapput; sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissat, suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat. Kisitsisitigut paasissutisseeriaatsit ILO-mi ataqatigiissillugit assigiimmillu tunngavilerlugit suliarineqartarput taamaalillunilu suliffeqarnermi pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissat ataqatigiissumik suliaallutik.

Sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat

Sulinerit pillugit kisitsisitigut paasissutissanut suliffeqarfiit Akileraartarnermut Pisortaqarfimmut qaammammut nalunaarutigisartagaat aamma qaammammut erseqqissaassutigisartagaat sukumiisut tunngaviunerpaajupput. Qaammammut nassuiaatini sukumiisuni nalunaartutigineqartarput suliffeqarfiit ataasiakkaarlutik qaammammut aningaasarsissutigitittagaat, soorlu makku; akileraarutit aamma sulisoqarnermut akitsuutit. Aningaasarsiat akileraarutillu suliffeqarfinnit sulisunut ataasiakkaanut qaammammut erseqqissaanerni sukumiisuni immikkoortiterneqartarput. Qaammammut nassuiaatit sukumiisut suliffeqarfinnut tunngasunik paasissutissanik imaqartut qaammammut erseqqissaanerit sukumiisut inunnut tunngasunik paasissutissanik imaqarput. Qaammammut nassuiaat sukumiisoq aamma qaammammut erseqqissaat sukumiisoq imminnut qanittuararsuarnik paasissutissaqarput.

Najoqqutani qulaani taaneqartuni sulisartut tamakkerneqanngillat, ilaatigut namminersorlutik suliffeqarfiuteqartut aamma Danmarkimi suliffeqarfinni nalunaarsimasuni sulisartut najoqqutani ilanngunneqarsimanngillat. A isertitani paasissutissat malillugit sulisimasut ilanngunneqartarput taakku saniatigut Naatsorsueqqissaartarfimmi akileraartarnermut immineerluni immersugassat malillugit isertitat inunnut tunngassuteqartut suliarinerineqarnerini ilanngunneqartarput.

Sulinerit qaammammut nalussuiaatini nalinginnaasuni sukumiisunilu ilanngunneqarsimanngitsut paasissutissanut ilanngunniarlugit kommunit najukkani suliffissarsiuusisarfiini suliffissarsiortunut nalunaarsuiffii atorneqarput.

Sulisitsisut sulisullu suliaqarfinni sorlerni inissisimanerat paasiniarlugu Inuussutissarsiummik Ingerlataqartunik Nalunaarsuiffik (IIN) atorneqartarpoq. IIN-imi suliffeqarfiit suliaqarfinnut immikkoortiterneqartarput, immikkoortiterinermi suliffiit annerusumik suliaqarfigisaanut inissinneqartarput. Saqqummersitsisarnerni siullerni suliaqarfiit immikkoortitigaanerat sulinernut atuutiinnarneqartarsimagaluartoq maanna paasissutissani suliaqarfinnut immikkoortersimanerat malillugi ingerlanneqarpoq. Tamanna pissutaalluni paasissutissani suliaqarfinnut immikkoortiterinerit IIN-ilu assigiinngissinnaapput. Assersuutigalugu suliffeqarfiit anginerusut ingammik aalisarnermik suliaqartut, tassa toqqaanartumik toqqaananngikkaluartumilluunniit aalisartunik sulisoqartut IIN-imi suliaqarfinnut assigiinngitsunut inissinneqartarsimanerat. Taamaasilluni suliaqarfik Aalisarneq ikippallaanik sulisulerneqartarsimavoq, akerlianillu suliaqarfiit allat soorlu Niuerneq suliffissuaqarnerlu sulisunik amerlanaarivallaartarsimaneq taamaaliornermut pissutaapput. Allanngortiterinermi suliffeqarfiit suliaqarfiinut immikkortiterneqarput, tamatunga kinguneraa assersuutigalugu suliaqarfinni â€œAalisarneq, piniarneq nunalerinerluâ€ sulisut ikiliartornerat, taakkununnga aalisakkerivinni, tusaasuivinni aamma toqoraavinni sulisut siullerni ilanngunneqartaraluarmata. â€œAatsitassalerinermikâ€ suliaqartunut aatsitassarsiorfinni sulisut saniatigut aatsitassarsiornermik toqqaannartumik suliallit ujarassiuut ilanngunneqartalerput.

Najugaqavissut Naatsorsueqqissaartarfimmi innuttaasunik allattuiffik malillugu aaliangerneqartarput. Innuttaasuni allattuiffik atorlugu assersuutigalugu najugaqarfinnut, ukioqqortussutsinut aamma suiaassutsinut paasissutissat, sulinermut ilanngunneqartarput.

Pisortaqarfinni sulinernut tunngatillugu kommunit isumaginninnermut tunniuttagaanut Naatsorsueqqissaartarfimmi nalunaarsuiffik najoqqutarilluarneqarpoq. Qaammammut sukumiisumik erseqqissaanerni kommunini sulinernit akiliutigineqarsimasut ersersinneqartarput akiliutigineqarsimasullu sulisimanermut attuummassuteqanngitsut soorlu utoqqalinersiat aamma suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit nalunaarsuiffik atorlugu immikkoortinneqarsinnaapput.

Suliffeqarnermi pissutsit kisitsisitigut paasissutissat suliarineqarnerat aamma nalunaarsuinermi periutsit

ILO-p naatsorsueqqissaarnermut allaffianit periutsit nassuiaasiorneqarlutillu maleruagassiorneqarsimasut tunngaviginerullugit nalunaarsuisoqarpoq. Paasissutissat pigineqartut apeqqutaallutik nunani tamalaani periutsit malinneqartarput.

Sulineq ILO-mit naatsumik ima nassuiarneqarpoq; piffissami naatsorsuiffiusumi sivikinnerpaamik akunnermik ataatsimik sulineq. Kisianni piffissaq naatsorsuiffiusoq erseqqissumik nassuiarneqanngilaq, piffissalli naatsuunissaa, tassa ullormik ataatsimik imaluunniit sapaatip akunneranik sivisissuseqarnissaa innersuussutigineqarpoq. Aammattaaq sulisinnaasut, nunami pineqartumi pissutsit tunngavigalugit, ukiukinnerpaaffeqarnissaat ILO-mit innersuussutigineqarpoq. Akerlianilli ukioqqortunerpaaffissamut tunngatillugu innersuussisoqartoqanngilaq.

Naatsorsueqqissaartarfimmi, qaammammoortumik aningaasarsiat pillugit nalunaarsuutini (akunnermut nalunaarsuutiniunngitsoq), najoqqutarineqartuni ILO-p nassuiaatai naleqqutinngillat, taamaattumik Kalaallit Nunaanni sulinermut tunngasunik nassuiaatit naleqqussartariaqarsimapput. Kalaallit Nunaanni sulinermut tunngasunik nassuiaasiornerit ILO-mut sulinermut tunngasunik nassuiaasiornermut sapinngisaq tamaat assingutinniarneqarsimapput.

Paasissutissani atorneqartuni piffissaq naatsorsuiffiusoq qaammat ataasiuvoq, ILO-mit innersuussutigineqartumit takineruvoq tassa ILO-mit ulloq ataaseq imaluunniit sapaatip akunnera ataaseq innersuussutigineqarmata. Piffissap naatsorsuiffiup sivisunerunerata sunniinera annikillisinniarlugu, ILO-mit akunneq ataaseq sulinertut naatsorsuummut piumasaqaat sivitsorneqartariaqarsimavoq. Aammattaaq piffissaq isertitanut tunngaviusoq paasissutissanut ilaanngimmat sulinermi piffissaq atorneqartoq isertitallu naatsorsornissaannut nassuiaasiortoqartariaqarsimavoq.

Qaammatip ataatsip iluani minnerpaamik ulloq ataaseq sulisimagaanni sulisimasutut naatsorsuutigineqassaaq. Akunnerit arfineq pingasut, sapaatit akunneri tallimat ingerlaneranni qaammammi ullut suliffiusut 20-uppata ullormut 0,4 tiimit piffissami naatsorsuiffiusumi suliffigisimasariassallutik, taamatullu sapaatit akunneri marluk pineqarpata akunnerit marluk suliffigisimasariassallutik. Naatsorsuinerit SIK-mi aningaasarsiat minnerpaartaat tunngavigineqarput, pineqartuni aningaasarsiakinnerpaat amerlanerunissaat naatsorsuutigineqarmat. Tunngavilersuutit malillugit Naatsorsueqqissaartarfiup sulisumut nassuiaatai ukuupput:

·       Ukiup naanerani inuk 15-inik ukioqalernikuusimassaaq

·       Qaammammi pineqartumi inuk isertitaqarluni sulisimassaaq imaluunniit suliffeqarnermut tunngasumik isertitaqarsimassaaq (tunisinermi isertitat imaluunnit suliffeqarfiutimini â€isertitaiâ€)

·       SIK-ip Naalakkersuisullu isumaqatigiissutaat atuuttoq malillugu ilinniarsimanngitsut aningaasarsiassaat mikinerpaaq akunnerit arfineq pingasut isertitsissutigisimassavaa minnerpaamik tiimimut aningaasarsiarineqarsinaasut.

Paasissutissat nalunaarutini tunngavigineqartut allaffissornermi pilersinneqarsimapput, taamaattumik kisitsisitigut paasissutissiornermi amigaateqarsinnaassarput. Assersuutigalugu akileraarnissamut tunngatillugu junimi imaluunniit decemberimi aningaasarsisitsisimanerup nalunaarutigineqarsimanera allaffissornermi apeqqutaavallaanngilaq, kisianni kisitsisitigut paasissutissiornermi pingaartorujussuuvoq piffissaq eqqortoq nalunaarutigissallugu. Nalunaarusiornermi pitsaassutsit paasissutissatullu atornissaanut tulluarnerannik nalilersuineq pingaartorujussuuvoq. Paasissutissat nalilersuinermut tunngasut tulliuttumi eqqartorneqarput.

Isertitat sulinermi isertitaasimanersut imaluunniit sulinngikkaluarluni isertitaasimanersut qaammatikkaartumik nalunaarsuutini takuneqarsinnaanngillat. Isumaginninnermut tunniuttakkanik pisartagallit pillugit Naatsorsueqqissaartarfimmi allattuiffik atorlugu isumaginninnermik pisartagallit qaammatikkaarlugit misissuiffigineqartarput. Isumaginninnermut tunniuttakkanik pisartagallit kommuniinut immikkoortiterneqarput, isertitaanullu immikkoortinneqarsimallutik.

Suliaqarfinni allani sulisimaneq pissutaannani akileraatutit A-nik akiliisimasut, qulaani pineqartunut assingupput. Suliaqarfinni allani ajornartorsiummut assingusut naapitassaasarput, isertitat A-t sulinernut tunngatinneqanngitsut akiliutigineqartarlutik. Inuit sulinngitsut suliaqarfinnit ikiuutsinik pisimasut amerlassusaat eqqarsaatigalugu sulisimasut amerlassusaat minnerpaaffissaminniissimanissaat ilimanarmat, utoqqalinersiaqartitsiviit aamma napparsimalernissamut inuunermullu sillimmasiisarfiit naatsorsuinermut ilanngunneqanngillat.

Sulinermut tunngatillugu qaammatit arlallit ingerlaneranni immikkut isertitat - ass. feriarnissamut aningaasarsiat aamma immikkut angusaqarsimanermi aningaasarsiat - pillugit paasiniaaneq annertooq pisimavoq. Paasilluarumallugu inuup pineqartup ukiumi pineqartumi qaammatit suliffigisimasai tamakkerlugit misissuiffigineqarsimapput.

Nalunaarsuutinik misissuineq qulaani pisoq pereermat nalunaarsuutillu Naatsorsueqqissartarfiup inuuttaasut pillugit nalunaarsuiffianut ataatsimut ingerlanneqareermata, taamatullu nalunaarsuutit innuttaasunut najugaqavissunut 14-ileereersimasunut killilerneqareermata, nalunaarsuutit Naatsorsueqqissaartarfiup isertitat pillugit nalunaarsuiffianut ataatsimut ingerlanneqarput. Tamanna pivoq, sulineq qaammammut nassuiaatini aamma qaammammut nassuiaatini sukumiisuni erseqqissarneqanngitsut naatsorsukkanut ilanngunniarlugit. Sulinermi tassani inuit pineqartut tassaapput:

·       Nalunaarsuiffimmi qulaani misissuineq malillugu pilersitaasumi inuk utaqqisaannaagallartumik sulineq pillugu sivisunerpaamik qaammatini arfinilinni sulisutut nalunaarsimasoq.

·       Inuk isertitanut nalunaarsuiffimmi annertuumik (isertitat pillugit kisitsisinik paasissutissani isertitat ataatsimoortinneqarneranni deciilit nassuiaataat malillugit) A-malillugu isertitalittut nalunaarsimasuussaaq imaluunniit suliffiutimini annertuumik isertitaqarsimassalluni, siornatigut qaammammut nassuiaatit malillugit nalunaarsorsimanngitsumik (akissarsiaanngitsutut kingusinnerusukkulluunniit sulinermut tunngassuteqanngitsutut isertitatut). Qaqugu isertitat â€annertuutâ€ pineqartut qaammatit amerlassusaat tunngavigalugit killissarineraat allanngorartinneqassaaq, inuk pineqartoq sulisutut imalunniit suliffissarsiortutut nalunaarsoriigaasimappat.

·       Inuk qaammatini arlalinni suliffissarsiortutut nalunaarsortittartoq sulisutut isiginiarneqarsinnaanngilaq (tamanna kisimi inuussutissarsiummik aalajangersimasumik ingerlatsisutut nalunaarsorsimanngitsumut atuuppoq).

2012-mi inuussutissarsiummik aalajangersimasumik ingerlatsisutut nalunaarsorsimanngitsutut sulisut agguaqatigiissillugu qaammammi ataatsimi 1.188-iupput, taakkunannga 569-it akissarsialiullutik 619-illu namminersortuullutik. Isertitanummi nalunaarsuiffimmi paasissutissaqanngilaq, sulisitsisuni kikkunni isertitat A-tut katersugaasimanersut, taamaattumik inuutissarsi-ummik aalajangersimasumik ingerlatsisutut nalunaarsorsimanngitsut akissarsiallit inuussutissarsiutini aalajangersimasuni â€Ilisimaneqanngitsututâ€ qulequtsikkamik nalunaarsorneqarput. Suliffeqarfinni namminersortuni inuussutissarsiummik aalajangersimasumik ingerlatsisutut nalunaarsorsimanngitsut suliffeqarfiup (IIN-normua) atorlugu inissinneqarput. Suliffeqarfiit namminersortut suliffeqarfiup normuanik nalunaagaqarsimatinnagit, pineqartup nammineerluni nalunaarsuinermi tunisineq nalunaarsimappagu sulineq inuussutissarsiummut â€Aalisarneq, piniarneq nunalerinerluâ€ inissinneqartarpoq imaluunniit inuussutissarsiut â€Ilisimaneqanngitsoqâ€, taamatullu suliffeqarfiup normuanik nalunaarsimasoqanngippat imaluunniit nammineerluni nalunaarsuiffimmi tunisinermik nalunaartoqarsimanngippat.

Taakku kingunerisaanik inuit tunngavigalugit allattuiffiit pilersinneqarput. Allattuiffiup taassuma imarivai: isertitat, akileraarutit, suliffeqarfiit, suiaassuseq, ukioqqortussuseq, najugaqarfik kiisalu sulisup pingaarnertut suliffigineraa imaluunniit saniatigooralugu suliffigineraa. Inuup suliffia pingaarneq tassaavoq qaammammi pineqartumi suliffik aningaasarsiorfiginerpaasimasaq, taassuma saniatigut suliffiit saniatigooralugu suliffiupput.

Sulinermut kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Nalunaarsuiffiit allaffissornermik tunuliaqutaqarnerat pissutaalluni ilimanarluarsinnaavoq najoqqutat ilaat kukkuneqarsimanissaat. Kukkunerit pingaarnersaat nassuiaassutiineqassapput.

Sulisitsisut qaammammut akissarsianik allanillu nalunaarutiginnittarnerat kisitsisitigut paasissutissiornermik tunngaviugajuttarmat, taakku pitsaassusaat apeqqutaasorujussuusarput. Suliffeqarfiit ataasiakkaat aningaasarsisitsinermik nalunaarutaasa piffissalersorneri nalorninartoqarsinnaapput naatsorsuinermut sunniuteqarsinnaallutik. Nalunaarsuiffik pilersinneqalermat ajornartorsiut taanna sammineqangaatsiarpoq tamanna immikkoortumi paasissutissat nalilersornerini allaaserineqarpoq. Akissarsiat immikkuullarissut sulinernut tunngasut paasiniarlugit piffissaq annertooq atorneqarpoq, akissarsiat immikkuullarissut tassaapput feriarnermi aningaasarsiat aamma aningaasat immikkut ajunngittorsiat. Paasissutissat annertussusaat aamma paasiuminaannerat pissutaalluni akissarsiat immikkuullarissut paasinngitsoorneqarsimasinnaapput najoqqutatullu kukkusutut nalunaarutigineqarsinnaapput.

Isumaginninnermut tunniuttakkanik pisartagallit pillugit nalunaarsuiffimmi assingusumik ajornartorsiuteqartoqarpoq. Kommunit isumaginninnermut tunngatillugu akiliisarneranni nalunaarsuinerni sulinermut akiliisarnermut assingusumik ajornartorsiuteqarpoq. Isumaginninnermut tunniuttakkanut qaammatit nalunaarsuiffiusut sunniuteqanngitsoorsinnaapput, tunniuttakkat nalunaarutigineqarsimasut qaammatit arlaliugaluartut nalunaarsuiffimmi ataatsimiissinnaanerat pissutaalluni. Ajornartorsiut taannarpiaq pillugu paasissutissat nalilersorluarneqaraluartut paasissutissat nalunarpallaarnerat pissutaalluni najoqqutat kukkuneqarsinnaapput.

Pisortat suliffeqarfiutaat anginerpaat tassaasut Namminersorlutik Oqartussat aamma kommunit assigiinngitsunik makkuninnga suliffeqarfiuteqarput; ilinniartitsineq, peqqinnissaqarfik allaffissornerlu. Nammisorlutik Oqartussat kommunillu immikkut sulisitsisutut angisuuttut nalunaarsorneqarsimapput. Taamatut nalunaarsorneqarsimanerat pissutaalluni suliaqarfinnut assigiinngitsunut immikkoortinneqarsinnaanngillat. Taamaattumik Namminersorlutik Oqartussani kommuninilu sulisut tamarmik Pisortat allaffissornerannut nalunaarsorneqartarput, tamanna pissutaalluni suliaqarfiit ass. Ilinniartitsineq aamma Peqqinnissaqarfik sulinerit pillugit paasissutissani ajoraluartumik soqutigineqanngitsutut ipput.

Suliffissaaleqineq pillugu paasissutissani aamma sulisinnaasut pillugit paasissutissani najoqqutat

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissanut najoqqutat pingaarnerpaat tassaapput innuttaasut suliffissarsiortutut najukkani suliffissarsiuussisarfinnut qaammammut nalunaartarneri. Suliffissarsiorfinnut suliffissarsiortutut nalunaartarnerit amerlanerpaartaat kommuninit allaffissornikkut atortoq Winformatimut atorlugu nalunaarutigineqartarput, qaammatit tamaasa Naatsorsueqqissaartarfik paasissutissanik taakkuninnga Winformatikimit pisarpoq. Paasissutissat nunaqarfinneersut ilaannaat Winformatikimut nalunaarutigineqartarnerat pissutigalugu paasissutissat tamakkerniarlugit Naatsorsueqqissaartarfimmit nunaqarfinni allaffinnut piniartariaqartarpoq.

Inuk piffissami pineqartumi sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat ILO-mi malittarisassat malillugit pineqartoq suliffissaaleqisutut nalunaarutigineqarsinnaanngilaq. Taamaattumik, sulinerit pillugit allattuiffimmut qaammammi pineqartumi suliffissaaleqisutut nalunaarsimasut Naatsorsueqqissaartarfimmit immikkoortiterneqartarput. Sulinermut nalunaarsuiffimmi sulisinnaasut paasiniarneqarsimapput, tassaasut inuit sulisartut immaqaluunniit suliffissaaleqisut.

Suliffissaaleqineq pillugu paasissutissani aamma sulisinnaasut pillugit paasissutissani najugaqavissut 18-iniit 64-inut ukiullit najoqqutarineqarput, taakku Naatsorsueqqissaartarfiup innuttaasunut allattuiffia atorlugu immikkoortinneqartarput. Paasissutissat pingaaruteqartut allat, assersuutigalugu inuit najugaqarfiinut tunngasut, ukiuinut tunngasut aamma suiaassusiinut tunngasut, kiisalu suliffissaaleqisut sulisinnaasullu nalunaarsuiffimmi aamma takuneqarsinnaapput.

Suliffissaaleqineq sulisinnaasullu pillugit kisitsisitigut paasissutissat suliarineqarneri nalunaarsuinermilu periutsit

ILO-p naatsorsueqqissaarnermut allaffianit periutsit nassuiaasiorneqarlutillu maleruagassiorneqarsimasut tunngaviginerullugit nalunaarsuisoqarpoq. Paasissutissat pigineqartut apeqqutaallutik nunani tamalaani periutsit malinneqartarput.

ILO-mit piumasaqaatigineqarput inuk suliffissaaleqisutut taaneqassappat ataatsikkut pingasunik eqquutsitsissasoq. ILO-p suliffissaaleqisoq pillugu nassuiaataani, suliffissaaleqisoq tassaavoq piffissami pineqartumi:

suliffeqanngitsoq,

suliffissarsiortutut nalunaarsimasoq aamma

sulinissamut piareersimasoq.

Piffissap pineqartup sivisussusissaa iluamik aalajangerneqarsimanngilaq, kisianni innersuussutigineqarpoq sivisuallaassanngitsoq, assersuutigalugu ulloq ataaseq imaluunniit sapaatip akunnera ataaseq. ILO-mit aamma innersuussutigineqarpoq sulisinnaasut eqqarsaatigalugit ukiukinnerpaaffeqarnissaat, nunami pissutsit tunngavigalugit suliffissaaleqisutut nalunaarutigineqarsimasut taakkununnga ilaapput. Akerlianilli ukioqqortunerpaaffissamik innersuussisoqartoqarsimanngilaq.

Paasissutissat allaffissornermik tunngaveqarluni suliaammata ILO-mit suliffissaaleqinermut piumasaqaatit malinneqanngillat. Taamaattumik paasissutissat suliarinerini, ILO-mit innersuussutigineqartut sapinngisaq tamaat eqqortinniarlugit, nassuiaatip nalimmassarnissaa pisariaqarsimavoq. Paasissutissat suliarinerini qaammammi pineqartumi suliffissaaleqisunut nassuiaatit uku piumasaqaatigineqarput. Inuk qaammammi pineqartumi:

1.    suliffissaarsiuussisarfimmut suliffissarsiortutut nalunaarsimasaaq aamma

2.    sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi suliffeqartutut nalunaarsimanngilaq.

Kalaalit Nunaanni najugaqavissut suliffissaaleqineq pillugu paasissutissanut aamma sulisinnaasunut najoqqutat nalilersoqqissaakat aamma innuttaasut assigiiaartumik tunngavilersorneqarsimasut ilaapput, innuttaasut misissuiffigineqartut tunuliaqutaat aamma sumiissusaat misissuinermi ilanngunneqarput.

Kisitisitigut paasissutissani inuit 18-iniit 64-inut ukiullit pineqarput. Tassunga pissutaavoq 18-it inorlugit ukiullit aamma 64-it sinnerlugit ukiullit suliffissarsiortutut najukkani suliffissarsiorfinnut nalunaartartut akuttusoorujussuuneri. Taamaattoqarneranut pissutaasagunarpoq inuit taamatut ukiullit isertitanut taarsiullugu ikiuutinik pisinnaannginnerat, isertitanut taarsiullugu ikiorsiissutit suliffissarsiortutut nalunaarsukkanut tunngiunneqartarput. Kisitisitigut paasissutissat amigartut 18-init ingorlugit ukiullit eqqarsaatigalugit aamma 64-it sinnerlugit ukiullit eqqarsaatigalugit pigineqarmata taakku ilanngunneqanngillat.

Suliffissaaleqisunut nalunaarsuiffik aamma sulisinnaasunut nalunaarsuiffik suliffeqarneq pillugu paasissutissat saniatigut inunnut paasissutissanik pingaarutilinnik imaqarput.  Paasissutissat pineqartut tassaapput inuup ukioqqortussusaa, suiaassusaa aamma sumi inunngorsimasuunera, paasissutissat taakku Naatsorsueqqissaartarfiup innuttaasut pillugit allattuiffianit ukiup pineqartup naanerani nalunaarutinit pineqartarput. Suliffissaaleqisoq nalunaarutigineqartarpoq najugaqarfiani, suliffissaaleqisutut nalunaarnermi sumiiffiup najugaqarfik assigisariaqanngilaa.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

Suliffissaaleqineq suliffeqarnermilu pissutsit pillugit kisitsisitigut paasissutissani najoqqutat kukkusut

Suliffissaaleqineq pillugu kisitsisitigut paasissutissat aamma sulisinnaasut pillugit kisitsisitigut paasissutissat ilimanarpoq ILO malillugu kukkusunik najoqqutaqarsimanissaat. Tulliuttuni najoqqutat kukkusut paasissutissiissutigineqassapput.

Inuit ilaat suliffissarsiortutut nalunaarsimanngikkaluartut sulilernissaminnillu piareersimanngitsut suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput. Inuit pineqartut tassaapput karakteriminnik qaffassaaniarlutik pikkorissartut. Inuit sulilernissamut piareersimanngitsut aamma suliffissarsiortutut nalunaarsorneqartarput.

ILO malillugu suliffissaaleqisut ilaat arlaannik pissuteqarlutik suliffissarsiorfimmut nalunaarneq ajorput. Suliffissarsiortutut nalunaartannginneq aningaasanik pissarsisinnaannginnermik pissuteqarsinnaavoq.

Suliffissarsiorfiit assigiinngitsut assigiinngitsumik nalunaarsueriaaseqarput. Immikkoortortaqarfinni suliffissaaleqisut assigiinnginnerat allaffissornermik pissuteqarsinnaavoq.

Kommunimi allaffissornermi assigiissaarinerit pissutaallutik suliffissaaleqisut piffissap ingerlanerani allanngorarsinnaapput, suliffissarsiorfinni nalunaarsuinerit allanngorarneri malillugit.

Suliffissaaleqisunik elektroniskimik nalunaarsuineq inuup suliassarimmanga najoqqutat kukkuneqarsimasinnaalluarput. Kisianni kukkunerit taammaattut annikitsuararsuupput.

Suliffissaaleqineq pillugu nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkunertallit ilanngunneqartarput. Piffissami aaliangersimasumi suliffissaaleqisoq sulisimasutut nalunaarutigineqarsimappat sulinerit pillugit nalunaarsuiffimmi kukkusutut nalunaarutigineqassaaq. Sulisinnaasut nalunaarsuiffianni aamma taanna atuuppoq, sulinernik nalunaarsuiffinni najoqqutat kukkusut aamma suliffissaaleqinermut nalunaarsuiffinniittarput.

7. Aalisarneq, piniarneq nunalerinerlu

23. sep 2014

Allaffissornikkut aalisarnerup aqunneqarnera

Kalaallit Nunaata imartaani amerlanerpaamik aalisaqqusaasut pisassiissutit akuersissutillu aqqutigalugit aqunneqarpoq. Akuersissutit aalisarsinnaalernissap aqunneqarneranut atorneqartarput. Pisassiissutit akuersissutillu akornanni ataqatigiinneq Titartakkami 1.1.-mi takuneqarsinnaavoq.

Titartagaq 1.1. TAC-p, pisassiissutit aamma akuersissutit akornanni ataqatigiinnerit

Akuerisaasumik pisarineqarsinnaasut tamarmiusut aaliangersorneqarnerat, TAC

Naalakkersuisut Kalaallit Nunaata aningaasaqarnikkut imartaani aalisakkanut akuerisaasumik tamakkiisumillu ukiumut pisarineqarsinnaasut (Total Allowable Catch, TAC) aalajangersartarpaat. Biologit siunnersuinerat aallaavigalugu aalajangersaasoqartarpoq, tamannalu Pinngortitaleriffiup NAFO aamma ICES suleqatiginerisigut ingerlanneqartarluni, takuuk Nunat tamalaat akornanni aalisarneq pillugu isumaqatigiissutit suleqatigiiffiillu.

Aalisarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit, ilaatigut Kalaallit Nunaanni sinerissap qanittuani aalisartut piniartullu peqatigiiffianniit KNAPK aamma Kalaallit Nunaanni Sulisitsisut Peqatigiiffiini GA aamma NUSUKA ilaasortaaffigineqartut, aalajangersaalinnginnermi tusarniaaffigineqartarput.

Akuerisaasumik tamakkiisumillu pisarineqarsinnaasut (TAC) aalisariutinut ataasiakkaanut pisassiissutiginerisigut agguataarneqartarput. Tassani sinerissami qanittumi avataanilu aalisartut immikkoortinneqartarput.

Aalisariutit mikinerusut 75 BRT/120 BT-mik anginerunngitsut sømilit pingasut iluanni (sinerissamut qanittumi) sinerissap qanittuani aalisartarput.

Aalisariutit 75 BRT/120 BT-mik anginerusut sømilit pingasut avataanni avataasiorlutik aalisartarput. Nunanut allanut aamma pisassiisoqartarpoq, takuuk immikkoortoq Nunat tamalaat akornanni aalisarneq pillugu isumaqatigiissutit suleqatigiiffiillu.

Raajanut tunngatillugu Kalaallit Nunaata Kitaani pisassiissutit tamarmiusut 57 procentii avataasiortunut tunniunneqartarput, sinnerilu 43 procentit sinerissap qanittuani aalisartunut tunniunneqartarlutik. Tamanna inatsisitigut aaliangigaavoq. Aalisakkanut sinerissap qanittuani imartallu avataaniittuni allanut pisassiissutit agguaanneqarnerat Naalakkersuisunit aalajangerneqartarpoq.

Titartagaq 1.2. Kalaallit Nunaata eqqaani aalisakkanut aalajangersimasunut TAC

Malugiuk: Kisitsisit saqqummersut Naalakkersuisut TAC-t pillugit aalajangersagaannut naleqqupput.

Najoqqutaq: TAC aamma pisassarititat taamatullu pisassarititanut nalunaarusiaq pillugit Inatsisartunut nassuiaammi

Raajanut TAC-it Kalaallit Nunaata Kitaanut Kangianullu aalajangersarneqartarput.

Raajanut aalisakkanullu aalajangersimasunut pisarineqarsinnaasut oqimaassusissaat Titartakkami 1.2-mi takuneqarsinnaapput.

Saarulliit ukiumoortumik pisarineqarsinnaasut oqimaassusissaat sinerissap qanittuani aalisarneqartussat avataanilu aalisarneqartussat aalajangersarneqartarput. 1. januar 2014-ni avataani saarullinniarneq pillugu ingerlatsineq allanngorpoq.

Kitaani avataasiorluni qaleralittassani TAC Davis Strædimut Baffin Bugtimullu immikkoortillugit aalajangersarneqartarput.

Saattuarniarneq taamaallaat Kitaani ingerlanneqartarpoq. Soorlu Titartakkami 2.2-mi takuneqarsinnaasoq akuerisaasumik saattuartassat 2002-mi 27.000 tonsinit 2014-mi 2.800 tonsinut appariarsimapput.

Tabel 1-mi takuneqarsinnaapput Kalaallit Nunaata imartaani aalisakkat amerlassusaannut TAC-it nassuiaqqissaarneri. Tabel 2-mi takuneqarsinnaapput Kalaallit Nunaanni kalaallinut sinerissap qanittuani aalisartunut avataasiortunullu pisassiissutit ineriartornerat.

Akuersissutit

Aalisarsinnaatitaaneq akuersissutit iluaqutsiullugit malittarisassaqartinneqarpoq. Kalaallit aalisarneranni 2008-mi avataasiorluni aalisarnermi aalisakkanut makkununnga akuersissummik peqartoqartussaavoq: raajat, qalerallit, saattussat, saarulliit, suluppaakkat, nataarnat, ammassat imminnguillu.

Sinerissap qanittuani aalisarnermi 2008-mi raajarniarnermut, qaleralinniarnermut, saattuarniarnermut, kapisilinniarnermut, nipisanniarnermut uiluinniarnermullu akuersissummik peqarnissaq pisussaaffiuvoq. 2010-mi sinerissamut qanittumi saarullinniarnissamut akuersissummik peqarnissaq piumasaqaatigineqalerpoq.

Akuersissutit pingasunut immikkoortinneqartarput: piffissamut killilimmut akuersissutit akuerisaasumik amerlanernik pisaqarsinnaanermut imaluunniit taamaattortaqanngitsumik akuersissutit aamma piffissamut killeqanngitsumut akuersissutit amerlanerpaamik pisaqarsinnaanermut qummut killilimmut akuersissutit.

Piffissamut killeqanngitsumut akuersissutit amerlanerpaamillu pisaqarsinnaanermut qummut killilimmik akuersissutit raajarniarnermi atorneqartarput. Aalisariutaatillit imaluunniit inuit ataasiakkaat aalisariutit pineqartut pisassiissutaannit ilaannut akuersissuteqarput. TAC aalajangersarneqareeraangat Naalakkersuisut nalunaaruteqartarput ukiumoortumik pisassiissut sorleq akuersissutinut ataasiakkaanut naapertuunnersoq. Avataasiorlutik aalisartuni aalisariutaatillit imaluunniit inuit ataasiakkaat pisassiissutit tamarmiusut pingajorarterutaannik annerpaamik piginnittuusinnaapput. Sinerissap qanittuani aalisartuni pisassiissutinit tamarmiusunit piginneqataassutaasinnaasoq annerpaaq 10 procentiusimagaluartoq- 15 procentimut qaffanneqarpoq. Qaffaaneq sinerissap qanittuani aalisariaatsip allanngortiterneqarneranut taputartuullugu pivoq 2011-mi Inatsisartut ukiakkut ataatsimiinneranni.

Piffissamut killilimmut akuersissutit amerlanerpaamik pisaqarsinnaanermut qummut killilimmik akuerineqartut avataasiorlutik qaleralinniartunut, saarullinniartunut, suluppaagarniartunut, ammassanniartunut imminnguarniartunullu atorneqarsinnaapput. Sinerissap qanittuani aalisarnermi akuersissutit taamaattut uiluinniarnermi atorneqartarput. Akuersissutit ukiumut ataasiartumik tunniunneqartarput, aalisariutinullu ataasiakkaanut ukiumut pisassiissutigineqartut pillugit paasissutissanik imaqartarlutik.

Piffissamut killilimmut akuersissutit amerlanerpaamik pisaqarsinnaanermut qummut killeqanngitsumik akuersissutit sinerissap qanittuani qaleralinniartunut aamma saattuarniarnermi atorneqartarput, pisassiissutillu kalaallit aalisariutaannut ataatsimoorussaapput. Aalisariaaseq taamaattoq olympisk aalisariaatsimik taaneqartarpoq. 2014-mi sinerissap qanittuani qaleralinniartunut qaammatikkaartumik pisassiisoqartalerpoq. Ukiup ingerlanerani pisassiissutit piffissamut siaruarternissaat taamaliornermut pissutaavoq, siornatigut ukiumut ataasiarluni pisassiisoqartarsimagaluarpoq. Pisassiissutit affaat qulaani taaneqartutuut ingerlanneqartarput. 

Kalaallit Nunaanni Aalisarsinnaanermut Akuersissutinik Nakkutilliisoqarfik

Kalaallit Nunaanni Aalisarnermut Akuersissutinik Nakkutilliisoqarfik (KANUAANA) Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmi immikkoortortaqarfiuvoq. KANUAANA-p pingaarnertut suliassarai aalisariutit allattuiffiisa nakkutiginissaat, aammalu satellitit aqqutigalugit kilisaatit Kalaallit Nunaata imartaani angalasut suliaallu nakkutigissallugit. Taakku saniatigut KANUAANA nunat allamiut kalaallillu aalisariutaannut pingaarnerusumillu kilisaatinut raajarniutinut aalisarnermik nakkutilliisunik ilaatitaqartarpoq. Aalisarnermik nakkutilliineq pingaarneq Grønlands Kommandomit nakkutigineqarpoq, taakkulu aalisariutit pisaat piniutaallu imaani misissortarpaat, takuuk illersornissaq pillugu immikkoortoq.

Nunat tamalaat akornanni aalisarneq pillugu isumaqatigiissutit suleqatigiiffiillu

Kalaallit Nunaata Savalimmiut, Norge aamma Rusland nunat marluk akornanni paarlaateqatigiittarnissamik isumaqatigiissuteqarfigai. Isumaqatigiissutip taassuma saniatigut Kalaallit Nunaata Island aamma Norge nunat pingasut akornanni ammassanniarluni paarlaateqatigiittarnissamik isumaqatigiissuteqarfigivai, Kalaallit Nunaata aamma EU nunat pingasut akornanni aalisarluni suleqatigiinnissamik isumaqaitigiissuteqarfigivaa. EU-mik suleqatigiinissamik isumaqateqarneq tunngavigalugu Kalaallit Nunaata imartaani aalisarnissamik pisinnaatitaaffiit EU-mit akilerneqartarput, taamatut isumaqatigiissuteqarneq allani atuutinngilaq. Paarlaaqateqarnissamik isumaqatigiissut Kalaallit Nunaata nunani allani aalisarsinnaanissaanik qulakkeerinnippoq, taamatut Kalaallit Nunaanit aalisartoqassatillugu nunat allat Kalaallit Nunaanni aalisartarnissaat aamma paarlaateqatigiittarnissamut isumaqatigiissummut ilaavoq.

EU-mik aalisarneq pillugu isumaqatigiissut

EU-mik aalisarneq pillugu isumaqatigiissut 1985-miilli atuuppoq, taamani Kalaallit Nunaat EF-imut ilaasortaajunnaarmat. 2006-imi nutaamik isumaqatigiissusiortoqarpoq Qajaq-isumaqatigiissummik taasaq. Isumaqatigiissut nutaaq marlunnut agguataarneqarpoq; niuernerpalaartoq aallaavigalugu aalisarneq pillugu isumaqatigiissut kiisalu peqatigiinnissamik isumaqatigiissut. Peqatigiinnissamik isumaqatigiissummi siunertaavoq siunissami Kalaallit Nunaata EU-llu aalisarneq pinngikkaluarlugu suleqatigiilernissaasa qulakkeernissaa, takuuk immikkoortoq naalakkersuinermi aqutsinermilu pissutsit. Aalisarneq pillugu isumaqatigiissummi siunertaavoq - soorlu manna tikillugu taamaattoq - ukiumoortumik taartisiaqartitsisoqarneratigut Kalaallit Nunaata aalisakkanik pisuussutimi ilaannik EU-mut immikkoortitsisassasoq.

EU ukiumoortumik 320 mio. kr.-nit missaannik taarsiissuteqartarpoq. Siornatigut 240 mio. kr.-nit ukiumoortumik aalisarsinnaanermut akiliutigineqartarput, sinnerilu 80 mio. kr.-nit missingersuutit tungaasigut tapiissutaallutik. 2007-mit Peqatigiinnissamik Isumaqatigiissutikkut qulakkeerneqarpoq aalisarsinnaanermut pisinnaatitaaffiit aqqutigalugit Kalaallit Nunaat taartisiassaqarnani ukiumoortumik 200 mio. kr.-it missaanik tapiiffigineqartarnissaa. Aalisarneq pillugu isumaqatigiissut immini ukiumoortumik 130 mio. kr.-it missaasa tapertaanissaat naatsorsuutigineqarpoq. Taakkunannga 100 mio. kr.-it aalisinnaatitaanissamut akiliutaasarput, sinnerilu 30 mio. kr.-it missaaniittutut aalisarnermut tapiissutigineqartarlutik. EU-p Kalaallit Nunaata imartaanut isersinnaanerata peqataanik malitsigissavaa Kalaallit Nunaata aalisakkanik tunisassiai EU-mi niuerfinnut akitsuutitaqanngitsumik eqqunneqarsinnaanissaat.

Norgemik Ruslandimillu aalisarnermik isumaqatigiissut

1990-ikkut aallartinneranniilli Kalaallit Nunaat Ruslandimik Norgemillu aalisarneq pillugu isumaqatigiissuteqarpoq. Barentsip imartaani aalisakkat norskit russillu aalisarnikkut killeqarfii akimorlugit avissaarsimaneri pissutigalugit, aalisarneq norskit russillu ataatsimoorlutik aquppaat.

Isumaqatigiissutit malitsigaat Barentsip imartaani saarullinnut misaqqarnarnullu kalaallinut pisassiissutit Ruslandimik isumaqatigiissuteqarnikkut anguneqartartut norskit imartaanni aamma aalisarneqarsinnaammata. Norgemik isumaqatigiissummi aamma taamaappoq. Ilanngullugu norskit aningaasaqarnikkut killeqarfiani saarulliit kalaallinut pisassiissutigineqartut Svalbardip imartaani aalisarfigeqqusaanngitsumi aamma aalisarneqarsinnaapput.

Isumaqatigiissummi Kalaallit Nunaat periarfissinneqarpoq saarullinniarnermi piginnaanerup suliaqarnerallu pigiinnarnissaannut.

Aalisarneq pillugu isumaqatigiissutit allat

2003-milli Kalaallit Nunaat Savalimmiullu aalisarsinnaanerit pillugit illugiillutik immikkut isumaqatigiissuteqarput. Aalisakkat amerlasuut tassani pineqanngillat, takuuk tabel 3 aamma tabel 4. Savalimmiut Kalaallit Nunaata eqqaani aalisarneranni pisarineqartussat amerlanersaat EU-mik isumaqatigiissuteqarnikkut pisarput, soorlu tamanna siuliani allassimasoq. 2004 tikillugu Savalimmiut 4.000 tonsinik suluppaakkanik pisassinneqartarpoq. Pisassiissutit taakku tabellini suli allassimanngillat, taakku massakkut Kalaallit Nunaata, Savalimmiut Islandillu akornanni isumaqatigiissutiginiarneqarmata.

2003-mi ammassaat Kalaallit Nunaata Island aamma Norgip imartaaniittut pillugit isumaqatigiissuteqarput. Taakku saniatigut suluppaakkat Atlantikup avannaata kangianiittut agguaanneqarnissaat pillugit Islandi, Kalaallit Nunaannut Savalimmiunullu isumaqatiginninniarpoq.

Kalaallit Nunaata Canadallu akornanni aalisarneq pillugu isumaqatigiissummik pilersitsisoqanngisaannarsimavoq. Tamanna pissuteqarpoq, ataatsimoortumik pisuussutit pisassiissutigineqarnissaasa agguataarnissaannut nunat taakku marluk isumaqatigiissinnaasarsimannginnerannik.

1986-miilli Davis Strædimi Baffin Bugtimilu ataatsimoorussamik raajat qalerallillu pillugit akuttunngitsunik ataatsimiittoqartarsimavoq. Taamaattorli 2003-imit Flemish Cap-ip imartaanni raajanut pisassiissutit agguataarnissaannut isumaqatigiittoqannginnera pissutigalugu Canadap ataatsimiinnerit taamaatiinnartarsimavai. Tassunga tunngasut ataani takuneqarsinnaapput.

Nunat tamalaani suleqatigiiffiit

Kalaallit Nunaat aamma nunat tamalaat imartaanni aalisarsinnaatitaavoq. Atlantikup Avannaani Aalisarnikkut Suleqatigiiffik aqqutigalugu (Northwest Atlantic Fisheries Organization, NAFO), NAFO Atlantikup kitaata avannaata nunat tamalaat imartaanik ingerlatsisuuvoq. Kalaallit Nunaat ilaatigut Flemish Capimi aamma Grand Banksimi New Foundlandip avataaniittuni raajarniarsinnaatitaavoq.

Atlantikup Avannamut Kangiani Aalisarneq pillugu Ataatsimiititaliaq (North-East Atlantic Fisheries Commission, NEAFC) Atlantikup avannaata kangiani nunat tamalaat aalisarnerannik ingerlatsisuuvoq, Kalaallit Nunaata tassani suluppaakkat, ammassassuit makrelit saarullernallu pisarisinnaavai.

Atlantikup avannaata imartaani kapisillit Atlantikup Avannaani Kapisillit Piujuaannarnissaat pillugu Suleqatigiiffiup (North Atlantic Salmon Conservation Organization, NASCO) aqutarai. Kalaallit Nunaat NASCO-mi ilaasortaanngilaq. Kapisillit amerlassusaat ukiuni arlaqalersuni amerlanngitsutut nalilerneqarput, taamaammallu Kalaallit Nunaat kapisilinnik aamma pisassinneqanngilaq.

Danmark aqqutigalugu Kalaallit Nunaat Nunat Tamalaat Immap Ilisimatusarfigineqarneranut Siunnersuisoqatigiinnut (International Council for Exploration of the SEA, ICES) NAFO-llu ilisimatusarnermut siunnersuisoqatigiivinut ilaasortaavoq, taakkulu Atlantikup avannaata imartaani ilisimatusarneq ataqatigiissaarlugulu saqqummiuttarpaat.

Aalisakkat qaleruallillu pisarineqartut

Kalaallit Nunaata imartaani aalisarneq pillugu paasissutissat pingaarnermik aalisariutit allattuiffiinit pisuupput. 1996 tikillugu avataasiorlutik aalisartut kisimik allattuinissamik pisussaaffeqarput, ukiulli qulit ingerlaneranni allattuinissamut pisussaaffik annertusinikuulluni. Tamanna 1996-mi sinerissap qanittuani raajarniartunut eqqunneqarpoq. 2002-mi tamanna sinerissap qanittuani saattuarniartunut eqqunneqarpoq. 2006-mi ukiakkut aalisariutit tamarmik 9,4 meterimik anginerusut allattuisussaatitaalerput. Nunat allamiut aalisariutaat qangali allattuisussaatitaapput. Angallatit mikinerusut, soorlu umiatsiaaqqat tunisisarfinni paasissutissiisussaatitaapput, paasissutissallu taakku atorneqartarput.

Titartagaq 3.1. Kalaallit nunallu allamiut Kalaallit Nunaata eqqaani aalisarnerisa allanngoriartornerat

Malugiuk: Kisitsisit 2012-mi 2013-milu kisitsisaagallarput.

Nassuiaat: 1) Kalaallit imartaminni pisaat, taamatullu nunat assigiinngitsut akorninni imartani, Islandimi, Savalimmiuni, Flemish Cap-mi, Norgemi Ruslandimilu.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Kalaallit Nunaata eqqaani nunat allamiut aalisarnerat annertuvoq. Ammassanniarneq amerlassutsimigut nunat allamiut aalisarnerpaaffigisimavaat. Ammassanniarnerli allanngorartorujussuuvoq, takuuk titartagaq 3.1. Ammassaat Atlantikup avannaata kangiani angalaartarnerat, Kalaallit Nunaata imartaanit anisarlutillu uteqqittarnerannik pissuteqarpoq.

2013-mi Kalaallit Nunaanit pisarineqartut 16.250 tonsiupput. 2005-mili ammassaat pisarineqassanngitsut siunnersuutigineqarpoq, ammassaalli amerlatsissimanerat tunngavigalugu 2014/15-mi 450.000 tonsinik pisassiisoqarpoq.

Titartagaq 3.2. Kalaallit aalisakkanik aalajangersimasunik aalisarnerisa allanngoriartornera

Malugiuk: Kisitsisit 2012-mi 2013-milu kisitsisaagallartut nalunaarsugaapput.

Nassuiaat: 1) Kalaalit imartaminni pisaat, taamatullu Flemish Cap-mi, Norgemi Ruslandimilu.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Raajat kalaallit aalisarneranni pingaarnersaapput. 1970-ikkut aallartinneranni kalaallit raajarniarnerat taamaapajaaginnarsimavoq ukiumoortumik 8.000-10.000 tonsit pisarineqartarlutik. 1975-mi avataasiorlutik aalisartut aallartipput, tamatumalu kingorna raajat pisarineqartartut amerliartuaalerlutik. Ukiuni qulikkaani kingullerni 100.000 - 140.000 tonsit akornanni ukiumut pisarineqartarsimapput.

1950-ikkunni 1960-ikkunnilu Kalaallit Nunaanni saarulliit pisarineqartartut tamarmiusut ukiumut 300.000 aamma 400.000 tonsit akornanniipput. 1970-ikkut aallartinneranni aalisapiluttoqarneratigut silallu nillertinneratigut saarulliit ikileriapiloorput. Tamatuma kingorna aalisarneq pisaqarfiuvallaarsimanngilaq, 1980-ikkut naalerneranni piffissaq sivikitsoq eqqaassanngikkaanni. Ukiuni kingullerni saarulliit amerlanerulernerat malittaralugu pisarineqartartut annikikkaluamik amerlisimapput. 2007-mi 17.000 tonsit pisarineqarsimapput 2008-mi 24.918 tonsiusimallutik tamatuma kingorna saarulliit pisarineqarsimasut ikilisimapput, 2009-mi 12.676 tonsiusimagamik 2010-milu 11.687 tonsiusimallutik (pisat tamaasa katillugit Norgep avannaani pisarineqarsimasut ilanngunnagit), takuuk titartagaq 3.2.

Kalaallit Nunaata imartaanit saarulliit tammakarnerisa kingorna 1990-ikkut aallartinneranni qaleralik iluanaarniutigalugu pingaarnertut aalisarneqalerpoq. Ukiuni kingullerni sineriammi qanittumi qaleralinniarneq aallaakkaasimavoq pisarsimavoq tassa 20.000 tonsit missaat aalisarneqartarsimagamik. Kitaani Tunumilu avataasiorlutik aalisartut aalaakkaasumik 25.000 tonsit missaannik pisaqartarsimapput

1995-mi sinerissap qanittuani Qeqertarsuup Tunuani Sisimiullu eqqaani saattuarniarneq aallartippoq. Tamatuma kingorna kujataani Nunap Isuanit avannamut Upernavik tikillugu saattuarniartoqalerpoq. 1999-mi avataasiorlutik saattuarniartut aallartipput Sisimiut avataani aammalu Nuup Paamiullu eqqaanni. Saattussanik aalisarneq 2001-mi pisaqarfiunerpaavoq, taamani 14.247 tonsit pisarineqarmata. Tamatuma kingorna pisarineqartartut appariartulerput, 2010-imilu 3.165 tonsit kisimik pisarineqarlutik. Appariarujussuarnerannut peqqutaavoq aalisapilunneq pissutigalugu saattussat ikileriarujussuarmata.

Titartaq 3.3. Kalaallit Nunaata imaq oqartussaaffia pillugu immap assinga killeqarfiit erseqqissarneqanngitsut

Titartagaq 3.4. 2012-mi Kalaallit aalisakkanik pingaarnerutitanik pisat NAFO-p ICES-lu ilaaneersunut agguarlugit

Malugiuk: Kisitsisaagallartutut nalunaagaapput.

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Aalisarnermut Nakkutilliisoqarfik aamma Naatsorsueqqissaartarfik

Soorlu titartakkami 3.4-mi takuneqarsinnaasoq kalaallit aalisarnerat amerlanertigut Kitaani pisarpoq, NAFO 1A-F, takuuk titartakkami 3.4. NAFO 3L aamma 3M tassaapput Newfoundlandip avataani Flemish Cap-imi nunat tamalaat imartaat.

Aalisariutaatigineqartut

Kalaallit Nunaanni aalisariutit 1960-ikkunni amerliartortinneqalerput. 2011-ip naalernerani aalisariutit 525-miupput. Taakku saniatigut 1.500 aamma 2.000-it akornanni umiatsiaaraqarpoq, taakkunannga ilaat aalisarnermut piniarnermullu atorneqarlutik ilaallu aalisariutinut bundgarnersortunullu assigisaannullu attuumassuteqarlutik.

Aalisariutit avataasiortut aalisariutinik 75 BRT/120 BT sinnerlugu angissusilinnik ilaqarput killeqarfiup 3 sømilit avataani aalisartunik. Aalisariutit anginerusut amerlanerit pisaminnik angallammi suliaqarsinnaapput.

Sinerissap qanittuani aalisariutit 75 BRT/120 BT-inik mikinerupput, taakkulu killeqarfiup 3 sømilit iluanni aalisarput. Aalisariutit 10 BRT-inik mikinerusut Avannaani amerlanerupput, tamaani pingaarnermik qaleralinniartuullutik.

Aalisariutit namminersortunit pigineqarput. Kilisaatit Royal Greenland A/S-imit pigineqartut toqqaannanngitsumik pisortanit pigineqarput, tassa Royal Greenland 100 procentimik Namminersorlutik Oqartussanit pigineqarmat. Sinerissap qanittuani aalisariutit ilarpassui ESU aqqutigalugu aningaasalersorneqarput (ESU-mit taarsigassarsinikkut)

Avataasiorlutik aalisariutit nunat allamiut taarsigassarsiniartarfiannit (skibskreditordninger) assigisaanniillu aningaasalersorneqarput. Siornatigut avataasiorlutik aalisariutit amerlisarneqarnerat Nunatta Karsianit qularnaveeqqusiinikkut aningaasalersorneqarput, tamannali periuseq taamaatinneqareerpoq.

Nunami aalisakkanik suliffissuit

Aalisakkat kalaallinit pisarineqartut affaasa missaat sinerissami tunitsivinni suliarineqartarput. Pisarineqartut allat aalisariutini suliarineqartarput imaluunniit avammut tunisassiarineqartarput suliarisassanngorlugit. Aalisakkat nunami aalisakkanik suliffissuarni suliarineqartussat amerlanersaat sinerissap qanittuani aalisartunit pisuupput.

Raajanik avataasiorlutik aalisartut pisamik 25 procentinik nunamut tunisinissamik pisussaaffeqarput, sinneri angallami tunisassiarineqarsinnaasarput. Aalisarnernut allanut akuersissutinik tunniussinermi nunami tunisinissamut aamma piumasaqartoqarsinnaavoq. Soorlu tamanna atuussinnaavoq avataasiorlutik qaleralinniartunut akuersissutinik tunniussinermi.

Nunami aalisakkanik suliffissuit pingaartumik pigineqarput Namminersorlutik Oqartussat ingerlatseqatigiiffiinit Royal Greenland A/S-imit aamma namminersorluni pigineqartumit Polar Seafood-imit. Taamaattorli ukiuni kingullerni suliffeqarfinnik namminersortunik pilersitsisoqarsimavoq, namminneq illoqarfimminni tunisassianik pisisartunik suliaqartartunillu. Taakku annertunerusumik tulliuttumik allaaserineqarput.

Royal Greenland A/S

Royal Greenland A/S suliffeqarfiuvoq Kalaallit Nunaanni annerpaaq. 2011-ip naalernerani ingerlatseqatigiiffik Kitaani illoqarfinni nunaqarfinnilu 20-nik suliffissuaateqarpoq. Ingerlatseqatigiiffiup kilisaatit raajarniutit arlalippassuit pigisarai. Kalaallit Nunaanni suliffissuit saniatigut Royal Greenland A/S-ip ataaniippoq ingerlatseqatigiiffik Royal Greenland Seafood A/S Danmarkimi, Norgemi, Tysklandimi, Polenimi Canadamilu suliffissuarnik pigisaqartoq nunani allani Danmarkimilu niuerfinnut atatillugu tuniniaanermut allaffeqarpoq.

Tunitsiviit namminersorlutik ingerlattut allat

Tunitsiviit namminersortumik ingerlanneqartut anginerit makku taaneqarsinnaapput:

·         Polar Raaja, annertunerpaamik raajanik pisiortortoq.

·         Arctic Prime Produktion, annertunerpaamik saarullinnik pisiortortoq.

·         Upernavik Seafood, annertunerpaamik qaleralinnik pisiortortoq.

Titartagaq 5.1. Aalisakkanik aalajangersimasunik tunisineq

Malugiuk: 2012-mi aamma 2013-mi kisitsisit kisitsisaagallartutut nalunaagaapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Aalisakkat aalajangersimasut tunineqartut amerlassusaat Titartakkami 5.1-mi takuneqarsinnaapput. Tunineqartut amerlassusaat aalisakkat amerlanerit eqqarsaatigalugit amerleriarsimapput raajat, qalerallit, saattussat, nipisaat saarulliillu qaammatikkaartumik tunineqartut tabel 6-mi takuneqarsinnaapput.

Siusinnerusukkut tunisinermi akit Royal Greenland A/S-ip kattuffiillu (KNAPK aamma APK) aalisariutinut kilisaatinullu sullissisuusut akornanni isumaqatiginninniutigereernerisigut aalajangersarneqartarput.

Ukiut kingulliit ingerlaneranni aalisarnermit aalisakkanik qalerualinnillu pisisartut amerliartulersimapput. Tunisassianik pisinissamut unammilleqatigiinneq annertusineqarpoq akinullu pituttorsimannginnissaq ajornannginnerulerluni.

Titartagaq 5.2. Aalisakkat aalajangersimasut kiilumut akiisa allanngoriartornerat

Malugiuk: 2012-mi aamma 2013-mi kisitsisit kisitsisaagallartutut nalunaagaapput. Tunisat immikkoortut kiilumut akii agguaqatigiissitaapput. Allannguutit maluginiakkat peqquteqarsinnaapput nioqqutissiap assigiinngitsutigut suliarineqarnerata allannguuteqarneratigut.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Raajanut, qaleralinnut, saarullinnut, nipisanut saattussanullu agguaqatigiissullugu kiilumut akigitinneqartut ineriartornerat titartakkami 5.2-mi takuneqarsinnaapput. Tunisinermi amerlassutsit nalingilu pillugit paasissutissat erseqqinnerusut tabel 7-mi takuneqarsinnaapput.

Tabel 8-mi takuneqarsinnaapput tunisisut aningaasarsiaannut immikkoortillugit agguataarnerisa amerlasusaannut ineriartornerat. Soorlu takuneqarsinnaasoq tunisisut 1990-mi 5.025-init 2013-mi 1.700-inut appariarujussuarsimallutik. Appariarneq pingaarnermik pisimavoq tunisisartuni ukiumut 50.000 kr.-it ataallugit tunisisartuni.

Nunanut tamalaanut assersuutit

Tassunga tunngasunik paasisaqarnerorusukkuit FN-ip Nerisassanut Nunalerinermullu suliniaqatigiiffiata (FAO) nittartagaa: www.fao.org/fishery

Piniarnerup aallaaniarnerullu allaffissornikkut aqunneqarnerat

Piniarneq aallaaniarnerlu piffissat piniarfissat, piniarnermut allagartat akuersissutillu atorlugit aqunneqarput. Tikaagulliusaat, tikaagulliit, arfiviit, qipoqqat, qilalukkat qaortat aamma qernertat, tuttut, umimmaat, nannut aarrillu pisassiissutigineqartarput taakku saniatigut ulloq ataasiakkaarlugit appanik (appa sigguttooq aamma appa nalinginnaasoq), mitinik siorakitsunik aamma mitinik pisassiisoqartarpoq. Pisassiissutit atorlugit uumasut piniarneqarsinnaasut aallaaniarneqarsinnasullu amerlassusaat aqunneqarput.

Inuit kikkulluunniit piniartartut aallaaniartartullu piniarnermut allagartamik atorsinnaasumik peqartussaapput.

Piniagassiissutit piniarsinnaanermut allagartat amerlassusaat tunngavigalugit amerlassusilerneqartarput.

Sigguttuut, qasigiat, nerlerit, timissat kiisortut, tunnillit, tikaagulliusaarnat aamma kigutilissuit nunatsinni eqqissisimatitaapput.

Piniarnissamut akuersissutinik allagartanik tunisisarneq

Inuuniutigalugu imaluunniit saniatigooralugu piniarsinnaanermut allagartaqaraani taamaallaat pisassiissutinik piniagassanillu allanik piniartoqarsinnaavoq.

Piniarsinnaanermut allagartartaarnissamut piumasaqaatit Piniarneq aallaaniarnerlu pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 12, 29. oktober 1999-imeersumi allaaserineqarput inatsit taanna Inatsisartut inatsisaat nr. 1, 16. maj 2008-imeersumi allannguuteqarpoq.

Piniarsinnaanermut allagartat assigiinngitsut marluupput, tassa inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartaq aamma saniatigooralugu piniarnermut allagartaq.

Saniatigooralugu piniarnermut allagartartaarnissamut piumasaqaataapput:

·         12-nik ukioqalereersimanissaq

·         Kalaallit Nunaanni inuit allattorsimaffiannut nalunaarsimanissaq.

Inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartamik pisaarniarnermi piumasaqaataapput:

·         12-nik ukioqalereersimanissaq

·         Ukiuni kingullerni marlunni Kalaallit Nunaanni inuit allattorsimaffianni nalunaarsimanissaq

·         Ukiuni kingullerni Kalaallit Nunaannut tamakkiisumik akileraartarsimanissaq

·         Isertitat tamarmiusut minnerpaamik affaat piniarnermit, aallaaniarnermit aalisarnermilluunniit isertitaassimassasut

Titartagaq 7.1. Inuit piniarsinnaanermut allagartamik akiliisimasut

Malugiuk: 2014-mi kisitsisit kisitsisaagallarput.

Najoqqutaq: Aalisarnermut Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Titartakkap 7.1-ip aamma tabel 10-ip takutippaa ukiut qulit kingullit ingerlaneranni inuussutissarsiutigalugu piniartut amerlassusaat aalaakkaasimasoq. 2013-mi 2.113-it inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartartaarsimapput. Sunngiffimmi pinialuttartut akiliisimasut 2002-mi amerlanerpaajusimapput taamani 9.683-iusimagamik. 2002-ip kingorna sunngiffimmi pinialuttartut ikiliartulersimapput 2013-mi 4.994-it sunngiffimmi piniarnermut allagartartaarsimapput.

Pisassiissutit allaffissornikkut aqunneqarnerat

Nunarsuaq tamakkerlugu Arfanniarnermut Ataatsimiititaliarsuaq (International Whaling Commision, IWC) ilaasortaanikkut tikaagulliusaanik, arfivinnik, qipoqqarnik tikaagullinnillu Kalaallit Nunaat pisassiissutinik tunineqartarpoq. Tunniussineq kulturi pissutigalugu arfanniarneq pillugu tunngavik malillugu pisarpoq. Pisassiissutit ukiunut arfinilinnut atuuttussanngorlugit tunniunneqartarput.

Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik allaffissornikkut aqutsisoqarfinni ataasiakkaani arferit qanoq amerlatigisut pisarineqarsinnaanersut pillugit ukiut tamaasa nalunaaruteqartarpoq. Kalaallit Nunaanni Aalisartut Piniartullu Kattuffiat (KNAPK) aamma Kalaallit Nunaanni Kommuneqarfiit Kattuffiat (KANUKOKA) aalajangersaasoqartinnagu tusarniaavigineqartarput.

Qilalukkat qernertanut, qilalukkanut qaqortanut, aarrinut nannunullu pisassiissutit ukiut tamaasa naalakkersuisut aalajangersartarpaat. Aalajangersaaneq nunarsuaq tamakkerlugu isumaqatigiissutit biologillu siunnersuineri aallaavigalugit pisarput. Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit, ilaatigut KNAPK-mit, KANUKOKA-mit aamma Tapertaralugu Piniartartut Aalisartartut Katuffianit, TPAK, aalajangersaanissaq pillugu tusarniaavigineqartarput. Tamatuma kingorna pisassiissutit tamarmiusut allaffissornermi aqutsisoqarfinnut agguarneqartarput. Pisassiissutit ukiut pingasukkaarlugit atuuttarput.

Tuttunut umimmannullu pisassiissutit, assingusumik Naalakkersuisunit Pinngortitaleriffiup innersuussinera malillugu suliarineqartarput.

Timissanik aallaaniarneq ukiumoortumik pisassiissutit aqqutigalugit aqunneqanngilaq. Appa, appa sigguttooq, miteq siorartooq miterlu sioraki ullormut amerlanerpaaffilerlugit piniarneqarsinnaapput.

Inuit piniarnermut allagartallit ullormi piniarfiusumi timmissanik qulaani pineqartunik 30-nik pisaqarsinnaatitaapput, inuillu sunngiffimminni pinialuttartut ullormut tallimanik pisaqarsinnaatitaallutik.

Timmissanik allanik piniarneqarsinnaasunik piniarsinnaanerit kiisalu puisinik, niisanik, anarnanik, aarluarsunnik, niisarnanik aamma aarlunnik piniarneq pisassiisutitaqanngilaq.

Soorlu tabel 9-mi takuneqarsinnaasoq ukiuni arlaqartuni Kangerlussuup eqqaani tuttunut umimmannullu pisassiissutit killeqanngillat. Tamanna pissuteqarpoq tuttut umimmaallu ima amerlatigilersimammata allaat ulorianartorsiulersinnaallutik nerisassaaleqilernermikkut. Nunap immikkoortuini allani illoqarfikkaartumik pisassiisoqartarpoq.

2004-mi qilalukkanut qernertanut qaqortanullu pisassiisoqartalerpoq. 2013-mi qilalukkat qernertat 398-it pisassiissutigineqarput, qaqortanullu 350-it, takuuk tabel 9.

Miluumasut pisassiissutigineqarsimasut taamaalaat piniarneqarsinnaapput. 2004-mili piniartut nannumik, aavermik, arfernik angisuunik mikisunillu pisaqaraangamik pisarisimasat pillugit immersugassaq, pisarisimasat pillugit paasissutissanik immersugassartalik immersortalernikuuvaat. Piniakkamik ataatsimik pisaqarnermi tamatigut immersugassaavoq, kisiannili tuttunik umimmannillu arlalinnik pisaqarsimagaanni ataatsikkut immersuisoqarsinnaavoq. Immersugaq piniartup najugaqarfianut kommunimut nassiunneqartussaavoq. Kommunimit immersugaq misissorneqassaaq Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmut imaluunniit (pisat tuttuuppata umimmaappataluunniit) Pinngortitaleriffimmut piniarnermut allagartaq ilanngullugu nassiunneqassapput. Immersugassaq immersorsimagaanni kommunimillu akuerineqarsimappat stempilerneqarlunilu taamaallaat pisarisimasap ilaa akigineqarsinnaavoq.

Tikaagullinnik, tikaagulliusaanik, qipoqqarnik, arfivinnik, aarrinik nannunillu piniarnissamut akuersissutit inunnit inuussutissarsiutigalugu piniarnermut allagartalinnit taamaallaat pineqarsinnaapput.

Qilalukkanik qernertanik, qaqortanik, tuttunik umimmannillu piniarnissamut akuersissutit inunnit piniarnermut allagartalinnit pineqarsinnaapput. Akuersissutit kommuninit ataasiakkaanit tunniunneqartarput, taakkuuppullu aamma sunngiffimmi inuussutissarsiutigalugulu piniarnermut allagartalinnut agguaassisoqassappat aalajangiisussat.

Piniarneq aallaaniarnerlu pillugit maleruagassat eqquutsinnissaanut politiit qullersaallutik akisussaapput. Taakku saniatigut kommunini arlaqartuni piniarnermut aalisarnermullu nakkutilliisunik atorfinitsitsisoqarnikuuvoq, taakkulu pingaarnertut suliassaraat piniarnermik, aallaaniarnermik kiisalu kapisilinniarnermik, eqalunniarnermik nipisanniarnermillu nakkutilliinissaq.

Pisarineqartartut

Piniarnermik inuussutissarsiutillit sunngiffimmilu piniartartut namminneerlutik pisarisimasatik, 1993-mi aallartittumik Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmut nalunaarutigisalerpaat. Pinisarisimasat tamarmik â€œukiumoortumik immersugassamiâ€ immersuilluni nalunaarutigineqartussaapput, immersugassaq â€œPiniarneqâ€ piniarnermut allagattaq ilanngullugu nassiunneqartarpoq. www.sullissivik.gl atorlugu nammineerluni aamma immersuisoqarsinnaavoq.

Pisarineqartut pillugit paasissutissat ukiumoortumik immersuiffissanit pisuupput, taakkulu piniartunit ataasiakkaanit immersorneqartarput. Piniarnermut allagartaq nutaaq tunniunneqartinnagu piumasaqaataavoq piniartup ukiumoortumik immersuiffik piniartup Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Pisortaqarfimmut allakkatigut imaluunniit nittartakkakkut immersuinikkut nassiussimassagaa. Tabel 10-mi takuneqarsinnaavoq 2013-mi allagartanik pigisaqartut 77 procentii ukiumoortumik immersuiffik nassiussimagaat. Nannunik, tikaagulliusaanik, arfivinnik, qipoqqanik, tikaagullinnik, aarrinik, tuttunik umimmannillu pisaqartoqarsimatillugu akuersissummik pigisaqartoq immersuiffissamik immikkut ittumik immersuisussaavoq.

Puisi tassaavoq pisarikkajunnerpaaneqartoq. 2012-mi puisit 124.111-it pisarineqarput. Puisit pisarineqartut amerlanersaat natsiullutillu aataarsuupput. 2012-mi natsiit 60.607-it aataarsuillu 60.697-it pisarineqarput, takuuk tabel 11.

Titartagaq 8.1. Arfernit mikinernit pisat

Malugiuk: Kisitsisit 2013-mi arferit mikinerit (niisat aamma niisarnat) kisitsisitaat kisitsisaagallarput. Qilalukkat qernertat qaqortallu pisaanerisa kisitsisitaat toqqaannartumik pisassarititanut naleqqissuunneqarsinnaanngillat. 2011-mi pisat amerlassusaasa ukiup aallaqqaataaniit decembarip naaneranut nalunaarsugaalerput.

Najoqqutaq: Aalisarnermut Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Niisat pisarineqartartut amerlassusaat ukiunit qulini kingullerni taamaaginnangajassimapput. Qilalukkat qernertat qaqortallu pisarineqartut ikileriarsimapput, pisassiissutiteqartalerneq malitsigalugu, ukiut piniarfiusut marluk akornanni nuussisalernerit pissutaallutik qilalukkanik qaqortanik pisassiissutit amerliartulaarput. Tabel 11-mi takuneqarsinnaapput uumasut assigiinngitsut ukiuni kingullerni arfinilinni pisarineqartut.

Nannut pisarineqartut amerlassusaat 2003 tikillugu amerleriarsimapput ikiut arfineq pingasut kingulliit pisarineqartartut taamaaginnaarput, takuuk tabel 11. 2006-miit nannunik piniarneq killilersugaalerpoq. Nannut amerlanersaat Avannaani Tunullu avannaani pisarineqartarput, takuuk tabel 12.

Piniakkanik tunisassiorneq

Puisit pisarineqartut amiisa affaasa missaat Great Greenland A/S-imut suliassanngorlugit tunineqartarput; Kalaallit Nunaanni ammerivituaq.

Neqit imarmiunit miluumasuneersut, umimmaat neqaat aamma tuttut neqaat Lilleholm aamma Royal Greenlandimut tunineqartarput. Savaaqqat savallu neqaat Neqi A/S-imut Narsami toqoraavimmut tunineqartarput, taannalu KNI A/S-ip ataaniippoq.

Puisit amii tunisat ukiumiit ukiumut allanngorarput tunisinermit akit silallu pissusaa apeqqutaallutik, takuuk tabel 13.

Puisit amiinik tunisisoqartillugu aningaasanut inatsit aqqutigalugu tapiissuteqartoqartarpoq. Nunarsuaq tamakkerlugu akit appariarujussuarnerannut atatillugu tamassumalu malitsigisaanik 1970-ikkut naalerneranni 1980-ikkullu aallartinneranni puisinniarnermut akerliuniartorpassuit kingunerisaannik tapiissutit tunniunneqartalerput.

Namminersorlutik Oqartussat Great Greenland A/S-illu akornanni kiffartuunneqarnissamik isumaqatigiissuteqartoqarneranut tapiissuteqartoqarpoq, takuuk tabel 14.

Kiffartuussinissamik isumaqatigiissuteqartoqarneratigut Great Greenland A/S pisussaaffeqalerpoq Kalaallit Nunaat tamakkerlugu inuussutissarsiutigalugu piniartut puisit amiinik tunisisarnissaasa ingerlatiinnarnissaanut.

Ammit assigiinngitsut tunineqarneranni akit puisillu pitsaassusaannut akit Great Greenland A/S-ip KNAPK-llu akornanni isumaqatiginninniarnikkut aalajangersarneqartarput, taakkulu aamma ammit tunineqartut pitsaassusiisa pitsanngortinnissaannut suleqatigiillutik.

Kalaallit Nunaanni nunalerineq

Nunalerineq suli inuiaqatigiit aningaasaqarnerannut annikitsuinnarmik peqataavoq. Inuussutissarsiummi sammineqarput savaateqarneq, tuttuuteqarneq, nersussuaateqarneq naatitsiveqarnerlu. Tunisassiat amerlanersaat nunatsinni tunineqartarnerat pissutaalluni avammut tuniniaaneq annikitsuinnaavoq, tassa avammut tunisinerup tamarmiusup 0,1 procenteriinnarlugu. Savaaqqat tuttullu neqaat avammut tunineqarnerpaasarput.

Kalaallit Nunaanni uumasuuteqartut ukiut ingerlaneranni ikiliartorsimapput. 2013-ip naanerani uumasuutillit katillugit 43-iusimapput. Ukiut qulit ingerlaneranni 23 procentimik appariarneruvoq. Uumasuutillit amerlanerpaat Narsap eqqaaniipput, titartagaq 10.1 takuuk. Uumasuutit nalinginnaasumik ilaqutariinnit ataatsinit ingerlanneqartarput.

Titartagaq 10.1. Immikkoortortani uumasuutillit

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

2013-mi narsaatigineqartut 1.101 hektariupput, taakkununnga ilaallutik narsaatit atorneqanngitsut. Taakku saniatigut 242.000 hektarit missaanik uumasuutit qaqqani ivigartorfissaqarput. Narsaatit 10 hektarit missaat kartoffelinik grønsaginillu naatitsivittut atorneqartarput. Narsaatit katillugit 1.091 hektarit missaaniittut ivikkanik imusassaliarineqartarput ukiuunerani uumasuutinut nerukkaatissiarineqartarlutik.

2013-mi uumasuutillit narsaataat agguaqatigiissillugu 25,6 hektarit missaanniippoq. Tamanna Danmarkiminngarnit mikinerujussuuvoq, tappavanimi ingerlataq agguaqatigiissillugu 2013-mi 68 hektariuvoq. Narsaatit 68 procentii Narsap eqqaaniittuupput, titartagaq 10.2-mi tamanna takutinneqarpoq.

Titartagaq 10.2. Immikkoortortani narsaatit angissusaat

Najoqqutaq: Nunalerinermik siunnersorteqarfik

Kalaallit Nunaanni savaateqarneq uumasuuteqarnermi annertunerpaajuvoq, 2013-mi savat arnavissat piaqqiortitat 19.994-it missaaniipput savaateqarfinni 44-ni. Savaateqarfinnit arfineq marlunni nersussuit 125-it missaat Dexterinik taaneqartartut aamma pigineqarput, takuuk titartagaq 10.3.

Nujuitsunik tuttuuteqarfiit marluupput: Isortoq Reindeer Station, Qaqortup eqqaaniittoq aamma Tuttutooq Narsap eqqaaniittoq. Sisortoq tuttuuteqarfiunerpaajusoq ukiumut tuttut 800-1.000-it missaat nammineq toqoraavimmi toqorartarpaat. Toqoraaviup EU-mut tuniniaanissamut piumasaqaatit naammassisimavai. Isortoq Reindeer Station aammattaaq tuttunik nujuitsunik ungalermiussanik piniarnissamut akuerineqarpoq. Tuttut kinguaasiortitat katillugit 3.000-it missaaniipput.

Titartagaq 10.3. 2013-mi umasuutit piaqqiortitat

Najoqqutaq: Nunalerinermik siunnersorteqarfik

Narsaatillit uumasuutaanut immikkoortillugit ukiut ingerlaneranni qanoq ineriartorsimanerat Titartakkami 10.4-mi takuneqarsinnaavoq, savaatillit, tuttuutillit aamma nersussuaatillit qanoq agguataarsimanerat.

2000-mili tuttuutillit amerlassusaat aalaakkaasimavoq, tassa taamanili narsaatillit tamarmiusut 3-4 procentiniittuaannarsimagami. Narsaatillit 86 procentii sinnerlugit suli savaatiliupput. Titartakkami takuneqarsinnaavoq savaatillit ilaat aamma nersussuaateqartalersimasut. 2013-mi narsaatillit sisamat, tassa narsaatillit tamarmiusut 9 procentii savaateqarlutillu nersussuaateqarput.

Titartagaq 10.4. Narsaatillit uumasuutaasa ineriartorsimanerat

Najoqqutaq: Nunalerinermik siunnersorteqarfik

Savaateqarnermi kinguaassiortitsineq eqqarsaatigalugu annertuumik ineriartorneq pisimavoq. Ukiut ingerlaneranni savaateqarfinnut attaviit pitsanngorsarniarlugit annertuumik aningaasaliisoqartarsimavoq. Savat inaat ivigaasiviillu ullutsinnut naleqquttut sanaartorneqarsimapput, kiisalu ukiornissaanut ivikkanik nerukkaatissiorneq annertusarneqarsimalluni. Kisianni avataaniit saniatigut nerukkaatissat tikisinneqartartut suli tikisinneqartarput.

2013-ip naanerani savaatillit ataatsit taamaallaat 100-it ataallugit amerlassusilinnik piaqqiortitaqarput. 2010-ip naaneraniit savaatillit sisamat 100-it ataallugit piaqqiortitaqartut unissimapput. Savaatillit amerlanersaat 100-it 500-iullu akornanni savanik piaqqiortitaqarput. Taamaakkaluartorli 2000-ip kingorna savaatillit 100-it 500-iullu akornanni piaqqiortitallit ikileriarujussuarsimapput, tassa 2000-mi 42-iusimagamik 2013-mi 25-iinnanngorsimallutik.

Savaatillit 500-it sinnerlugit piaqqiortitallit ukiut ingerlaneranni amerliartorujoorsimapput. 2013-ip naanerani savaatillit 17-it 500-it sinnerlugit piaqqiortitaqarsimapput, 2000-mut saniliullugu marloriaatinngorsimallutik, tamanna titartagaq 10.5-mi takuneqarsinnaavoq.

Titartagaq 10.5. Savaatillit savaatit amerlassusaanut immikkoortillugit

Najoqqutaq: Nunalerinermik siunnersorteqarfik

Namminersorlutik Oqartussat tunisinermut tapiissuteqartarput kiisalu savaatillit pilersitsiniarnerannut tapiissuteqartarlutik. 2004-miilli Namminersornerullutik Oqartussat toqoraaviit ingerlannerannut tapiissuteqartarput. Nunalerinermut polikikkikkut suliniutit pisariaqartut pillugit 2004-mi nalunaarusiami missingersuutaavoq toqoraaviit imminnut akilersinnaalissasut savaaqqat toqoraaviliaassassat ukiumut 25-26.000-it tunineqarpata.

Savaaqqat neqaannik tunisassiorneq qaffakkiartorpoq, 2008-mi, 2009-mi, 2011-mi aamma 2012-mi savaaqqat tunisat oqimaassusaat appasinnerulaarsimavoq, sialikinnera pissutaalluni savat ivigartarfissaat aamma ivikkat nerukkaatissiat annikinnerusimammata. Savaaqqat toqutassat oqinnerunerannut tamanna pissutaavoq.

Titartakkami 10.6-mi takuneqarsinnaapput 2001-miit 2013-mut savat toqorakkat agguaqatigiissillugit oqimaassusaat aamma tamarmiullutik oqimaassusaat kilonngorlugit. 2013-mi savat toqorarneqartut katillugit 293.691 kg-usimapput. Titartakkami aamma takuneqarsinnaavoq savat toqutassat agguaqatigiissillugu kg-nngorlugu oqimaassusaat 2008-mi 2009-milu aamma 2011-mit 2012-mut appasinnersoq aasaanerani nunap panernera pissutaalluni. Savaaqqat neqaat nunatsinni tunineqartartut amerlanerpaajupput.

Titartagaq 10.6. Savaaqqanik tunisassiorneq aamma savaaqqap toqutassap agguaqatigiissillugu oqimaassusaa

Malugiuk: Titartagaq taana 30. apriili 2015 nutarterpoq

Najoqqutaq: Nunalerinermik siunnersorteqarfik

Paasissutissat allat

Naatsorsueqqissaartarfiup nittartagaani www.stat.gl-mi aalisarnermit, piniarnermit nunalerinermiillu tunisassiat tunineqartarnerat pillugu paasissutissat sukumiinerusut takuneqarsinnaapput.

Namminersorlutik Oqartussat nittartagaanni www.naalakkersuisut.gl-mi inatsiseqartitsinerit atuuttut aqunneqarnerallu pillugit paasissutissat allat takuneqarsinnaapput.

Namminersorlutik Oqartussat â€Nunanut allanut tunngasutigut naalakkersuinikkut ingerlatsineq pillugu nassuiaatâ€-aani www.naalakkersuisut.gl-mi aalisarnermi nunat tamalaani pissutsit pillugit paasissutissat takuneqarsinnaapput.

Rasmussen, Rasmus Ole (2005). Kalaallit Nunaanni piniartuunerup misissoqqissaarneqarnera. Nalunaarusiaq uani takuneqarsinnaaoq: www.naalakkersuisut.gl

De Forenede Nationers Føde aamma Landbrugs Organisation (FAO) nittartagaani uani www.fao.org nunarsuaq tamakkerlugu aalisarneq pillugu paasissutissat nalinginnaasut takuneqarsinnaapput. Nittartakkami aamma takuneqarsinnaapput nunarsuaq tamakkerlugu aalisarneq pillugu kisitsisit allattorsimaffiat.

Nunalerinermik siunnersorteqarfiup nittartagaani www.nunalerineq.gl-mi nunalerinermut paasissutissat pissarsiarineqarsinnaapput.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Pinngortitaleriffiup taassumalu uumasoqassutsimut siunnersuisarneri uani takukkit: www.natur.gl

TAC pillugu paasissusissat annertunerusut uani takuneqarsinnaapput: http://ec.europa.eu/fisheries/

KNAPK pillugu paasissutissat annertunerusut uani nittartartakkami takuneqarsinnaapput: www.knapk.gl

GA pillugu paasissutissat annertunerusut uani nittartakkami takuneqarsinnaapput: www.ga.gl

Aalisarnermut nakkutilliisarneq pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.naalakkersuisut.gl

AKO pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takuneqarsinnaapput www.forsvaret.dk

NAFO pillugu nittartagaq una takuuk: www.nafo.int

NASCO pillugu una takuuk: www.nasco.int

NEAFC pillugu nittartagaq una takuuk: www.neafc.org

ICES pillugu nittartagaq una takuuk: www.ices.dk

Royal Greenland pillugu nittartagaq una takuuk: www.royalgreenland.com

IWC pillugu nittartagaq una takuuk: www.iwc.int

Inatsisit, malittarisassat assigisaallu piniarnermut aallaaniarnermullu tunngasunik paasisaqarnererusukkuit nittartagaq una alakkaruk: www.naalakkersuisut.gl

Neqi A/S pillugu nittartagaq una takuuk: www.kni.gl

Great Greenland pillugu una takuuk: www.greatgreenland.com

Savaateqarnermut paasissutissat nittartakkami uani takukkit: www.nunalerineq.gl

Tabel 1. Tunumi kitaanilu TAC

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
| Tonsisit
Kalaallit Nunaanni katillugit | 268.332 | 287.952 | 296.277 | 317.250 | 251.283 | 242.564
Raajat | 126.970 | 126.970 | 139.300 | 117.400 | 102.400 | 93.800
Saarulliit | 20.000 | 12.250 | 16.500 | 20.000 | 20.000 | 25.000
Suluppaakkat | 16.812 | 20.812 | 18.377 | 16.400 | 15.083 | 13.950
Imminnguit | 4.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000
Qalerallit | 47.800 | 46.550 | 47.000 | 47.000 | 53.800 | 48.214
Nataarnat | 3.200 | 3.200 | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000
Qeeqqat | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000
Ammassat | 41.500 | 67.900 | 42.900 | 84.150 | 62.700 | 49.500
Uiluiit | 2.220 | 2.220 | 2.220 | 2.520 | 2.520 | 2.520
Saattuat | 3.830 | 4.050 | 2.980 | 2.730 | 2.330 | 2.550
Kapisillit |  -   |  -   |  -   | 35 | 35 | 30
Allat |  -   |  -   | 20.000 | 20.000 | 20.000 | -
Kalaallit Nunaata kitaa katillugit | 183.620 | 184.590 | 181.600 | 164.185 | 158.000 | 151.994
Raajat | 114.570 | 114.570 | 126.900 | 105.000 | 90.000 | 85.000
Saarulliit |  -   |  -   | 11.500 | 15.000 | 20.000 | 15.000
Suluppaakkat 1) | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000
Imminnguit | 2.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000
Qalerallit | 32.800 | 34.550 | 34.000 | 34.900 | 29.800 | 39.894
Nataarnat | 1.200 | 1.200 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000
Qeeqqat | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000
Ammassat | 25.000 | 25.000 |  -   |  -   | 3.000 | 3.000
Uiluiit | 2.220 | 2.220 | 2.220 | 2.520 | 2.520 | 2.520
Saattuat | 3.830 | 4.050 | 2.980 | 2.730 | 2.330 | 2.550
Kapisillit |  -   |  -   |  -   | 35 | 35 | 30
Allat 2) |  -   |  -   |  -   |  -   |  -   | -
Kalaallit Nunaata tunua katillugit | 49.900 | 76.300 | 100.800 | 82.056 | 93.283 | 93.070
Raajat | 12.400 | 12.400 | 12.400 | 12.400 | 12.400 | 8.300
Suluppaakkat | 1.000 | 5.000 | 8.500 | 8.500 | 14.083 | 12.950
Imminnguit | 2.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000
Qalerallit | 15.000 | 12.000 | 13.000 | 13.000 | 9.800 | 8.320
Nataarnat | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000
Qeeqqat | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000
Ammassat 3) | 16.500 | 42.900 | 42.900 | 24.156 | 62.700 | 49.500
Allat 2, 4) |  -   |  -   | 20.000 | 20.000 | 20.000 | -
Tunu kitaalu katillugit | 34.812 | 27.062 | 13.877 | 11.900 | 8.500 | -
Saarulliit | 20.000 | 12.250 | 5.000 | 5.000 |  -   | 10.000
Suluppaakkat | 14.812 | 14.812 | 8.877 | 6.698 | 8.500 | -
Allat 2) | 10.000 | 10.000 |  -   | - |  -   | -

Malugiuk: Kisitsisit Nalakkersuisunit TAC pillugu aalajangersagaapput

Nassuiaatit: 1) Suluppaakkat nalunaarsuutaannut ilaapput suluppaakkat ikerinnarsortut aammalu naqqasiortut. 2) Pisarisuukkat pisat 10%-nik amerlanerpaaffeqarput. 3) Nunarput pisassat tamakkissut 11%-nit pisassineqartarpoq. Pissassiiffik maj-imiit april-imut sivisussuseqartarpoq. 4) Ammassassuit saarulliisaallu (blåhvilling)

Najoqqutaq: Inatsisartunut nassuiaat TAC pisassarititallu pillugit aammalu pisassaritat pillugit nalunaarusiaq

Tabel 2. Kalaallit Nunaanni pisassarititat sinerissap qanittuani avataasiorlunilu aalisarnermut agguarlugit

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
| Tonsit
Kalaallit Nunaani tamarmi katillugit | 213.642 | 221.381 | 294.342 | 258.214 | 235.296 | 277.929
Raajat | 117.690 | 117.690 | 136.400 | 110.075 | 88.763 | 127.445
Saarulliit | 5.400 | - | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 25.000
Suluppaakkat | 5.712 | 10.512 | 26.562 | 24.698 | 15.583 | 13.950
Imminnguit | 4.000 | 4.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000
Qalerallit | 31.150 | 31.474 | 47.000 | 47.000 | 47.700 | 49.714
Nataarnat | 1.690 | 1.565 | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000
Qeeqqat | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000
Ammassat | 29.950 | 37.870 | 35.750 | 24.156 | 36.000 | 49.500
Uiluiit | 2.220 | 2.220 | 2.200 | 2.520 | 2.520 | 2.520
Saattuat | 3.830 | 4.050 | 2.930 | 2.730 | 2.580 | 2.800
Allat | 10.000 | 10.000 | 31.500 | 35.035 | 21.500 | -
Avataasiorluni aalisarneq katillugit | 137.527 | 144.747 | 206.112 | 175.929 | 176.335 | 198.820
Raajat | 68.425 | 68.425 | 84.800 | 68.075 | 52.702 | 93.300
Saarulliit | 5.400 | - | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 10.000
Suluppaakkat | 5.712 | 10.512 | 26.562 | 24.698 | 15.083 | 13.950
Imminnguit | 4.000 | 4.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000
Qalerallit | 10.350 | 10.375 | 26.500 | 26.500 | 23.300 | 21.820
Nataarnat | 1.690 | 1.565 | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000
Qeeqqat | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000
Ammassat | 29.950 | 37.870 | 35.750 | 24.156 | 62.700 | 52.500
Uiluiit | - | - | - | - | - | -
Saattuat | - | - | 500 | 500 | - | 250
Allat | 10.000 | 10.000 | 20.000 | 20.000 | 20.000 | -
Sinerissap qanittuani aalisarneq katillugit | 76.115 | 76.634 | 88.230 | 82.285 | 63.811 | 80.609
Raajat | 49.265 | 49.265 | 51.600 | 42.000 | 36.061 | 34.145
Uiluiit | 2.220 | 2.220 | 2.200 | 2.520 | 2.520 | 2.520
Saattuat | 3.830 | 4.050 | 2.430 | 2.230 | 2.330 | 2.550
Qalerallit | 20.800 | 21.099 | 20.500 | 21.400 | 24.400 | 26.394
Allat | - | - | 11.500 | 15.035 | 1.500 | 15.000

Malugiuk: Pisassarititat Kalaallit Nunaata sineriaani kalaallit aalisartuinut tunngatitaapput.

Najoqqutaq: Inatsisartunut nassuiaat TAC pisassarititallugu pillugit aammalu pisassaritat pillugit nalunaarusiaq

Tabel 3. Nunat allamiut Kalaallit Nunaata imartaani aalisagassartassarisinnaasaat

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2014
| Tons
Nunat allamiut pisarisinnaasaat katillugit | 185.463 | 92.770 | 88.895 | 88.130 | 73.739 | 68.141 | 57.010 | 74.815 | 84.241 | 67.465
Norgemiut pisarisinnaasaat katillugit | 2.668 | 3.100 | 3.000 | 2.885 | 2.716 | 2.925 | 2.860 | 3.260 | 3.130 | 4.145
Qalerallit | 1.125 | 1.175 | 1.075 | 1.075 | 1.075 | 1.075 | 1.075 | 1.175 | 1.175 | 1.175
Suluppaakkat | 300 | 725 | 725 | 600 | 442 | 600 | 600 | 300 | 300 | 750
Nataarnat | 393 | 350 | 350 | 335 | 324 | 250 | 235 | 235 | 235 | 160
Saarulliit | 600 | 600 | 600 | 625 | 625 | 750 | 750 | 750 | 750 | 1.200
Suluppaakkat immap naqqarmiut | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 | 400 | 400 | 600
Pisarisuukkat | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 | 100 | 400 | 270 | 260
Russit pisarisinnaasaat katillugit | 6.600 | 6.500 | 6.750 | 6.100 | 4.595 | 4.250 | 5.150 | 5.850 | 6.600 | 3.075
Qalerallit | 1.350 | 2.050 | 2.400 | 2.550 | 1.975 | 2.150 | 2.850 | 3.250 | 3.250 | 2.375
Suluppaakkat | 4.100 | 4.300 | 4.300 | 3.550 | 2.620 | 2.100 | 2.300 | 2.600 | 3.350 | 700
Nataarnat | 50 | 50 | 50 | - | - | - | - | - | - | -
Ammassat | 1.000 | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Suluppaakkat immap naqqarmiut | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Qeeqqat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Imminnguit | 100 | 100 | - | - | - | - | - | - | - | -
Pisarisuukkat | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10.pct
Savalimmiormiut pisarisinnaasaat katillugit | 4.150 | 4.150 | 125 | 125 | 600 | 750 | 750 | 675 | 630 | 730
Qalerallit | 150 | 150 | 125 | 125 | 125 | 125 | 125 | 125 | 100 | 100
Qalerallit nataarnallu | - | - | - | - | 225 | 275 | 275 | 275 | 275 | 275
Saarulliit | - | - | - | - | 250 | 350 | 350 | 275 | 255 | 355
Suluppaakkat | 4.000 | 4.000 | - | - | - | - | - | - | - | -
Islandermiut pisarisinnaasaat katillugit |               -   |               -   |               -   |               -   |               -   |               -   |               -   |               -   | 10.074 | -
Ammassat | - | - | - | - | - | - | - | - | 10.074 | -
EU-p pisarisinnaasai katillugit | 172.045 | 79.020 | 79.020 | 79.020 | 65.828 | 60.216 | 48.250 | 65.030 | 63.807 | 59.515
Kinguppaat | 5.675 | 9.675 | 9.675 | 9.675 | 11.000 | 11.000 | 11.000 | 11.000 | 11.000 | 9.900
Qalerallit | 6.300 | 10.500 | 10.500 | 10.500 | 10.000 | 10.000 | 10.000 | 10.300 | 9.650 | 6.965
Saattuat | 2.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 500 | 500 | 500 | 500 | 500 | 250
Imminnguit | 3.350 | 3.350 | 3.350 | 3.350 | - | - | - | - | - | 200
Suluppaakkat | 47.425 | 25.500 | 25.500 | 25.500 | 10.838 | 8.000 | 8.000 | 8.000 | 6.427 | 5.000
Nataarnat | 400 | 1.200 | 1.200 | 1.200 | 1.400 | 1.200 | 1.400 | 1.400 | 1.400 | 400
Qeeqqat | 600 | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ammassat | 89.295 | 25.795 | 25.795 | 25.795 | 28.490 | 23.716 | 11.550 | 30.030 | 30.030 | 34.600
Blåhvilling | 15.000 | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Saarulliit | 2.000 | - | - | - | 1.000 | 3.500 | 3.500 | 1.500 | 2.500 | 2.200
Pisarisuukkat | - | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.600 | 2.300 | 2.300 | 2.300 | 2.300 | -

Malugiuk: Russit pisarisinnaasaat katillugit, tassani saniatigut pisarisuukkat ilaanngunnagit. 2012-mut aamma 2013-mut kisitsisit ilaanngillat.

Nassuiaat 1) Pisarineqarsinnaasut ullunik 100-nik aalisarfissatut amerlassusilerneqartarput, taasumallu iluani aalisakkat sorliit pissassanik annertunerpaaffilikkat takuneqarsinnaapput

Najoqqutaq: Inatsisartunut nassuiaat TAC pisassarititallu pillugit aammalu pisassaritanut nalunaarusiaq ukioq iluani

Tabel 4. Kalaallit nunat allat imartaani aalisarsinnaasaat

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2014
| Tonsit
Kalaallit aalisarsinnaasaat katillguit | 8.560 | 11.825 | 12.435 | 12.145 | 22.780 | 18.306 | 17.700 | 26.920 | 11.940 | 18.785
Aalisarsinnaasat Norgip imartaani katillugit | 4.230 | 4.405 | 4.315 | 4.125 | 3.845 | 3.970 | 3.900 | 4.300 | 5.140 | 5.360
Saarulliit | 1.700 | 1.900 | 1.840 | 1.800 | 1.620 | 1.625 | 1.625 | 2.150 | 2.150 | 3.500
Kulleri | 330 | 330 | 300 | 300 | 300 | 360 | 360 | 630 | 630 | 900
Seji | 1.950 | 1.925 | 1.925 | 1.775 | 1.775 | 1.725 | 1.655 | 1.260 | 1.000 | 700
Akuleriissillugit 1) | - | - | - | - | - | - | - | - | 1.100 | -
Pisarisuukkat | 250 | 250 | 250 | 250 | 150 | 260 | 260 | 260 | 260 | 260
Aalisarsinnaasat Ruslandip imartaani katillugit | 3.880 | 3.820 | 4.320 | 4.320 | 3.025 | 3.100 | 4.500 | 5.800 | 6.500 | 6.325
Saarulliit | 2.360 | 3.140 | 3.500 | 3.500 | 2.400 | 2.400 | 3.450 | 4.450 | 5.000 | 5.325
Kulleri | 520 | 680 | 820 | 820 | 625 | 700 | 1.050 | 1.350 | 1.500 | 500
Ammassaat | 1.000 | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Pisarisuukkat | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct. | 10 pct.
Aalisarsinnaasat Savalimmiut imartaani katillugit | 450 | 3.600 | 3.800 | 3.700 | 3.700 | 4.400 | 4.350 | 3.950 | 3.000 | 7.100
Immap naqqata aalisagai | 450 | 500 | 500 | 400 | 400 | 400 | 350 | 350 |                         -  
Ammassassuit 2) |  - | 3.100 | 3.300 | 3.300 | 3.300 | 4.000 | 4.000 | 3.600 | 3.000 | 2.100
Aalisarsinnaasat Islandip imartaani katillugit |               -   |               -   |               -   |               -   | 12.210 | 6.836 | 4.950 | 12.870 |               -   | -
Ammassaat | - | - | - | - | 12.210 | 6.836 | 4.950 | 12.870 | - | -

Malugiuk: Saniatigut pisarisuukkat Russit pisarisinnaasaasa katinnerannut akuunngillat. 2012-mut aamma 2013-mut kisitsisit ilaanngillat.

Nassuiaat: 1) Saarulliit, kullerit, sejit aammalu allat immap naqqata aalisagai pisassarititat akuleriit. Annerpaamik 1.000 tonsit aammalu saarulliit 100 tonsit

Nassuiaat 2) Ammassassuit taaku 3.000 tonsit nunat tamalaat aamma Norge-p imartaani pisarineqarsinnaapput.

Najoqqutaq: Inatsisartunut nassuiaat TAC pisassarititallu pillugit aammalu pisassaritanut nalunaarusiaq ukioq iluani

Tabel 5. Kalaallit aalisariutaasa aalisagartaat nunallu allamiut nunatta imartaani aalisagartaat

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Kalaallit Nunaata angallataasa pisaat tonsinngorlugit
Pisat katillugit 1) | 191.863 | 200.651 | 196.231 | 222.027 | 202.415 | 205.820 | 189.534 | 191.196 | 215.795 | 231.260 | 272.928
Kinguppaat | 99.497 | 121.951 | 129.225 | 124.922 | 121.145 | 129.127 | 117.217 | 111.816 | 115.232 | 110.107 | 88.326
Saarulliit | 8.392 | 9.715 | 10.850 | 15.563 | 18.474 | 25.014 | 15.366 | 17.128 | 19.705 | 21.694 | 26.237
Suluppaakkat | 5.355 | 3.448 | 1.065 | 2.978 | 2.304 | 1.273 | 2.520 | 7.850 | 7.045 | 6.316 | 5.991
Imminnguit | 52 | 10 | 10 | 17 | 10 | 7 | 0 | 0 | 7 | 2 | 56
Qalerallit | 30.232 | 29.979 | 31.084 | 33.916 | 31.199 | 28.027 | 30.734 | 32.132 | 34.859 | 36.654 | 36.694
Nataarnatr | 14 | 10 | 6 | 1 | - | 4 | 4 | 13 | 5 | 31 | 16
Eqaluit | 0 | 18 | 37 | 51 | 16 | 17 | 19 | 44 | 62 | 37 | 15
Qeeqqat | 397 | 334 | 498 | 758 | 869 | 1.172 | 1.083 | 1.142 | 790 | 1.874 | 854
Saarulliusaat | - | - | - | 6.408 | 5.389 | 4.795 | 60 | 2.032 | 24 | 2.448 | 2.177
Saarulliit ilaat | 847 | 983 | 1.112 | 1.118 | 885 | 1.021 | 1.407 | 1.977 | 2.110 | 2.551 | 1.578
Ammassat | 24.391 | 9.018 | 41 | 40 | 30 | 138 | 5.135 | 90 | 18.056 | 27.781 | 27.962
Ammassassuit | 2.795 | 4.460 | 3.360 | 18.308 | 7.097 | 3.810 | 3.730 | 4.766 | 3.426 | 2.634 | 11.685
Avaleraasartuut | - | - | - | - | - | - | - | - | 296 | 5.219 | 52.296
Saarulliit ilaat | 1.653 | 1.735 | 1.743 | 1.706 | 1.456 | 1.403 | 1.624 | 956 | 445 | 679 | 972
Uukkat | 1.266 | 887 | 1.060 | 1.020 | 593 | 602 | 273 | 258 | 164 | 130 | 60
Uiluiit | 2.565 | 2.718 | 1.399 | 1.903 | 1.395 | 668 | 512 | 413 | 480 | 406 | 587
Saattuat | 6.968 | 6.624 | 4.463 | 3.189 | 2.189 | 2.169 | 3.112 | 1.918 | 1.806 | 1.813 | 1.973
Nipisat | 6.994 | 8.250 | 10.105 | 9.976 | 8.801 | 6.436 | 6.559 | 8.446 | 11.085 | 10.541 | 14.775
Allat | 445 | 511 | 173 | 153 | 563 | 137 | 179 | 215 | 198 | 343 | 674
| Allamiut angallataasa pisaat tonsinngorlugit
Pisat katillugit | 164.391 | 77.281 | 29.182 | 28.093 | 24.397 | 26.630 | 24.736 | 31.621 | 96.799 | 29.912 | 28.224
Kinguppaat | 6.264 | 8.432 | 8.639 | 8.654 | 7.172 | 6.508 | 7.323 | 7.149 | 5.484 | 5.398 | 4.940
Saarulliit | 428 | 352 | 649 | 727 | 1.587 | 4.276 | 2.517 | 715 | 3.256 | 2.780 | 2.843
Suluppaakkat | 14.089 | 9.707 | 8.041 | 7.309 | 2.218 | 2.520 | 1.833 | 8.912 | 4.214 | 6.622 | 8.256
Imminnguit | 108 | 150 | 84 | 99 | 0 | 0 | - | - | - | - | -
Qalerallit | 8.320 | 12.325 | 10.826 | 10.687 | 12.378 | 12.179 | 12.536 | 13.679 | 12.808 | 12.943 | 11.228
Nataarnat | 253 | 443 | 195 | 140 | 134 | 144 | 84 | 57 | 86 | 84 | 4
Eqaluit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Qeeqqat | 16 | 15 | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Nakunat (Oquutat) | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Saarulliit ilaat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ammassat | 134.550 | 45.307 | - | - | - | - | - | - | 70.051 | 1.100 | -
Saarulliit ilaat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Uukkat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Uiluiit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Saattuat | - | - | - | 127 | - | - | - | - | - | - | -
Nipisat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Allat | 363 | 550 | 748 | 350 | 908 | 1.003 | 443 | 1.109 | 900 | 985 | 953

Malugiuk: 2012-mi aamma 2013-mi kisitsisit kisitsisaagallarmata.

Nassuiaat: 1) Kalaallit imartaminni pisaat, taamatullu Flemish Cap-mi, nunat tamat imartaani, Savalimmiut imartaani, Norgemi Ruslandimilu.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 6. Tunisinerit pingaarnerit qaammatinut agguarlugit

| 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Ton
Kinguppaat katillugit | 63.491 | 67.157 | 62.565 | 54.059 | 55.188 | 50.135 | 44.936
Jan | 4.788 | 4.661 | 5.037 | 4.136 | 3.653 | 4.875 | 3.044
Feb | 4.129 | 3.525 | 4.877 | 3.521 | 3.575 | 3.538 | 3.432
Mar | 3.968 | 4.167 | 3.637 | 4.434 | 4.625 | 2.855 | 3.082
Apr | 5.059 | 6.645 | 4.151 | 4.333 | 4.321 | 2.667 | 5.448
Maj | 5.360 | 5.323 | 5.782 | 5.610 | 6.711 | 5.293 | 4.599
Jun | 6.000 | 6.783 | 6.269 | 5.858 | 5.678 | 5.273 | 4.282
Jul | 8.089 | 7.022 | 5.992 | 5.417 | 4.741 | 4.568 | 3.228
Aug | 5.628 | 6.962 | 6.049 | 5.041 | 4.480 | 5.487 | 3.697
Sep | 5.579 | 6.617 | 5.554 | 2.825 | 4.193 | 3.643 | 3.400
Okt | 6.103 | 5.835 | 5.462 | 5.107 | 4.648 | 4.024 | 3.772
Nov | 4.130 | 5.125 | 5.519 | 4.484 | 5.097 | 4.706 | 3.909
Dec | 4.658 | 4.492 | 4.236 | 3.293 | 3.467 | 3.207 | 3.041
Qalerallit katillugit | 21.558 | 19.526 | 20.618 | 23.036 | 23.444 | 23.592 | 25.346
Jan | 923 | 862 | 1.113 | 778 | 925 | 1.414 | 864
Feb | 1.758 | 1.258 | 1.642 | 1.297 | 1.433 | 1.758 | 1.543
Mar | 1.619 | 1.050 | 1.528 | 1.713 | 1.438 | 1.561 | 1.926
Apr | 1.269 | 1.282 | 1.285 | 1.612 | 1.755 | 1.186 | 1.736
Maj | 1.709 | 1.286 | 1.175 | 2.062 | 1.564 | 1.609 | 1.848
Jun | 3.620 | 2.296 | 2.449 | 3.030 | 2.885 | 3.338 | 3.138
Jul | 2.710 | 2.742 | 2.699 | 2.439 | 3.498 | 3.755 | 4.144
Aug | 2.697 | 2.422 | 2.649 | 3.013 | 3.699 | 2.742 | 2.712
Sep | 1.982 | 1.920 | 2.716 | 2.637 | 2.318 | 2.169 | 2.074
Okt | 1.755 | 1.647 | 1.452 | 2.564 | 1.985 | 2.181 | 2.563
Nov | 950 | 1.010 | 1.338 | 1.408 | 1.347 | 1.080 | 1.613
Dec | 566 | 1.751 | 572 | 484 | 595 | 797 | 1.185
Saattuat katillugit | 2.189 | 2.169 | 3.114 | 1.671 | 1.806 | 1.813 | 1.973
Jan | 35 | 20 | 106 | 104 | 66 | 20 | 87
Feb | 113 | 34 | 100 | 174 | 52 | 79 | 85
Mar | 87 | 33 | 146 | 130 | 94 | 75 | 180
Apr | 167 | 140 | 192 | 158 | 88 | 140 | 204
Maj | 439 | 364 | 374 | 164 | 176 | 272 | 235
Jun | 289 | 274 | 307 | 153 | 212 | 135 | 255
Jul | 290 | 231 | 449 | 126 | 176 | 140 | 212
Aug | 173 | 180 | 484 | 152 | 204 | 210 | 148
Sep | 102 | 222 | 348 | 93 | 158 | 124 | 83
Okt | 199 | 254 | 208 | 155 | 189 | 249 | 190
Nov | 178 | 220 | 222 | 142 | 236 | 210 | 161
Dec | 117 | 197 | 178 | 120 | 155 | 161 | 133
Saarulliit katillugit | 11.724 | 12.265 | 7.791 | 8.999 | 11.077 | 10.158 | 14.775
Jan | 75 | 149 | 216 | 122 | 344 | 166 | 338
Feb | 87 | 127 | 111 | 186 | 296 | 171 | 336
Mar | 57 | 213 | 17 | 186 | 160 | 81 | 174
Apr | 88 | 112 | 231 | 27 | 115 | 59 | 125
Maj | 1.389 | 1.425 | 497 | 592 | 876 | 340 | 466
Jun | 3.053 | 3.402 | 1.433 | 2.455 | 2.405 | 2.191 | 2.217
Jul | 2.621 | 2.945 | 1.763 | 1.757 | 2.722 | 1.761 | 2.771
Aug | 2.043 | 1.399 | 1.083 | 879 | 1.943 | 1.723 | 2.531
Sep | 861 | 972 | 1.018 | 940 | 1.199 | 1.252 | 1.919
Okt | 591 | 784 | 758 | 635 | 304 | 1.174 | 1.931
Nov | 579 | 438 | 474 | 1.020 | 399 | 739 | 1.226
Dec | 280 | 299 | 190 | 201 | 315 | 501 | 741

Malugiuk: 2012-mi 2013-milu kisitsisaagallarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 7. Aalisakkanik qalerualinnillu tunisineq

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Ton
Katillugit | 104.303 | 109.398 | 108.733 | 109.660 | 102.377 | 97.912 | 103.697 | 97.499 | 102.683
Kinguppaat | 59.644 | 60.955 | 62.591 | 67.157 | 62.566 | 54.059 | 55.188 | 50.135 | 44.936
Qalerallit | 22.990 | 24.487 | 21.560 | 19.524 | 20.618 | 23.036 | 23.444 | 23.592 | 25.346
Saarulliit | 5.514 | 8.606 | 11.723 | 12.266 | 7.790 | 8.999 | 11.077 | 10.158 | 14.775
Nipisat | 10.105 | 9.976 | 8.801 | 6.436 | 6.559 | 8.446 | 10.827 | 10.541 | 14.223
Saattuat | 4.092 | 3.081 | 2.189 | 2.169 | 3.112 | 1.671 | 1.806 | 1.813 | 1.973
Uukkat | 1.060 | 1.020 | 593 | 602 | 273 | 258 | 164 | 130 | 60
Qeeqqat | 498 | 758 | 869 | 1.172 | 1.083 | 1.142 | 790 | 872 | 854
Suluppaakkat | 208 | 387 | 256 | 162 | 166 | 164 | 133 | 126 | 156
Ammassat | 110 | 40 | 30 | 138 | 186 | 90 | 126 | 78 | 242
Eqaluit | 37 | 51 | 16 | 17 | 19 | 44 | 62 | 37 | 15
Eqalukkat | 45 | 18 | 49 | 6 |  - |  - | 2 |  - | 34
Nataarnat | 0 | 1 | 0 | 4 | 3 | 3 | 5 | 8 | 12
Oquutat |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  - |
Kapisillit |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  - | 7 | 26
Allat |  - | 18 | 56 | 7 |  - |  - | 73 | 2 | 33
| 1.000 kr.
Katillugit | 588.449 | 607.417 | 618.592 | 679.893 | 651.741 | 620.870 | 757.830 | 817.290 | 847.687
Kinguppaat | 329.832 | 332.815 | 341.710 | 394.884 | 419.189 | 341.936 | 360.062 | 336.536 | 329.476
Qalerallit | 141.157 | 165.529 | 158.679 | 149.946 | 149.594 | 187.864 | 266.390 | 343.224 | 372.934
Saarulliit | 30.605 | 49.140 | 72.917 | 83.160 | 26.018 | 31.933 | 47.703 | 49.242 | 63.200
Nipisat | 27.182 | 22.346 | 15.841 | 14.417 | 16.397 | 33.294 | 50.580 | 55.700 | 44.479
Saattuat | 52.945 | 29.490 | 21.937 | 28.810 | 33.753 | 18.819 | 27.105 | 26.381 | 31.222
Uukkat | 3.404 | 2.571 | 1.784 | 2.051 | 917 | 565 | 384 | 265 | 129
Qeeqqat | 1.966 | 2.897 | 3.459 | 5.205 | 4.368 | 5.033 | 3.511 | 4.232 | 3.631
Suluppaakkat | 931 | 2.019 | 1.389 | 776 | 771 | 777 | 659 | 719 | 753
Ammassat | 41 | 181 | 60 | 414 | 558 | 271 | 393 | 435 | 734
Eqaæiot | 250 | 344 | 113 | 139 | 146 | 321 | 467 | 269 | 123
Eqalukkat | 134 | 53 | 148 | 18 |  - |  - | 5 |  - | 102
Nataarnat | 2 | 8 | 1 | 60 | 30 | 57 | 81 | 145 | 204
Oquutat |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  - |
Kapisillit |  - |  - |  - |  - |  - |  - |  - | 138 | 506
Allat |  - | 24 | 554 | 13 |  - |  - | 490 | 4 | 193

Malugiuk: 2012-mi 2013-milu kisitsisit kisitsaagallarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 8. Tunisisut isertitaat aaliangersimasunik annertussusilinnut agguataarlugit

| 1990 | 2000 | 2002 | 2004 | 2005 | 2006 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Tunisisartut katillutik amerlassuaat | 5.025 | 3.787 | 3.382 | 3.752 | 2.734 | 3.441 | 2.225 | 1.795 | 1.691 | 1.700
10.000 kr.-it ataallugit | 3.166 | 1.766 | 1.452 | 1.651 | 1.416 | 1.422 | 565 | 277 | 180 | 187
10.000-25.000 kr. | 723 | 650 | 622 | 593 | 435 | 483 | 282 | 144 | 116 | 112
25.001-50.000 kr. | 453 | 475 | 439 | 492 | 331 | 438 | 248 | 191 | 163 | 164
50.001-100.000 kr. | 278 | 400 | 383 | 413 | 230 | 477 | 376 | 299 | 267 | 227
100.001-150.000 kr. | 111 | 175 | 145 | 188 | 85 | 198 | 243 | 198 | 187 | 200
150.001-250.000 kr. | 102 | 134 | 167 | 158 | 93 | 188 | 217 | 270 | 272 | 249
250.001- 500.000 kr. | 93 | 91 | 101 | 135 | 63 | 112 | 151 | 230 | 289 | 331
500.000 kr.-it sinnerlugit | 100 | 96 | 72 | 124 | 82 | 123 | 143 | 186 | 217 | 230
Tunisisumut tunisap nalinga agguaqatigiissillugu | 56.595 | 84.836 | 101.599 | 91.216 | 80.915 | 89.924 | 193.695 | 336.906 | 521.875 | 511.645

Malugiuk: 2013-mi kisitsisit kisitsisaagallartutut nalunaagaapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 9. Arfernut miluumasunullu nunamiunut pisassarititat

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 2) | 2012 | 2013 | 2014
| Amerlassusaat
Arferit mikisut katillugit 1) | 530 | 555 | 465 | 653 | 665 | 700 | 620 | 705 | 748 | 748
Qilalukkat qaqortat | 220 | 170 | 165 | 262 | 270 | 310 | 310 | 310 | 350 | 350
Qilalukkat qernertat | 310 | 385 | 300 | 391 | 395 | 390 | 310 | 395 | 398 | 398
Arferit angisuut katillugit | 206 | 199 | 194 | 233 | 253 | 230 | 221 | 221 | 221 | 214
Tikaagulliit | 187 | 189 | 184 | 212 | 230 | 208 | 200 | 198 | 190 | 179
Qipoqqaat | . | . | . | . | . | 9 | 9 | 10 | 10 | 12
Arfivik | . | . | . | 2 | 4 | 3 | 2 | 3 | 2 | 4
Tikaagulliusaat | 19 | 10 | 10 | 19 | 19 | 10 | 10 | 10 | 19 | 19
Tuttut katillugit 3) | - | - | - | - | _ | - | - | - | - | -
Umimmaat katillugit 3) | - | - | - | - | _ | - | - | - | - | -
Aarrit katillugit | - | - | 200 | 175 | 134 | 126 | 130 | 141 | 131 | 140
Nannut katillugit | - | 150 | 139 | 145 | 130 | 126 | 140 | 137 | 140 | 140

Nassuiaat. 1) 2010-mi qilalukkat qaqortanut qernertanullu ukioq pisassiivik 1. juli 2010-miit 31. dec. 2010-muinnaq atuuppoq, peqqussutip allanngortinneqarnera peqqutigalugu. 2) Ukioq pisassiiviusoq aallartissaaq ulloq XX. marts 2011-miit, taavalu ukiup sinnera nalimmassarneqassaaq 1. januar-imiit XX.marts 2011-mut pisarineqartunut naleqqiullugu. 3) Tuttut umimmaallu amerlammata nunap immikkoortuini ikittuinnarni pisassat killilersugaapput.

Najoqqutaq: Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Tabel 10. Piniarnermut allagartartaarsimasut

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Katillugit | 10.469 | 9.369 | 8.543 | 8.167 | 8.180 | 7.237 | 6.970 | 7.631 | 7.037 | 5.304 | 5.864
Inuussutissarsiutiga-lugu piniartut | 2.715 | 2.526 | 2.410 | 2.482 | 2.373 | 2.127 | 1.712 | 2.083 | 2.060 | 1.758 | 1.998
Sunngiffimmi pinialuttartut | 7.754 | 6.843 | 6.133 | 5.685 | 5.807 | 5.110 | 5.258 | 5.548 | 4.977 | 3.546 | 3.866
Piniarsinnaanermut allagartat pisaqarsimanermik nalunaarsuutitallit | 8.262 | 7.292 | 6.715 | 6.700 | 6.400 | 5.738 | 4.516 | 5.669 | 5.737 | 4.453 | 4.861

Najoqqutaq: Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Tabel 11. Miluumasut aamma timmissat assigiinngitsut pisat

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Amerlassusaat
Puisit katillugit | 157.046 | 157.697 | 191.605 | 188.940 | 160.493 | 156.847 | 142.467 | 156.215 | 140.106 | 124.111 | 104.349
Natsit | 80.646 | 77.429 | 92.063 | 86.274 | 71.269 | 70.536 | 65.734 | 61.643 | 62.279 | 60.607 | 43.927
Allattuut | 38.194 | 43.357 | 61.063 | 64.429 | 57.410 | 56.033 | 50.196 | 68.747 | 51.967 | 44.024 | 45.585
Aataat | 29.413 | 28.888 | 32.431 | 31.525 | 26.865 | 26.154 | 23.258 | 22.249 | 22.410 | 16.673 | 12.823
Natsersuit | 6.353 | 5.853 | 4.156 | 4.842 | 3.294 | 2.606 | 1.987 | 2.144 | 2.069 | 1.707 | 1.218
Ussuit | 1.716 | 1.366 | 1.454 | 1.792 | 1.568 | 1.437 | 1.259 | 1.406 | 1.302 | 1.100 | 796
Qasigissat | 724 | 804 | 438 | 78 | 87 | 81 | 33 | 26 | 79 | - | -
Arferit mikisut katillugit | 3.595 | 3.937 | 4.265 | 3.536 | 3.654 | 2.624 | 2.880 | 2.934 | 3.574 | 3.428 | 3.115
Qilalukkat qaqortat | 423 | 186 | 184 | 137 | 120 | 279 | 228 | 222 | 139 | 208 | 294
Qilalukkat qernertat | 647 | 509 | 520 | 411 | 331 | 377 | 371 | 266 | 294 | 361 | 340
Aarluit | 5 | 14 | 2 | 0 | 3 | 26 | 14 | 15 | 39 | 44 | 35
Niisat | 2.325 | 2.963 | 3.214 | 2.942 | 2.912 | 1.760 | 2.029 | 2.093 | 2.828 | 2.385 | 2.292
Niisarnat | 195 | 265 | 345 | 46 | 288 | 182 | 238 | 338 | 274 | 430 | 154
Arferit angisuut katillugit | 207 | 203 | 193 | 194 | 181 | 166 | 181 | 214 | 203 | 167 | 198
Tikaagulliit) | 198 | 190 | 180 | 184 | 169 | 152 | 168 | 196 | 189 | 152 | 181
Arfivik | . | . | . | . | . | . | 3 | 3 | 1 | - | -
Qipoqqaat | . | . | . | . | . | . | . | 9 | 8 | 10 | 8
Tikaagulliusaat | 9 | 13 | 13 | 10 | 12 | 14 | 10 | 6 | 5 | 5 | 9
Timmissat katillugit | 207.998 | 169.081 | 175.000 | 186.765 | 183.818 | 168.273 | 159.519 | 171.908 | 172.216 | 151.424 | 69.190
Appat | 97.409 | 82.821 | 84.690 | 89.305 | 84.422 | 64.660 | 62.847 | 64.468 | 68.271 | 66.035 | 23.650
Mitit | 21.788 | 18.376 | 20.953 | 25.396 | 25.546 | 27.139 | 26.478 | 27.647 | 30.858 | 31.483 | 11.580
Qingallit | 6.096 | 5.816 | 4.950 | 4.635 | 6.183 | 5.429 | 4.460 | 6.369 | 4.362 | 4.069 | 1.193
Serfat | 18.187 | 16.383 | 16.327 | 16.914 | 14.800 | 13.449 | 13.307 | 16.394 | 16.486 | 14.724 | 4.166
Appaliarsuit | 28.003 | 14.408 | 21.340 | 24.900 | 25.665 | 24.292 | 22.093 | 28.984 | 26.474 | 12.739 | 14.401
Taateraat | 16.157 | 8.353 | 8.851 | 8.291 | 8.487 | 6.506 | 7.705 | 8.117 | 7.656 | 7.780 | 5.155
Nerlerit | 448 | 377 | 278 | 20 | 25 | 2 | 3 | 10 | 8 | 27 | 5
Canadap nerleri | - | - | 20 | 82 | 137 | 269 | 385 | 438 | 456 | 461 | 557
Nerlernat | - | - | 40 | 36 | 91 | 43 | 66 | 87 | 98 | 101 | 86
Nerlerit siggukitsut | - | - | 5 | 119 | 90 | 124 | 86 | 109 | 298 | 215 | 193
Aqissit | 19.910 | 22.547 | 17.546 | 17.067 | 18.372 | 26.360 | 22.089 | 19.285 | 17.249 | 13.790 | 8.204
Tuttut | 18.951 | 15.248 | 13.733 | 15.135 | 15.097 | 16.243 | 13.866 | 12.721 | 12.093 | 11.408 | 9.743
Umimmaat | 1.669 | 1.780 | 1.955 | 2.420 | 2.546 | 2.833 | 2.675 | 2.485 | 2.760 | 2.134 | 2.092
Aarrit | 284 | 194 | 252 | 145 | 133 | 103 | 127 | 107 | 97 | 114 | 120
Nannut | 264 | 225 | 217 | 135 | 126 | 137 | 118 | 122 | 131 | 138 | 126

Malugiuk: 2013-mi kisitisit kisitsisaagallarput.

Najoqqutaq: Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Table 12. Aavernik nannunillu piniarneq piniarfiusunut immikkoortiterlugit

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Amerlassusaat
Aarrit katillugit | 284 | 194 | 252 | 145 | 133 | 103 | 127 | 107 | 97 | 114 | 120
Qaanaaq | 160 | 90 | 78 | 67 | 67 | 54 | 86 | 60 | 42 | 76 | 65
Upernavik | 21 | 9 | 59 | 5 | 13 | 12 | 4 | 4 | 9 | 7 | 8
Uummannaq | 16 | 10 | 23 | 4 | - | - | 7 | 1 | 3 | 2 | 4
Qeqertarsuup Tunua 1) | 16 | 17 | 11 | 3 | 5 | 3 | 7 | 2 | 7 | - | 3
Kangaatsiaq | 13 | 20 | 6 | 4 | 13 | 2 | 2 | 8 | 4 | 6 | 7
Sisimiut | 32 | 29 | 55 | 49 | 25 | 22 | 15 | 23 | 22 | 15 | 21
Illoqqortoormiit | 11 | 3 | 2 | 1 | 10 | 9 | 3 | 6 | 2 | 4 | 6
Tasiilaq | - | 1 | 14 | 4 | - | - | 1 | 1 | 3 | - | 2
Piniarfinni allani | 15 | 15 | 4 | 8 | - | 1 | - | 2 | 5 | 4 | 4
Nannut tamakkerlugit | 264 | 225 | 217 | 141 | 130 | 139 | 124 | 127 | 131 | 137 | 127
Qaanaaq | 47 | 29 | 50 | 20 | 24 | 19 | 19 | 17 | 24 | 24 | 23
Upernavik | 135 | 85 | 87 | 60 | 45 | 46 | 42 | 44 | 45 | 41 | 37
Uummannaq | 18 | 8 | 15 | 1 | 2 | - | 4 | 1 | - | - | 5
Qeqertarsuup Tunua 1) | 5 | 16 | 6 | 3 | 2 | 6 | 4 | 4 | 1 | 2 | 1
Kangaatsiaq | 6 | 13 | 1 | 2 | 4 | 1 | 3 | 2 | 2 | 4 | 1
Sisimiut | 3 | 14 | 1 | 2 | 2 | 1 | - | 1 | - | 2 | 1
Illoqqortoormiit | 19 | 33 | 25 | 30 | 30 | 35 | 30 | 30 | 35 | 35 | 30
Tasiilaq | 24 | 19 | 26 | 21 | 20 | 25 | 20 | 24 | 18 | 24 | 25
Piniarfinni allani | 7 | 8 | 6 | 2 | 1 | 6 | 2 | 4 | 6 | 5 | 4

Nassuiaat: 1) Qeqertarsuup Tunuanut ilaapput illoqarfiit Ilulissat, Qeqertarsuaq, Aasiaat Qasigiannguillu.

Najoqqutaq: Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Tabel 13. Amminik tunisineq

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Amerlassusaat
Ammit katillugit | 61.110 | 75.442 | 83.404 | 118.538 | 112.191 | 90.826 | 83.117 | 77.219 | 69.420 | 51.864 | 34.627 | 50.833
Puisit amii katillugit | 61.089 | 75.309 | 83.121 | 118.468 | 112.190 | 90.826 | 83.117 | 77.219 | 69.420 | 51.864 | 34.627 | 50.833
Natsiit | 37.747 | 40.564 | 40.746 | 50.723 | 44.181 | 33.221 | 33.666 | 36.915 | 21.224 | 27.889 | 20.070 | 21.891
Aataat | 21.374 | 30.608 | 36.738 | 64.887 | 65.028 | 56.496 | 48.554 | 40.292 | 48.190 | 23.975 | 14.557 | 28.942
Puisit allat | 1.968 | 4.137 | 5.637 | 2.858 | 2.981 | 1.109 | 897 | 12 | 6 | - | - | -
Ammit allat katillugit | 21 | 133 | 283 | 70 | 1 | - | - | - | - | - | - | -
Terianniat | 17 | - | - | - |  - |  - | -   |  - |  - |  - |  - | -
Nannut | 4 | 3 | 3 | - | 1 |  - | -   |  - |  - |  - |  - | -
Savaaqqat | - | 130 | 280 | 70 | -   |  - |  -   |  - |  - |  - |  - | -
| 1.000 kr.
Ammit katillugit | 21.222 | 21.807 | 24.371 | 30.679 | 33.344 | 28.917 | 25.835 | 22.587 | 18.173 | 13.485 | 11.788 | 16.522
Puisit amii katillugit  | 21.200 | 21.783 | 24.342 | 30.677 | 33.337 | 28.917 | 25.835 | 22.587 | 18.173 | 13.485 | 11.788 | 16.522
Natsiit | 14.565 | 12.891 | 12.675 | 13.782 | 12.307 | 11.627 | 9.763 | 10.798 | 5.858 | 7.251 | 6.885 | 7.115
Aataat | 6.003 | 7.803 | 10.186 | 14.851 | 20.113 | 17.124 | 15.780 | 11.785 | 12.313 | 6.234 | 4.903 | 9.407
Puisit allat | 631 | 1.089 | 1.481 | 2.044 | 917 | 166 | 292 | 4 | 2 |  -   |  -   |  -
Ammit allat katillugit | 23 | 25 | 29 | 2 | 7 | - | - | - | - | - | - | -
Terianniat | 3 | - | - | - |  -   |  -   |  -   |  - |  - |  - |  - | -
Nannut | 20 | 21 | 21 | - | 7 |  -   |  -   |  - |  - |  - |  - | -
Savaaqqat | - | 4 | 8 | 2 |  -   |  -   |  -   |  - |  - |  - |  - | -

Malugiuk: 2012-mi aamma 2013-mi kisitsisit kisitsaagallarput.

Najoqqutaq: Great Greenland aamma Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 14. Puisit amii, tapiissutit tunisinerlu

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Amerlassusaat
Puisit amii katillugit | 75.309 | 83.754 | 118.595 | 112.182 | 85.777 | 85.011 | 77.163 | 69.167 | 51.860 | 34.619 | 50.847
Puisit amii panertitaanngitsut | 35.960 | 69.630 | 112.627 | 109.553 | 85.102 | 84.857 | 77.020 | 68.969 | 51.654 | 34.355 | 50.744
Puisit amii panertitat | 39.349 | 14.124 | 5.968 | 2.629 | 675 | 154 | 143 | 198 | 206 | 264 | 103
Ammit allat | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
| Mio. kr.
Katillugit | 22,3 | 30 | 31,9 | 30 | 25,5 | 30 | 26,2 | 28,9 | 25,2 | 21,3 | 25,7
Tunisanut tapiissutit | 22,3 | 22,5 | 22,5 | 22,5 | 18 | 22,5 | 20,8 | 17,9 | 16,7 | 13,5 | 16,6
Ilassutitut tapiissutit | - | - | 1,9 | - | - | - | - | - | - | - | -
Sullissinissamik isumaqatigiissut | 7.2 | 7,5 | 7,5 | 7,5 | 7,5 | 7,5 | 5,4 | 11 | 8,5 | 7,8 | 9,2

Najoqqutaq: Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Tabel 15. Immikkoortortaqarfinni narsaatit annertussusaat

| 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Hektar
Nuna tamakkerlugu | 780,6 | 855,9 | 878,9 | 892,8 | 927,0 | 966,3 | 988,4 | 1.009,9 | 1.049,3 | 1.070,3 | 1.081,2 | 1.091,2 | 1.100,5
Nanortalik | 108,7 | 115,5 | 118,1 | 122,3 | 127,5 | 137,2 | 143,7 | 147,6 | 164,1 | 173,9 | 175,0 | 178,0 | 180,5
Qaqortoq | 115,0 | 127,9 | 130,6 | 132,0 | 134,8 | 136,4 | 138,9 | 144,4 | 149,0 | 150,2 | 152,0 | 153,0 | 153,5
Narsaq | 547,9 | 595,7 | 613,5 | 621,8 | 643,5 | 671,5 | 684,7 | 696,7 | 715,0 | 725,0 | 733,0 | 739,0 | 745,3
Paamiut | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1 | 0,1
Nuuk | 9,0 | 16,7 | 16,7 | 16,7 | 21,1 | 21,1 | 21,1 | 21,1 | 21,1 | 21,1 | 21,1 | 21,1 | 21,1

Malugiuk: 2013-mi narsaatit atorneqanngitsut ass. Nuummi aamma Paamiuni narsaatit uuttortakkanut ilaapput.

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

Tabel 16. Immikkoortortaqarfinni uumasuutillit amerlassusaat

| 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Uumasuutillit amerlassusaat
Nuna tamakkerlugu | 60 | 59 | 56 | 53 | 54 | 53 | 53 | 50 | 50 | 49 | 48 | 46 | 43
Nanortalik | 8 | 9 | 9 | 6 | 6 | 6 | 8 | 8 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6
Qaqortoq | 15 | 14 | 13 | 14 | 14 | 13 | 12 | 11 | 12 | 12 | 11 | 10 | 9
Narsaq | 33 | 31 | 30 | 29 | 30 | 30 | 29 | 28 | 28 | 28 | 29 | 29 | 28
Paamiut | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | -
Nuuk | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | - | -

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

Tabel 17. Narsaatillit uumasuutaat

| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Uumasuutit amerlassusaat
Savat | 20.444 | 20.394 | 18.967 | 19.259 | 20.383 | 21.317 | 20.963 | 21.704 | 20.499 | 20.439 | 20.729 | 20.232 | 20.107 | 19.994
Tuttut nujuitsut | 2.000 | 2.480 | 3.100 | 3.100 | 3.100 | 3.100 | 3.100 | 2.441 | 2.500 | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000
Nersussuit | 5 | 5 | 12 | 16 | 17 | 20 | 20 | 42 | 49 | 56 | 65 | 79 | 98 | 125
Hestit | 138 | 131 | 148 | 162 | 172 | 202 | 202 | 216 | 203 | 186 | 164 | 161 | 147 | 132
Kukkukuut | 175 | 170 | 166 | 135 | 146 | 147 | 147 | 152 | 148 | 182 | 241 | 215 | 212 | 191
Igutsaat ilaqutariit | 18 | 18 | 11 | 15 | 16 | 13 | 13 | 10 | 10 | - | - | 4 | 4 | 4

Malugalugu: Kisitsisini pineqarput ukiup naanerani nersutaatit. Kisitsisit ilaatigut missingigaapput.

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

Tabel 18. Savaatillit savaatit amerlassusaanut immikkoortillugit

| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Savaatit amerlassuaat
Katillugit | 20.444 | 20.394 | 18.967 | 19.259 | 20.383 | 21.317 | 20.963 | 21.704 | 20.499 | 20.439 | 20.729 | 20.232 | 20.107 | 19.994
Savat 1-50 | 64 | 96 | 193 | 67 | 30 | 87 | 3 | 7 | 20 | 60 | 12 | - | - | -
Savat 51-100 | 189 | 215 | 277 | 169 | 134 | 72 | 144 | 69 | 147 | 74 | 83 | 71 | 71 | 97
Savat 101- 200 | 565 | 381 | 560 | 660 | 160 | 160 | 160 | 193 | 371 | 155 | 104 | - | - | -
Savat 201-300 | 2.046 | 2.060 | 1.465 | 1.696 | 1.725 | 1.184 | 1.262 | 1.808 | 983 | 1.532 | 1.039 | 1.293 | 1.592 | 773
Savat 301-400 | 5.977 | 5.862 | 5.360 | 3.857 | 3.834 | 4.486 | 4.551 | 4.554 | 3.463 | 3.101 | 3.082 | 2.453 | 2.585 | 3.859
Savat 401-500 | 6.228 | 6.300 | 5.231 | 5.659 | 6.143 | 6.260 | 5.770 | 3.523 | 5.897 | 4.812 | 6.100 | 5.602 | 5.683 | 4.879
Savat 501-700 | 4.628 | 4.765 | 5.174 | 5.687 | 7.610 | 7.575 | 7.565 | 9.994 | 8.145 | 9.219 | 9.504 | 9.271 | 8.623 | 8.821
Savat 701-1.000 | 747 | 715 | 707 | 1.464 | 747 | 1.493 | 1.508 | 1.556 | 1.473 | 1.486 | 805 | 1.542 | 1.553 | 1.565
| Savaatillit amerlassuaat
Katillugit | 58 | 58 | 57 | 54 | 51 | 51 | 50 | 51 | 50 | 49 | 49 | 46 | 44 | 43
Savat 1-50 | 4 | 5 | 7 | 4 | 2 | 2 | 1 | 2 | 3 | 3 | 3 | 1 | - | -
Savat 51-100 | 3 | 3 | 4 | 3 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1
Savat 101- 200 | 3 | 2 | 3 | 4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | - | - | -
Savat 201-300 | 8 | 8 | 6 | 7 | 7 | 5 | 5 | 7 | 4 | 6 | 3 | 6 | 6 | 3
Savat 301-400 | 17 | 17 | 15 | 11 | 11 | 13 | 13 | 13 | 10 | 9 | 9 | 7 | 7 | 11
Savat 401-500 | 14 | 14 | 12 | 13 | 14 | 14 | 13 | 8 | 13 | 11 | 14 | 13 | 13 | 11
Savat 501-700 | 8 | 8 | 9 | 10 | 13 | 13 | 13 | 17 | 14 | 16 | 16 | 16 | 15 | 15
Savat 701-1.000 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 2 | 2

Malugalugu: Kisitsisini pineqarput ukiup naanerani nersutaatit. Kisitsisit ilaatigut missingigaapput.

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

Tabel 19. Immikkoortortaqarfinni savaatillit

| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Saavaatit amerlassusaat
Katillugit | 20.444 | 20.394 | 18.967 | 19.259 | 20.383 | 21.317 | 20.963 | 21.704 | 20.499 | 20.439 | 20.729 | 20.232 | 20.107 | 19.994
Nanortalik | 2.536 | 2.424 | 2.436 | 2.215 | 2.302 | 2.471 | 2.471 | 2.497 | 2.592 | 2.457 | 2.486 | 2.379 | 2.255 | 2.144
Qaqortoq | 4.234 | 4.282 | 3.899 | 3.906 | 4.146 | 4.266 | 4.266 | 4.517 | 3.880 | 4.036 | 4.187 | 4.056 | 3.828 | 3.903
Narsaq | 13.374 | 13.359 | 12.116 | 12.713 | 13.402 | 14.060 | 13.706 | 14.189 | 13.769 | 13.738 | 13.968 | 13.721 | 13.953 | 13.947
Paamiut | 253 | 256 | 299 | 252 | 290 | 291 | 291 | 262 | 255 | 203 | 83 | 71 | 71 | -
Nuuk | 47 | 73 | 217 | 173 | 243 | 229 | 229 | 239 | 3 | 5 | 5 | 5 | - | -
| Savaatillit amerlassusaat
Katillugit | 58 | 58 | 57 | 54 | 51 | 52 | 51 | 51 | 48 | 48 | 47 | 46 | 44 | 43
Nanortalik | 8 | 8 | 9 | 9 | 6 | 6 | 6 | 8 | 8 | 7 | 7 | 6 | 6 | 6
Qaqortoq | 14 | 14 | 13 | 12 | 13 | 13 | 12 | 11 | 10 | 11 | 11 | 10 | 9 | 9
Narsaq | 32 | 32 | 30 | 29 | 28 | 29 | 29 | 28 | 27 | 27 | 27 | 28 | 28 | 28
Paamiut | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | -
Nuuk | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | - | -

Malugiuk: Kisitsisini pineqarput ukiup naanerani nersutaatit. Kisitsisit ilaatigut missingigaapput.

Najoqqutaq: Nunalerinermik Siunnersorteqarfik

Tabel 20. Savat, savaaqqat, tuttut nujuitsut aamma nersussuit toqutat

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Uumasut amerlassuaat
Katillugit | 22.112 | 21.439 | 19.905 | 21.188 | 22.830 | 23.180 | 24.125 | 22.400 | 22.548 | 22.795 | 23.588 | 22.075
Savaaqqat | 19.082 | 19.934 | 18.640 | 19.958 | 21.390 | 21.835 | 22.371 | 20.933 | 21.113 | 21.370 | 21.967 | 20.344
Savat | 1.958 | 1.505 | 1.265 | 1.230 | 1.440 | 1.345 | 1.754 | 1.467 | 1.241 | 1.413 | 1.603 | 1.522
Tuttut | 1.072 | - | - | - | - | - | - | - | 194 | - | - | 190
Nersussuit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 12 | 18 | 19
| Kg
Katillugit | 298.000 | 321.000 | 288.000 | 325.000 | 344.000 | 360.000 | 366.456 | 338.206 | 386.588 | 357.694 | 362.882 | 331.085
Savaaqqat | 298.000 | 321.000 | 288.000 | 325.000 | 344.000 | 360.000 | 329.419 | 304.884 | 349.109 | 324.909 | 322.620 | 293.691
Savat | - | - | - | - | - | - | 37.037 | 33.322 | 30.694 | 32.785 | 38.562 | 34.734
Tuttut | - | - | - | - | - | - | - | - | 6.785 | - | - | -
Nersussuit | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1.700 | 2.660

Malugiuk: Tabelli taana 30. apriili 2015 nutarterpoq

Najoqqutaq: Neqi A/S

8. Assartuineq angallassinerlu, takornariaqarneq attaveqaqatigiinnerlu

19. feb 2015

Qanga pisartut malillugit assartuineq angallannerlu

Qanga pisarneq malillugu qimussit, qajaq umiarlu assartuinermut angallassinermullu atorneqartarput. Qajaq umiarlu sineriak tamakkerlugu assartuinermi angallannermilu atorneqartarsimasut qimussit taamaallaat Avannaani Tunumilu atorneqartarsimapput.

Ullutsinni nutaaliaasumik ineriartornermi qimussit aalisarnermut, piniarnermut takornariaqarnermullu atorneqartarput umiaq qajarlu kulturikkut aaqqissuussinermi atorneqartarlutik.

1990-imiilli kalaallit qimmiisa amerlassusaat appariarsimavoq. Kalaallit qimmiisa amerlassusaat titartagaq 1-imi takuneqarsinnaavoq.

Titartagaq 1. 2013-imi qimmeqarfinni kalaallit qimmiisa amerlassusaat

Najoqqutaq: Uumasut Nakorsaat

Kalaallit qimmiisa qimminik allanik akuneqannginnissaat anguniarlugu qimmeqarfinnut qimmit allat qimuttoqarfinnut eqqunneqarnissaat inerteqqutaavoq.

Assartuinerup angallannerullu aaqqissuussaanera

Kalaallit Nunaanni aqqusernit takissusaat katillugu 380-it missiliorlugu takissuseqarpoq pisortaniilli aqqusinniat annersaat Nuummiilluni. Illoqarfinni ataasiakkaani aqqusernit angallannermi atorneqartarput, illoqarfinni aqqusernit takissusaat tabel 2-mi takuneqarsinnaavoq. Illoqarfimmit illoqarfimmut atasunik aqqusineqanngilaq Kalaallit Nunaata kujataaniittut nunaannakkut aqqusernit savaateqarfinnut assigiinngitsunut atassuteqartut eqqaassanngikkaanni.

Ilaasunik nassiussanillu angallassineq assartuinerlu umiarsuakkut timmisartukkullu ingerlanneqartarpoq. 1960-ikkut allaartinneranni Grønlandsfly A/S (ullumikkut Air Greenland A/S) timmisartut quliminguulillu angallaviinik ingerlaarfinnik pilersitsivoq.

Kalaallit Nunaat 14-inik mittarfeqarpoq, heliportit tallimat kiisalu unillatsiartarfiit 39-it. Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni ilaasut Kangerlussuarmut Narsarsuarmulluunniit apuunneqartarput Island-imiillu angalasu Kulusummi Tasiilap pigisaaniittumi, Ilulissani Nuummilu mittarfinni kiffartuunneqartarput.

Kalaallit Nunaat 16-inik umiarsualiveqarpoq nunaqarfinnilu 60-iusuni talittarfeqarlunilu aalisariutinut tulattarfeqarpoq.

Ilaasunut angallassinermut umiarsualiviit annersaat Nuummi, Sisimiuni Ilulissanilu inissisimapput, Nuummi umiarsualivimmi ilaasunik angallassineq annerpaalluni tassani ilaasut 25 procentii angalanertik naasarlugu aallartittarpaat.

Nassiussanik angallassinermi uuttuutit malillugit Nuup, Sisiumiut Aasiaallu umiarsualivii annerpaapput. Umiarsualiviit pingasut ukiumut nassiussat katillugit 1 million kubikmeteritut annertutigisut , nassiussat amerlassusaasa 70 procentiat, kiffartuussimallugit.

Aqqusinikkut assartuineq angallassinerlu

Biilit inunnut nioqqutissanullu assartuutit amerlassusaat titartagaq 3.1-imi takuneqarsinnaapput. Tabel 3-mi takuneqarsinnaavoq biilit 2005-imiit 25 procentimik amerleriarsimasut.

Titartagaq 3.1. Biilit inunnik nioqqutissanillu assartuutit amerlassusaat

Malugiuk:

2005-imi 2006-imilu assartuutinik motoorilinnik piginnittuuneq malillugu nalunaarsuisoqarsinnaasimanngilaq. 2004-mit 2007-i tikillugu nalunaarsuuineq akornuteqarsimammat, tassunga pissutaavoq piginnittuunermut nalunaarsukkat inuup normuanut imaluunniit inuussutissarsiutinik ingerlatallit nalunaarsuiffii atorlugit nalunaarsorneqartarsimammata. Assartuutit motoorillit sionarigut ullumikkullu nalunaarsukkat amerlanerit inuup normua atorlugu nalunaarsugaapput 2004-li tikillugu nalunaarsukkat ullumikkut nalunaarsukkanit sanilliullugit assartuutit motoorillit inuup normua atorlugu inuussutissarsiutinut sunut atorneqarneri takuneqarsinnaalersimapput tamannalu 2004-mit 2007-i tikillugu naatsorsuutinut akornusiisimavoq, taamaattoq assartuutit inuussutissarsiutinut sunut atorneqarneri eqqortumik nalunaarsorneqarsinnaalerput.

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik, http://bank.stat.gl/ENNMO1HI

Umiarsuarmik assartuineq angallassinerlu

Kalaallit Nunaata iluani assartuinerup angallassinerullu aaqqissuunneqarnerani umiarsualiviit pingaarnertut inissisimasut ilagaat, illoqarfiit nunaqarfiillu ilaanni angallassineq, assartuineq pilersuinerlu imaatigut angallannikkut ingerlanneqartarpoq umiarsualivinnilu aamma aalisariutinik aalisartunillu kiffartuussisoqartarluni.

Kalaallit Nunaanit, avataanit aammalu nunap iluani nassuissanik assartuineq umiarsuaatileqatigiiffimmit Royal Arctic Line A/S- imit ingerlanneqarpoq. Grønlandshavni Ålborgimiittoq nassiussanik Kalaallit Nunaannukartunik Kalaallit Nunaanninngaanneersunillu umiarsualiviit pingaarnersaraat.

Illoqarfinni nunaqarfinnilu nassiussanik assartuineq Royal Arctic Line Bygdeservice A/S-imit ingerlanneqarpoq.

Umiarsuaatileqatigiiffik Arctic Umiaq Line A/S 1997-imiilli kitaani ilaasunik angallassisuulerpoq. Arctic Umiaq Line A/S Air Greenland A/S-imit Royal Arctic Line A/S-imiillu ataatsimoorussamik pigineqarpoq. Umiarsuaatileqatigiiffik ilaasuik niuernerpalaartumik kiffartuussisarpoq ilaasartaammillu ataasiinnarmik ilaasumik angallassineq ingerlataralugu. Sineriak tamakkerlugu umiarsuaateqarneq pisortatigut tapiiffigineqarani ingerlasinnaanngilaq taamaattumillu ukiuni 2012-imit 2016 tikillugu agguaqatigiissillugu ukiumut 10 mio.kr.-inik umiarsuaqarneq tapiiffigineqartarpoq.

Nassiussanik assartuineq

Royal Arctic Line A/S-ip umiarsuaatai containerinut assartuutit arfiniliusut Kalaallit Nunaani isorartuumi naleqqussarlugit immikkut sanaajupput sikusiutaasinnaallutillu. Usilersornermut usingiarnermullu atugassanik umiarsuit namminneq kivittaateqarput taakkulu saniatigut kalinneqarsinnaasunik namminerlu ingerlasinnaasunik immikkullu ineriartortitanik prammeqarput umiarsualiveqanngitsuni atorneqartartunik.

Titartagaq 5.1. Umiarsuakkut nassiussat

Najoqqutaq: Royal Arctic Line A/S aammalu Tele Greenland A/S

Silaannakkut assartuineq angallassinerlu

Mittarfiit heliportillu assartuinermi angallassinermilu aaqqissuussinermi pingaaruteqartut ilagaat Kalaallit Nunaannit Kalaallillu Nunaannut ilaasunik angallassineq tamarmi silaannakkut ingerlasarmat.

Narsarsuarmi Kangerlussuarmilu mittarfiit Kalaallit Nunaannukarnermi tikittarfiit pingaarnersaraat. Mittarfiit heliportillu helikopterillu unillatsiarfii aamma ilaasunik angallassinernik nassiussanillu assartuinermik sullissisuupput.

2006-imiit pisortat ilaasunik angallassinermut tapiissutaat silaannakkut angallassinermuinnaq atorneqartarput. Pisortat tapiissutaat nunap immikkoortuini siunertanut aaliangersimasunut siunniussaapput taakkulu kiffartuussinermut isumaqatigiissutit tunngavigalugit timmisartunik angallavigineqartarput.

Timmisartukkut ilaasunik angallassinerit amerlanersaat silaannakkullu nassiussanik assartuinerit annertunersaa aningaasarsiornermik tunngaveqarpoq tassa imaappoq pisortanit tapiiffigineqarneq ajorput. Aningaasarsiornermik tunngaveqarluni angallassinerit ilisarnaatigaat ilaasut amerlaneruneri mittarfiillu timmisartunut sululinnoortuuneri.

Mittarfiit ingerlanneqarnerat Mittarfeqarfiit akisussaaffingaat, taakkulu Namminersorlutik Oqartussanit pigineqarput.

Heliportit amerlanersaasa helikopterillu unillatsiarfiisa ingerlanneqarnerat Air Greenland A/S-imit Pilersuisoq A/S-imillu isumagineqarput.

Timmisartukkut ilaasunik angallassineq

Kalaallit Nunaata silaannakkut ingerlatseqatigiiffia Air Greenalnd A/S Namminersorlutik Oqartussat, SAS kiisalu Qallunaat Naalagaaffianit pigineqarpoq, 37,5 procentia, 37,5 procentia aamma 25 procentia piginneqatigiissutigineqarlutik.

Umiarsuakkut timmisartukkullu ilaasut tabel 6-imitakuneqarsinnaapput. tabel 7-imilu takutinneqarput ilaasut mittarfinniit, heliportinit helikopterillu uninngaviinit aallartut. Timmisartullu mittarfiinit, heliportinit helikopterillu uninngaviinit aallartut tabel 8-mi takuneqarsinnaallutik.

Takornariaqarneq

Takornariartitsineq inuussutissarsiuterpassuarni kaaviiaartitsinermut suliassaqartitsinermullu sunniuteqartarpoq, soorlu timmisartukkut umiarsuakkullu assartuinermut angallassinermullu, hotelinut neriniartarfinnullu, takornariartitsinermi kiffartuussivinnut kiisalu niuernermut soorlu tammajuitsunik nioqquteqarnermut.

1960-ikkut aallartinnerannili takornariaqarneq annertusingaatsiareersimavoq inuussutissarsiutinullu siuliini taaneqartunut aningaasarsiornikkut pingaaruteqaleriartuinnarsimalluni.

Taamaattorli takornariartitsinermit tamarmiusumit inuiaqatigiinnut aningaasarsiornikkut pingaaruteqassusianik ersersitsisunik kisitsisit pigineqanngillat, immikkoortullu uuma allaaserineqarnera hotelini unnuisitsisarnernut kisitsisitigut paasissutissanik kiisalu ilaasunut Kalaallit Nunaannit aallartunut kisitsisitigut paasissutissanik tunngaveqarpoq.

Kalaallit Nunaanni takornariaqarneq

Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik piffissami 2014-imi juuli-septembari Visit Greenland suleqatigalugu timmisartunik ilaasut najugaqarfiisa paasissutissartaannik katersisimavoq tamannalu pivoq Kalaallit Nunaanni nunanut allanut mittarfeqarfiini arfiniliusuni, paasissutissat timmisartumi ilaasut aallariartornermi check in-ernerisigut katersorneqarnerisigut..

Ilaasut sumi najugaqartuunermik nalunaarsimasut 33,9 procentii Kalaallit Nunaanneersuupput, 32,5 procenti nunani allani Naalagaaffeqatigiinnerup (Savalimmiut Danmarkillu) iluani najugaqartut sinneruttullu ilaasut avataaneersut 33,5 procentii Naalagaaffeqatigiinnerup avataaneersuullutik.

Titartagaq 8.1. 2014-imi timmisartumik ilaasut Kalaallit Nunaannit aallartut

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, bank.stat.gl{TUNFLY

Takornariat aasaanerani amerlanerpaasarput. Qaammatini takornariaqarnerpaaffiit tulliini takornariaqarneq appariartarpoq takornariaqannginnerpaaffiillu ukiuunerani pisarpoq tassani takornariat ikinnerpaasarlutik.

Kalaallit Nunaanni takornariaqarneq nunanit aaliagersimasunik ikittuninngaanneernerusarpoq, soorli takornariat amerlanerpaartaat Skandinaviaminngaanneersut pingaartumik Danmarkimiit sinnerilu Europap avannaaninngaanneernerukkajullutik.

Takornariaqarneq hotelini, sømandshjemmini allanilu unnuisartunut kisitsisitigut paasissutissat atorlugit ersersinneqarsinnaavoq. Titartagaq 8.2-mi takuneqarsinnaapput unnuinerit amerlassusaat kiisalu tikeraarnerup agguaqatigiisillungu sivisussusiat.

Tikeraat takornariallu unnuisartut sanilliunneqarsinnaanngillat. Takornariaq arlalinnik tikitaqarniarluni hotelinilu arlalinni unnuisarniarlunilu aalajangersimasoq arlaleriarlugu tikeraatut unnuisutut kisinneqartarmat.

Titartagaq 8.2. 2013-imi tikeraat unnuisut agguaqatigiissillugulu akunnittarfimmiinnerit sivisussusaat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/tunhot

Titartagaq 8.3. 2010-mit 2013-imut kommunit unnuiffigineqarneri

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/tunhot

Kommunit unnuiffigineqartarneri titartagaq 8.3-mi takuneqarsinnaapput. 2013-imi unnuisarnerit nalunaarsorsimasut qaammatikkaartumik agguataarnerat titartagaq 8.4-mi takuneqarsinnaallutik.

Titartagaq 8.4. 2013-imi unnuinerit qaammatinut agguataarnerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/tunhot

Titartagaq 8.5. Unnuisut inuiaassusaat malillugu

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/tunhot

Kalaallit Nunaanni unnuisarfiit 59-it missaaniipput. Tassani pineqarput hotelit, sømandshjemmit, vandrehjemmit højskolillu. Tabel 11-mi takutinneqarput init attartorneqartut amerlassusiat kommuninut immikkoortillugit.

Kalaallit Nunaannut umiarsuit takornariartitsisut ukiuni kingullerni tikittartut amerleriarujussuarput, takuuk takussutissiaq 8.1.

2009-imi umiarsuit takornariartaatit nutaamik akitsuuteqalerput, taamaalilluni nutaamik akitsuusersuinikkut umiarsuarnut amerlanerusunut umiarsualivissinnissaq orniginarnerulerluni. Peqatigisaanillu umiarsuarmik takornariartut amerlassusii eqqoqqissaartut kisitsisaatigineqalerlutik.

Tikittartuni umiarsuit takornariartitsisut annerusut minnerusullu pineqarput.

Umiarsuarnut takornariartaatinut sanilliullugu Kalaallit Nunaata inissisimaffia Europap Amerikallu avannaata akornanni umiarsuit ingerlaarfigisartagaanni inissisimalluarpoq.

Taassuma saniatigut umiarsuit takornariartitsisartut arlaqartut aasaanerani aalajangersimakannertumik aalajangersimanngitsumillu ingerlaartarfillit kalaallit umiarsualivii arlallit tikittarpaat ilaasullu taarserartarput. Umiarsuit tamakku mikinerupput, sinerissami umiarsualiviit arlallit tikiffigisarlugit, taakkunanilu ilaasut paarlaattarlutik.

Umiarsuartigut takornariat takornariatulli hotelini unnuisartutut neriniartarfinnilu nerisaqartutut kaaviiaartitsinermik pilersitsineq ajorput. Umiarsuartigut takornariat Kalaallit Nunaanni aningaasartuutiginerusartagaat tassaapput angalatitsisunut akiliinerit tammajuitsunillu pisinerit. Umiarsuarnulli takornariartitsisut tikinneranni aaqqissuussat suli ineriartortinneqarput, taamaalillutik neqeroorutigineqartartut assigiinngiiaarnerujartorput.

Umiarsuarmik takornariartunut akitsuut ilaasumut ataatsimut 525 kr.-eqarpoq.

Takussutissiaq 8.1. Uminarsuarnik takornariartaatit tulanneri ilanngullugit

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Umiarsuit takornarianik angallassisut | 33 | 37 | 42 | 32 | 43 | 34 | 33 | 28
Nunamut tulattut | 161 | 148 | 165 | 103 | 107 | 80 | 92 | 109
Tikeraat umiarsuarmi ilaasut | 22.051 | 23.506 | 28.891 | 26.976 | 30.271 | 29.826 | 23.399 | 21.496

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nunanut assigiinngitsunut sanilliussinerit

Takornariat amerliartornerat nunani avannarlerni tamani takussaavoq. Pingaartumik Islandimi ukiuni kingullerni 15-it takornariat amerleriarujussuarsimapput, nunanilu avannarlerni allani ineriartorneq naammaannarnerusimalluni.

Titartagaq 9.1. Nunani avannarlerni akunnittarfinni unnuinerit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nunat avannarliit sanilliukkaanni, Kalaallit Nunaat qeqqaniippoq, unnuisarnerit nalunaarsorneqarsimasut ineriartornerat tunngavingalugu.

Takornariaqarnermut sinaakkusiussat

Visit Greenland nuna tamakkerlugu siunnersuisoqatigiiuvoq takornariaqarnerup ineriartortinneqarnissaannik akisussaasuulluni. Visit Greenland Namminersorlutik Oqartussanit pigineqarpoq aktiaateqarluni piginneqatigiiffittut ingerlasoq.

Kalaallit Nunaat misigisassarsiorfittut pissanganartutut kiisalu umiarsuarsuarnik angalaffigissallugu pissanganartutut Visit Greenlandimit ineriartortinneqarpoq. Taakkuninnga ussassaarineq ineriartortitsinerlu aamma Visit Greenlandimit suliarineqarput.

Visit Greenland Nuummi Nordatlantens Bryggemi Københavnimiittumi allaffeqarfeqarpoq.

Nunanut assigiinngitsunut attaveqarneq

Vestnorden Tourist Board Kalaallit Nunaanni, Savalimmiuni Islandimilu takornariartitsinermik suliallit kattuffiisa inuussutissarsiutilittaasalu suleqatigiiffigaat.

Suleqattigiiffimmit 2006-imi pilersinneqarpoq North Atlantic Tourism Association (NATA) Nunat killiit avannarliit takornariartitsisarnikkut suleqatigiinnerat eqaallisarniarlugu.

Takornariartitsinermi ataatsimut soqutigisatigut suleqatigiinnerup nukittorsarnissaa siumullu isigisumik ataqatigiissarnissaa siunertarineqarpoq.

Nunani avannarlerni tamani pingaartumillu issittumi takornariartitsinerup imminut napatissinnaanngorlugu ineriartortinneqarnissaa pillugu nunat avannarliit ministerrådiata nalunaarutissaata suliarineqarnerani Kalaallit Nunaat Nordisk Ministerrådianni suleqataavoq.

Kalaallit Nunaanni attaveqarnerup ineriartortinneqarnissaa Kalaallillu Nunaata USA-llu akornanni attaveqatigiinnermik pilersitsinissaq pillugu Joint Commitee aqqutigalugu USA suleqatigineqarpoq.

Attaveqaqatigiinneq

Inuit amerliartuinnartut Kalaallit Nunaanni IT-mik atortorissaarutinik atuilerput. 2010-mi angallattakkanik telefonit inunnit amerlanerulerput. Telefoninik angallattakkanik atuisut amerlatsikkiartortut akerlianik telefoninik nalinginnaasunik atugaqartut ikiliartorput. Tamanna assigalugu telefonit aqqutaanik atuisut ikiliartorput mobilt bredbåndillit amerliartortut.

Titartagaq 12.1. Inuit IT-mik atortorissaarutinik atuinerat

Najoqqutaq: TELE Greenland A/S

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Royal Arctic Line A/S pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.ral.gl 

Post Greenland A/S pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una: www.post.gl 

Mittarfeqarfiit pillugu paasisaqarnerorusukkuit: www.glv.gl 

Air Greenland pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.airgreenland.gl

Visit Greenland pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.greenland.com  

Tabel 1. Qimuttoqarfinni kalaallit qimmiisa amerlassusaat

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 5) | 2011 | 2012 | 2013 4)
Illoqarfiit nunaqar-fiittaat ilaanngullugit |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Aasiaat | 1.284 | 1.263 | 736 | 840 | 754 | 632 | 617 | 697 | 551 | 633 5) | 794 | 793
Tasiilaq | 1.612 | 1.044 | 1.184 | 1.156 | 1.146 | 1.106 | 1.106 1) | 1.106 2) | 1.318 | 129 5) | 1.158 5) | 1.292
Ilulissat | 4.578 | 4.530 | 4.704 | 4.024 | 5.000 | 3.555 | 4.013 | 3.495 | 3.228 | 3311 5) | 3.176 | 2.896
Ittoqqortoormiit | 600 | 600 | 500 | 430 | 475 | 420 | 382 | 350 | 341 | 305 5) | 304 | 255
Kangaatsiaq | 1.131 | 1.016 | 899 | 824 | 724 | 724 1) | 724 1) | 535 | 473 | 356 4) | 392 5) | 427
Qaanaaq | 1.321 | 1.350 | 1.339 | 1.398 | 1.398 | 1.501 | 1501 1) | 1.016 | 1.112 | 990 3) | 1.041 6) | 712
Qasigiannguit | 1.765 | 1.666 | 1.439 | 1.264 | 1.088 | 1.062 | 1.121 | 1.084 2) | 964 | 942 5) | 900 | 900
Qeqertarsuaq | 987 | 899 | 800 | 750 | 638 | 638 | 670 | 678 | 669 | 758 5) | 703 | 512
Sisimiut | 2.002 | 1.870 | 1.791 | 1.485 | 1.654 | 1.836 | 1.486 | 1.810 | 1.647 | 1068 5) | 1.249 | 1.449
Upernavik | 3.822 | 3.748 | 3.500 | 2.584 | 4.000 | 4.807 | 4.886 | 3.646 2) | 3.846 | 3542 5) | 3.220 | 3.050
Uummannaq | 6.033 | 4.327 | 4.018 | 4.000 | 4.488 | 4.356 | 3.971 | 3.883 | 3.822 | 3722 3) | 3.275 | 3.385
Katillugit | 25.135 | 22.313 | 20.910 | 18.755 | 21.365 | 20.637 | 20.477 | 18.300 | 17.971 | 15.451 | 16.977 | 15.671

Nassuiaat:

1) Kisitsisit ukiup siuliineersuupput. 2) Kisitisit ukiup suiulianiit kisitsisinik ilaqarput. 3) Kisitsisit kvartalit aappaaneersut. 4) Kisitsisit kvartalit pingajuanneersut. 5) Kisitsisit missingersugaapput. 6) Kisitsisit kvartalit sisamaanneersut.

Najoqqutaq: Uumasut Nakorsaat

Tabel 2. Januaarip aallaqqaataani 2013-imi illoqarfinni aqqusernit

Illoqarfik | Aqqusernit qeqqi (m)
Nanortalik | 12.972
Qaqortoq | 21.172
Narsaq | 27.395
Paamiut | 11.794
Nuuk | 79.487
Maniitsoq | 15.656
Sisimiut | 50.313
Kangaatsiaq | 5.816
Aasiaat | 20.260
Qasigiannguit | 11.756
Ilulissat | 35.826
Qeqertarsuaq | 16.991
Uummannaq | 11.976
Upernavik | 8.767
Qaanaaq | 18.117
Tasiilaq | 20.847
Ittoqqortoomiit | 12.983
Katillugit | 382.128

Malugiuk: Aqquserngit asfaltikkat asfalterneqanngitsullu uuttortarneqarsimapput

N

Tabel 3. Assartuutit motoorillit nalunaarsukkat

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Amerlassusaat
Biilit assingusullu tamakkerlugit | 4.977 | 5.255 | 5.212 | 5.496 | 5.009 | 5.855 | 5.386 | 5.929 | 5.857
Biilit ilaasortaatit | 169 | 143 | 129 | 153 | 140 | 214 | 177 | 243 | 205
Biilit inunnik angallassissutit | 3.043 | 3.289 | 3.254 | 3.504 | 3.221 | 3.842 | 3.621 | 3.941 | 3.931
Bussit | 63 | 75 | 63 | 64 | 68 | 83 | 83 | 89 | 83
Qatserisartut biilii | 136 | 103 | 82 | 87 | 104 | 112 | 122 | 134 | 145
Biilit usisaasitit assartuutillu | 1.557 | 1.634 | 1.616 | 1.607 | 1.398 | 1.503 | 1.264 | 1.391 | 1.358
Motorcykilit | 9 | 11 | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ...
Biilit allat | ... | ... | 68 | 81 | 78 | 101 | 119 | 131 | 135

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 4. Timmisartoqarneq

Januaarip aallaqqaataani | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Amerlassuaat
Timmisartut katillugit | 21 | 19 | 19 | 20 | 24 | 27 | 36 | 35 | 30 | 34 | 32 | 32
Jet, marlunnik motoorillit | 7 | 7 | 7 | 7 | 7 | 7 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1
Propel, sisamanik motoorillit | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 6 | 6 | 6 | 5 | 3 | 3
Propel, marlunnik motoorillit | 4 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 3 | 3 | 3 | 6 | 6 | 9
Helikopterit | 8 | 7 | 7 | 8 | 11 | 14 | 25 | 24 | 20 | 22 | 22 | 19
| Issiaviit katillugit
Issiaviit katillugit | 224 | 394 | 394 | 399 | 439 | 463 | 992 | 998 | 797 | 869 | 802 | 835
Jet, marlunnik motoorillit | 50 | 250 | 250 | 250 | 250 | 250 | 449 | 449 | 245 | 245 | 278 | 278
Propel, sisamanik motoorillit | 36 | 36 | 36 | 36 | 36 | 36 | 300 | 300 | 300 | 250 | 150 | 150
Propel, marlunnik motoorillit | 82 | 57 | 57 | 57 | 82 | 82 | 43 | 43 | 81 | 192 | 192 | 280
Helikopterit | 56 | 51 | 51 | 56 | 71 | 95 | 200 | 206 | 172 | 182 | 182 | 127

Najoqqutaq: Air Greenland A/S

Tabel 5. Umiarsuarmik nassiussanik angallassineq

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| 1.000 m³
Nassiussanik angallassineq katillugit | 895 | 873 | 891 | 822 | 814 | 834 | 811 | 725
Kalaallit Nunaata iluani | 144 | 139 | 140 | 130 | 118 | 111 | 127 | 103
Kalaallit Nunaannut | 422 | 420 | 439 | 401 | 386 | 423 | 389 | 269
Kalaallit Nunaannit | 329 | 314 | 312 | 291 | 310 | 300 | 295 | 353
Allakkat katillugit | 455 | 425 | 374 | 347 | 289 | 256 | 237 | 223
| 1000-it
Poortukkat katillugit | 164 | 164 | 154 | 142 | 133 | 127 | 122 | 127

Najoqqutaq: TELE-POST Greenland A/S aamma Royal Arctic Line A/S

Tabel 6. Inunnik angallassineq

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
Katillugit | 392.226 | 412.112 | 432.067 | 417.396 | 423.059 | 429.161 | 414.446 | 397.856 | 396.420
Sinerissami timmisartukkut angallassineq | 232.995 | 246.276 | 266.617 | 208.362 | 216.367 | 214.902 | 200.634 | 194.350 | 255.192
Nunanut allanut timmisartukkut angallassineq | 66.132 | 74.237 | 76.068 | 155.515 | 154.918 | 161.946 | 159.665 | 159.432 | 69.580
Qulimiguullit atorlugit | 93.099 | 91.599 | 89.382 | 53.519 | 51.774 | 52.313 | 54.147 | 44.074 | 71.648

Najoqqutaq: Mittarfeqarfiit

Tabel 7. Ilaasut mittarfinniit, heliportinit millatsiartarfinniillu aallartut

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
Katillugit | 392.226 | 412.112 | 432.067 | 417.396 | 423.059 | 429.161 | 414.446 | 397.856 | 396.420
Nunanut allanut aallartarfiit katillugit | 151.166 | 160.698 | 167.181 | 155.515 | 154.918 | 161.946 | 159.665 | 159.432 | 158.191
Kangerlussuaq | 119.099 | 128.578 | 133.690 | 126.270 | 127.822 | 134.366 | 133.381 | 136.188 | 134.831
Narsarsuaq | 32.067 | 32.120 | 33.491 | 29.245 | 27.096 | 27.580 | 26.284 | 23.244 | 23.360
Pituffik | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Timmisartoqarfiit allat katillugit | 183.865 | 197.259 | 210.760 | 208.362 | 216.367 | 214.902 | 200.634 | 194.350 | 193.618
Paamiut | - | 739 | 6.848 | 7.078 | 5.546 | 4.733 | 4.249 | 3.618 | 3.613
Nuuk | 55.620 | 60.213 | 63.575 | 63.043 | 65.451 | 72.957 | 69.324 | 69.732 | 68.951
Maniitsoq | 17.196 | 17.336 | 16.880 | 17.400 | 14.283 | 10.885 | 8.829 | 9.812 | 11.404
Sisimiut | 28.390 | 28.574 | 29.071 | 29.130 | 29.289 | 28.288 | 22.955 | 20.052 | 20.085
Kulusuk | 13.767 | 13.348 | 14.103 | 14.207 | 13.572 | 14.927 | 14.738 | 14.712 | 14.580
Nerlerit Inaat | 2.565 | 2.914 | 2.997 | 3.028 | 3.426 | 3.114 | 3.547 | 2.462 | 2.613
Aasiaat | 18.244 | 21.265 | 20.912 | 21.311 | 28.934 | 25.706 | 19.427 | 17.788 | 17.718
Ilulissat | 30.475 | 33.795 | 36.630 | 34.365 | 36.975 | 37.032 | 41.965 | 40.241 | 39.703
Qaarsut/Uummannaq | 9.130 | 10.597 | 11.424 | 10.932 | 11.417 | 9.600 | 7.105 | 7.706 | 7.142
Upernavik | 6.612 | 6.686 | 6.564 | 6.271 | 5.903 | 6.153 | 6.776 | 6.663 | 6.304
Qaanaaq | 1.866 | 1.792 | 1.756 | 1.597 | 1.571 | 1.507 | 1.719 | 1.564 | 1.505
Qulimiguullit mittarfiiniit katillugit | 36.552 | 33.155 | 30.546 | 29.014 | 29.386 | 30.875 | 31.043 | 22.482 | 23.395
Nanortalik | 3.894 | 4.138 | 4.627 | 4.228 | 4.290 | 4.606 | 4.485 | 3.464 | 3.716
Qaqortoq | 16.437 | 13.844 | 15.085 | 13.767 | 13.933 | 13.621 | 14.204 | 12.016 | 12.491
Narsaq | 8.034 | 8.132 | 7.214 | 7.290 | 8.563 | 10.160 | 10.129 | 5.077 | 5.277
Paamiut | 2.866 | 2.942 | - | - | - | - | - | - | -
Maniitsoq | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Alluitsup Paa | 2.940 | 1.473 | 962 | 774 | 311 | 474 | - | - | -
Qqeqertarsuaq | 1.142 | 1.289 | 1.391 | 1.401 | 1.155 | 1.018 | 1.044 | 869 | 947
Qasigiannguit | 1.239 | 1.337 | 1.267 | 1.554 | 1.134 | 996 | 1.181 | 1.056 | 964
Upernavik | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Qulimiguullit unilatsiartarfiiniit katillugit | 20.643 | 21.000 | 23.580 | 24.505 | 22.388 | 21.438 | 23.104 | 21.592 | 21.216
Uummannaq | 4.773 | 5.012 | 5.073 | 5.213 | 5.541 | 5.189 | 4.834 | 5.042 | 4.797
Ittoqqoortoormiit Distrikt | 595 | 958 | 885 | 860 | 996 | 748 | 834 | 609 | 730
Ava. Distrikt | 409 | 501 | 395 | 404 | 255 | 399 | 324 | 353 | 273
Ammassalik Distrikt | 8.900 | 8.127 | 8.350 | 8.392 | 8.455 | 8.532 | 8.083 | 7.941 | 8.064
Qulimiguullit unillatsiartarfii allat | 5.966 | 6.402 | 8.877 | 9.636 | 7.141 | 6.570 | 9.029 | 7.647 | 7.352

Najoqqutaq: Mittarfeqarfiit

Tabel 8. Timmisartut qulimiguullillu mittarfinniit millatsiartarfinniillu aallartut

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
Katillugit | 32.833 | 31.757 | 33.196 | 31.497 | 32.348 | 33.984 | 32.493 | 33.703 | 34.135
Nunanut allanut aallartarfiit katillugit | 7.171 | 7.138 | 7.597 | 6.891 | 7.217 | 7.696 | 7.537 | 7.988 | 7.967
Kangerlussuaq | 4.351 | 4.342 | 4.322 | 4.043 | 4.322 | 4.673 | 4.826 | 5.029 | 4.882
Narsarsuaq | 2.820 | 2.796 | 3.275 | 2.848 | 2.895 | 3.023 | 2.711 | 2.959 | 3.085
Pituffik | -. | - | - | - | - | - | - | - | -
Mittarfeqarfiit allat katillugit | 13.612 | 14.363 | 15.426 | 14.244 | 14.824 | 16.484 | 15.249 | 15.069 | 15.187
Paamiut | -. | 27 | 382 | 367 | 327 | 338 | 265 | 277 | 258
Nuuk | 3.542 | 3.524 | 4.032 | 3.580 | 3.782 | 4.819 | 4.162 | 4.098 | 3.808
Maniitsoq | 784 | 783 | 844 | 821 | 619 | 606 | 520 | 584 | 626
Sisimiut | 1.240 | 1.499 | 1.408 | 1.373 | 1.164 | 1.324 | 1.162 | 1.098 | 962
Kulusuk | 1.602 | 1.566 | 1.691 | 1.579 | 1.485 | 1.678 | 1.598 | 1.729 | 1.718
Nerlerit Inaat | 733 | 770 | 865 | 735 | 776 | 927 | 916 | 872 | 1.004
Aasiaat | 1.207 | 1.294 | 1.346 | 1.152 | 1.639 | 1.375 | 1.139 | 1.189 | 1.192
Ilulissat | 2.238 | 2.623 | 2.504 | 2.290 | 2.640 | 3.128 | 3.154 | 3.025 | 3.069
Qaarsut/Uummannaq | 1.082 | 1.138 | 1.184 | 1.176 | 1.309 | 1.244 | 965 | 1.028 | 1.027
Upernavik | 859 | 814 | 864 | 828 | 757 | 751 | 858 | 839 | 1.117
Qaanaaq | 325 | 325 | 306 | 343 | 326 | 294 | 510 | 330 | 406
Qulimiguullit mittarfiiniit katillugit | 5.750 | 4.149 | 4.239 | 4.079 | 4.036 | 3.854 | 3.706 | 4.748 | 4.984
Nanortalik | 615 | 623 | 632 | 619 | 616 | 579 | 532 | 652 | 707
Qaqortoq | 3.602 | 1.891 | 2.334 | 2.165 | 2.183 | 2.037 | 1.897 | 2.718 | 2.801
Narsaq | 622 | 835 | 689 | 698 | 833 | 931 | 937 | 944 | 1.043
Paamiut | 301 | 265 | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -.
Maniitsoq | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -.
Alluitsup Paa | 313 | 221 | 213 | 215 |  |  |  |  |
Qeqertarsuaq | 132 | 141 | 160 | 164 | 153 | 121 | 129 | 174 | 194
Qasigiannguit | 165 | 173 | 211 | 218 | 251 | 186 | 211 | 260 | 239
Upernavik | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -.
Qulimiguullit unilatsiartarfiiniit katillugit | 6.300 | 6.107 | 5.934 | 6.283 | 6.271 | 5.950 | 6.001 | 5.898 | 5.997
Uummannaq | 1.184 | 1.356 | 1.251 | 1.240 | 1.353 | 1.309 | 1.185 | 1.213 | 1.167
Ittoqqoortoormiit Distrikt | 413 | 375 | 363 | 389 | 437 | 415 | 427 | 326 | 392
Ava. Distrikt | 236 | 253 | 171 | 155 | 130 | 163 | 169 | 154 | 132
Ammassalik Distrikt | 1.754 | 1.999 | 1.827 | 1.831 | 1.976 | 1.785 | 1.793 | 1.836 | 1.871
Qulimiguullit unillatsiartarfii allat | 2.713 | 2.124 | 2.322 | 2.668 | 2.375 | 2.278 | 2.427 | 2.369 | 2.435

Najoqqutaq: Mittarfeqarfiit

Tabel 8. Timmisartut qulimiguullillu mittarfinniit millatsiartarfinniillu aallartut

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
Katillugit | 32.833 | 31.757 | 33.196 | 31.497 | 32.348 | 33.984 | 32.493 | 33.703 | 34.135
Nunanut allanut aallartarfiit katillugit | 7.171 | 7.138 | 7.597 | 6.891 | 7.217 | 7.696 | 7.537 | 7.988 | 7.967
Kangerlussuaq | 4.351 | 4.342 | 4.322 | 4.043 | 4.322 | 4.673 | 4.826 | 5.029 | 4.882
Narsarsuaq | 2.820 | 2.796 | 3.275 | 2.848 | 2.895 | 3.023 | 2.711 | 2.959 | 3.085
Pituffik | -. | - | - | - | - | - | - | - | -
Mittarfeqarfiit allat katillugit | 13.612 | 14.363 | 15.426 | 14.244 | 14.824 | 16.484 | 15.249 | 15.069 | 15.187
Paamiut | -. | 27 | 382 | 367 | 327 | 338 | 265 | 277 | 258
Nuuk | 3.542 | 3.524 | 4.032 | 3.580 | 3.782 | 4.819 | 4.162 | 4.098 | 3.808
Maniitsoq | 784 | 783 | 844 | 821 | 619 | 606 | 520 | 584 | 626
Sisimiut | 1.240 | 1.499 | 1.408 | 1.373 | 1.164 | 1.324 | 1.162 | 1.098 | 962
Kulusuk | 1.602 | 1.566 | 1.691 | 1.579 | 1.485 | 1.678 | 1.598 | 1.729 | 1.718
Nerlerit Inaat | 733 | 770 | 865 | 735 | 776 | 927 | 916 | 872 | 1.004
Aasiaat | 1.207 | 1.294 | 1.346 | 1.152 | 1.639 | 1.375 | 1.139 | 1.189 | 1.192
Ilulissat | 2.238 | 2.623 | 2.504 | 2.290 | 2.640 | 3.128 | 3.154 | 3.025 | 3.069
Qaarsut/Uummannaq | 1.082 | 1.138 | 1.184 | 1.176 | 1.309 | 1.244 | 965 | 1.028 | 1.027
Upernavik | 859 | 814 | 864 | 828 | 757 | 751 | 858 | 839 | 1.117
Qaanaaq | 325 | 325 | 306 | 343 | 326 | 294 | 510 | 330 | 406
Qulimiguullit mittarfiiniit katillugit | 5.750 | 4.149 | 4.239 | 4.079 | 4.036 | 3.854 | 3.706 | 4.748 | 4.984
Nanortalik | 615 | 623 | 632 | 619 | 616 | 579 | 532 | 652 | 707
Qaqortoq | 3.602 | 1.891 | 2.334 | 2.165 | 2.183 | 2.037 | 1.897 | 2.718 | 2.801
Narsaq | 622 | 835 | 689 | 698 | 833 | 931 | 937 | 944 | 1.043
Paamiut | 301 | 265 | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -.
Maniitsoq | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -.
Alluitsup Paa | 313 | 221 | 213 | 215 |  |  |  |  |
Qeqertarsuaq | 132 | 141 | 160 | 164 | 153 | 121 | 129 | 174 | 194
Qasigiannguit | 165 | 173 | 211 | 218 | 251 | 186 | 211 | 260 | 239
Upernavik | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -. | -.
Qulimiguullit unilatsiartarfiiniit katillugit | 6.300 | 6.107 | 5.934 | 6.283 | 6.271 | 5.950 | 6.001 | 5.898 | 5.997
Uummannaq | 1.184 | 1.356 | 1.251 | 1.240 | 1.353 | 1.309 | 1.185 | 1.213 | 1.167
Ittoqqoortoormiit Distrikt | 413 | 375 | 363 | 389 | 437 | 415 | 427 | 326 | 392
Ava. Distrikt | 236 | 253 | 171 | 155 | 130 | 163 | 169 | 154 | 132
Ammassalik Distrikt | 1.754 | 1.999 | 1.827 | 1.831 | 1.976 | 1.785 | 1.793 | 1.836 | 1.871
Qulimiguullit unillatsiartarfii allat | 2.713 | 2.124 | 2.322 | 2.668 | 2.375 | 2.278 | 2.427 | 2.369 | 2.435

Najoqqutaq: Mittarfeqarfiit

Tabel 10. Kommunini tikeraat unnuisut

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Katillugit | 76.919 | 83.031 | 84.211 | 75.389 | 72.368 | 73.801 | 79.881 | 81.236
Qaasuitsup Kommunia | 22.219 | 27.093 | 27.614 | 25.969 | 26.207 | 24.970 | 29.023 | 27.639
Qeqqata Kommunia | 25.192 | 26.176 | 24.826 | 21.505 | 18.162 | 19.132 | 18.401 | 18.619
Kommune Kujalleq | 12.918 | 11.883 | 12.394 | 12.394 | 10.844 | 10.824 | 11.934 | 11.287
Kommuneqarfik Sermersooq | 16.590 | 17.879 | 19.377 | 18.355 | 17.155 | 18.875 | 20.523 | 23.691
| Akunnittarfinni unnuisut sumiuunerinut immikkoortillugit
Katillugit | 76.919 | 83.031 | 84.211 | 75.389 | 72.368 | 73.801 | 79.881 | 81.236
Kalaallit Nunaat | 37.628 | 42.213 | 42.400 | 40.855 | 38.965 | 39.043 | 42.744 | 44.270
Danmark | 27.035 | 26.895 | 26.731 | 22.501 | 19.342 | 20.700 | 19.088 | 19.850
Sverige | 1251 | 842 | 1.253 | 625 | 2.233 | 745 | 1.792 | 1.099
Norge | 736 | 736 | 1.035 | 898 | 873 | 811 | 1.015 | 1.014
Island | 1.285 | 711 | 857 | 775 | 660 | 759 | 1.281 | 1.253
Tyskland | 1.568 | 1.736 | 1.698 | 1.800 | 1.736 | 2.111 | 2.570 | 2.252
Frankrig | 523 | 713 | 662 | 505 | 636 | 698 | 891 | 733
Italien | 259 | 298 | 274 | 253 | 236 | 245 | 296 | 198
Holland | 328 | 410 | 418 | 242 | 265 | 275 | 365 | 243
England | 864 | 918 | 1.178 | 1.009 | 1.412 | 1.377 | 1.202 | 1.022
Europami nunat allat | 1.928 | 1.881 | 2.474 | 1.992 | 2.058 | 1.983 | 2.257 | 1.746
USA | 1.763 | 2.930 | 2.266 | 1.972 | 1.877 | 1.625 | 2.325 | 2.915
Japan | 601 | 329 | 532 | 417 | 148 | 264 | 354 | 286
Canada | 466 | 722 | 633 | 506 | 671 | 800 | 679 | 641
Nunat allat | 637 | 1.584 | 1.800 | 1.039 | 1.171 | 2.365 | 3.022 | 3.484
Ilisimaneqanngitsut | 47 | 113 | 0 | 0 | 85 | 0 | 0 | 230

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik: http://bank.stat.gl/tunhot

Tabel 11. Akunnittarfiit atorneqartarneri procentinngorlugit

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Katillugit | 36,5 | 36,6 | 37,6 | 36,2 | 37,0 | 37,0 | 35,9 | 36,1
Qaasuitsup Kommunia | 41,9 | 43,5 | 38,8 | 38,2 | 40,9 | 37,3 | 39,3 | 41,1
Qeqqata Kommunia | 33,2 | 34,2 | 36,1 | 36,7 | 35,0 | 36,3 | 32,1 | 33,9
Kommune Kujalleq | 30,4 | 26,5 | 27,6 | 24,2 | 24,5 | 25,4 | 26,1 | 23,7
Kommuneqarfik Sermersooq (kitaani) | 53,4 | 52,6 | 63,1 | 54,6 | 54,1 | 56,2 | 50,7 | 46,7
Kommuneqarfik Sermersooq (kangiani) | 17,8 | 19,6 | 19,8 | 22,4 | 26,6 | 29,5 | 25,7 | 28,9

Najoqqutaq: Kisitsisaataasivik: http://bank.stat.gl/tunkap

9. Nukissiorneq

10. dec 2014

Nukissiuuteqarneq

Kalaallit Nunaat 1993-mili tamakkiisumiinngikkaluaq erngup nukinganik eqqakkanillu ikuallaanikkut nukissiornikkut imminut pilersortunngopoq. Kalaallit Nunaannilu namminerisamik nukissiuuteqarneq suli annertusiartoraluartoq suli uulia avataanit eqqunneqartoq pinngitsoorneqarsinnanngilaq, pingaartumik Gas uulia, petruuliu aammalu beziina.

2009-mi ukiuni kingullerni arlaqartuni siullermeerluni nukissiuutinik atuineq annertuumik apparpoq, apparneranullu pissutaasoq pingaarnerpaaq tassaavoq Gas uuliamik innaallagissionerup kiassarnerullu annikillinera. Uuliamik nukissiuuteqarnerup allanngortinneqarniarnera nukissiuutinik annaasaqarnermik kinguneqartoq annikillisinneqarsinnaammat uuliamit nukissiuuteqarnerup erngup nukiganik taarserneratigut, tamannalu aamma pivoq 2009-mi erngup nukiganik nukissiuuteqarnerup annertusineratigut, taamaasilluni uulia annertooq nukissiuutinik allannguiniarnermi taarserneqapoq.

Uuliamik nukissiuuteqarnerup allanngorsaavigineqarnera 2010-mit 2013-mut suli ingerlanneqarpoq, taamaakkaluartoq ataatsimoorussamik nukissiuutinik atuineq malunnartumik 2010-mi 2011-milu annertuseriarpoq ujarassiornikkut aatsitsassarsiornikkullu misissuinerit, pingaartumik uuliamik misissuinermi annertuumik nukissiuutinik atuineq pisariaqartinneqarmat. 2010-mi 2011-milu arfineq pingasoriarluni uuliamik misissuinermi qillerisoqarpoq, qillerinerit misissuinermilu suliassat allat nuna tamakkerlugu nukissiuutinik atuinerup 20 % -iatut annertutigisumik atuisimapput.

2011 kingorna uuliamik misissuinerip uninngatinneqarallarput taamaasillunilu 2012-mi Kalaallit Nunaata nukissiuutinik atuinera 2009-mitullusooq appaqqippoq. 2013-mi nukimmik atuineq ukiut qulit kingulliit ingerlaneranni aatsaat taamak appasitsigaaq. 2013-mi Kalaallit Nunaat tamakkerlugu nukissiuutinik atuineq 8.978 TJ-mut naatsorsugaavoq, taanna 2012-mi nuna tamakkerlugu atuisimanermit 1,8 % -mik annikinneruvoq.

Ataavartumik nukissiorneq gassinit kissatsitsisartunik piiaasunik nukissiornermut silaannaallu kissatsikkiartorneranut naleqqiullugu sunniuteqarpoq, tassani ataavartumik nukissiorneq gassinik kissartitsisartunik piiaaneq annikillisissinnaammagu nukissiuutit nunap iluani pinngortartut, soorlu uulia, taarserneratigut.

Titartagaq 1.1. Kalaallit Nunaanni nukissiorneq nukissiuutinillu atuineq

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nukik piujuartussaq erngup nukinganit imaluunniit seqernup nukinganit pinngortinneqartarpoq. Nukik piujuartussaq silaannarsuarmik kissatsitsisartuunngilaq, co2-millu aniatsitsisuunnani. Ikummatissat ass. orpiit allallu uumassusilimmit pinngortut alliartornerminni silaannarsuarmit co2-mik atuisimasut ikummatissatut atorneqaraangamik co2-mik aniatitsisarput.

Nukimmik atuineq angerlarsimaffinni atuinermut suliffeqarfiillu atuinerinut immikkoortillugu takuneqarsinnaavoq titartagaq 1.2-mi. Titartakkami tassani erserpoq nukimmik imermillu pilersuineq nukimmik atuinerup 29 procenterisimagaa. Atuiffiunerpaap tullerisimavaa nunalerineq, aalisarneq piniarnerlu nukimmik atuinerup 21 procentia taakkunani atorneqarsimavoq. Angerlarsimaffiit nukimmik atuinerup 19 procentianik atuisimapput, assartuineq angallassinerlu, allakkeriveqarneq aamma tele nukimmik atuinerup 15 procentianik atuisimapput.

Innaallagiaq kiassarnerlu nukimmik imermillu pilersuinerup ataaniittut, atuisumut tuttarput nukissionernermi atorneqaratik. Taamaattumik suliffeqarfinni allani nukimmik titartakkami 1.2-mit takutinneqartumit atuineq annertuneruvoq.

Titartagaq 1.2. 2013-mi nukimmik atuineq angerlarsimaffinnut suliffeqarfinnullu immikkoortillugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nukissiuutinik atuinermi gassinik silaannarmik kissatsitsisartunik piiaaneq

Nunap iluani pinngortunit ikummatissiornermi gassit kissatsitsisartut kuldioxid CO₂, metan aammalu lattergas silaannarmut piiarneqartarput. Kalaallit Nunaanni nukissiuutinik atuinermi kissatsitsisartunik aniatsitsinerup 2013-mi 99,5 % -ia CO₂-minngaanneersuuvoq, metan 0,2 % aammalu lattergas 0,3 % -iulluni. Titartagaq 3.1.-mi tamakkiisumik piiaanerit CO₂-ækvivalentinngorlugit takutinneqarput, piianerit CO₂-mut assersuuneqarsinnaasut pissutaapput piiaanerit tamarmik assigiinngitsunik silaannarmut kissatsitsisarlutillu sunniuteqartarmata.

Gassinik silaannarmut kissatsitsisartunik piiaaneq Kalaallit Nunaanni ukiumiit ukiumut allanngorartarpoq uuliamik atuinerup annikillisimanera, annertusisimaneraluunniit allanngorsaanermi, assartuinermi toqqaannartumilluunniit kissaannerit qanoq annertutiginersut apeqqutaallutik. Gassinik silaannarmut kissatsitsisartunik piiaaneq 2011-mi annertunerpaaffissaminiippoq 2013-mili uuliamik misissuilluni putoorinerisoqannginnera, piujuartussamillu nukissiornerup annertusinera pissutaallutik gassinik silaannarmut kissatsitsisartunik piiaaneq 1995-miilli annertusiartorsimasoq annikinnerpaaffissaminiilerpoq.

Titartagaq 2.1. Nukissiuutinik atuinermit gassinik silaannarmut kissatsitsisartunik piiaaneq

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Suliffeqarfiit silaannarsuarmik kissatsitsisartunik mingutsitsinerat

2013-mi angerlarsimaffiit nukimmik atuinerannit silaannarsuarmik kissatsitsisartumik mingutsitsinerat ingutsitsinerup tamarmiusup 22 procenteraa. Suliffeqarfiit mingutsitsinerat mingutsitsinerup tamarmiusup 78 procenterivaat, takuuk titartagaq 3.1.

Titartagaq 3.1. Silaannarsuarmik kissatsitsisartunik suliffeqarfiit aamma angerlarsimaffiit mingutsitsinerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nunalerineq, aalisarneq il.il. silaannarmik kissatsitsisartumik mingutserineq mingutserinerup tamarmiusup 24 procenteraa. Tassani mingutserineq aalisariutinit annerpaamik pisuuvoq.

2013-mi nukimmik imermillu pilersuineq mingutsitsinerup tamarmiusup 17 procentianik mingutsitsisimavoq. Nukimmik imermillu pilersuineq innaallagiamik avataaniillu kissamik pilersuinerulluni.

Assartuineq angallassinerlu mingutsitsinerup tamarmiusup 17 procentianik mingutsitsisimavoq. Suliffeqarfiit suliffeqarfinnik inunnillu kiffartuussisartut tamarmik tassani pineqarput. Tassunga ilaanngillat suliffeqarffiit inuit namminneq pigisaannik biilinik usisaatilinnik nginginnaasunillu assartuutillit.

Kalaallit Nunaat Kyotomilu Isumaqatigiissut

Kalaallit Nunaat aamma Kyotomi isumaqatigiissut

FN-ip sinaakkusiisumut silap pissusaanut tunngasumut isumaqatigiissutaanut Kalaallit Nunaat ilaanngilaq. Kalaallit Nunaat aamma FN-ip silaannarsuarmik kissatsitsisartunik mingutserinermut annikillisaanissamut isumaqatigiissummut ilaanngilaq.

Inatsisartut Danmarki piumasaqarfigaat Kyotomi isumaqatigiissut Kalaallit Nunaat pisussaaffilernagu aaliangersaaqqullugu. Savalimmiormiut immikkut ittumik aamma aaliangiiffigineqarput. Septemberimi 2001-mi Kalaallit Nunaat Danmarkilu Kyotomi isumaqatigiissut pillugu immikkut ittumik isumaqatigiissuteqarput. 1990-mut sanilliullugu Kalaallit Nunaat silaannarsuarmik kissatsitsisartunik mingutserinini annikillisinniassagaa isumaqatigiissummut ilaavoq. Taassuma saniatigut Kalaallit Nunaannit silaannarmik kissatsitsisartunik aniatitsisimanini pillugu ukiumoortumik FN-imut nalunaaruteqartalertussanngorpoq.

Nukissiorfiit

Nukissiorfiit Namminersorlutik Oqartussat ataanni suliffeqarfiuvoq. Nukissiorfiit nunaqarfinni illoqarfinnilu innaallagissamik, imermik kissamillu tunisassiorlutillu pisortatigoortumik pilersuisuupput.

Illoqarfinni innaallagissamik imermillu pilersuineq

Pisortat innaallagissiorfiutaat siulleq 26. oktober 1949 Nuummi atuutileqqaarpoq. Illoqarfinni allani tulleriiaarineq malillugu innaallagissiorfinnik pilersitsiortortoqarpoq. 1975-mi Kangaatsiaq kingulliulluni pisortat innaallagissiiuutaannik peqalerpoq. Aningaasat atortorissaarutillu aporfiupput illoqarfiit akornanni pilersuisoqarsinnaanneranut nunap isorartunerujussua pissutaalluni.

Erngup nukinga atorlugu nukissiuuteqalernerata tungaanut nukissiorfiit dieselitortut atorlugit innaallagiamik illoqarfinni pilersuisoqarpoq. Nukissiorfippassuit mikisuaraannerat nukissiorfiillu pissamaataat pissutaallutik innaallagissiorneq akisuvoq. Atuisut silap pissusaa pissutaalluni sivisuummik innaallagiaq pinngitsoorsinnaanngilaat.

1960-mi pisortatigoortumik kiassarnermik pilersuisoqalerpoq, taamani atuarfimmik sanasoqarnera pissutaalluni Maniitsoq illoqarfinni siullersaalluni kiassarnermik pilersuisoqalermat. Ullutsinni Nukissiorfiit illoqarfinni 12-ni kiassarnermik pilersuipput.

1993-mi Nuup kujataani Utoqqarmiut kangerluarsunnguanni erngup nukinganik pilersuisoqalerpoq. Ullumi ukiut 20-it qaangiussimalernerini Kalaallit Nunaanni tallimanik erngup nukinga atorlugu nukissiuuteqarpoq. Illoqarfiit erngup nukinga atorlugu pilersorneqartut tassaapput: Nuuk, Sisimiut, Ilulissat, Qaqortoq, Narsaq aamma Tasiilaq. Erngup nukingata atulerneraniit innaallagiaq atorlugu kiassarneq illoqarfinni ukunani: Nuummi, Sisimiuni, Qaqortumi aamma Narsami atorneqalerpoq.

Kalaallit Nunaanni brintiliorfik siulleq

Kalaallit Nunaanni brintiliorfik siulleq Nukissiorfinnit pilersinneqarpoq 2010-mi. Brintiliornermik, brintimik assartuinermik brintimillu atuinissamik misilittagaqalernissaq anguniarlugu brintiliorfik pilersinneqarpoq. Anguniarneqartut ilagaat brintip innuttaasunit ilisimaneqarnerulernissaa.

Nunaqarfinni pilersuineq

Nalinginnaasumik nunaqarfinni innaallagissamik pilersuineq illoqarfinnut sanillullugu isumannarneruvoq, nunaqarfinni pissamaatinik innaallagissiorfeqannginnera pissutaalluni. Isumannaallisaanissaq eqqarsaatigalugu nunaqarfinni nukissiorfiit sapinngisaq tamaat pingasunik generatoreqartinneqarput. Generatori ataaseq atorsinnaanngikkaangat generatorit marluk atorlugit innaallagissiortoqarsinnaasarpoq.

Nukissiorfiit akisussaaffiisa avataani nunaqarfiit savaateqarfiillu avinngarusimasut namminneq pigisaminnik angallanneqarsinnaasunik generatoreqartitserput.

Nunaqarfinni pisortat kiassaasuunngillat. Nunaqarfiit ilamerngini pisortat illuutaat kiassarneqarput, nalinginnaasuunnerulluni illuni sullivinni generatorit kissamik aniatitaannik kissamik pilersuinerit. Nunaqarfinni illut amerlanerpaat uulia atorlugu kissarsuutit atorneqartarput.

Imermik pilersuineq

1950-mi pisortat imermik pilersuisalersimapput, taamani Narsami erngup nukinganik pilersuinissaq eqqarsaatigalugu misissuisoqalermat.

Maanna illoqarfiit tamarmik nunaqarfiillu 51-it Nukissiorfinnit ukioq kaajallallugu imermik pilersorneqarput. Illoqarfinni imermik tatsineersunit kuunneersunillu pilersuisoqarpoq. Imeq ruujorersuit atorlugit imeqarfimmukaanneqartarpoq tassanilu salinneqareeraangami innuttaasunut ingerlateqqinneqartarluni.

Qaanaami ukiuunerani imeq toqqaannartumik atorneqarsinnaajunnaaraangat nilammik aassikkamik pilersuisoqartarpoq.

Imeq ruujorersuit atorlugit imaluunniit illut tankersuaqarsimagaangata biilit tankillit atorlugit assartorneqartarpoq. Nunaqarfinni qaqutigoorpoq erngup toqqaannartumik illunut assartorneqartarnera, nalinginnaasumik imertartarfinnut ingerlatinneqartarami. Nunaqarfiit qulingiluat imeqarfinnit imermik tarajuiaannikkut pilersorneqarput.

Nunaqarfinni imeqarfeqanngitsuni aasakkut ruujorit atorlugit illut puilasunit, kuunnit, tatsinit sermimiillu, ukiumilu apummit imermik pilersorneqartarput.

Tabel 1. Nukissiuutinik atuineq 2013

|  | Ikummatissat imerpalasut katillugit | Gas uulia | Benziina | Jet A-1 / Petruuliu | Nunanut issittunut orsussaq diesel | Timmi-sartunut-benziina | Uulia akuu-gaan-ngitsoq | Uulia atunngit-suugaq | LPG /Gasi puuiaa-samiittoq | Nukik piuju-aannar-toq | Innaalla-giaq | Kiassar-neq avataa-neersoq
|  | 1.000 liter | Kg | MWh
- | Pilersuineq | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 410.102 | - | -
- | Atoqqiineq | 260 | - | - | - | - | - | - | 260 | - | - | - | -
- | Eqqussuineq | 239.230 | 181.325 | 18.282 | 20.143 | 5.487 | 164 | 13.829 | - | 74.733 | - | - | -
Atorneqarsinnaasut katillugit (= Atorneqarsinnaasut katillugit) | 239.490 | 181.325 | 18.282 | 20.143 | 5.487 | 164 | 13.829 | 260 | 74.733 | 410.102 | - | -
- | Nunanut allanut tunisineq | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
- | Kalaallit Nunaata avataani angallatinik orsersuineq | 17.046 | 5.486 | - | - | - | - | 11.560 | - | - | - | - | -
- | Katatat aamma ledning aqqutigalugu katatat | 3.886 | 3.194 | 691 | - | - | - | - | - | - | 22.473 | - | -
- | Lagerimiittut ilanngaatigineri | 3.951 | 5.759 | 24 | -758 | - | -3 | -1.072 | - | - | - | - | -
Nunap iluani atorneqartut katillugit | 214.608 | 166.886 | 17.567 | 20.901 | 5.487 | 167 | 3.340 | 260 | 74.733 | 387.628 | 318.158 | 205.535
- | Angerlarsimaffinni | 48.334 | 42.612 | 2.097 | 2.368 | 1.257 | - | - | - | 32.619 | - | 98.629 | 119.210
- | Nunalerineq, piniarneq il.il. . | 273 | 256 | 14 | 3 | - | - | - | - | 60 | - | 45 | -
- | Aalisarneq aalisarnermillu kiffartuussineq | 53.405 | 44.276 | 9.072 | 57 | - | - | - | - | 8.044 | - | 550 | -
- | Aatsitassarsiorneq | 4.817 | 4.631 | 6 | 174 | 6 | - | - | - | 1.373 | - | 188 | -
- | Nerisassanik, imigassanik tubanillu suliffissuit | 5.769 | 5.582 | 120 | 1 | 67 | - | - | - | 1.063 | - | 31.839 | 510
- | Suliffissuit allat | 945 | 881 | 53 | 12 | - | - | - | - | 35 | - | 3.136 | -
- | Nukissiuuteqarneq aamma imermik pilersuineq | 32.767 | 30.918 | 140 | 208 | 1.241 | - | - | 260 | 139 | 387.628 | 14.938 | -
| - tassanilu nuussinerit atorneqartut | 37.407 | 36.039 | - | - | 1.108 | - | - | 260 | - | 387.628 | - | -
- | Sanaartorneq aamma sanaartorfigiissaaneq | 4.928 | 3.552 | 1.160 | 99 | 117 | - | - | - | 15.726 | - | 9.566 | 469
- | Amerlasuukkaarlugit niuerneq, kiffartuussiviit biileerniarfiillu | 1.289 | 1.018 | 206 | 4 | 62 | - | - | - | 176 | - | 2.993 | 945
- | Atortunik tunisineq iluarsaasiviillu biilit pinnagit | 7.769 | 7.229 | 402 | 42 | 96 | - | - | - | 111 | - | 39.989 | 3.729
- | Akunnittarfiit neriniartarfiillu | 1.874 | 1.306 | 162 | 26 | 379 | - | - | - | 4.881 | - | 9.138 | 7.004
- | Assartuineq angallassinerlu taakkununngalu ikorfartuutit | 36.545 | 11.968 | 2.464 | 16.909 | 1.698 | 167 | 3.340 | - | 3.899 | - | 25.234 | 33.788
- | Allakkeriveqarneq, tele, aningaasaliineq aamma sillimmasiineq | 1.014 | 704 | 246 | 16 | 49 | - | - | - | 122 | - | 13.461 | 1.443
- | Ininik attartortitsineq, illunik tuniniaasartut/attartortitsisar-tut niuernermilu kiffartuussisut | 3.735 | 2.468 | 814 | 202 | 250 | - | - | - | 1.446 | - | 5.347 | 1.777
- | Pisortaqarfiit aqutsinerat sullissinerallu | 9.890 | 8.384 | 546 | 725 | 235 | - | - | - | 4.934 | - | 55.720 | 31.132
- | Peqatigiiffiit, kulturi aamma eqqagassalerineq | 1.252 | 1.100 | 65 | 56 | 30 | - | - | - | 105 | - | 7.385 | 5.527
- | Nalunaarneqarsimanngitsut | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 2. Inoqutigiinni inuussutissarsiornermilu ikummatissanik nunap iluanit pinngotunit atuineq

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| GJ
Suliffeqarfinni angerlarsimaffinnilu tamakkerlugit | 8.699.898 | 8.951.828 | 8.827.178 | 9.162.815 | 8.000.316 | 9.171.768 | 9.804.476 | 7.826.484 | 7.583.049
Suliffeqarfinni tamani | 6.522.353 | 6.524.634 | 6.886.275 | 7.131.507 | 6.237.964 | 7.461.814 | 8.056.909 | 6.137.312 | 5.869.670
Angerlarsimaffinni atukkat | 2.177.545 | 2.427.194 | 1.940.903 | 2.031.309 | 1.762.351 | 1.709.954 | 1.747.568 | 1.689.172 | 1.713.379
Nunalerineq, aalisarneq aatsitassarsiornerlu | 1.658.971 | 1.292.515 | 2.101.223 | 2.061.934 | 1.780.554 | 1.708.285 | 1.864.483 | 1.993.753 | 2.054.058
Nunalerineq, piniarneq il. il.. | 18.754 | 18.065 | 15.205 | 15.074 | 12.415 | 13.312 | 12.319 | 10.836 | 9.689
Aalisarneq | 1.491.620 | 1.138.537 | 1.898.072 | 1.848.107 | 1.671.935 | 1.580.468 | 1.609.052 | 1.840.195 | 1.872.943
Aatsitassarsiorneq | 148.598 | 135.913 | 187.945 | 198.753 | 96.205 | 114.506 | 243.111 | 142.722 | 171.426
Suliffissuit | 359.749 | 365.176 | 342.689 | 385.110 | 314.988 | 261.902 | 239.892 | 236.848 | 238.550
Nerisassaliorfiit, imigassaliorfiit aamma tupaliorfiit | 308.574 | 306.294 | 295.655 | 334.916 | 276.302 | 231.098 | 206.758 | 203.211 | 205.068
Annoraamernit ammillu atorlugit suliffissuit | 8.369 | 9.979 | 8.020 | 12.465 | 10.306 | 8.415 | 9.961 | 10.088 | 8.112
Qisuit, pappiaqqat atorlugit suliffissuit grafikerillu | 13.606 | 15.211 | 11.585 | 8.680 | 5.968 | 4.632 | 5.163 | 5.134 | 4.924
Kemi plastikkilu atorlugit suliffissuit | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ujaqqat, marraat igalaammerngillu atorlugit suliffissuit | 7.212 | 8.321 | 8.351 | 9.335 | 7.812 | 6.661 | 7.489 | 8.714 | 8.490
Savimerngit atorlugit suliffissuit | 21.481 | 24.709 | 18.571 | 18.958 | 14.054 | 10.669 | 10.083 | 9.065 | 11.304
Pequtiliorfiit aallallu | 507 | 662 | 506 | 756 | 546 | 426 | 437 | 636 | 653
Nukimmik imermillu pilersuineq | 1.791.457 | 1.868.046 | 1.764.322 | 1.877.955 | 1.623.133 | 1.376.289 | 1.346.846 | 1.402.305 | 1.165.646
Sanaartorneq sanaartorfigissaanerlu | 280.395 | 300.530 | 295.611 | 275.652 | 222.346 | 196.645 | 207.331 | 164.307 | 172.350
Niuerneq, akunnittarfiit neriniartarfiillu | 343.380 | 372.176 | 345.197 | 378.035 | 336.658 | 278.374 | 344.579 | 354.448 | 386.771
Biileerniarfiit biilileriviit orsiiviillu | 23.318 | 26.390 | 22.787 | 24.633 | 16.163 | 14.235 | 14.190 | 17.327 | 18.897
Amerlasuunik niuerneq biilit minillugit | 39.957 | 40.645 | 35.856 | 35.384 | 29.677 | 29.069 | 32.251 | 30.327 | 26.332
Atortussaarniarneq iluarsaassisarfiillu biilit minillugit | 215.719 | 229.222 | 219.781 | 250.247 | 231.720 | 184.712 | 250.533 | 260.140 | 275.291
Akunnittarfiit neriniartarfiillu | 64.387 | 75.920 | 66.773 | 67.771 | 59.098 | 50.358 | 47.606 | 46.654 | 66.251
Assartuineq, allakkeriveqarneq aamma tele | 1.361.606 | 1.452.971 | 1.326.930 | 1.390.669 | 1.269.389 | 1.286.124 | 1.373.416 | 1.325.215 | 1.315.456
Assartuineq angallassinerlu | 1.335.737 | 1.422.735 | 1.297.943 | 1.365.139 | 1.240.298 | 1.265.776 | 1.352.576 | 1.303.040 | 1.292.578
Allakkeriveqarneq aamma tele | 25.868 | 30.235 | 28.987 | 25.530 | 29.091 | 20.347 | 20.839 | 22.175 | 22.879
Aningaasaliisarneq aamma suliffeqarfinnik sullissineq | 96.443 | 127.369 | 108.557 | 132.788 | 117.635 | 1.720.505 | 2.094.975 | 142.575 | 142.585
Aningaasaliisarneq aamma sillimmasiisarneq | 6.310 | 7.721 | 6.428 | 19.564 | 14.804 | 12.058 | 12.839 | 12.632 | 12.415
Ininik attartortitsiviit illunillu niuerneq | 17.575 | 22.434 | 20.146 | 27.137 | 20.789 | 17.531 | 17.915 | 47.095 | 30.900
Suliffeqarfinnik sullissineq | 72.558 | 97.214 | 81.982 | 86.087 | 82.042 | 1.690.915 | 2.064.222 | 82.848 | 99.271
Pisortaqarfiit aamma inunnik kiffartuusiviit | 630.352 | 745.851 | 601.746 | 629.365 | 573.261 | 633.691 | 585.388 | 517.861 | 394.255
Pisortaqartat allaffissornerat | 332.888 | 395.723 | 324.871 | 356.842 | 373.635 | 466.538 | 421.281 | 360.434 | 223.807
Ilinniartitsineq / atuartitsineq | 139.921 | 159.795 | 118.813 | 114.057 | 85.209 | 72.415 | 72.592 | 69.844 | 71.580
Peqqinnissaqarfiit | 28.031 | 37.940 | 33.593 | 37.210 | 23.503 | 20.693 | 19.967 | 20.296 | 23.472
Suliffiit inunnik isumaginninnermut tunngasut | 50.929 | 59.603 | 46.439 | 47.099 | 34.353 | 27.461 | 25.913 | 25.883 | 31.077
Peqatigiiffiit, kulturi eqqaavilerinerlu | 78.583 | 92.789 | 78.031 | 74.157 | 56.562 | 46.584 | 45.635 | 41.404 | 44.319

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 3. Innaallagiaqarneq kiassarnerlu

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| MWh
Suliffeqarfinni angerlarsimaffinnilu tamakkerlugit | 443.190 | 481.504 | 482.687 | 498.493 | 497.376 | 468.426 | 520.322 | 532.191 | 523.693
Suliffeqarfinni tamani | 267.510 | 291.617 | 293.165 | 303.497 | 302.293 | 287.421 | 316.186 | 317.107 | 305.854
Angerlarsimaffinni atukkat | 175.679 | 189.887 | 189.522 | 194.996 | 195.083 | 181.005 | 204.136 | 215.084 | 217.839
| 1.235 | 1.362 | 1.178 | 1.073 | 822 | 1.113 | 1.682 | 837 | 784
Nunalerineq, piniarneq il. il.. | 94 | 104 | 87 | 74 | 40 | 48 | 55 | 47 | 45
Aalisarneq | 763 | 841 | 691 | 544 | 550 | 522 | 546 | 559 | 550
Aatsitassarsiorneq | 378 | 417 | 400 | 455 | 232 | 543 | 1.081 | 232 | 188
Suliffissuaqarneq | 35.374 | 38.993 | 40.742 | 43.170 | 42.530 | 44.468 | 39.528 | 35.555 | 35.485
Nerisassaliorfiit, imigassaliorfiit aamma tupaliorfiit | 31.246 | 34.440 | 37.193 | 39.029 | 40.185 | 41.898 | 36.125 | 32.584 | 32.349
Annoraamernit ammillu atorlugit suliffissuit | 941 | 1.038 | 872 | 954 | 609 | 549 | 793 | 756 | 721
Qisuit, pappiaqqat atorlugit suliffissuit grafikerillu | 1.642 | 1.811 | 1.262 | 1.613 | 658 | 824 | 1.127 | 839 | 515
Kemi plastikkilu atorlugit suliffissuit | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ujaqqat, marraat igalaammerngillu atorlugit suliffissuit | 147 | 162 | 161 | 155 | 139 | 129 | 222 | 128 | 192
Savimerngit atorlugit suliffissuit | 1.372 | 1.513 | 1.232 | 1.390 | 925 | 1.052 | 1.241 | 1.233 | 1.689
Pequtiliorfiit aallallu | 26 | 28 | 22 | 27 | 15 | 16 | 19 | 15 | 20
Nukimmik imermillu pilersuineq | 10.915 | 12.040 | 12.283 | 11.877 | 12.731 | 13.241 | 14.488 | 14.652 | 14.938
Sanaartorneq sanaartorfigissaanerlu | 12.840 | 14.138 | 12.412 | 11.353 | 9.961 | 6.732 | 8.801 | 8.887 | 10.035
Niuerneq, akunnittarfiit neriniartarfiillu | 53.006 | 58.011 | 58.010 | 62.599 | 67.864 | 62.015 | 63.383 | 68.441 | 63.798
Biileerniarfiit biilileriviit orsiiviillu | 1.481 | 1.630 | 1.358 | 1.265 | 940 | 940 | 1.165 | 850 | 1.041
Amerlasuunik niuerneq biilit minillugit | 3.371 | 3.678 | 3.333 | 3.357 | 2.619 | 2.246 | 2.844 | 3.263 | 2.897
Atortussaarniarneq iluarsaassisarfiillu biilit minillugit | 34.284 | 37.675 | 39.834 | 43.351 | 46.499 | 43.762 | 42.454 | 46.869 | 43.718
Akunnittarfiit neriniartarfiillu | 13.871 | 15.028 | 13.486 | 14.626 | 17.806 | 15.067 | 16.921 | 17.459 | 16.142
Assartuineq, allakkeriveqarneq aamma tele | 72.882 | 78.728 | 75.981 | 71.590 | 74.083 | 72.569 | 76.809 | 75.647 | 72.808
Assartuineq angallassinerlu | 61.583 | 66.331 | 62.743 | 58.999 | 62.098 | 59.562 | 62.665 | 61.041 | 59.022
Allakkeriveqarneq aamma tele | 11.299 | 12.397 | 13.238 | 12.591 | 11.986 | 13.007 | 14.144 | 14.606 | 13.786
Aningaasaliisarneq aamma suliffeqarfinnik sullissineq | 10.847 | 11.865 | 10.420 | 11.930 | 8.777 | 8.519 | 10.143 | 9.226 | 8.242
Aningaasaliisarneq aamma sillimmasiisarneq | 1.090 | 1.192 | 1.038 | 1.110 | 817 | 856 | 1.381 | 1.450 | 1.118
Ininik attartortitsiviit illunillu niuerneq | 3.444 | 3.752 | 3.253 | 3.787 | 3.385 | 3.163 | 3.046 | 2.905 | 3.082
Suliffeqarfinnik sullissineq | 6.313 | 6.920 | 6.128 | 7.033 | 4.575 | 4.500 | 5.716 | 4.871 | 4.042
Pisortaqarfiit aamma inunnik kiffartuusiviit | 70.410 | 76.480 | 82.139 | 89.905 | 85.524 | 78.764 | 101.351 | 103.861 | 99.764
Pisortaqartat allaffissornerat | 22.395 | 24.618 | 26.558 | 30.687 | 29.205 | 30.391 | 38.535 | 39.332 | 38.457
Ilinniartitsineq / atuartitsineq | 18.150 | 19.496 | 20.316 | 19.801 | 17.016 | 13.026 | 24.393 | 23.269 | 21.683
Peqqinnissaqarfiit | 8.548 | 9.233 | 11.850 | 16.251 | 18.348 | 17.082 | 14.476 | 16.429 | 18.569
Suliffiit inunnik isumaginninnermut tunngasut | 8.669 | 9.393 | 9.689 | 9.128 | 8.555 | 7.189 | 8.738 | 11.028 | 8.143
Peqatigiiffiit, kulturi eqqaavilerinerlu | 12.649 | 13.739 | 13.726 | 14.038 | 12.400 | 11.076 | 15.209 | 13.803 | 12.911

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 4. Imermik atuineq

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| m³
Suliffeqarfinni angerlarsimaffinnilu tamakkerlugit | 6.007.721 | 6.059.321 | 6.226.700 | 6.438.087 | 5.377.877 | 5.242.366 | 5.089.807 | 4.958.038 | 4.220.195
Suliffeqarfinni tamani | 4.718.965 | 4.758.234 | 4.875.677 | 5.063.417 | 3.972.391 | 3.833.027 | 3.636.604 | 3.491.296 | 2.759.861
Angerlarsimaffinni atukkat | 1.288.756 | 1.301.086 | 1.351.024 | 1.374.670 | 1.405.487 | 1.409.339 | 1.453.203 | 1.466.742 | 1.460.334
Nunalerineq, aalisarneq aatsitassarsiornerlu | 56.318 | 50.978 | 63.883 | 61.088 | 18.198 | 139.052 | 66.716 | 190.756 | 152.176
Nunalerineq, piniarneq il. il.. | 244 | 246 | 270 | 202 | 90 | 118 | 101 | 102 | 113
Aalisarneq | 1.268 | 1.280 | 1.121 | 795 | 568 | 532 | 451 | 856 | 963
Aatsitassarsiorneq | 54.807 | 49.452 | 62.493 | 60.091 | 17.540 | 138.402 | 66.164 | 189.798 | 151.100
Suliffissuaqarneq | 3.523.470 | 3.557.181 | 3.594.076 | 3.780.263 | 2.948.077 | 2.768.415 | 2.836.716 | 2.582.425 | 1.905.007
Nerisassaliorfiit, imigassaliorfiit aamma tupaliorfiit | 3.485.117 | 3.518.461 | 3.553.110 | 3.742.989 | 2.929.385 | 2.760.998 | 2.822.649 | 2.567.981 | 1.891.644
Annoraamernit ammillu atorlugit suliffissuit | 31.885 | 32.190 | 34.019 | 31.102 | 14.925 | 2.260 | 10.437 | 12.361 | 11.041
Qisuit, pappiaqqat atorlugit suliffissuit grafikerillu | 941 | 950 | 1.011 | 1.057 | 540 | 775 | 571 | 143 | 160
Kemi plastikkilu atorlugit suliffissuit | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ujaqqat, marraat igalaammerngillu atorlugit suliffissuit | 528 | 533 | 487 | 645 | 450 | 503 | 479 | 316 | 445
Savimerngit atorlugit suliffissuit | 4.999 | 5.047 | 5.449 | 4.470 | 2.778 | 3.879 | 2.581 | 1.624 | 1.718
Pequtiliorfiit aallallu | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Nukimmik imermillu pilersuineq | 24.949 | 25.187 | 25.443 | 42.833 | 63.281 | 67.630 | 50.614 | 53.939 | 50.548
Sanaartorneq sanaartorfigissaanerlu | 83.453 | 84.252 | 86.143 | 77.827 | 74.031 | 77.046 | 75.104 | 74.374 | 66.442
Niuerneq, akunnittarfiit neriniartarfiillu | 223.918 | 226.061 | 252.382 | 239.639 | 183.798 | 160.186 | 145.752 | 168.283 | 168.481
Biileerniarfiit biilileriviit orsiiviillu | 4.587 | 4.631 | 5.159 | 4.519 | 2.856 | 3.822 | 2.941 | 3.037 | 3.278
Amerlasuunik niuerneq biilit minillugit | 6.115 | 6.174 | 6.619 | 5.872 | 3.953 | 4.685 | 3.430 | 3.808 | 4.087
Atortussaarniarneq iluarsaassisarfiillu biilit minillugit | 94.898 | 95.806 | 113.136 | 86.025 | 51.650 | 51.909 | 54.650 | 74.678 | 74.725
Akunnittarfiit neriniartarfiillu | 118.318 | 119.450 | 127.468 | 143.222 | 125.340 | 99.770 | 84.731 | 86.760 | 86.391
Assartuineq, allakkeriveqarneq aamma tele | 137.878 | 139.197 | 121.627 | 107.278 | 123.218 | 139.866 | 119.072 | 101.734 | 93.653
Assartuineq angallassinerlu | 125.612 | 126.814 | 116.726 | 95.963 | 110.621 | 125.986 | 108.216 | 88.374 | 84.199
Allakkeriveqarneq aamma tele | 12.266 | 12.383 | 4.901 | 11.315 | 12.597 | 13.880 | 10.856 | 13.360 | 9.455
Aningaasaliisarneq aamma suliffeqarfinnik sullissineq | 39.709 | 40.088 | 43.759 | 48.132 | 34.501 | 30.580 | 26.341 | 28.177 | 23.182
Aningaasaliisarneq aamma sillimmasiisarneq | 2.928 | 2.956 | 3.193 | 3.122 | 1.731 | 1.554 | 1.858 | 5.828 | 1.984
Ininik attartortitsiviit illunillu niuerneq | 28.609 | 28.882 | 31.124 | 35.938 | 24.662 | 19.507 | 12.689 | 11.933 | 11.524
Suliffeqarfinnik sullissineq | 8.172 | 8.251 | 9.442 | 9.072 | 8.108 | 9.519 | 11.793 | 10.416 | 9.674
Pisortaqarfiit aamma inunnik kiffartuusiviit | 629.269 | 635.290 | 688.363 | 706.357 | 527.287 | 450.252 | 316.288 | 291.608 | 300.372
Pisortaqartat allaffissornerat | 106.494 | 107.513 | 115.688 | 105.570 | 105.766 | 108.884 | 69.686 | 73.798 | 74.971
Ilinniartitsineq / atuartitsineq | 115.817 | 116.925 | 126.170 | 142.383 | 116.904 | 81.558 | 55.336 | 53.049 | 57.432
Peqqinnissaqarfiit | 86.350 | 87.176 | 95.478 | 117.428 | 83.875 | 52.081 | 37.969 | 36.161 | 37.281
Suliffiit inunnik isumaginninnermut tunngasut | 182.573 | 184.320 | 200.209 | 194.022 | 119.962 | 112.245 | 89.624 | 72.109 | 75.875
Peqatigiiffiit, kulturi eqqaavilerinerlu | 138.036 | 139.357 | 150.819 | 146.953 | 100.780 | 95.485 | 63.673 | 56.490 | 54.812

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 5. Ikummatissanik nunap iluani pinngortunit atuineq

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| GJ
Katillugit | 8.699.898 | 8.951.828 | 8.827.178 | 9.162.815 | 8.000.316 | 9.171.768 | 9.804.476 | 7.826.484 | 7.583.049
Benziina | 498.034 | 527.100 | 531.472 | 544.236 | 559.037 | 582.135 | 571.446 | 576.091 | 569.372
DFA | 165.760 | 227.291 | 214.502 | 209.502 | 226.703 | 209.493 | 172.399 | 161.484 | 193.013
Gas uulia | 7.293.254 | 7.344.189 | 7.229.546 | 7.513.149 | 6.448.506 | 7.474.868 | 7.953.541 | 6.207.987 | 5.942.299
Petruuliu | 724.126 | 835.150 | 832.570 | 876.164 | 750.072 | 838.911 | 1.009.938 | 806.879 | 727.365
Timmisartunut benziina | 3.545 | 3.172 | 4.603 | 5.355 | 2.444 | 2.830 | 1.343 | 6.226 | 5.187
Uulia akuiagaanngitsoq | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 49.993 | 82.494 | 54.609 | 133.070
Uulia annaasaq | 9.404 | 9.393 | 9.351 | 9.320 | 9.276 | 9.319 | 9.346 | 9.368 | 9.305
LPG | 5.775 | 5.533 | 5.133 | 5.088 | 4.277 | 4.220 | 3.969 | 3.841 | 3.438

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 6. Piujuartussanik nukissiuutinik atuineq

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| GJ
Nukiup atajuaannartup katinnera | 817.862 | 783.419 | 821.987 | 814.354 | 995.844 | 1.101.345 | 1.228.472 | 1.317.669 | 1.395.462
Erngup nukinganik innaallagissiorneq | 730.800 | 705.600 | 734.400 | 727.200 | 915.671 | 1.011.600 | 1.137.600 | 1.215.040 | 1.278.101
Eqqakkat | 87.062 | 77.819 | 87.587 | 87.154 | 80.173 | 89.745 | 90.872 | 102.628 | 117.360

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 7. Nukissiuutinik atuinermi silaannarmik kissatsitsisartunik piiaaneq

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| ton CO₂-mut assersuunneqarsinnaasoq
Suliffeqarfinni angerlarsimaffinnilu tamakkerlugit | 643.069 | 661.366 | 652.219 | 676.906 | 591.663 | 677.847 | 724.377 | 577.120 | 555.303
Suliffeqarfinni tamani | 483.015 | 482.973 | 509.663 | 527.679 | 462.225 | 552.263 | 596.061 | 453.600 | 431.207
Angerlarsimaffinni atukkat | 160.054 | 178.392 | 142.557 | 149.227 | 129.438 | 125.584 | 128.316 | 123.519 | 124.096
Nunalerineq, aalisarneq aatsitassarsiornerlu | 120.829 | 93.812 | 153.353 | 150.518 | 129.737 | 124.285 | 135.792 | 144.711 | 147.883
Nunalerineq, piniarneq il. il.. | 1.376 | 1.325 | 1.115 | 1.106 | 910 | 976 | 904 | 791 | 701
Aalisarneq | 108.528 | 82.495 | 138.419 | 134.806 | 121.773 | 114.927 | 117.082 | 133.503 | 134.768
Aatsitassarsiorneq | 10.926 | 9.992 | 13.819 | 14.607 | 7.055 | 8.382 | 17.806 | 10.416 | 12.415
Suliffissuaqarneq | 26.441 | 26.837 | 25.183 | 28.294 | 23.139 | 19.235 | 17.616 | 17.316 | 17.267
Nerisassaliorfiit, imigassaliorfiit aamma tupaliorfiit | 22.691 | 22.521 | 21.739 | 24.617 | 20.307 | 16.983 | 15.193 | 14.863 | 14.847
Annoraamernit ammillu atorlugit suliffissuit | 614 | 732 | 588 | 915 | 756 | 617 | 731 | 737 | 587
Qisuit, pappiaqqat atorlugit suliffissuit grafikerillu | 998 | 1.117 | 850 | 636 | 437 | 339 | 378 | 374 | 355
Kemi plastikkilu atorlugit suliffissuit | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Ujaqqat, marraat igalaammerngillu atorlugit suliffissuit | 530 | 611 | 613 | 686 | 573 | 488 | 549 | 637 | 614
Savimerngit atorlugit suliffissuit | 1.571 | 1.808 | 1.356 | 1.384 | 1.026 | 777 | 733 | 659 | 816
Pequtiliorfiit aallallu | 37 | 49 | 37 | 56 | 40 | 31 | 32 | 47 | 47
Nukimmik imermillu pilersuineq | 138.165 | 143.874 | 136.355 | 144.843 | 126.225 | 108.222 | 106.221 | 109.985 | 91.911
Sanaartorneq sanaartorfigissaanerlu | 20.462 | 21.919 | 21.556 | 20.066 | 16.172 | 14.281 | 15.062 | 11.861 | 12.353
Niuerneq, akunnittarfiit neriniartarfiillu | 25.159 | 27.273 | 25.281 | 27.712 | 24.680 | 20.386 | 25.267 | 25.884 | 27.994
Biileerniarfiit biilileriviit orsiiviillu | 1.696 | 1.918 | 1.653 | 1.785 | 1.171 | 1.029 | 1.025 | 1.251 | 1.354
Amerlasuunik niuerneq biilit minillugit | 2.923 | 2.974 | 2.620 | 2.596 | 2.175 | 2.131 | 2.364 | 2.216 | 1.906
Atortussaarniarneq iluarsaassisarfiillu biilit minillugit | 15.816 | 16.810 | 16.112 | 18.361 | 17.003 | 13.538 | 18.390 | 19.018 | 19.943
Akunnittarfiit neriniartarfiillu | 4.724 | 5.570 | 4.896 | 4.970 | 4.331 | 3.688 | 3.488 | 3.399 | 4.789
Assartuineq, allakkeriveqarneq aamma tele | 98.573 | 105.123 | 95.819 | 100.326 | 91.639 | 92.989 | 99.367 | 95.692 | 95.033
Assartuineq angallassinerlu | 96.695 | 102.927 | 93.717 | 98.478 | 89.527 | 91.521 | 97.863 | 94.096 | 93.398
Allakkeriveqarneq aamma tele | 1.878 | 2.196 | 2.102 | 1.848 | 2.113 | 1.468 | 1.504 | 1.596 | 1.635
Aningaasaliisarneq aamma suliffeqarfinnik sullissineq | 7.027 | 9.291 | 7.899 | 9.672 | 8.567 | 126.369 | 153.791 | 10.329 | 10.245
Aningaasaliisarneq aamma sillimmasiisarneq | 463 | 566 | 470 | 1.438 | 1.088 | 885 | 943 | 923 | 899
Ininik attartortitsiviit illunillu niuerneq | 1.272 | 1.624 | 1.454 | 1.962 | 1.501 | 1.263 | 1.288 | 3.418 | 2.207
Suliffeqarfinnik sullissineq | 5.292 | 7.101 | 5.975 | 6.272 | 5.978 | 124.221 | 151.560 | 5.987 | 7.139
Pisortaqarfiit aamma inunnik kiffartuusiviit | 46.358 | 54.844 | 44.216 | 46.247 | 42.064 | 46.495 | 42.945 | 37.822 | 28.522
Pisortaqartat allaffissornerat | 24.463 | 29.078 | 23.850 | 26.203 | 27.389 | 34.215 | 30.894 | 26.310 | 16.170
Ilinniartitsineq / atuartitsineq | 10.304 | 11.766 | 8.745 | 8.394 | 6.269 | 5.325 | 5.337 | 5.113 | 5.190
Peqqinnissaqarfiit | 2.062 | 2.791 | 2.470 | 2.737 | 1.725 | 1.518 | 1.465 | 1.484 | 1.702
Suliffiit inunnik isumaginninnermut tunngasut | 3.748 | 4.386 | 3.415 | 3.464 | 2.525 | 2.017 | 1.901 | 1.891 | 2.250
Peqatigiiffiit, kulturi eqqaavilerinerlu | 5.782 | 6.823 | 5.735 | 5.449 | 4.156 | 3.420 | 3.348 | 3.025 | 3.209

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 8. Nukissiuutinik atuinermi silaannarmik kissatsitsisartunik piiaaneq ikummatissanut agguaannera

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| ton CO₂-mut assersuunneqarsinnaasoq
Katillugit | 643.069 | 661.366 | 652.219 | 676.906 | 591.663 | 677.847 | 724.377 | 577.120 | 555.303
Benziina | 34.361 | 36.368 | 36.670 | 37.555 | 38.575 | 40.166 | 39.430 | 39.748 | 39.285
DFA | 12.211 | 16.744 | 15.802 | 15.434 | 16.700 | 15.432 | 12.701 | 11.841 | 14.009
Gas uulia | 537.082 | 540.859 | 532.358 | 553.243 | 474.847 | 550.335 | 585.562 | 455.015 | 431.128
Petruuliu | 51.726 | 59.660 | 59.474 | 62.586 | 53.578 | 59.921 | 72.137 | 57.637 | 51.959
Timmisartunut benziina | 245 | 220 | 319 | 371 | 169 | 196 | 93 | 431 | 359
Uulia akuiagaanngitsoq | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.844 | 6.342 | 4.199 | 10.231
Uulia annaasaq | 723 | 722 | 719 | 716 | 713 | 716 | 718 | 720 | 715
LPG | 365 | 350 | 325 | 322 | 271 | 267 | 251 | 243 | 217
Eqqakkat | 6.356 | 6.443 | 6.553 | 6.680 | 6.810 | 6.970 | 7.142 | 7.287 | 7.400

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 9. Ikummatissanik imerpalasunik Kalaallit Nunaannut eqqussuineq

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Mio. liter
Uuliamik tunisassiat katillugit | 253 | 225 | 276 | 253 | 276 | 254 | 252 | 284 | 257 | 246 | 238
Nunanut issittunut gas uulia | 99 | 88 | 135 | 81 | 117 | 101 | 121 | 104 | 88 | 94 | 97
Motoorinut gas uulia | 108 | 101 | 98 | 124 | 108 | 105 | 83 | 132 | 112 | 100 | 83
Uulia akuiagaanngitsoq | - | - | - | - | - | - | - | 3 | 10 | 11 | 14
Nunanut issittunut orsussaq diesel | 6 | 6 | 5 | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 | 5 | 5 | 5
Jet A-1/Petruuliu | 21 | 16 | 25 | 27 | 27 | 27 | 24 | 20 | 22 | 20 | 20
Timmisartunut benziina | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Motoorinut benziina | 19 | 14 | 14 | 15 | 19 | 16 | 17 | 19 | 20 | 16 | 18
| Mio. kr.
Uuliat katillugit | 389 | 480 | 779 | 837 | 834 | 1.009 | 829 | 942 | 1.151 | 1.186 | 1.104
Nunanut issittunut gas uulia | 161 | 202 | 395 | 276 | 365 | 382 | 421 | 356 | 411 | 477 | 471
Motoorinut gas uulia | 152 | 197 | 256 | 401 | 318 | 455 | 250 | 427 | 494 | 468 | 380
Uulia akuiagaanngitsoq | - | - | - | - | - | - | - | 12 | 38 | 46 | 53
Nunanut issittunut orsussaq diesel | 9 | 13 | 13 | 22 | 17 | 21 | 23 | 14 | 22 | 20 | 23
Jet A-1/Petruuliu | 34 | 37 | 76 | 91 | 79 | 104 | 87 | 65 | 102 | 100 | 95
Timmisartunut benziina | 0 | 0 | 2 | 2 | 3 | 3 | 1 | 2 | 1 | 3 | 3
Motoorinut benziina | 32 | 31 | 38 | 46 | 52 | 44 | 47 | 67 | 84 | 71 | 79
| Kr. pr. liter
Uuliat (agguaqatigiissillugit) | 1,54 | 2,14 | 2,82 | 3,31 | 3,02 | 3,97 | 3,30 | 3,32 | 4,48 | 4,83 | 4,64
Nunanut issittunut gas uulia | 1,63 | 2,29 | 2,94 | 3,41 | 3,13 | 3,79 | 3,47 | 3,41 | 4,68 | 5,10 | 4,84
Motoorinut gas uulia | 1,40 | 1,95 | 2,61 | 3,23 | 2,95 | 4,35 | 3,00 | 3,24 | 4,41 | 4,68 | 4,56
Uulia akuiagaanngitsoq | - | - | - | - | - | - | - | 3,90 | 3,92 | 4,16 | 3,87
Nunanut issittunut orsussaq diesel | 1,44 | 2,29 | 2,73 | 3,43 | 2,82 | 3,46 | 3,54 | 2,37 | 4,45 | 4,41 | 4,12
Jet A-1/Petruuliu | 1,65 | 2,32 | 3,04 | 3,39 | 2,99 | 3,91 | 3,70 | 3,31 | 4,59 | 5,03 | 4,87
Timmisartunut benziina | 7,23 | 13,31 | 11,39 | 13,32 | 12,97 | 14,79 | 12,75 | 14,37 | 15,17 | 13,98 | 16,50
Motoorinut benziina | 1,74 | 2,23 | 2,71 | 3,11 | 2,74 | 2,80 | 2,82 | 3,55 | 4,15 | 4,41 | 4,35

Najoqqutaq: KNI Polaroil A/S aamma Statoil A/S

Tabel 10. Innaallagiamut akigititat illoqarfinni nunaqarfinnilu

| 1. feb 2006 | 1. jan 2007 | 1. jan 2008 | 1. aug 2008 | 1. jan 2009 | 1. jan 2010 | 1. jan    2011 | 1. feb    2011 | 1. aug    2011 | 1. jan    2012 | 1. aug    2012 | 1. jan    2013 | 1. mar    2014 | 6. jun    2014 | 1. okt    2014
| kWh-imut kr.
Nanortalik | 2,84 | 3,15 | 3,50 | 3,66 | 2,82 | 2,75 | 2,75 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Aappilattoq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Narsaq Kujalleq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Tasiusaq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Ammassivik | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Alluitsup Paa | 2,74 | 2,14 | 2,52 | 2,68 | 1,59 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Qaqortoq | 2,47 | 2,38 | 2,19 | 2,19 | 2,72 | 2,15 | 2,15 | 2,16 | 2,16 | 3,33 | 3,42 | 2,60 | 1,90 | - | 1,90
Saarloq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Eqalugaarsuit | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Qassimiut | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Narsaq | 2,47 | 2,38 | 2,19 | 2,19 | 2,72 | 2,15 | 2,15 | 2,16 | 2,16 | 3,33 | 3,42 | 2,60 | 1,90 | - | 1,90
Igaliku | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Qassiarsuk | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Paamiut | 2,63 | 1,76 | 2,03 | 2,19 | 2,76 | 2,18 | 2,18 | 2,54 | 2,86 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Arsuk | 2,84 | 3,15 | 3,18 | 3,34 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Nuuk | 1,58 | 1,37 | 1,44 | 1,52 | 1,48 | 1,59 | 1,59 | 1,61 | 1,84 | 1,65 | 1,69 | 1,60 | 1,62 | - | 1,71
Qeqertarsuatsiaat | 2,41 | 2,17 | 2,64 | 2,80 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Kapisillit | 2,84 | 3,15 | 3,33 | 3,49 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Maniitsoq | 2,84 | 2,59 | 2,25 | 2,41 | 2,46 | 2,26 | 2,26 | 2,85 | 3,17 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Atammik | 2,84 | 3,15 | 3,42 | 3,58 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Napasoq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Kangaamiut | 2,84 | 2,11 | 2,54 | 2,70 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 2,95 | 3,29 | - | 3,47
Sisimiut | 2,26 | 1,84 | 2,04 | 2,20 | 2,23 | 2,06 | 2,06 | 3,02 | 3,48 | 1,65 | 1,69 | 1,60 | 1,62 | - | 1,71
Itilleq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Sarfannguit | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Kangaatsiaq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Attu | 2,58 | 1,37 | 2,38 | 2,54 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Iginniarfik | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Niaqornaarsuk | 2,84 | 3,15 | 2,28 | 2,44 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 2,81 | 3,29 | - | 3,47
Ikerasaarsuk | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Aasiaat | 2,45 | 2,27 | 2,01 | 2,17 | 2,64 | 2,40 | 2,40 | 2,30 | 2,62 | 2,96 | 3,05 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Akunnaaq | 2,84 | 2,87 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Kitsissuarsuit | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Qasigiannguit | 2,84 | 2,69 | 2,52 | 2,68 | 2,82 | 2,54 | 2,54 | 3,02 | 3,41 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Ikamiut | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Ilulissat | 2,16 | 2,03 | 1,91 | 2,07 | 2,38 | 2,29 | 2,29 | 2,26 | 2,58 | 2,71 | 2,80 | 2,87 | 2,46 | - | 2,46
Oqaatsut | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Qeqertaq | 2,84 | 3,15 | 2,24 | 2,40 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Saqqaq | 2,84 | 3,15 | 2,66 | 2,82 | 2,59 | 2,61 | 2,61 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Ilimanaq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Qeqertarsuaq | 2,84 | 3,15 | 2,98 | 3,14 | 2,59 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Kangerluk | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Uummannaq | 2,84 | 2,79 | 2,90 | 3,06 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Niaqornat | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Qaarsut | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Ikerasak | 2,84 | 2,37 | 2,12 | 2,28 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,12 | 3,29 | - | 3,47
Saattut | 2,84 | 2,54 | 1,71 | 1,87 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Ukkusissat | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Illorsuit | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,59 | 2,59 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Nuugaatsiaq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Upernavik | 2,84 | 3,15 | 3,48 | 3,64 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Upernavik Kujalleq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Kangersuatsiaq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Aappilattoq | 2,61 | 2,11 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,57 | 2,57 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Nutaarmiut | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Tasiusaq | 2,67 | 1,37 | 1,44 | 1,52 | 2,82 | 2,44 | 2,44 | 3,02 | 3,48 | 3,31 | 3,40 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Nuussuaq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Kullorsuaq | 2,84 | 3,15 | 2,66 | 2,82 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Naajaat | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Innaarsuit | 2,19 | 3,15 | 1,72 | 1,88 | 1,77 | 2,79 | 2,79 | 2,76 | 3,08 | 1,88 | 1,97 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Qaanaaq | 2,84 | 3,15 | 2,20 | 2,36 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Savissivik | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Siorapaluk | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Moriusaq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | - | - | - | - | - | - | 3,29 | - | 3,47
Tasiilaq | 2,41 | 2,69 | 1,55 | 1,55 | 1,48 | 1,56 | 1,56 | 2,83 | 2,83 | 2,87 | 2,87 | 2,82 | 2,35 | - | 2,35
Sermiligaaq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Isortoq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Kulusuk | 2,30 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,21 | 3,30 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Tiniteqilaaq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Kuummiut | 2,84 | 3,15 | 1,44 | 1,52 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Illoqqortoormiut | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Uunarteq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Itterajivit | 2,84 | 3,15 | 3,52 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -

Najoqqutaq: Nukissiorfiit

Tabel 11. Nalinginnaasumik atuisunut nunamilu aalisakkanik inuussutissarsiornerup iluani imermik atuinermut akigititat

| 1. feb  2006 | 1. jan  2007 | 1. jan 2008 | 1. aug 2008 | 1. jan 2009 | 1. jan 2010 | 1. jan     2011 | 1. feb    2011 | 1. aug    2011 | 1. jan    2012 | 1. aug    2012 | 1. jan    2013 | 1. mar    2014 | 6. jun    2014 | 1. okt    2014
| kWh-imut kr.
Nanortalik | 1,08 | 1,35 | 1,32 | 1,37 | 2,12 | 2,28 | 2,28 | 2,34 | 1,85 | 2,02 | 2,06 | 1,61 | 1,90 | - | 1,97
Aappilattoq | 1,29 | 1,33 | 1,76 | 1,81 | 1,86 | 2,69 | 2,69 | 2,25 | 2,39 | 2,59 | 2,63 | 3,05 | 3,11 | - | 3,18
Narsaq Kujalleq | 1,46 | 1,35 | 1,32 | 1,37 | 2,12 | 2,28 | 2,28 | 2,34 | 2,47 | 2,05 | 2,08 | 2,76 | 3,29 | - | 3,42
Tasiusaq | 1,82 | 1,71 | 1,95 | 2,00 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Ammassivik | 2,57 | 1,99 | 1,47 | 1,52 | 2,82 | 2,76 | 2,76 | 2,90 | 3,03 | 3,33 | 3,39 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Alluitsup Paa | 0,91 | 0,71 | 0,84 | 0,89 | 0,66 | 1,67 | 1,67 | 2,35 | 2,48 | 2,23 | 2,27 | 2,51 | 2,61 | - | 2,69
Qaqortoq | 0,82 | 0,79 | 0,73 | 0,73 | 0,91 | 0,89 | 0,89 | 0,90 | 0,90 | 1,49 | 1,49 | 1,08 | 0,79 | - | 0,79
Saarloq | 1,96 | 1,52 | 1,50 | 1,55 | 2,23 | 2,98 | 2,98 | 2,98 | 3,12 | 2,19 | 2,23 | 2,56 | 3,09 | - | 3,17
Eqalugaarsuit | 1,25 | 1,90 | 1,61 | 1,66 | 1,73 | 2,04 | 2,04 | 2,16 | 2,29 | 1,87 | 1,90 | 1,98 | 2,84 | - | 2,91
Qassimiut | 1,14 | 1,35 | 1,98 | 2,03 | 2,18 | 2,47 | 2,47 | 2,34 | 2,47 | 2,73 | 2,77 | 2,82 | 3,29 | - | 3,47
Narsaq | 0,82 | 0,79 | 0,73 | 0,73 | 1,13 | 0,89 | 0,89 | 0,90 | 0,90 | 1,49 | 1,49 | 1,08 | 0,79 | - | 0,79
Igaliku | 1,27 | 1,28 | 1,35 | 1,40 | 1,42 | 2,50 | 2,50 | 1,68 | 1,82 | 2,44 | 2,47 | 2,51 | 3,29 | - | 3,47
Qassiarsuk | 1,53 | 1,92 | 1,34 | 1,40 | 1,80 | 2,00 | 2,00 | 1,82 | 1,95 | 2,38 | 2,42 | 1,82 | 2,11 | - | 2,19
Paamiut | 0,88 | 0,59 | 0,68 | 0,73 | 1,15 | 0,90 | 0,90 | 1,05 | 1,19 | 1,76 | 1,80 | 1,78 | 1,52 | - | 1,59
Arsuk | 1,17 | 1,20 | 1,06 | 1,11 | 1,47 | 1,54 | 1,54 | 2,02 | 2,15 | 1,80 | 1,84 | 1,97 | 2,24 | - | 2,31
Nuuk | 0,53 | 0,38 | 0,48 | 0,51 | 0,61 | 0,66 | 0,66 | 0,67 | 0,76 | 0,68 | 0,70 | 0,66 | 0,67 | - | 0,71
Qeqertarsuatsiaat | 0,80 | 0,72 | 0,88 | 0,93 | 1,90 | 1,55 | 1,55 | 1,61 | 1,74 | 1,44 | 1,48 | 1,80 | 1,70 | - | 1,77
Kapisillit | 1,70 | 1,53 | 1,11 | 1,16 | 2,54 | 2,65 | 2,65 | 2,56 | 2,69 | 2,59 | 2,63 | 2,50 | 2,58 | - | 2,66
Maniitsoq | 0,97 | 0,86 | 0,75 | 0,80 | 1,02 | 0,94 | 0,94 | 1,18 | 1,32 | 1,39 | 1,43 | 1,81 | 1,43 | - | 1,50
Atammik | 1,35 | 2,49 | 1,14 | 1,19 | 1,87 | 2,31 | 2,31 | 2,28 | 2,42 | 2,40 | 2,44 | 1,78 | 2,32 | - | 2,40
Napasoq | 1,99 | 1,31 | 1,28 | 1,33 | 1,99 | 2,31 | 2,31 | 2,28 | 2,41 | 3,26 | 3,30 | 3,01 | 3,29 | - | 3,47
Kangaamiut | 1,07 | 0,70 | 0,85 | 0,90 | 1,90 | 1,24 | 1,24 | 1,69 | 1,82 | 1,42 | 1,45 | 1,22 | 1,45 | - | 1,53
Sisimiut | 0,75 | 0,61 | 0,68 | 0,73 | 0,93 | 0,85 | 0,85 | 1,54 | 1,54 | 0,68 | 0,70 | 0,66 | 0,67 | - | 0,71
Itilleq | 1,81 | 2,61 | 1,52 | 1,57 | 2,82 | 2,68 | 2,68 | 3,02 | 3,48 | 2,88 | 2,92 | 2,88 | 3,05 | - | 3,13
Sarfannguit | 1,27 | 1,27 | 1,49 | 1,55 | 2,49 | 1,84 | 1,84 | 1,83 | 1,96 | 1,97 | 2,01 | 2,83 | 2,12 | - | 2,19
Kangaatsiaq | 1,33 | 1,22 | 1,23 | 1,29 | 1,62 | 1,40 | 1,40 | 2,15 | 2,29 | 1,80 | 1,84 | 2,21 | 1,84 | - | 1,92
Attu | 0,86 | 0,41 | 0,79 | 0,85 | 1,68 | 1,64 | 1,64 | 1,66 | 1,80 | 1,56 | 1,60 | 1,41 | 1,81 | - | 1,88
Iginniarfik | 2,00 | 2,22 | 2,10 | 2,15 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,15 | 3,19 | 3,11 | 2,61 | - | 2,68
Niaqornaarsuk | 1,04 | 1,35 | 0,76 | 0,81 | 1,40 | 1,31 | 1,31 | 1,50 | 1,64 | 1,45 | 1,49 | 1,17 | 1,73 | - | 1,81
Ikerasaarsuk | 1,21 | 1,52 | 1,45 | 1,50 | 1,92 | 2,58 | 2,58 | 2,59 | 2,73 | 2,79 | 2,83 | 2,46 | 2,61 | - | 2,69
Aasiaat | 0,82 | 0,76 | 0,67 | 0,72 | 1,10 | 1,00 | 1,00 | 0,95 | 1,09 | 1,23 | 1,27 | 1,51 | 1,59 | - | 1,66
Akunnaaq | 1,16 | 0,96 | 1,94 | 1,99 | 2,46 | 2,31 | 2,31 | 2,66 | 2,79 | 2,33 | 2,37 | 2,09 | 2,25 | - | 2,33
Kitsissuarsuit | 1,79 | 1,90 | 1,60 | 1,66 | 2,47 | 2,72 | 2,72 | 2,70 | 2,83 | 2,96 | 3,00 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Qasigiannguit | 1,03 | 0,90 | 0,84 | 0,89 | 1,30 | 1,05 | 1,05 | 1,28 | 1,42 | 1,44 | 1,48 | 1,61 | 1,62 | - | 1,70
Ikamiut | 1,09 | 1,20 | 1,22 | 1,28 | 2,82 | 2,44 | 2,44 | 2,39 | 2,52 | 2,45 | 2,49 | 2,56 | 2,61 | - | 2,69
Ilulissat | 0,72 | 0,68 | 0,64 | 0,69 | 0,99 | 0,95 | 0,95 | 0,94 | 1,07 | 1,12 | 1,16 | 1,19 | 1,02 | - | 1,02
Oqaatsut | 2,28 | 2,76 | 1,86 | 1,91 | 2,45 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Qeqertaq | 1,67 | 1,81 | 0,75 | 0,80 | 2,20 | 2,60 | 2,60 | 2,69 | 2,82 | 2,91 | 2,95 | 2,47 | 2,79 | - | 2,86
Saqqaq | 1,29 | 1,67 | 0,89 | 0,94 | 1,07 | 1,08 | 1,08 | 1,58 | 1,71 | 1,74 | 1,78 | 1,50 | 1,68 | - | 1,76
Ilimanaq | 1,83 | 2,37 | 1,78 | 1,84 | 2,82 | 2,73 | 2,73 | 2,90 | 3,03 | 3,33 | 3,42 | 3,13 | 3,29 | - | 3,47
Qeqertarsuaq | 1,00 | 1,07 | 0,99 | 1,05 | 1,07 | 1,34 | 1,34 | 1,73 | 1,87 | 1,69 | 1,73 | 1,77 | 1,92 | - | 2,00
Kangerluk | 1,65 | 1,96 | 1,74 | 1,80 | 2,63 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,45
Uummannaq | 1,00 | 0,93 | 0,97 | 1,02 | 1,23 | 1,24 | 1,24 | 1,87 | 2,00 | 1,92 | 1,95 | 1,68 | 1,80 | - | 1,87
Niaqornat | 1,55 | 1,41 | 1,22 | 1,27 | 1,80 | 2,25 | 2,25 | 2,87 | 3,00 | 3,33 | 3,38 | 2,46 | 2,78 | - | 2,86
Qaarsut | 1,47 | 1,41 | 1,38 | 1,44 | 1,55 | 1,97 | 1,97 | 2,00 | 2,13 | 2,22 | 2,26 | 2,09 | 2,15 | - | 2,23
Ikerasak | 1,16 | 0,79 | 0,71 | 0,76 | 1,77 | 1,42 | 1,42 | 1,44 | 1,57 | 1,54 | 1,58 | 1,29 | 1,61 | - | 1,68
Saattut | 1,05 | 0,85 | 0,57 | 0,62 | 1,51 | 1,70 | 1,70 | 1,64 | 1,77 | 1,49 | 1,52 | 1,43 | 1,51 | - | 1,59
Ukkusissat | 1,21 | 1,49 | 1,22 | 1,27 | 1,56 | 1,66 | 1,66 | 1,87 | 2,00 | 2,01 | 2,05 | 2,05 | 2,28 | - | 2,35
Illorsuit | 1,52 | 1,22 | 1,19 | 1,25 | 1,51 | 1,07 | 1,07 | 1,72 | 1,85 | 1,86 | 1,89 | 1,50 | 1,83 | - | 1,91
Nuugaatsiaq | 1,77 | 1,51 | 1,56 | 1,62 | 1,93 | 2,02 | 2,02 | 2,20 | 2,33 | 2,10 | 2,14 | 1,97 | 2,33 | - | 2,41
Upernavik | 1,07 | 1,07 | 1,16 | 1,21 | 1,38 | 1,28 | 1,28 | 2,03 | 2,17 | 1,44 | 1,48 | 2,06 | 2,03 | - | 2,10
Upernavik Kujalleq | 1,65 | 1,37 | 1,35 | 1,40 | 1,97 | 2,09 | 2,09 | 1,71 | 1,85 | 1,61 | 1,65 | 2,15 | 2,60 | - | 2,67
Kangersuatsiaq | 1,06 | 1,14 | 1,28 | 1,33 | 1,94 | 2,26 | 2,26 | 2,40 | 2,54 | 2,37 | 2,40 | 2,43 | 3,29 | - | 3,36
Aappilattoq | 0,87 | 0,70 | 1,23 | 1,29 | 1,21 | 1,07 | 1,07 | 1,75 | 1,88 | 1,73 | 1,77 | 1,69 | 1,76 | - | 1,83
Nutaarmiut | 2,59 | 3,15 | 2,46 | 2,51 | 2,82 | 1,90 | 1,90 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,37 | 2,96 | 3,29 | - | 3,47
Tasiusaq | 0,89 | 0,40 | 0,48 | 0,51 | 1,27 | 1,01 | 1,01 | 1,73 | 1,86 | 1,37 | 1,41 | 1,42 | 1,61 | - | 1,68
Nuussuaq | 1,66 | 1,65 | 1,55 | 1,61 | 2,21 | 2,24 | 2,24 | 2,54 | 2,67 | 2,57 | 2,61 | 2,15 | 2,06 | - | 2,13
Kullorsuaq | 1,04 | 1,57 | 0,89 | 0,94 | 1,62 | 1,99 | 1,99 | 2,38 | 2,51 | 1,91 | 1,95 | 1,77 | 1,44 | - | 1,52
Naajaat | 2,84 | 2,55 | 1,98 | 2,03 | 2,82 | 2,98 | 2,98 | 3,02 | 3,48 | 3,33 | 3,42 | 3,24 | 3,29 | - | 3,47
Innaarsuit | 0,73 | 1,20 | 0,57 | 0,63 | 0,73 | 1,16 | 1,16 | 1,15 | 1,28 | 0,78 | 0,82 | 1,61 | 2,09 | - | 2,16
Qaanaaq | 1,57 | 1,15 | 0,73 | 0,79 | 1,33 | 1,32 | 1,32 | 1,69 | 1,83 | 1,68 | 1,72 | 2,20 | 2,12 | - | 2,20
Savissivik | 1,41 | 2,52 | 1,52 | 1,58 | 2,25 | 2,47 | 2,47 | 2,72 | 2,86 | 2,58 | 2,62 | 3,04 | 3,02 | - | 3,09
Siorapaluk | 1,55 | 1,73 | 1,55 | 1,60 | 2,42 | 1,71 | 1,71 | 2,77 | 2,91 | 2,59 | 2,63 | 3,05 | 2,07 | - | 2,14
Moriusaq | 2,84 | 3,15 | 3,52 | 3,68 | 2,82 | 2,98 | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Tasiilaq | 0,80 | 0,90 | 0,52 | 0,52 | 0,61 | 0,65 | 0,65 | 1,17 | 1,17 | 1,19 | 1,19 | 1,17 | 0,98 | - | 0,98
Sermiligaaq | 1,08 | 1,38 | 1,46 | 1,51 | 1,46 | 1,92 | 1,92 | 2,05 | 2,18 | 1,46 | 1,50 | 1,92 | 1,88 | - | 1,95
Isortoq | 1,41 | 1,83 | 1,78 | 1,83 | 2,51 | 2,79 | 2,79 | 2,18 | 2,31 | 2,23 | 2,27 | 2,68 | 2,55 | - | 2,63
Kulusuk | 0,77 | 1,22 | 1,28 | 1,33 | 1,51 | 1,31 | 1,31 | 1,72 | 1,85 | 1,33 | 1,37 | 2,31 | 1,87 | - | 1,95
Tiniteqilaaq | 1,58 | 1,68 | 1,80 | 1,85 | 2,27 | 1,72 | 1,72 | 2,05 | 2,19 | 2,07 | 2,10 | 2,25 | 2,03 | - | 2,10
Kuummiut | 0,95 | 1,37 | 0,48 | 0,51 | 1,47 | 1,37 | 1,37 | 1,57 | 1,71 | 1,46 | 1,50 | 1,57 | 1,75 | - | 1,83
Illoqqortoormiut | 2,42 | 2,20 | 2,15 | 2,20 | 2,82 | 2,01 | 2,01 | 3,02 | 3,20 | 2,71 | 2,75 | 2,42 | 3,29 | - | 3,47
Uunarteq | 2,84 | 3,15 | 2,90 | 2,95 | 2,82 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Itterajivit | 2,84 | 3,15 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -

Malugiuk: Januaarip aallaqqaataat 2005-mi innaallagissamut assigiimmmik akeqartitsinerup atorunnaarsinneqarnngikkallarnerani atuisumut nalinginnaasumut akigititaq kWh-imut 2,26 koruuniuvoq. Aalisakkanik suliffissuarnut kWh-imut 0,69 koruuniulluni.

Nassuiaat: Nunami aalisakkerivinnut innaallagissamut akigititamut ilaassagaanni isertitat 50 pct.-it sinneqartut aalisakkanit qalerualinnillu tunisassianit pineqarsimasariaqarput. Akigititaq immikkut ittoq tunisassiornermi piviusumi kisimi atorneqarsinnaavoq, suliffeqarfiullu innaallagissamik atuinera alla pisisartut allat assigalugit akiligassiissutigineqartarluni.

Najoqqutaq: Nukissiorfiit

Tabel 12. Atuisunut kiassarnermut akigititat

| 1. sep 2005 | 1. feb 2006 | 1. jan 2007 | 1. jan 2008 | 1. jan 2009 | 1. jan 2010 | 1. jan    2011 | 1. feb    2011 | 1. jan    2012 | 1. jan    2013 | 1. mar    2014
| m³-imut kr.
Nanortalik | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Aappilattoq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Narsaq Kujalleq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Tasiusaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ammassivik | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Alluitsup Paa | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qaqortoq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 30,90 | 30,29 | 30,61 | 30,61 | 32,74 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Saarloq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Eqalugaarsuit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qassimiut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Narsaq | 17,10 | 13,63 | 18,56 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Igaliku | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qassiarsuk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Paamiut | 11,32 | 11,17 | 10,73 | 11,68 | 11,83 | 12,78 | 12,78 | 14,62 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Arsuk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Nuuk | 17,10 | 15,82 | 14,48 | 19,34 | 17,78 | 25,47 | 25,47 | 14,62 | 20,34 | 18,33 | 20,20
Qeqertarsuatsiaat | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kapisillit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Maniitsoq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Atammik | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Napasoq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kangaamiut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Sisimiut | 13,10 | 13,10 | 10,73 | 11,68 | 12,71 | 12,69 | 12,69 | 14,62 | 14,60 | 18,59 | 16,77
Itilleq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Sarfannguit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kangaatsiaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Attu | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Iginniarfik | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Niaqornaarsuk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ikerasaarsuk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Aasiaat | 20,10 | 17,53 | 22,10 | 20,06 | 34,42 | 24,42 | 24,42 | 35,08 | 35,91 | 34,97 | 26,11
Akunnaaq | 24,78 | 16,80 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kitsissuarsuit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qasigiannguit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ikamiut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ilulissat | 11,32 | 11,17 | 16,13 | 20,54 | 11,83 | 12,85 | 12,85 | 14,62 | 15,90 | 15,23 | 15,46
Oqaatsut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qeqertaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Saqqaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ilimanaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qeqertarsuaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kangerluk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Uummannaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Niaqornat | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qaarsut | 22,10 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ikerasak | 22,10 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Saattut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ukkusissat | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Illorsuit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Nuugaatsiaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Upernavik | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Upernavik Kujalleq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kangersuatsiaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Aappilattoq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Nutaarmiut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Tasiusaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Nuussuaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kullorsuaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Naajaat | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Innarsuit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qaanaaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Savissivik | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Siorapaluk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Moriusaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | - | - | - | - | -
Tasiilaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Sermiligaaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Isortoq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kulusuk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Tiniteqilaaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kuummiut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Illoqqortoormiut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Uunarteq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | . | - | - | - | - | -
Itterajivit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | . | . | - | - | - | - | -

Malugiuk: Januaarip aallaqqaataanni 2005-mi imermut assigiimmik akeqartitsinerup atorunnaarsinneqanngikkallarnerani atuisumut nalinginnaasumut kubekmeterimut akigititaq 21,62 koruuniusimavoq. Aalisakkanik suliffissuit kubekmeterimut 5,96 koruuninik akiliisarput, annertussusissamillu isumaqatigiissut qaangersimagunikkut 21,96 koruuninik akiliisarlutik.

Najoqqutaq: Nukissiorfiit

Tabel 13. Nunami aalisakkanik inussutissarsiornerup iluani imermik atuinermut akigititat

| 1. jan 2005 | 1. feb 2006 | 1. jan 2007 | 1. jan 2008 | 1. jan 2009 | 1. jan 2010 | 1. jan    2011 | 1. feb    2011 | 1. jan    2012 | 1. jan    2013 | 1. mar    2014
| m³⁻imut kr.
Nanortalik | 16,37 | 16,39 | 19,08 | 14,96 | 16,67 | 23,91 | 23,91 | 22,78 | 31,11 | 27,41 | 34,44
Aappilattoq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Narsaq Kujalleq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Tasiusaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ammassivik | 24,03 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Alluitsup Paa | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qaqortoq | 9,70 | 9,80 | 10,37 | 10,30 | 12,57 | 12,70 | 12,70 | 13,59 | 19,45 | 18,72 | 20,05
Saarloq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Eqalugaarsuit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qassimiut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Narsaq | 5,70 | 4,54 | 6,19 | 12,23 | 23,23 | 18,76 | 18,76 | 22,24 | 26,59 | 24,76 | 24,61
Igaliku | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qassiarsuk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Paamiut | 3,29 | 3,56 | 0,10 | 3,89 | 4,91 | 5,30 | 5,30 | 6,07 | 21,86 | 34,74 | 21,11
Arsuk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Nuuk | 5,70 | 5,27 | 4,83 | 6,45 | 7,38 | 10,57 | 10,57 | 6,07 | 8,44 | 7,61 | 8,38
Qeqertarsuatsiaat | 24,78 | 22,93 | 27,91 | 18,38 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kapisillit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Maniitsoq | 11,03 | 11,73 | 11,51 | 11,99 | 17,23 | 19,66 | 19,66 | 22,14 | 20,80 | 28,78 | 31,71
Atammik | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Napasoq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kangaamiut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Sisimiut | 4,37 | 4,37 | 3,29 | 3,89 | 5,27 | 5,27 | 5,27 | 6,07 | 6,06 | 7,71 | 6,96
Itilleq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 28,05 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Sarfannguit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kangaatsiaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 27,55 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Attu | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Iginniarfik | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 25,08 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Niaqornaarsuk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ikerasaarsuk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Aasiaat | 6,70 | 5,84 | 7,37 | 6,69 | 11,47 | 10,13 | 10,13 | 14,56 | 15,13 | 20,67 | 10,84
Akunnaaq | 24,78 | 5,60 | 27,91 | 31,97 | 30,89 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kitsissuarsuit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qasigiannguit | 15,03 | 15,76 | 16,47 | 13,66 | 18,69 | 18,11 | 18,11 | 20,61 | 17,21 | 22,46 | 21,16
Ikamiut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ilulissat | 3,19 | 3,47 | 5,38 | 6,85 | 4,91 | 5,33 | 5,33 | 6,07 | 6,60 | 6,32 | 6,42
Oqaatsut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qeqertaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Saqqaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 26,71 | 32,55 | 35,76 | 35,76 | 36,68 | 28,52 | 34,97 | 22,21
Ilimanaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qeqertarsuaq | 21,37 | 22,38 | 25,96 | 25,94 | 31,68 | 28,56 | 28,56 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kangerluk | 23,70 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Uummannaq | 23,03 | 23,54 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Niaqornat | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Qaarsut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ikerasak | 7,37 | 8,93 | 9,53 | 21,12 | 17,20 | 20,82 | 20,82 | 26,17 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Saattut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Ukkusissat | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Illorsuit | 11,37 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Nuugaatsiaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Upernavik | 24,78 | 22,75 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,59 | 35,59 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Upernavik Kujalleq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kangersuatsiaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 26,05 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Aappilattoq | 18,03 | 26,64 | 16,31 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Nutaarmiut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Tasiusaq | 13,37 | 14,93 | 13,97 | 11,05 | 34,42 | 31,61 | 31,61 | 31,98 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Nuussuaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kullorsuaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Naajaat | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Innarsuit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 32,35 | 34,97 | 35,49
Qaanaaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Savissivik | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Siorapaluk | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Moriusaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | - | - | - | - | -
Tasiilaq | 15,37 | 16,98 | 15,83 | 11,59 | 20,12 | 23,04 | 23,04 | 21,87 | 21,01 | 28,83 | 25,83
Sermiligaaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Isortoq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kulusuk | 21,37 | 26,64 | 19,64 | 19,05 | 18,86 | 27,05 | 27,05 | 29,07 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Tiniteqilaaq | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Kuummiut | 12,70 | 11,60 | 13,64 | 13,38 | 16,37 | 20,41 | 20,41 | 19,11 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Illoqqortoormiut | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | 35,79 | 35,79 | 36,68 | 35,91 | 34,97 | 35,49
Uunarteq | 21,37 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | 34,42 | . | - | - | - | - | -
Itterajivit | 24,78 | 26,64 | 27,91 | 31,97 | . | . | - | - | - | - | -

Malugiuk: Januaarip aallaqqaataanni 2005-mi imermut assigiimmik akeqartitsinerup atorunnaarsinneqanngikkallarnerani atuisumut nalinginnaasumut kubekmeterimut akigititaq 21,62 koruuniusimavoq. Aalisakkanik suliffissuit kubekmeterimut 5,96 koruuninik akiliisarput, annertussusissamillu isumaqatigiissut qaangersimagunikkut 21,96 koruuninik akiliisarlutik.

Nass.: Nunami aalisakkerivinnut imermut akigititamut ilaassagaanni isertitat 50 pct.-ii aalisakkanit qalerualinnillu pissarsiarineqarsimasariaqarput. Akigititaq tunisassiornermi piviusumi kisimi atorneqartarpoq, suliffeqarfiullu imermik atuinera alla atuisut assigalugit akilersorneqartarluni. '

Najoqqutaq: Nukissiorfiit

Tabel 14. Kiassarnermut akigititat

| 1. jan 2005 | 1. sep 2005 | 1. feb 2006 | 1. jan 2007 | 1. jan 2008 | 1. aug 2008 | 1. jan 2009 | 1. mar 2009 | 1. jan 2010 | 1. jan 2011 | 1. feb 2011 | 1. jan 2012 | 1. jan 2013 | 1. mar 2014
| kWh-imut kr.
Innaallagiamit ataavartumit kiassarneq | 0,430 | 0,470 | 0,520 | 0,560 | 0,550 | 0,610 | 0,610 | 0,620 | 0,620 | 0,620 | 0,640 | 0,780 | 0,820 | 0,810
Innaallagiamit qaminneqarsinnaasumit kiassarneq | 0,360 | 0,400 | 0,450 | 0,500 | 0,480 | 0,550 | 0,550 | 0,550 | 0,550 | 0,550 | 0,580 | 0,720 | 0,750 | 0,750
Avataaniit kiassaaneq | 0,425 | 0,468 | 0,517 | 0,560 | 0,549 | 0,612 | 0,612 | 0,618 | 0,618 | 0,618 | 0,643 | 0,782 | 0,817 | 0,810
Avataanit qaminneqarsinnaasumik kiassarneq | 0,360 | 0,403 | 0,452 | 0,495 | 0,484 | 0,547 | 0,547 | 0,553 | 0,553 | 0,553 | 0,578 | 0,717 | 0,752 | 0,752

Najoqqutaq: Nukissiorfiit

10. Nuna tamakkerlugu naatsorsuutit

14. jan 2015

17. juuni 2015-imi Nuna tamakkerlugu naatsorsuutit eqqortut 2015-imi ukiumoortumik paasissutissaniittut saqqummersinneqarput

2013-imi aningaasarsiornikkut appariaat 1,9 pct.-iusimavoq

Kisitseqqinnerit takutippaat 2013-imi akit qaffakkiartornerat ilanngaatigereerlugu tunisassiornerup nalinga (BNP) 1,9 pct.-imik appariarsimasoq. Kalaallit Nunaata aningaasarsiornera taamaalilluni ukiuni marlunni malittuinnarni annikilleriarpoq, kisitsigallarnerit 2012-imut tunngasut takutimmassuttaaq tunisassiornerup nalinga aammattaaq 0,3 pct.-imik annikilleriarsimasoq. 2013-imi aningaasarsiornerup annikilleriarneranut peqqutaanerpaavoq sanaartornermik tunisassiallit annertuumik kinguariarsimanerat.

Titartagaq 1.1. Tunisassiornerup nalinga (BNP), akit qaffakkiartornerat peereerlugu

Malugiuk: 2003-2011-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2012-2013-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn10

Nuna tamakkerlugu naatsorsuutini ingerlatsiviit atorfeqarfiillu branchenut pingaarnernut 32-nut agguataagaapput. Tunisassiornerup tamakkiisup taakkununnga branchenut agguataarnerata pisinnaalersippaa inuussutissarsiutit sannaanik misissueqqissaarsinnaalerneq. Branchet 32-iusut paasiuminarsarnerisigut ikinnerulersillugit titartagaq 1.2-mi saqqummiunneqarput.

Inuussutissarsiorfik Pisortat inuinnaallu kiffartuussinerat inuussutissarsiutini annerpaatut inissisimavoq, inuiaqatigiinnilu tunisassiornerup tamakkiisup 34 pct.-ianik pilersitsiffiulluni. Inuussutissarsiutip imarivai pisortat kiffartuussinerat allaffissornikkut, peqqinnissaqarfeqarnikkut, ilinniartitaannermik ingerlatsinikkut il. il. Assartuineq, post aamma tele tunisassiornerup tamakkiisup iluani 17 pct.-imik pilersitsiffiuvoq. Aalisarneq, piniarneq aammalu Industri katillutik tunisassiornerup 12 pct.-erluinnaa pilersippaat. Tassani malugineqassaaq fabrikkit aalisakkanik qalerualinnillu suliarinnittartut Industrimi ilaatinneqarmata.

Titartagaq 1.2. Inuussutissarsiutit naleqarnerulersitsinerisa agguataarnera 2013, akit aalajangersimasut 2005-imeersut atorlugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn04

Titartagaq 1.3-mi takuneqarsinnaavoq naleqarnerulersitsisarnermik pilersitsisarneq qanoq inuussutissarsiutinut agguataartarnersoq. Tunisassiorneq (tungujortut), kiffartuussiviit (qorsuit) taavalu pisortat inuinnaallu kiffartuussinerat (qasertoq).

Titartagaq 1.3. Naleqarnerulersitsinerup ineriartornera, akit aalajangersimasut 2005-imeersut atorlugit

Malugiuk: 2003-2011-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2012-2013-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn04

17. juuni 2015-imi Nuna tamakkerlugu naatsorsuutit eqqortut 2015-imi ukiumoortumik paasissutissaniittut saqqummersinneqarput

Nunap iluani pisiumassuseq nunanillu allanik niueqateqarneq

Pisiumassuseq tamakkiisoq 2013-imi 6,8 pct.-inik annikilleriarpoq. Pisiumassutsip annikilleriarnera nunap iluani niuernermeersoq ineriartornermut taamatut ineriartortoqarneranut tapertaavoq, pisiumassutsillu annikilleriarnera avataanit eqqussuinerup annikilleriarnermik kinguneqarpoq, taanna 13,6 pct.-mik apparmat.

Pisiumassuseq pilersuinerlu annertussutsimikkut assigiittarput, taamaammallu nikerarneri assigiimmik ingerlasarlutik. Pisiumassutsimi qaffariarneq nunap avataanut niueqateqarnermit imaluunniit nunap iluani pisiumassutsimit aallaaveqarsinnaavoq. Pilersuinermi annertuseriaat avataanit eqqussuinermit imaluunniit nunap iluani naleqarnerulersitsinermit, BNP-mit matussuserneqarsinnaavoq.

Piffissat pisiumassutsip qaffakkiartupiloorfigisai amerlanertigut avataaniit eqqussuinerup assingusumik qaffariarneranik kinguneqartarput, tamatumunnga peqqutaavoq piffissami naannerusumi pilersuinerup ineriartorneranut BNP-p matussusiisinnaassusaata killeqartarnera. Taamatut pisoqartarnera 2008-mi 2010-milu pisunut assinguvoq, tassani pisiumassutsip qaffariapiloornerata kingunerimmagu avataaniit eqqussuinerup qaffariapiloornera.

Titartagaq 2.1. Ukiumoortumik pisiumassutsimi pilersuinermilu ineriartornivimmut alliartortitseqataasut

Malugiuk: 2003-2011-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2012-2013-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn11

17. juuni 2015-imi Nuna tamakkerlugu naatsorsuutit eqqortut 2015-imi ukiumoortumik paasissutissaniittut saqqummersinneqarput

Innuttaasut atuinerat

Innuttaasut atuinerat tamakkiisoq nuna tamakkerlugu naatsorsuutini ilanngullugu naatsorsorneqartarpoq. Tamannalu titartagaq 3.1-imi takuneqarsinnaavoq akit ingerlaavartuni aaliangersimasunilu ukioq 2005 aallaavigalugu naatsorsukkani.

Innuttaasut atuinerat piffissami 2003-mit 2013-imut akini ingerlaavartuni 44,9 pct.-mik qaffariarsimavoq. Saqqummersittagaq Atuisunut akit ineriartornerat iluaqutigalugu innuttaasut atuinerata qaffasissusivia naatsorsuinikkut nassaarineqarpoq akit qaffakkiartornerisa peerneratigut, taamaasilluni annertuseriarnivik 15,7 pct.-iusimalluni. 2012-miit 2013-mut innuttaasut atuinerat 0,4 pct.-imik annertuseriarsimavoq.

Titartagaq 3.1. Innuttaasut atuinerat 2003-2013

Malugiuk: 2003-2011-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2012-2013-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn07

Titartagaq 3.2-mi takutinneqarpoq innuttaasup ataatsip agguaqatigiissillugu atuinerata ineriartornera 2003-miit 2013-imut. 2003-mi innuttaasup ataatsip agguaqatigiissillugu 80,5 t.kr.-nit ukiumut atorsimavai, qaffakkiartuaarluni 2013-imi 117,4 t.kr.-nit atorsimallugit.

2007-miit 2013-imut inuup ataatsip agguaqatigiissillugu aningaasat atortagai amerligaluarlutik kisianni pisiassat pisiarisartagai taama amerlitiginngillat.

Titartagaq 3.2. Innuttaasup ataatsip agguaqatigiissillugu atuinera, 1.000 kr.

Malugiuk: 2003-2011-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2012-2013-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/benst1aamma http://bank.stat.gl/nrn07

Titartagaq 3.3-mi takuneqarsinnaapput innuttaasut sunik atuisarnersut, 2011-mi 2013-imilu. Atuiffiit annerpaat sisamat tassaapput inuussutissat, inigisanit atuineq, tunisassiat kiffartuussinerillu allat taavalu imigassiat tupallu. Sisamaallutik katikkaanni innuttaasut atuinerisa 62 pct.-erivaat.

Titartagaq 3.3. Innuttaasut atuinerat atuiffinnut agguarlugit

Anm.: 2010-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2012-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn07

17. juuni 2015-imi Nuna tamakkerlugu naatsorsuutit eqqortut 2015-imi ukiumoortumik paasissutissaniittut saqqummersinneqarput

Avataaneersunik niueqateqarneq

Titartagaq 4.1-mi takuneqarsinnaavoq avataanit eqqussuinerup avataanullu annissuinerup BNP-mut sanillersuunnera 2003-miit 2013-imut. Tassani takuneqarsinnaavoq avataanit eqqussuineq avammut niuernermiit BNP-mut sanilliullugu annertunerungaatsiartoq.

Titartagaq 4.1. Nioqqutissanik eqqussuinerup annissuinerullu BNP-mut sanilliunnerat, akit ingerlaavartut

Malugiuk: 2003-2011-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2012-2013-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn11

2009-mi avataanit niueqateqarneq annikilleriarpoq, tamannali 2010-mi mumippoq. Avataanit eqqussuinerup nioqqutissanut kiffartuussissutinullu agguataarnera qiviaraanni takuneqarsinnaavoq, avataanit eqqussuinerup qaffariarujussuarneranut peqqutaanerpaasoq kiffartuussissutit avataani pisiarineqartut annertusinerat. Avataanit kiffartuussissutinik pisiortorneq pingaarnertut uuliasiulersinnaanermut misissueqqissaarnermi aningaasaliinermit aallaaveqarpoq, tamakkulu suliffeqarfinnit avataaneersunit suliarineqarput, taamaammallu avataanit eqqussuinertut isigineqarlutik.

Titartagaq 4.2. Nunanik allanik niueqateqarneq, akit ingerlaavartut

Malugiuk: 2003-2011-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2012-2013-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn01

Titartagaq 4.3-mi takutinneqarpoq piffissami 2003-mit 2013-imut, nunanik allanik niueqateqarnermi akit nikingassutaasa ineriartornerat. Nunanik allanik niueqateqarnermi akit nikingassutaat naatsorsorneqartarpoq avammut tunisat nalingisa ineriartornerat avataanit eqqussukkat akiisa ineriartornerannik agguarlugu, taamaalilluni takuneqarsinnaanngortarpoq nunap iluani tunisassiat akiisa nunat allat tunisassiaasa akiinut unammillersinnaanersut.

Titartagaq 4.3. Nunanik allanik niueqateqarnermi akit nikingassutaat

Malugiuk: 2003-2011-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2012-2013-mili kisitsigallarnerullutik.

  Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn12

17. juuni 2015-imi Nuna tamakkerlugu naatsorsuutit eqqortut 2015-imi ukiumoortumik paasissutissaniittut saqqummersinneqarput

Tamakkiisumik aningaasaliissutit

Tamakkiisumik aningaasaliissutit tassaapput tunisassiortut nunaqavissut tunisassiornerminni atortussaminnik pisinerat pigeriikkaminnik tunisinerat ilanngaatigalugu.

Titartagaq 5.1-imi takuneqarsinnaavoq aningaasaliissutit ukioq 2003-mit 2013-imut qanoq ineriartorsimanerat. Matumani immikkut maluginiagassaavoq uuliasiulersinnaanermi aatsitassarsiulersinnaanermilu misissueqqissaarnermi aningaasaliinerit ukiuni kingullerni qaffariarujussuarsimanerat, ingammik 2011-mi 2012-imilu. Taamaasillutik taakkununnga 2011-mi aningaasaliinerit 5.174 mio. kr.-iupput.

Titartagaq 5.1. Tamakkiisumik aningaasaliissutit 2003-2013, akit ingerlaavartut

Malugiuk: 2003-2011-mi kisitsisit inaarutaasuupput, 2012-2013-mili kisitsigallarnerullutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, http://bank.stat.gl/nrn09

17. juuni 2015-imi Nuna tamakkerlugu naatsorsuutit eqqortut 2015-imi ukiumoortumik paasissutissaniittut saqqummersinneqarput

Paasissutissat allat

Nuna tamakkerlugu naatsorsuutit sukumiinerusumik paasisaqarfigerusunneqarpata nittartakkami www.stat.glmisissuataarneqarsinnaapput.

Input-Output tabellit 2003-miit 2010-mut, nuna tamakkerlugu naatsorsuutit tunngavigalugit suliat, aammattaaq misissorneqarsinnaapput uani:

www.stat.gl/NRN201501/p1

Nunat tamalaat nuna tamakkerlugu naatsorsuusiornissami maleruagassaat uani misissorneqarsinnaapput:

·       - European System of Accounts (ESA 1995). Eurostat. Luxembourg 1996

·       - System of National Accounts 1993 (SNA 1993). FN, OECD, Eurostat, IMF og Verdensbanken.1993

Nuna tamakkerlugu naatsorsuutinik suliaqartarnermi systemit taavalu taakkununnga atuisinnaanermut tunngasut paasiuminarnerit:

·       - Nationalregnskabet. Bent Thage og Annette Thomsen. Handelshøjskolens Forlag. 2004.

·       - Nationalregnskab, udenrigshandel og betalingsbalance. Christen Sørensen. Systime 2002.

Nittartakkat nuna tamakkerlugu naatsorsuutinut tunngasinnaasunik imallit:

www.un.org

www.oecd.org

www.imf.org

www.worldbank.org

www.europa.eu.int/comm/eurostat/

11. Akiliisarnerup naligiissinnera aamma nunanut allanut niuerneq

7. apr 2014

Tunisat pisiallu naligiissinnerat

Niuernermi naligiissitsineq tassaavoq nioqqutissat annissukkat nalingat nioqqutissat eqqusukkat nalinganut ilanngaatigalugit. Tunisassiat ataatsimut nalingat saqqummertarpoq nunami nioqqutissiornermi tunissassiarrineqartut nalingat tunisassiornermi nioqqutissanik atuinermik ilanngarlugu.

Titartagaq 1.1. BNP-mut sanilliullugu niuernerup naligiissinnerata ingerlarnga procentinngorlugu

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 1.1-mi takutinneqarpoq niuernerup naligiissinnerata 1979-miilli ingerlarnga. 1979-miit 1988-mut niuernermik naligiissaarinermi annertuumik amigartooruteqarfiuvoq, ukiuni ataasiakkaani tunisassiat ataatsimut nalingisa (BNP) 30 procentiat tikillugu. Pingaartumik tamatumunnga aalisakkanik inuussutissarsiornerup iluani piffissami sivisuumi akigissaartitsineq peqqutaavoq, tamatuma kinguneralugu nioqqutissanik nalilinnillu nunanit allaniit eqqussuingaatiarsimaneq. Aalisarnerup iluani ajornartorsiorneq aningaasarsiornikkut politikkip sakkortusisariaqarneranik kinguneqarpoq sanaartugassanillu suliaqarnermik unitsitsisoqarallarluni. Aningaasarsiornerup unikaallatsinneqarnerata kinguneraa 1989-mi 1990-milu niuernermik naligiissaarinermi sinneqartooruteqalaartoqarnera. 1991-milli niuernermik naligiissaarineq amigartooruteqarfiusarpoq, annikinnerusumilli BNP-p 10-20 procentinut naapertuuttarluni.

Avammut nioqqutseqarneq nunanillu allanit eqqussuineq

Titartagaq 2.1-mi takutinneqarput nunanit allaniit eqqussukkat avammullu nioqquteqarnerup annertussusiat. Annertussutsit tunisassiat ataatsimut nalinginut (BNP) sanilliullugit avammut nioqqutitut nunanillu allanit eqqussukkatut naatsorsorneqartarput. Annertussutsit inuiaqatigiit nunanit allanit pinngitsuuisinnaanginnerannut uuttuutaasarput. Kalaallit Nunaat ataasiinnarmut sammisumik tunisassiortuuvoq tamatigoortumillu tunisassianik atorfissaqartitsisuulluni. Taamaattumillu pisariaqarpoq avataaniit annertuumik niueqateqarnissaq.

1990-ip tungaanut avammut nioqquteqarnerup annertussusaa 45 procentit missaanniissimavoq. Tamatuma kingorna avammut nioqquteqarnerup annertussusaa annikilliartorsimavoq 2011-milu 19 procentit missaaniissimalluni. Avammut nioqquteqarnerup annertussusiata annikilliartornera inuiaqatigiit nioqqutissiornerulernerannik kiisalu Kalaallit Nunaata avammut niuerutaata pingaarnerup, tassaasut rajaat, akiisa annikilliartornerannik pissuteqarpoq.

Eqqussukkut annertussusaat 1985-ip tungaanut annertuujupput, annertunerpaagamik 72 procentiullutik. Tamatuma kingorna ataatsimut isigalugu eqqussuinerup annertussusaa 2001-ip tungaanut appariartorpoq. 1985 tikillugu nioqqutissat eqqussuunneqartut qaffasinnerat ilaatigut pissuteqarpoq annertuumik aningaasaliissuteqartoqarsimanera aamma uuliap nunarsuarmi akiata qaffasinnera. Siullermik 1973-74-mi uuliamik ajornartoortoqarmat ullut ikittuinnaat ingerlaneranni uuliap akuiagassap nunarsuarmi akia procentinik 100-nik arlalinnik qaffariarpoq. Aappassaanik uuliamik ajornartoortoqarmat 1970-80-mi uuliap akia suli qaffariaqqippoq. Tamatuma kinguneraa nunat uuliamik pinngitsuuisinnaanngitsut imminnullu pilersunngitsut uuliap eqqussorneqartup nalingata tassaanngaannartumik allanngornera misigaat naak eqqussorneqartoq allannguuteqanngikkaluartoq. 1985-ip kingorna nioqqutissat uuliamik atuineq appariartornerat pingaartumik pissuteqarpoq nunami suliassat unikaallatsinneqarnerannik aamma Nuuk Imeq A/S pilersinneqarneranik imeruersaatinik nioqqutissiortuusoq immiaaqqanillu maqitsiviusoq.

Titartagaq 2.1. Kalaallit Nunaanni avammut nioqquteqarnerup nioqqutissanillu eqqussuinerup annertussusiata allanngoriartornera

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nunanit allanit eqqussuineq nunanillu allanik niueqateqarnerup kisitsisitai pingaarnerit

Aalisakkanik piniagassanillu tunisassiat saniatigut Kalaallit Nunaanni nioqqutissat ikittuinnaat suliarineqartarput. Taamaattumik nioqqutissat angerlarsimaffinni, inuussutissarsiutitigut suliffeqarfinni, paaqqinnittarfinni aammalu aningaasaliissutissanut atugassat tamarluinnangajammik eqqussugaasarput.

Titartagaq 3.1. Nioqqutissat nunanit allanit eqqussukkat 2013-mi agguataarsimanerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 3.1-mi takuneqarsinnaapput nioqqutissat nunanit allanit eqqussukkat agguataarsimanerat. Nioqqutissat eqqussukkat annertunersaat, 62 procentingajaat Danmarkiminngaaneersuupput. Danmarkimiilli eqqussukkat katinnerannut ilanngunneqartarput nioqqutissiat nunanit allaneersut, Danmarki aqqutigalugu eqqusorneqartartut. Eqqussukkat erseqqinnerusumik nunanut agguarneqarnerat Tabel 2-mi takuneqarsinnaavoq.

Kalaallit Nunaata tunisassianik nunanut allanut niuernerani pingaarnerit 88 procentit missaat aalisagaapput qalerualiullutillu. Inuussutissarsiornermi tunngaviusupnunani tamalaani akit allanngoriartornerat aningaasaqarnermut apeqqutaalluinnarpoq.

Titartagaq 3.2. 2013-mi avammut nioqqutit agguataarnerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

2013-mi Kalaallit Nunaata nunanut allanut tunisassiami 86 procentii Danmarkimut tunivai. Tunisassiat Danmarkimut tunisassiarineqartartut pingaarnersaraat aalisakkat qalerualillu, taakku Danmarkimi suliareqqinneqareeraangamik nunanut allanut tunineqaqqittarput, nunat tunisiffigineqarnerpaasartut tassaapput Japan aamma Storbritanien.

Titartagaq 3.3. Raajat qalipallit avammut nioqqutigineqartut annertussusiisa agguaqatigiissillugu akiisa nikinganeri. 1988=100

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 3.4. Raajat qalipaajakkat avammut nioqqutigineqartut annertussusiisa agguaqatigiissillugu akiisa nikerarneri. 1988=100

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Agguaqatigiissillugu raajanut qalipaajarneqanngitsunut raajanullu qalipaajakkanut kiilumut akianut nunanut allanut tunineqartunut naleqassutsit naleqqersuutaasa ineriartornerat Titartagaq 3.3-mi aamma 3.4-mi takutinneqarput, tamatumani 1988 ukiutut aallaavigitinneqarpoq.

Raajanut qalipaajarneqanngitsunut tunngatillugu 1989-miilli taakkua akikillisimapput, tamatumani akit 55 procentit missaanik apparsimallutik. Annertussusiat 1988-ip kingornali 36 procenit missaanik qaffariarsimapput.

Raajanut qalipaajakkanut tunngatillugu tamatumani aalaakkaannerusumik akit appariartorsimapput, pingaartumilli 1990-ip kingorna. Tamanna pingaartumik Islandip raajanik Flemish Capimi pisarineqartunik akilutsitsivallaarneranik pissuteqarpoq, taamaalillutillu 1990-ikkut aallartinnerannili nunarsuarmi raajat akii apparujussuarsimapput. Paarlattuanilli 1988-miilli annertussutsit 138 procentinik qaffariarsimapput.

Nunanut allanut sanilliussinerit

Titartakkami 4.1-mi takuneqarsinnaavoq Kalaallit Nunaat nunani avannarlernisulli nunanit allaniit eqqussuinissaminik isumalluuteqartoq. Kalaallit Nunaat Islandimut nallersuuppoq 36 procentillu missaanni eqqussuisarluni. Norge nunani avannarlerni nunaavoq appasinnerpaamik eqqussuisartoq, tassa uuliamik nammineq pilersortuugami.

Titartagaq 4.1. Nunat avannarliit 2012-mi nunanit allanit eqqussuinerisa annertussusaat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 1. Nunanit allanit eqqussuineq

|  | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| S.I.T.C.-Kapitalit | 1.000 kr.
| Katillugit | 4.702.120 | 4.097.024 | 4.794.714 | 5.350.654 | 4.995.805 | 4.616.045
0 | Inuussutissat nersutillu uumasut katillugit | 726.006 | 770.071 | 766.504 | 823.562 | 812.958 | 834.837
00. | Uumasut nerineqarsinnaasullu | - | 1 | 3 | 19 | 212 | 5
01. | Neqit neqinillu nioqqutissiat | 168.920 | 180.195 | 175.378 | 198.398 | 199.333 | 198.568
02. | Immummit nioqqutissiat manniillu | 104.789 | 106.671 | 106.408 | 108.343 | 110.321 | 112.832
03. | Aalisakkat aalisakkanillu nioqqutissiat | 25.606 | 34.718 | 33.452 | 31.738 | 32.287 | 51.545
04. | Karrit karrinillu nioqqutissiat | 97.559 | 106.972 | 107.051 | 119.160 | 121.161 | 121.028
05. | Paarnat naatitallu | 132.574 | 135.756 | 137.134 | 143.617 | 133.841 | 141.883
06. | Sukkut, sukkunillu nioqqutissiat | 41.803 | 43.681 | 42.837 | 45.164 | 42.991 | 41.370
07. | Kaffe, te, kakao, sukkulaatit akuutissallu | 60.117 | 66.367 | 64.493 | 72.971 | 72.238 | 69.572
08. | Nerukkaatissat (karrit aserortersimanngitsut pinnagit) | 11.028 | 10.269 | 8.293 | 10.807 | 11.783 | 8.856
09. | Inuussutissat tamalaat | 83.610 | 85.441 | 91.455 | 93.345 | 88.791 | 89.177
1 | Imigassat tupalu katillugit | 126.493 | 136.702 | 139.798 | 142.888 | 146.907 | 131.168
11. | Imigassat | 95.703 | 102.541 | 103.753 | 105.480 | 103.961 | 98.890
12. | Tupa tupamillu nioqqutissiat | 30.790 | 34.161 | 36.045 | 37.408 | 42.946 | 32.279
2 | Atortussiassat, nerineqarsinnaangitsut (ikummatissaq ilanngunnagu) katillugit | 62.354 | 47.023 | 59.010 | 53.401 | 64.589 | 57.265
21. | Ammit meqqoqanngitsut ammillu meqqullit piorsagaanngitsut | 156 | 156 | 313 | 139 | 155 | 185
22. | Sikkernissat naatitallu uuliaqqortuut | 513 | 495 | 508 | 494 | 462 | 608
23. | Gummiliassaq, tassunga ilaallutik pilersitat atoqqitallu | 160 | 226 | 142 | 35 | 145 | 93
24. | Qisuit simissallu | 31.805 | 25.696 | 27.871 | 29.243 | 36.249 | 28.179
25. | Pappialat, aamma eqqagassat | 1.113 | 257 | 45 | 92 | 308 | 160
26. | Qissassiat (uldtops pinnagit) perlukullu | 404 | 383 | 409 | 607 | 728 | 708
27. | Naggorissaatissat ujaqqallu aatsitassallit | 24.420 | 16.165 | 24.145 | 19.891 | 24.631 | 24.413
28. | Aatsitassanit saviminernillu eqqakkat | 8 | 3 | 2.759 | 205 | 188 | 15
29. | Uumasunit naasunillu atortussiat suneqanngitsut allatigut taaneqanngitsut | 3.775 | 3.642 | 2.818 | 2.694 | 1.723 | 2.905
3 | Ikummatissat punnerusaallu uumaatsunit pisoq il.il. katillugit | 1.193.441 | 657.330 | 982.393 | 1.209.065 | 1.257.230 | 1.103.440
32. | Aamaruutissat, koks, brikettillu | 78 | 127 | 93 | 101 | 60 | 271
33. | Ujaqqat uuliallu salinneqanngitsut tamatuminngalu sanaat | 1.190.303 | 655.469 | 981.073 | 1.206.209 | 1.253.595 | 1.099.305
34. | Gassi | 3.060 | 1.734 | 1.227 | 2.756 | 3.575 | 3.864
35. | Innaallagiaq | - | - | - | - | - | -
4 | Uumasunit naasunillu uulialiat il.il. katillugit | 4.278 | 2.898 | 3.836 | 4.343 | 5.963 | 3.814
41. | Uuliat orsussallu nersutinit pisut | 907 | 674 | 1.116 | 899 | 807 | 731
42. | Uuliat orsussallu naasunit pisut | 3.244 | 2.134 | 2.501 | 2.713 | 2.872 | 2.681
43. | Uulia nersutinit imal. naasunit pisoq voksi, il.il. | 127 | 90 | 219 | 732 | 2.284 | 402
5 | Akuutissat akuutissanillu nioqqutissiat katillugit | 219.439 | 257.711 | 270.952 | 286.165 | 293.831 | 300.771
51. | Kemikaliat uumassuseqartunit sanaat | 2.041 | 2.244 | 1.344 | 1.081 | 1.174 | 2.019
52. | Kemikaliat ujaqqanit il.il. sanaat | 5.605 | 5.805 | 6.063 | 7.722 | 9.152 | 7.431
53. | Qalipaatissat amiutissallu | 34.867 | 36.331 | 30.305 | 30.658 | 39.712 | 37.312
54. | Nakorsaasiat | 58.140 | 87.672 | 96.515 | 97.675 | 110.433 | 106.550
55. | Uulialiat tissujasut, tipigissaatit eqqiaanermullu atortut | 55.508 | 61.349 | 60.056 | 66.199 | 70.815 | 59.909
56. | Naggorissaatissat pisariillisakkat | 4.722 | 2.932 | 2.437 | 3.801 | 3.617 | 1.177
57. | Plast, arlaatigut suliarineqanngitsoq | 1.321 | 1.521 | 1.657 | 2.300 | 1.588 | 2.473
58. | Plast, arlaatigut suliarineqarsimasoq | 28.917 | 39.716 | 32.376 | 32.795 | 24.646 | 54.435
59. | Kemiimi atortussat allatigut taaneqanngitsut | 28.318 | 20.141 | 40.199 | 43.934 | 32.694 | 29.465
6 | Nioqqutissiat suliareriikkat, suliareqqitassat, katillugit | 588.278 | 524.807 | 581.801 | 652.135 | 699.897 | 638.150
61. | Ammit meqqoqanngitsut tamakkunanngalu sanaat, ammit meqqullit pisariillisakkat | 2.207 | 1.743 | 625 | 1.665 | 1.158 | 690
62. | Gummi passuteriigaq allatigut taaneqanngitsoq | 14.301 | 17.748 | 14.177 | 12.914 | 15.600 | 15.935
63. | Qisunnit simissanillu sanaat, pequtit ilanngunnagit | 73.611 | 67.890 | 57.810 | 57.357 | 52.918 | 52.023
64. |  Pappiara, pappi tamakkunanngalu nioqqusiat | 78.887 | 70.330 | 70.985 | 71.039 | 63.593 | 62.928
65. | Annoraaminernit ikaartitigassat annoraaminernillu sanaat | 44.309 | 41.362 | 48.252 | 57.153 | 56.351 | 43.187
66. | Aatsitassanit saviminiunngitsunit nioqqusiat | 98.043 | 86.367 | 101.671 | 122.298 | 128.436 | 113.592
67. | Savimernit sisaallu | 55.819 | 62.750 | 68.540 | 58.407 | 58.420 | 57.986
68. | Saffiugassat saviminissartaqanngitsut | 7.052 | 7.727 | 8.001 | 6.668 | 19.713 | 5.277
69. | Saffiugassanit nioqqusiat allatigut taaneqanngitsut | 214.049 | 168.890 | 211.740 | 264.633 | 303.709 | 286.532
7 | Maskiinat assartuutillu, katillugit | 1.211.443 | 1.178.354 | 1.328.023 | 1.527.248 | 998.701 | 831.518
71. | Maskiinat nukiliuutit motorillu | 123.017 | 146.225 | 144.164 | 146.604 | 95.684 | 83.969
72. | Maskiinat immikkut sanaat industrini assigiinngitsuni atugassat | 175.650 | 94.477 | 115.586 | 107.038 | 125.917 | 84.852
73. | Maskiinat saviminernik sanaartuutit | 3.927 | 2.631 | 10.423 | 3.099 | 1.999 | 1.282
74. | Maskiinat pisataallu industrimi atugassat | 119.862 | 122.336 | 111.037 | 151.561 | 137.451 | 115.861
75. | Kontormaskiinat, datanik suliaqarnermi atortut | 100.213 | 79.300 | 176.222 | 91.171 | 79.960 | 80.404
76. | Telekkut atassuteqarnermi atortut nipinik tigooqqaatit aallakaatitsiviillu | 104.909 | 83.674 | 106.634 | 121.815 | 109.365 | 111.770
77. | Maskinat atortullu allat elektricitetimik ingerlatillit | 187.952 | 230.112 | 176.925 | 181.696 | 184.377 | 133.063
78. | Qamutit | 164.820 | 138.828 | 102.739 | 111.175 | 116.268 | 108.637
79. | Angallatit allat | 231.093 | 280.771 | 384.293 | 613.087 | 147.680 | 111.679
8 | Nioqqutissiat suliareriikkat allani ilaanngitsut katillugit | 552.742 | 510.767 | 539.031 | 520.980 | 585.259 | 559.201
81. | Uffarfinnut, kiassaatinut qaammaqqutinullu atortut | 75.951 | 37.855 | 37.188 | 44.414 | 36.933 | 41.107
82. | Pequtit | 103.753 | 90.844 | 93.553 | 86.140 | 120.891 | 101.119
83. | Angalanermi atortakkat, kuffertit, taskit il.il. | 3.546 | 3.348 | 3.795 | 3.792 | 4.034 | 11.383
84. | Atisat | 126.261 | 128.765 | 134.818 | 132.801 | 147.324 | 161.470
85. | Kamippaat | 20.087 | 18.360 | 20.351 | 23.951 | 22.359 | 22.740
87. | Teknikkikkut ilisimatusarnikkullu atortut | 31.448 | 29.184 | 28.435 | 38.271 | 44.123 | 26.712
88. | Assiliivinnut, qinngutinut il.il .atortut; nalunaaquttat | 7.082 | 9.608 | 12.558 | 7.901 | 8.144 | 8.966
89. | Nioqqutissat suliareriikkat tamalaat | 184.614 | 192.803 | 208.333 | 183.711 | 201.452 | 185.705
9 | Nioqqutissat assigiinngitsut aningaasatigullu qanoq iliuutsit allani taaneqanngitsut, katill. | 17.646 | 11.361 | 123.366 | 130.867 | 130.470 | 155.880
93. | Nioqqutissiat, suuneri naapertorlugit immikkoortinneqarsimanngitsut | 16.721 | 11.335 | 123.333 | 130.850 | 130.443 | 155.861
95. | Sakkutuut sakkui imassaallu | - | - | - | - |  |
96. | Aningaasat pappialaanngitsut | - | 16 | - | 7 | 2 | -
97. | Kuulti, suliarineqanngitsoq, suliareqqitassaq igitassallu | 925 | 10 | 33 | 9 | 26 | 19

http://bank.stat.gl/IEN1SITC

Malugiuk: 2012 aamma 2013-mut kisitsisit saqqummiussaagallarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 2. Nunanit allanit eqqussuinerup nunanut agguarneqarnera

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |  | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Mio. kr. |  | Agguataarlugu
Katillugit | 4.097 | 4.795 | 5.351 | 4.996 | 4.616 |  | 100 | 100 | 100 | 100 | 100
Danmark | 2.521 | 2.748 | 2.873 | 2.961 | 2.884 |  | 62 | 54 | 54 | 59 | 62
Sverige | 650 | 1.030 | 1.117 | 1.074 | 1.070 |  | 16 | 21 | 21 | 21 | 23
Tyskit nunaat | 104 | 66 | 100 | 101 | 95 |  | 3 | 1 | 2 | 2 | 2
Norge | 84 | 102 | 130 | 187 | 34 |  | 2 | 2 | 2 | 4 | 1
USA | 89 | 98 | 89 | 67 | 33 |  | 2 | 2 | 2 | 1 | 1
Folkerepublikki Kina | 93 | 86 | 123 | 141 | 126 |  | 2 | 2 | 2 | 3 | 3
Japani | 40 | 33 | 44 | 33 | 22 |  | 1 | 1 | 1 | 1 | 0
Canada | 36 | 69 | 103 | 60 | 38 |  | 1 | 1 | 2 | 1 | 1
Nunat pukkitsormiut | 39 | 40 | 48 | 45 | 45 |  | 1 | 1 | 1 | 1 | 1
Nunat allat | 442 | 522 | 724 | 327 | 269 |  | 11 | 11 | 14 | 7 | 6

Malugiuk: 2012-mut aamma 2013-mut kisitsisit saqqummiussaagallarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 3. Avammut nioqquteqarneq

| 2008 |  | 2009 |  | 2010 |  | 2011 |  | 2012 |  | 2013
| Ton | Mio. kr. |  | Ton | Mio. kr. |  | Ton | Mio. kr. |  | Ton | Mio. kr. |  | Ton | Mio. kr. |  | Ton | Mio.kr.
Katilllugit | 588 | 2.486 |  | 316 | 1.986 |  | 330 | 2.194 |  | 138 | 2.629 |  | 153 | 2.782 |  | 203 | 2.752
Raajat katillugit | 71 | 1.256 |  | 64 | 1.044 |  | 68 | 1.131 |  | 66 | 1.389 |  | 62 | 1.417 |  | 55 | 1.305
   Raajat qalipallit qerititallu | 46 | 550 |  | 43 | 469 |  | 45 | 520 |  | 44 | 692 |  | 41 | 656 |  | 36 | 629
   Raajat qalipaajakkat qerititallu | 25 | 707 |  | 21 | 575 |  | 23 | 611 |  | 22 | 696 |  | 22 | 762 |  | 19 | 676
   Raajat Allat |  |  |  |  |  |  | - | - |  |  |  |  | - | - |  | - | -
Saarulliit katillugit | 13 | 277 |  | 9 | 130 |  | 8 | 112 |  | 9 | 153 |  | 10 | 169 |  | 10 | 146
   Saarulliit qerisut | 11 | 189 |  | 6 | 68 |  | 6 | 68 |  | 6 | 85 |  | 7 | 101 |  | 7 | 76
   Saarulliit tarajukkat imaluunniit panertitat | 1 | 25 |  | 1 | 19 |  |  | 8 |  |  | 5 |  |  | 11 |  | 1 | 19
   Saarulliit nerpii, qerisut | 2 | 62 |  | 2 | 42 |  | 2 | 36 |  | 2 | 62 |  | 2 | 55 |  | 2 | 50
   Saarulliit allat |  |  |  |  | 1 |  |  |  |  |  |  |  |  | 3 |  |  | 1
Qaleralik katillugit | 22 | 456 |  | 21 | 398 |  | 26 | 507 |  | 27 | 603 |  | 27 | 659 |  | 28 | 714
   Qaleralik qerititaanngitsoq, qerisoq tarajugarluunniit | 15 | 279 |  | 15 | 270 |  | 22 | 408 |  | 21 | 469 |  | 21 | 532 |  | 21 | 542
   Qaleralik, tisaaq | 7 | 176 |  | 6 | 128 |  | 4 | 98 |  | 6 | 134 |  | 6 | 127 |  | 7 | 171
   Qaleralik pujuukkat | - | - |  | - | - |  |  |  |  | - | - |  |  |  |  |  |
   Qaleralik allat | - | - |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | - | -
Suluppaakkat, ilivitsut saaneeraajakkal-luunniit qerisut |  | 3 |  | 1 | 6 |  | 4 | 65 |  | 3 | 70 |  | 3 | 53 |  | 3 | 49
Saattuat | 1 | 41 |  | 1 | 45 |  | 1 | 35 |  | 1 | 33 |  | 1 | 42 |  | 1 | 46
Aalisakkat allat | 8 | 36 |  | 7 | 37 |  | 3 | 30 |  | 24 | 56 |  | 40 | 113 |  | 98 | 178
   Ammassat | 5 | 5 |  | - | - |  | - | - |  | 18 | 20 |  | 24 | 27 |  | 28 | 31
   Qeeqqat | 1 | 7 |  | 1 | 6 |  | 1 | 9 |  | 1 | 7 |  | 1 | 11 |  |  | 7
   Nataarnat qerisut |  |  |  |  | 5 |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |  |  |
   Aalisakkat nioqqusiat allat | 2 | 24 |  | 6 | 26 |  | 2 | 21 |  | 5 | 29 |  | 15 | 75 |  | 70 | 140
Uiluiit qerititat, panertitat imaluunniit tarajukkat |  | 9 |  |  | 8 |  |  | 7 |  |  | 12 |  |  | 4 |  |  | 7
Nipisap suai | 1 | 27 |  | 1 | 22 |  | 1 | 39 |  | 1 | 65 |  | 1 | 66 |  | 1 | 60
Ammit, meqqullit suliarineqanngitsut 1) |  | 5 |  |  | 4 |  |  | 5 |  |  | 12 |  |  |  |  |  | 13
Neqinit nioqqusiat |  | 1 |  |  | 3 |  |  |  |  |  | 1 |  |  |  |  |  |
Olivin | 343 | 74 |  | 160 | 35 |  | 215 | 16 |  |  |  |  |  |  |  |  |
Saffiugassaq kuulti akuiarneqanngitsoq | 123 | 151 |  | 50 | 75 |  |  |  |  |  | 27 |  |  | 74 |  |  | 68
Nioqqutit allat | 4 | 150 |  | 1 | 181 |  | 4 | 248 |  | 6 | 207 |  | 8 | 184 |  | 6 | 166

http://bank.stat.gl/IEN2SITC

Nassuiaat: 1) Ammit amerlassusiupput, oqimaassusiunatik.

Malugiuk: 2012-mut aamma 2013-mut kisitsisit saqqummiussaagallarput.

Tabel 4. Nunanit allanit eqqussuinerup nunanut agguarneqarnera

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 |  | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Mio. kr. |  | Agguataarlugu
Katillugit | 1.987 | 2.194 | 2.636 | 2.783 | 2.752 |  | 100 | 100 | 100 | 100 | 100
Danmark | 1.666 | 1.952 | 2.337 | 2.508 | 2.353 |  | 84 | 89 | 89 | 90 | 86
Portugal | 71 | 91 | 86 | 86 | 125 |  | 4 | 4 | 3 | 3 | 5
Norge | 33 | 27 | 6 | 18 |  |  | 2 | 1 | 0 | 1 | 0
Island | 20 | 48 | 56 | 56 | 5 |  | 1 | 2 | 2 | 2 | 0
Schweiz | - | - | 25 | 71 | 68 |  | - | - | 1 | 3 | 2
Savalimmiut | 15 | 9 | 78 | 5 | - |  | 1 | 0 | 3 | 0 | -
USA | - | - | - | - | - |  | - | - | - | - | -
Canada | 75 | 1 | - | 16 | - |  | 4 | 0 | - | 1 | -
Japan | - | - | - | - | - |  | - | - | - | - | -
Nunat allat | 107 | 68 | 49 | 22 | 200 |  | 5 | 3 | 2 | 1 | 7

Malugiuk: 2012-mut aamma 2013-mut kisitsisit saqqummiussaagallarput.

Nassuiaat: 1) Nunanik agguataarinermi avammut niuernermi nuna siulleq niuerfik kisimi nalunaarsorneqartarpoq, eqqarsaatiginagu nioqqutit nassiuteqqinneqartartut. Qallunaallu Nunaata kisitsisai ingasaassaapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

12. Pisortat aningaasaqarnerat

1. dec 2014

Pisortat aningaasaqarnerat

Immikkoortumi uani pisortat aningaasaataasa ersarissarneqarnissaat siunertarineqarpoq. Pisortat aningaasaqarnerannut uku ilaapput, aningaasartuutit qanoq annertutiginerat aamma aningaasatit qanoq atorneqarneri aningaasartuutillu qanoq aningaasalersorneqarneri.

Pisortat suliassaqarfiat

Pisortat suliassaqarfiat tassaavoq pisortatigoortumik aqutsineq sullissinerlu aamma pisortat ingerlatseqatigiiffiutaat. Pisortatigoortumik aqutsinermi sullissinermilu pineqarput oqartussaasut sullissiveqarfiillu pingaarnertut niuerutaanngitsunik sullissisut, inuiaqatigiinni isertitanik pigisanillu nutaamik agguaasartut ataatsimullu isigalugu aningaasaqarnikkut ineriartornermik siuarsaaniartut.

Sullissinerni niuerutaanngitsuni pineqarput sullissinerit oqartussaasunit nakkutigineqartut kiisalu inunnut suliffeqarfinnullu akeqanngitsumik atugassanngortinneqartartut. Pisortat sullissinerat annerusumik akileraarutitigut akitsuutitigullu aningaasalersorneqarpoq. Pisortat sullissinerisa ilaat, assersuutigalugu meeqqerineq ilaatigut atuinermut akiliuteqartitsinikkut aningaasalersorneqarput, aningaasartuutilli affaannit ikinnerusut matussuserneqartarlutik.

Kalaallit Nunaanni pisortatigoortumik aqutsinermiipput sullissinermiillutillu suliassaqarfiit pingasut: Kommunip suliassaqarfia, Namminersorlutik Oqartussat suliassaqarfiat naalagaaffiullu suliassaqarfia. Tassunga atatillugu Kalaallit Nunaanni naalagaaffiup suliassaqarfii danskillu naalagaaffiat immikkoortinneqartarlutik.

Kalaallit Nunaanni naalagaaffiup immikkoortortaanut ilaapput suliassaqarfiit aningaasalersorlugit ingerlatat, danskit naalagaaffiata suli toqqaannartumik aqutai aningaasalersugaalu. Nunat tamalaat malittarisassiaat atuuttut malillugit Kalaallit Nunaanni eqqaaniluunniit aningaasartuutit taamaallaat ilanngunneqartarput.

Inuussutissarsiornermi pisortat annertuumik suliaqarnerat Kalaallit Nunaata immikkuullarissutigaa. Nunat tamalaat akornanni suliffeqarfiit assigiinngitsut pingasunut immikkoortiterneqarsimapput ima;

·       Pisortat allaffissornikkut sullissinikkullu suliffeqarfiutaat

·       Pisortat suliffeqarfiutai suliffeqarfinnut piginneqatigiiulluni Pigineqartunut assingusut

·       Pisortat suliffeqarfiutaat.

Ingerlatseqatigiiffik tassaavoq allaffissornermut ilaasoq. Ingerlatseqatigiiffimmi aningaasartuutit akiginiaanerni imaluunniit sullissinermi isertitat ingerlatsinermut aningaasartuutinut sanilliullugit 50 procentiussapput anginerussallutilluunniit. Suliffeqarfiup ingerlanneqarnerani aningaasartuutit pisortat aningaasaqarnerannut ilanngunneqartarput, sulisut aningaasarsiaanut aamma tunisassiornermi aningaasartuutinut. Suliffeqarfiup aningaasat isertitaat pisortat aningaasaqarnerannut tunisatut imaluunnit sullissinermi iluanaarutitut nalunaarsorneqartarput. Suliffeqarfinnut taamaattunut makku assersuutigineqarsinnaapput: KANUKOKA, Asiaq/Misissueqqaarnerit aamma KNR (Kalaallit Nunaata Radioa).

Pisortat ingerlatseqatigiiffiutaannut immikkoortoq tassaapput ingerlatseqatigiiffiit pisortanit nakkutigineqartut aamma/imaluunniit pigineqartut aammalu niuernikkut atugassarititat malillugit suliaqartut. Matumani immikkoortinneqarput:

·       Suliffeqarfiit ingerlatseqatigiiffinnut assingusut pisortanit pigineqartut kiisalu

·       Ingerlatseqatigiiffiit pisortanit pigineqartut

Ingerlatseqatigiiffiit pisortanit pigineqartut aamma/imaluunniit nakkutigineqarput aktiatinik amerlanerpaanik piginnittuunikkut. Ingerlatseqatigiiffiit taamaattut inatsisitigut namminersortutut aaqqissugaapput (nalinginnaasumik aktianik piginneqatigiiffittut).

Ingerlatseqatigiiffiit pisortanit pigineqartut assersuutigalugu Royal Greenland A/S, KNI Pilersuisoq A/S aamma TELE Greenland A/S.

Titartagaq 1.1. 2013-mi pisortat ingerlataqarfii immikkoortunngorlugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Pisortat aningaasartuutaat

Pisortat aningaasartuutaasa katitigaanerat assigiinngitsutigut ersersinneqarsinnaavoq:

Aningaasartuutit naliisa agguataarnerisa takutippaat 1986-mili pisortat atuinerat aningaasartuutini tamarmiusuni annertusiartuinnarsimasoq. Pisortat atuinerat annertunerusumik tassaavoq sulisunut akissarsiat kiisalu tunisassiornermut atatillugu nioqqutissanik pisiortorneq.

2013-mi pisortat atuinerat pisortat aningaasartuutaasa 73 procenti sinnilaarpaat. Aningaasartuutinik immikkoorsitsinerit ingerlaavartut pensionisialinnut, suliffissaaleqisut ullormusiaannut assigisaannullu, ukioq taanna aningaasartuutit tamarmiusut 21 procenteraat.

Ilaatigut atuarfinnut, napparsimavinnut aqqusinernullu aningaasartuutit, tassa pigisanut aningaasartuutit 2013-mi aningaasartuutini tamarmiusuni 6 procentiupput.

Titartagaq 1.2. Pisortanut, sullissinernut aamma pisortat pigisaannut aningaasartuutit BNP-mut sanilliullugu procentinngorlugit

Malugiuk: 2013-mut BNP ukiumoortumik paasissuitissat saqqummiunneqarneranni suli saqqummiunneqanngimmat ukioq manna ilanngunneqanngilaq.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, kisitsisit titartakkami atorneqartut Kisitsisaataasivimmi uani (http://bank.stat.gl) takuneqarsinnaapput

Titartagaq 1.3. Pisortat aningaasartuutaat aningaasat nalinganut sunut atorneqarsimanerinut immikkoortillugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, kisitsisit titartakkami atorneqartut Kisitsisaataasivimmi uani (http://bank.stat.gl/ofnreau) takuneqarsinnaapput

Atuuffinnut agguataarinermi pisortat aningaasartuutaat siunertat malillugit agguataarneqarnerat ersersinneqarpoq. 2013-mi suliassaqarfinni annertuuni pingasuusuni aningaasartuutit 61 procentii ilinniartitsinermut, peqqinnissaqarfimmut isumaginninnermilu illersuinermut atorneqarput. Suliassaqarfiit taakkua inuiaqatigiinni atugarissaartuni nutaaliaasuni amerlanertigut ikiorsiissutitut pingaarnertut isigineqartarput.

Allanut ingerlatsinermut aningaasanullu aningaasartuutit suliassaqarfinnut agguataarneri Titartakkami 1.4-mi takuneqarsinnaapput.

Titartagaq 1.4. 2011-mi ingerlatsinermut anigaasanullu aningaasartuutit atuuffiinut agguataarneri

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, kisitsisit titartakkamut atorneqartut Kisitsisaataasivimmi uani (http://bank.stat.gl/ofnfunk) takuneqarsinnaapput

Pisortat aningaasartuutaasa aningaasalersorneqarnerat

Aningaasartuutinut aningaasaqartitsineq danskit naalagaaffiannit ataatsimut tapiissutinit, akileraarutinit akitsuutinillu aningaasalersorneqarput. Titartakkami 2.1-mi pisortat akileraarutitigut akitsuutitigullu iserttagaat takutinneqarput. Akileraarutit annertussusiat naatsorsorneqartarpoq akileraarutit akitsuutillu katinnerat BNP-mut sanilliullugit. 1986-miilli akileraarutit annertussusiat taamaaginnarsimavoq.

Titartagaq 2.1. Akileraarutit akitsuutillu BNP-mut sanilliullugu procentinngorlugit

Malugiuk: 2013-mut BNP ukiumoortumik paasissuitissat saqqummiunneqarneranni suli saqqummiunneqanngimmat ukioq manna ilanngunneqanngilaq.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, kistisisit titartakkamut atorneqartut Kisitsisaataasivimmi uani (http://bank.stat.gl) takuneqarsinnaapput

Piffissap ingerlanerani akileraarusersueriaaseq allanngungaarsimanngilaq, tamanna Titartakkami 2.2.-mi takuneqarsinnaavoq. Isertitanit akileraarutit ingerlaavartut qaffasinnerpaartaapput tulliullutik nioqqutissiornermi eqqussinermilu akileraarutit.

Titartagaq 2.2. Akileraarutit akitsuutillu agguataarnerat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, kisitsisit titartakkamut atorneqartut Kisitsisaataasivimmi uani (http://bank.stat.gl/ofnreai) pissarsiarineqarsinnaapput

Ataatsimut tapiissutit ukiumoortut 2013-mi 3,6 mia. kroninik annertussuseqarput. Taakkua pisortanit isertitat tamarmiusut 35 pct.-iinut naapertuupput. Namminersorneq pillugu isumaqatigiissut 2009-mi atortuulersinneqartoq naapertorlugu siunissami annertussusiata taamaaginnarnissaa aalajangerneqarpoq, Danmarkimili aningaasat ingerlanerat malillugu nikeralaartassalluni. Kalaallit Nunaat uuliamit aatsitassanilluunniit 75 mio. kr. sinnerlugu isaatitsilissappat, 75 mio. kr.-it 50 procentiisa tungaanut ikilisinneqassapput.

Pisortat aningaasaqarnerisa ineriartornera

Akit aningaasarsiornikkullu pissutsit allanngorarnerat pisortat aningaasaliissutaanni assorsuaq sunniuteqartarpoq. Aningaasarsiornerup ingerlalluarnerani assersuutigiinnarlugu suliffissaaleqinermut aningaasartuutit appartarput peqatigisaanillu akileraarutinit akitsuutinillu sinneqartoorutit annertusiartortarlutik. Aningaasarsiornikkut ingerlanerliornerani killormut pisoqartarpoq. Titartakkami 3.1-mi takutinneqarpoq pisortat sinneqartoorutaat/amigartoorutaat BNP-mut sanilliullugu procentinngorlugit.

Titartagaq 3.1. Pisortat sinneqartoorutaat BNP-mut sanilliullugu procentinngorlugit

Malugiuk: 2013-mut BNP ukiumoortumik paasissuitissat saqqummiunneqarneranni suli saqqummiunneqanngimmat ukioq manna ilanngunneqanngilaq.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Akileraarusersueriaaseq

Kalaallit Nunaanni isertitatigut akileraarutit taamaallaat tassaapput toqqaannartumik akileraarutit, tassa pigisat nalillit, illuutit akileraaruserneqarneq ajormata kingornussinermulluunniit akitsuuteqanngimmat.

Kinaluunniit tamakkiisumik akileraartussaavoq, pineqartoq Kalaallit Nunaanni aalajangersimasumik najugaqaruni imaluunniit Kalaallit Nunaanni sivikinnerpaamik qaammatini arfinilinni najugaqarsimaguni.

Isertitat akileraaruteqaataasussat tassaapput ukiumut isertitat tamarmik akileraarusiinermi ilanngaatit nalinginnaasumilluunniit ilanngaatit ilanngaatigalugit.

Akileraarusiinermi ilanngaatit tassaapput ernianut aningaasartuutit, suliatigut kattuffinnut ilaasortaanermut akiliutit, meeqqanut akilersuutit il.il. kiisalu nammineq inuussutissarsiuteqarnermut atasumik aningaasartuutit. Akileraarusiinermi ilanngaatit nalinginnaasumik ilanngaammit amerlaneruppata, nalinginnaasumik ilanngaat atorunnaassaaq. Kiisalu inummut ilanngaat ilanngaatigineqartarluni.

Kommunimut akileraarutit kommuninit ataasiakkaanit annertussusilerneqartarpoq. Sumiiffinni kommunit agguataarneqarnerisa avataaniittuni kommunimut akileraarut akilerneqarneq ajorpoq, kisiannili nuna tamakkerlugu immikkut akileraarut akilerneqartarluni, Inatsisartunit aalajangersarneqartartoq.

Suliffeqarfiit akileraarusersorneqarnerannut suliffeqarfiit 30 pct.-imik akiliuteqartarput. Aktiaateqarluni aamma piginneqataassuteqarluni ingerlatseqatigiiffiit tamatuma saniatigut pissarsianit akileraarutinik akiliisarput kommunimut akileraarutinut atuuttunut naapertuuttumik akiliisarlutik. Ingerlatseqatigiiffinnit pissarsianillu akileraarutit Nunatta Karsiata kommunillu akornanni akileraartitsinermut pct.-it tunngavigalugit agguataarneqartarput.

Ukiumoortumik paasissutissat immikkoortuanni Pisortat aningaasaqarneranni tabelit nutaat

Ukiumoortumik paasissutissat immikkoortuanni Pisortat aningaasaqarnerat 2014-imeersoq Naatsorsueqqissaatarfimmit 27. februaari 2015 tabelinik ukuninnga ilaartorneqarpoq:

·       Tabel 1. Meeqqat atuarfiinut, ilinniarnertuunngorniarfinnut assigisaanullu anigaasartuutit

·       Tabel 2. Inuussutissarsiutinik piginnaanngortitsisunut ilinniartitaanermut aningaasartuutit

·       Tabel 3. 2013-imi isumaginninnermi ikiorsiissutit, suussusaanut aamma sumiinnerinut immikkoortillugit

·       Tabel 4. 2013-imi isumagininnermi ikiorsiissutit suussusaanut aamma kommuninut immikkoortillugit

·       Tabel 5. Peqqinnissaqarfimmut peqqinnissaqarfinnillu ingerlatsinermi angiaasartuutit

·       Tabel 6. Nunatta Karsiata kulturimut tunngasutigut ingerlatanut aningaasartuutai

·       Tabel 7. Inissianik sanaartornermi aningaasartuutit

·       Tabel 8. Kalaallit Nunaanni illersornissamut aningaasartuutit

Tabeli una 27. februaari 2015-mi saqqummerpoq

Tabel 1. Meeqqat atuarfiinut, ilinniarnertuunngorniarfinnut assigisaanullu anigaasartuutit

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
| Mio. kr.
Meeqqat atuarfii katillugit | 690,4 | 707,3 | 720,5 | 756,3 | 775,6 | 796,8 | 802,1 | 783,2 | 801,0 | 804,9 | 805,5
Namminersorlutik Oqartussat aningaasartuutaat | 110,8 | 108,1 | 115,7 | 120,6 | 130,5 | 125,0 | 125,9 | 110,2 | 58,2 | 61,8 | 62,4
Namminersorlutik Oqartussat atuarfiutaat | 16,5 | 13,4 | 7,2 | 7,5 | 7,3 | 7,7 | 8,4 | 8,0 | 8,5 | 8,6 | 8,8
Inerisaavik/Pilersuiffik | 37,4 | 36,6 | 48,4 | 50,9 | 59,1 | 50,2 | 51,3 | 36,6 | 35,7 | 37,7 | 38,3
Ilinniaqqinnerit | 1,1 | 1,1 | 1,6 | 1,6 | 1,5 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,6 | 1,7
Meeqqat atuarfianni annertusisamik immikkut atuartitsineq | 49,2 | 50,9 | 52,1 | 52,5 | 51,4 | 52,2 | 53,1 | 53,2 | - | - | -
Efterskolernerit | 6,7 | 6,1 | 6,4 | 7,1 | 9,5 | 10,2 | 8,5 | 8,0 | 8,7 | 10,2 | 9,6
Kommuninut tapiissutit | - | - | - | 1,0 | 1,7 | 2,9 | 3,0 | 2,8 | 3,8 | 3,8 | 3,9
Kommunit aningaasartuutaat | 579,6 | 599,2 | 604,9 | 635,7 | 645,1 | 671,8 | 676,2 | 673,0 | 742,8 | 743,1 | 743,1
Ilinniarnertuunngorniarfiit aamma HF | 49,3 | 49,1 | 53,8 | 56,3 | 61,4 | 61,4 | 75,1 | 75,7 | 81,2 | 72,7 | 71,3

Maligiuk: 2014-imi missingersuutit pineqarput.

Najoqqutaq: Kultureqarnermut, IIlinniartitaanermut Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu Pisortaqarfik (KIIIP), KANUKOKA aamma Naatsorsueqqissaartarfik

Tabeli una 27. februaari 2015-mi saqqummerpoq

Tabel 2. Inuussutissarsiutinik piginnaanngortitsisunut ilinniartitaanermut aningaasartuutit

|  | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 *
|  | Mio. kr.
| Ingerlatsinikkut sanaartornikkullu aningaasartuutit katillugit | 419,0 | 464,8 | 517,5 | 545,7 | 539,2 | 625,7 | 661,6 | 682,8 | 739,2 | 715,9 | 816,8
| Sanaartukkanut aningaasartuutit katillugit | 5,2 | 32,9 | 60,6 | 75,6 | 33,6 | 69,2 | 67,3 | 59,6 | 96,8 | 60,4 | 127,4
| Ingerlatsinermi aningaasartuutit katillugit | 413,8 | 431,9 | 456,9 | 470,2 | 505,5 | 556,5 | 594,4 | 623,2 | 642,5 | 655,5 | 689,3
1. | Inuussutissarsiutitigut atuarfik  | 148,4 | 151,8 | 142,4 | 150,5 | 154,6 | 166,4 | 184,2 | 183,6 | 183,2 | 218,9 | 221,9
2. | Ilinniaqqiffiit | 20,0 | 25,0 | 25,0 | 25,0 | 26,3 | 27,7 | 27,7 | 22,2 | 21,3 | 24,9 | 37,3
3. | Ingerlaqqiffiusumik ilinniartitaaneq 1) | 78,1 | 81,7 | 89,5 | 90,3 | 100,2 | 111,9 | 124,1 | 141,7 | 145,3 | 142,2 | 150,0
4. | Ilinniartut najugaat | 11,7 | 13,8 | 13,2 | 13,2 | 14,4 | 14,1 | 17,2 | 19,0 | 20,7 | 17,5 | 17,8
5. | Ilinniartuunersiutit | 155,6 | 159,6 | 186,7 | 191,1 | 210,0 | 236,4 | 241,2 | 256,8 | 272,0 | 252,0 | 262,2

Malugiuk: *2014-imi missingersuutit pineqarput.

Nassuiaatit: 1) Ilinniarfissuaq, Ilisimatusarfik, højskolit, Eqqumiitsuliornermut Ilinniarfik, Peqqissaanermut Ilinniarfik. Tusagassiornermik Ilinniarfik, Oqaatsinik Pikkorissarfik Sisimiut, PhD-ngorniarneq Ilisimatuussatut ilinniarneq aamma Isumaginninnermi Siunnersortinngorniat Ilinniarfiat (ISI).

Najoqqutaq: Landskarsip naatsorsuutai

Tabeli una 27. februaari 2015-mi saqqummerpoq

Tabel 2. Inuussutissarsiutinik piginnaanngortitsisunut ilinniartitaanermut aningaasartuutit

|  | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 *
|  | Mio. kr.
| Ingerlatsinikkut sanaartornikkullu aningaasartuutit katillugit | 419,0 | 464,8 | 517,5 | 545,7 | 539,2 | 625,7 | 661,6 | 682,8 | 739,2 | 715,9 | 816,8
| Sanaartukkanut aningaasartuutit katillugit | 5,2 | 32,9 | 60,6 | 75,6 | 33,6 | 69,2 | 67,3 | 59,6 | 96,8 | 60,4 | 127,4
| Ingerlatsinermi aningaasartuutit katillugit | 413,8 | 431,9 | 456,9 | 470,2 | 505,5 | 556,5 | 594,4 | 623,2 | 642,5 | 655,5 | 689,3
1. | Inuussutissarsiutitigut atuarfik  | 148,4 | 151,8 | 142,4 | 150,5 | 154,6 | 166,4 | 184,2 | 183,6 | 183,2 | 218,9 | 221,9
2. | Ilinniaqqiffiit | 20,0 | 25,0 | 25,0 | 25,0 | 26,3 | 27,7 | 27,7 | 22,2 | 21,3 | 24,9 | 37,3
3. | Ingerlaqqiffiusumik ilinniartitaaneq 1) | 78,1 | 81,7 | 89,5 | 90,3 | 100,2 | 111,9 | 124,1 | 141,7 | 145,3 | 142,2 | 150,0
4. | Ilinniartut najugaat | 11,7 | 13,8 | 13,2 | 13,2 | 14,4 | 14,1 | 17,2 | 19,0 | 20,7 | 17,5 | 17,8
5. | Ilinniartuunersiutit | 155,6 | 159,6 | 186,7 | 191,1 | 210,0 | 236,4 | 241,2 | 256,8 | 272,0 | 252,0 | 262,2

Malugiuk: *2014-imi missingersuutit pineqarput.

Nassuiaatit: 1) Ilinniarfissuaq, Ilisimatusarfik, højskolit, Eqqumiitsuliornermut Ilinniarfik, Peqqissaanermut Ilinniarfik. Tusagassiornermik Ilinniarfik, Oqaatsinik Pikkorissarfik Sisimiut, PhD-ngorniarneq Ilisimatuussatut ilinniarneq aamma Isumaginninnermi Siunnersortinngorniat Ilinniarfiat (ISI).

Najoqqutaq: Landskarsip naatsorsuutai

Tabeli una 27. februaari 2015-mi saqqummerpoq

Tabel 2. Inuussutissarsiutinik piginnaanngortitsisunut ilinniartitaanermut aningaasartuutit

|  | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 *
|  | Mio. kr.
| Ingerlatsinikkut sanaartornikkullu aningaasartuutit katillugit | 419,0 | 464,8 | 517,5 | 545,7 | 539,2 | 625,7 | 661,6 | 682,8 | 739,2 | 715,9 | 816,8
| Sanaartukkanut aningaasartuutit katillugit | 5,2 | 32,9 | 60,6 | 75,6 | 33,6 | 69,2 | 67,3 | 59,6 | 96,8 | 60,4 | 127,4
| Ingerlatsinermi aningaasartuutit katillugit | 413,8 | 431,9 | 456,9 | 470,2 | 505,5 | 556,5 | 594,4 | 623,2 | 642,5 | 655,5 | 689,3
1. | Inuussutissarsiutitigut atuarfik  | 148,4 | 151,8 | 142,4 | 150,5 | 154,6 | 166,4 | 184,2 | 183,6 | 183,2 | 218,9 | 221,9
2. | Ilinniaqqiffiit | 20,0 | 25,0 | 25,0 | 25,0 | 26,3 | 27,7 | 27,7 | 22,2 | 21,3 | 24,9 | 37,3
3. | Ingerlaqqiffiusumik ilinniartitaaneq 1) | 78,1 | 81,7 | 89,5 | 90,3 | 100,2 | 111,9 | 124,1 | 141,7 | 145,3 | 142,2 | 150,0
4. | Ilinniartut najugaat | 11,7 | 13,8 | 13,2 | 13,2 | 14,4 | 14,1 | 17,2 | 19,0 | 20,7 | 17,5 | 17,8
5. | Ilinniartuunersiutit | 155,6 | 159,6 | 186,7 | 191,1 | 210,0 | 236,4 | 241,2 | 256,8 | 272,0 | 252,0 | 262,2

Malugiuk: *2014-imi missingersuutit pineqarput.

Nassuiaatit: 1) Ilinniarfissuaq, Ilisimatusarfik, højskolit, Eqqumiitsuliornermut Ilinniarfik, Peqqissaanermut Ilinniarfik. Tusagassiornermik Ilinniarfik, Oqaatsinik Pikkorissarfik Sisimiut, PhD-ngorniarneq Ilisimatuussatut ilinniarneq aamma Isumaginninnermi Siunnersortinngorniat Ilinniarfiat (ISI).

Najoqqutaq: Landskarsip naatsorsuutai

Tabeli una 27. februaari 2015-mi saqqummerpoq

Tabel 5. Peqqinnissaqarfimmut peqqinnissaqarfinnillu ingerlatsinermi angiaasartuutit

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Mio. kr.
Aningaasartuutit katillugit (allat ilanngunnagit) |      937,5 |   1.018,2 |   1.084,7 |   1.154,9 |   1.200,6 |   1.222,7 |   1.246,9 |   1.277,2
Aningaasartuutit ataatimoorussat |      148,7 |      172,3 |      173,5 |      192,5 |      199,8 |      185,3 |      191,5 |      184,2
Pinaveersaartitsineq |          9,3 |        15,8 |        13,7 |        15,5 |        13,7 |          8,4 |          6,1 |          6,2
Nunatsinni Nakorsaaneqarfik |          2,7 |          3,1 |          2,8 |          3,9 |          3,5 |          3,5 |          3,6 |          4,7
Nunani allani suliaritinnerit |      122,7 |      123,9 |      151,8 |      161,9 |      185,0 |      183,8 |      196,5 |      192,3
DIH |      258,3 |      281,9 |      305,2 |      307,5 |      316,6 |      320,2 |      332,4 |      357,4
Peqqissaaveqarfiit |      319,5 |      339,0 |      349,4 |      375,2 |      374,8 |      405,6 |      402,4 |      415,8
Nakorsaataasivik |        21,1 |        24,2 |        24,3 |        31,4 |        36,6 |        43,8 |        43,4 |        44,2
Kigutigissaasut |        51,5 |        53,9 |        58,9 |        62,0 |        64,6 |        66,5 |        65,7 |        68,4
Imigassamik katsorsaaneq |          3,8 |          4,2 |          5,1 |          5,1 |          5,9 |          5,6 |          5,4 |          4,1

Najoqqutaq: Peqqissutsimut Naalakkersuisoqarfik

Tabeli una 27. februaari 2015-mi saqqummerpoq

Tabel 6. Nunatta Karsiata kulturimut tunngasutigut ingerlatanut aningaasartuutai

| 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
| Mio. kr.
Aningaasartuutit katillugit | 169 | 162 | 162 | 155 | 157 | 162 | 168 | 166 | 170 | 175 | 195 | 195
Sanaart. aningaasartuutit | 19 | 10 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | -
Ingerlatsinermut katillugit | 150 | 152 | 161 | 155 | 157 | 162 | 168 | 166 | 170 | 175 | 195 | 195
Kalaallit Nunaata Radioa | 51 | 52 | 55 | 55 | 56 | 57 | 60 | 60 | 61 | 63 | 73 | 68
Radio/tv-distribution | 32 | 32 | 36 | 30 | 29 | 29 | 29 | 28 | 27 | 27 | 27 | 28
Nunatta Atuagaateqarfia | 14 | 13 | 13 | 14 | 14 | 13 | 14 | 14 | 13 | 13 | 16 | 16
Katersugaasivit 1) | 8 | 9 | 9 | 9 | 10 | 8 | 9 | 8 | 8 | 8 | 12 | 12
Højskolet | 11 | 11 | 11 | 11 | 11 | 11 | 12 | 12 | 11 | 12 | 12 | 12
Eqqumiitsuliornemut Atuarfik | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1
Katuaq | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5
Nunatta isiginnaartitsisarfia | - | - | - | - | - | - | - | - | 6 | 9 | 10 | 7
Kulturimut tunngasut allat 2) | 29 | 30 | 32 | 30 | 32 | 37 | 37 | 39 | 37 | 37 | 39 | 46

Malugiuk: 2014-imi missingersuutit pineqarput.

Nassuiaatit: 1) Kalaallit Nunaata Katersugaasivia Allagaateqarfialu, kiisalu katersugaasivinnut allanut tapiissutit. 2) Tapiissutit kulturimut tunngasut Danmarkimi Kalaallit Illuini tapiissutinik imaqarput.

Najoqqutaq: Landskarsip naatsorsuutai Aningaarsanut inatsit 2014

Tabeli una 27. februaari 2015-mi saqqummerpoq

Tabel 7. Inissianik sanaartornermi aningaasartuutit

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 *
| Mio. kr.
Katillugit | 168,1 | 180,9 | 95,8 | 78,3 | 207,4 | 455,9 | 393,7 | 284,5 | 299,0
Kommunit attartortittakkanik sanaartorneri | 12,6 | 28,2 | 43,1 | 37,2 | 33,7 | 12,8 | 5,0 | 3,8 | -
Nammineq inissialiorneq tapiiffigisaq | 95,3 | 109,6 | -6,5 | -14,0 | 67,6 | 77,8 | 22,2 | 5,9 | 30,0
Piginneqatigiilluni inissiaatileqatigiit | 0,0 | 0,9 | 0,0 | 38,9 | 97,0 | 354,2 | 365,7 | 274,6 | 254,0
Nuummi sulisunut inissat | 0,0 | 2,3 | 3,0 | -2,4 | 0,6 | 5,6 | - | 0,1 | -
Kommunit inissianik sanaartornissaanut tapissutit 1) | - | - | 11,0 | - | - | - | - | - | -
Nunaqarfinni avinngarusimasunilu inissiat | 60,1 | 40,0 | 45,2 | 18,6 | 8,5 | 5,4 | 0,7 | - | 15,0

Malugiuk: *2014-imi missingersuutit pineqarput.

Nassuiaat: 1) Nuummi inissialiortiternissamut tapissutit.

Najoqqutaq: Attaveqarnermullu Pisortaqarfik

Tabeli una 27. februaari 2015-mi saqqummerpoq

Tabel 8. Kalaallit Nunaanni illersornissamut aningaasartuutit

| 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Mio. kr.
Aningaasartuutit katillugit | 295 | 278 | 260 | 228 | 410 | 499 | 581 | 382
Aalisarnermi nakkutilliisunut anigaasartuutit katillugit | 236 | 213 | 197 | 159 | 292 | 387 | 435 | 285
Sakkutuut imarsiortut aalisarnermi nakkutilliinerat 1) | 151 | 184 | 127 | 111 | 255 | 309 | 349 | 203
Sakkutuut imarsiortut aalisarnermi nakkutilliineranni tapertaasunut tunngasut 2) | 31 | 12 | 12 | 13 | 11 | 12 | 18 | 11
Timmisartoq atorlugu aalisarnermi nakkutilliineq 3) | 10 | 12 | 11 | 12 | 26 | 66 | 68 | 71
Timmisartoq atorlugu aalisarnermi nakkutilliinermi tapertaasunut tunngasut 4) | 44 | 5 | 47 | 23 | - | - | - | -
Kalaallit Nunaanni sakkutooqarfik 5) | 41 | 44 | 42 | 47 | 78 | 80 | 104 | 81
Sirius il.il. | 12 | 15 | 17 | 17 | 23 | 22 | 27 | 11
Mittarfeqarfiit | 6 | 6 | 4 | 4 | 17 | 10 | 15 | 5

Malugiuk: Kisitsisit 2013-meersut tamakkiisumik aningaasarsiaqartitsinermi aningasaartartuutinullu allanut naatsorsugaapput, taakkunanilu pineqarput pingaarnertut suliassaqarfinni naammassisat soorlu nakkutilliinermut tunngasut, oqartussaassuseqarnermik illersuineq, aalisarnermi nakkutilliineq aammalu ujaarinninnermut annaassiniarnermullu tunngasut. Taakkununnga ilaapputtaaq sakkutooqarfinni kiffartuussinerit, nunap qaavani sikunik misissuinerit, avatangiisinut nakkutilliinermi peqataaneq aammalu mingutsitsinermik akiuiniarneq imarsiornermilu uuttortaaneq.

Kistsisit 2007-imersut aningaasartuutinut tamanut naatsorsugaapput Kalaallit Nunaannut attuumassuteqartunik oqartussat ingerlatsineq pillugu kisitsisit pingaarutillit tunngavigalugit naatsorsorneqarsimallutik. Tapersersuilluni ingerlataqarneq immikkoortillugu naatsorsorneqartarunnaarpoq, tamanna sulianut ingerlatsinertut akilerneqartarmat ingerlatsinermilu aningaasartuutitut ilaatinneqarluni. Qimussimik Alapernaarsiusoqatigiit Sirius aamma Station Nord Grønlands Kommandop aaqqissuussaaneranut ilaapput. Atortunik soorlu umiarsuarnik timmisartunillu nalikilliliineq aserfallatsaaliinerlu ukiut ingerlanerini annertuumik nikingatitsilersinnaasarput, assersuutigalugu umiarsuarnik nakkutilliissutinik iluarsaassinerit aserfallatsaaliinerillu ukiut akornanni aningaasat millionit marlunnik kisitsisitaqarlutik nikerarsinnaapput

Nassuiaatit: 1) Tassaniipput umiarsuarnut toqqaannartumik toqqaannanngitsumillu aningaasartuutit tassani ilaapput nalikilliliinerit aserfallatsaaliinerillu.

2) Tassaniipput Frederikshavnimi 1. Eskadremi Pisortamut Umiarsuarmioqatigiinnullu toqqaannnartumik toqqaannanngitsumillu aningaasartuutit.

3) Tassaniipput timmisartunut atuinermut naleqqiullugu toqqaannartumik toqqaannanngitsumillu aningaasartuutit aamma Ålborgemi Air Transport Wingimi tapersersuisarneq.

4) 2007-miit nassuiaat 3-mi ilaatinneqartut.

5) Tassaniipput Grønlands Kommandomik ingerlatsinermi tassungalu atatillugu ingerlataqarnermi aningaasartuutit tamarmik Sirius aamma Station Nord ilanngunnagit.

Najoqqutaq: Illersornissamut Ministereqarfik

13. Isertitat, atuineq akillu

3. apr 2014

Malugiuk: 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarput immikkoortut Iseritat, Inuit isertitaat, Inoqutigiit isertitaat, Akit kisitsisinngorlugit suliarineqarnerannut tunngaviusut aamma killiliinerit, Isertitat pisissutaasinnaasussat, Akileraarutit pillugit kisitsisitigut paasissutissat aamma Isertitat agguarsimanerat. Saqqummersitassat allat immikkoornut tunngassuteqartut suleriaasii tunngavigalugit, 2014-mi aappassaa saqqummiunneqarnerannut, pissutaavoq

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissani, 1. juli 2014-meersumi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Isertitat, atuineq akillu

Innuttaasut pisiassanik kiffartuussinernillu atuisinnaanerisa paasinarsarnissaat isertitat, atuineq akillu ataatsimut allaaserineqarnerannut siunertaavoq. Isertitaqarnermi annertussutsit ineriartornerlu, nioqqutissianik sullissinermillu atuinerit taakkualu akii uani allaaserineqarput. Isertitat, atuineq akillu imminnut ataqatigiipput taamaattumik taakku ataatsimut allaaserineqarput.

Akileraarutit akilereerlugit iseritat atuinissamut periarfissiisarput; Isertitat, suliffeqarfinni sulinikkut pissarsiarineqarajuttarput.

Akileraartarnermi aaqqissuussinerup inuit isertitaat assigiinngiiaaraluartut atuisinnaanerat naligiinnerulersittarmappaa.

Tamatuma saniatigut isertitat pisissutaasinnaanerannut pingaaruteqartumik - akit akissarsiallu nikerarnerat - pingaarutilimmik sunniuteqarpoq.

Malugiuk: Immikkoortoq una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Inuit isertitaat

2013-mi isertitat takutippaat inuit qaffasinnerpaanik isertitallit tassaasut:

50-niit 54-nut ukiullit

Kalaallit Nunaata avataani inunngorsimasut

Angutit

Illoqarfimmi najugaqartut

Kommuneqarfik Sermersuumi najugaqartut

Taamaaqataanik misissueqqissaarnerup takutippaa inuit akissarsiakinnerpaasut tassaasut:

15-niit 19-nut ukiullit

Kalaallit Nunaanni inunngorsimasut

Arnat

Nunaqarfimmi najugaqartut

Qaasuitsup Kommuniani najugaqartut

Isertitat nunami agguarnerat

Agguaqatigiissitsinermi isertitat qaffasinnerpaat immikkoortortaqarfimmi Ivittuunippoq, immikkoortortaqarfimmi Ivittuuni inuit aggulussimanerat suliffeqarnikkullu tunngasut nunap sinneranut naleqqiullutik allaanerujussuupput.

Nunap sinnerani isertitat annertussusiat immikkoortortaqarfinni inuttunerusuni qaffasinneruvoq, immikkoortortaqarfinni inuttakinnerusuni annikinnerusoq.

Titartagaq 2.1. 2003, 2008 aamma 2013-mi inuit ataasiakkaat immikkoortortaqarfinnut isertitaat tamarmiusut agguaqatigiissinnerat

http://bank.stat.gl/innp2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 2.2. 2012-2013 isertitat tamarmiusut ineriartornerat immikkoortortaqarfinnut immikkoortillugit

http://bank.stat.gl/innp2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 2.3. 2013-mi inuit kommunini isertitaat illoqarfinnut nunaqarfinnullu immikkoortillugit

http://bank.stat.gl/innp1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Kommunerujussuit nutaat sisamat akornanni inuit ataasiakkaat isertitaat annertuumik assigiinngillat. Isertitat qaffasinnerpaat Kommuneqarfik Sermersuumiipput, appasinnerpaallu Qaasuitsuip Kommunianiillutik. Kommunerujussuit akornanni assigiinnginneq siullermik illoqarfinni agguaqatigiissillugu isertitat assigiinnginneranniippoq, nunaqarfimmiulli agguaqatigiissillugu isertitaat taamatut annertutigisumik nunami allaanerunatik. Taamaakkaluartorli Qeqqata kommuniani nunaqarfinni isertitat kommuninut allanut sanilliullugit annertunerusut takuneqarsinnaavoq, tamatumunnga Kangerlussuarmi isertitaqqortuneq pissutaavoq.

Isertitat inuit aggorsimanerannut agguarnerat

Innuttaasut isertitaat ukioqqortussutsinut tallimanut agguarnerisigut ukioqqortussutsit assigiinngitsut akornanni isertitat qaffasiffiisigut annertuumik nikingasoqarpoq. Ukiutigut agguarnernut taakkununnga agguaqatigiissillugu isertitat pingaarnertigut ukioqqortussutsinut pingaarnernut pingasunut agguarneqarsinnaapput.

Titartagaq 2.4. 2003, 2008 aamma 2013-mi inuit ataasiakkaat isertitaat tamarmiusut agguaqatigiissillugit ukiunut immikkoortiterlugit

http://bank.stat.gl/innp1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

34-niit 64-nut ukiullit agguaqatigiissillugu qaffasinnerpaanik isertitaqartuupput. Tassunga pissutaanerusoq tassaavoq taamatut ukiullit inuussutissarsiorsinnaanerunerat.

15-nik 34-nut ukiullit utoqqaliartornerat malillugu agguaqatigiissillugu isertitat qaffakkiartorput. Tassunga pissutaasut ilagaat ilinniartut inuusunnersat akornanni amerlanersaanerat inuussutissarsiorsinnaanerallu taamaattumik appasillluni.

Inuit 70-it sinnerlugit ukiullit appasingaatsiartunik assigiiaartunillu isertitaqarput. Tassunga pissutaavoq inuit taakku ilarpassuinut utoqqalinersiutit isertitatuaanerat.

Titartagaq 2.5. 2013-mi inuit ataasiakkaat isertitaat tamarmiusut agguaqatigiissillugit ukiunut najugaqarfiinullu immikkoortillugit

http://bank.stat.gl/innp1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Ukiorisat tunngavigalugit pissuteqartumik isertitatigut assigiinngissuteqarnerujussuaq pingaartumik illoqarfinni atuuppoq, nunaqarfinnili isertitat ukiorisanik tunngaveqannginnerullutik. Ukioqatigiikuutaat sulisinnaasut akornini illoqarfinni nunaqarfinnilu isertitatigut assigiinngissuteqarnerujussuit erseqqipput, ukioqatigiiaanilu utoqqaanerusuni inuusunnerusunilu isertitat assigiiaarnerullutik.

Titartagaq 2.6. 2013-mi inuit ataasiakkaat isertitat tamarmiusut agguaqatigiissillugit ukiuinut suiaassusaanullu immikkoortiterlugit

http://bank.stat.gl/innp1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

2013-mi angutit iseritaat agguaqatigiissillugu 243.000 kr.-iusoq tabel 1-mi takuneqarsinnaavoq arnat agguaqatigiissillugu isertitaat 180.000 kr.-iusoq. Angutit agguaqatigiissillugu isertitaat arnat agguaqatigiissillugu isertitaannit 35 procentimik annertuneruvoq.

Taamatuttaaq suiaassuseq tunngavigalugu isertitanik sanilliussinermi ersersinneqarpoq kommunini, nunaqarfimmi aamma illoqarfinni inunngorsimanerit apeqqutaanngitsut tassa angutit taakkunani aamma isertitaqarnerusut. Immikkoortortaqarfinni inuillu ukiuinut immikkoortiterinermi aamma takuneqarsinnaavoq angutit isertitaasa arnat isertitaannut naleqqiullugu annertunerunerat- taamaakkaluartoq immikkoortortaqarfiit ilaanni arnat angutillu iseritaat assigiipput, immikkoortortaqarfinnili pineqartuni aningaasarsiorneq appasinneruvoq immikkoortortaqarfinnut allanut salinnilliullugu.

Malugiuk: Immikkoortoq  una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Inoqutigiit isertitaat

Kommuneqarfik Sermersooq tassaavoq agguaqatigiissillugu inoqutigiinni annertunerpaamik isertitaqarfiusoq. Agguaqatigiissillugu inoqutigiinni isertitat appasinnerpaat Kommunimi Kujallermiippoq.

Titartagaq 3.1. 2013-mi inoqutigiit agguaqatigiissillugu isertitaat

http://bank.stat.gl/innh1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Malugiuk: Immikkoortoq una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Akit kisitsisinngorlugit suliarineqarnerannut tunngaviusut aamma killiliinerit

Immikkoortumi tulliuttumi akit pillugit kisitsisitigut paasis

sutissanut tunngaviusut aamma kisitsisitigut paasissutissat killeqarnerat atuartutullu kisitsisinik isumalersuivallaannginnissaq allaaserineqarput.

Akinut naleqqersuutip naatsorsornerani akit ineriartorneri pillugit kisitsimmik ataatsimoortumik nioqqutissat kiffartuussinerillu aaliangersimasut allanngorneri pingaartinneqartarput. Inoqutigiinni atuinermut aningaasartuutit agguaqatigiissillugu atuisartumut, nioqqutissat kiffartuussinerillu aaliangersimasut naatsorsuinermi pingaartinneqartut nalingi uuttuutigineqarput. Taamaattumik atuisut ataasiakkaat akornanni annertuumik assigiinngitsoqarsinnaasarpoq, ilaatigut atueriaatsit apeqqutaatillugit.

Naatsorsueqqissaartarfiup akinut naleqqersuutit marluk naatsorsortarpai: Atuisunut akinut naleqqersuut aamma nalimmassaanermi akinut naleqqersuut.

Atuisunut akinut naleqqersuutip takutittarpaa pisiassap pisiarineranut akileraarutitalerlugu akia.

Ineqarniarnermut akiliutinut isumaqatigiissutillu aaqqiivigineqarnissaanut atorneqartussamik Naatsorsueqqissaartarfiup akinut iluarsiissummut naleqqersuut naatsorsortarpaa, akitsuutit tapiissutillu piiarneqarsimallutik.

Akinut iluarsiissummut naleqqersuut taamaasilluni niuerfinni akinut allannguinerni ersiutaanerpaasarpoq.

Malugiuk: Immikkoortoq una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Isertitat pisissutaasinnaassusaat

Innuttaasut piviusumik atuinissamut periarfissaat taaneqartarpoq pisisinnaassuseq imaluunniit isertitat pisissutaasinnaasut. Isertitat akillu qaffasiffiisa akornanni pissutsinut atalluinnarluni.

Isertitat qaffappata atuinissamut periarfissat qaffassapput, akillu qaffapata paarlattuanik atuinissamut periarfissat killeqalissapput.

Taamaalilluni isertitani siuariartorneq akit qaffakkiartornerannit annertuneruppat isertitat pisissutaasinnaasut qaffassapput, pisisinnaanerlu nukittorsimassalluni. Taamaaqataanik akit isertitaniit annertunerusumik qaffappata pisisinnaassuseq sanngiillissaaq.

Pisisinnaassutsip ineriartornera paasiuminarsarniarlugu ukiumiit ukiumut isertitanut pisissutaasinnaasunut naleqqersuummi allanngorneri naatsorsorneqartarput procentinngorlugit. Naatsorsuinerit taakku takussutissiami 5.1-mi takuneqarsinnaapput.

Takussutissiaq 5.1. Isertitat naleqassusiata nikerarnerat

| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Isertitanut naleqqersuut 1), 2005 = 100 | 94,6 | 95,3 | 98,6 | 100,0 | 104,1 | 107,8 | 112,1 | 115,0 | 116,9 | 120,1 | 123,5 | 125,9
Atuisunut akit naleqqer-suutaat, 2005 = 100 | 94,6 | 96,7 | 99,1 | 100,0 | 100,9 | 102,9 | 109,9 | 111,7 | 113,8 | 117,0 | 121,2 | 122,6
Iseritat akinut sanilliun-nerisa naleqqersuutaat, 2005 = 100 | 100,0 | 98,6 | 99,4 | 100,0 | 103,1 | 104,7 | 102,0 | 103,0 | 102,8 | 102,7 | 101,9 | 102,7
Ukiumut allannguut (pct.) |  | -1,4 | 0,8 | 0,6 | 3,1 | 1,6 | -2,6 | 0,9 | -0,2 | -0,1 | -0,7 | 0,8

Nassuiaat: 1) Isertitanut naleqqersuut naatsorsugaavoq iseritat akileraarutaasussat agguaqatigiissillugit.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Inuiaqatigiit eqqarsaatigalugit naatsorsuinerit suliarineqarput, innuttaasullu ataatsimut isigalugit atuinermut periarfissanik taamaalilluni takutitsilluni. Isertitat, akit atuinerillu assigiinngitsuunerisa kingunerisaannik inuit ataasiakkaat akornanni, inuussutissarsiutit, ukiut najugaqarfillu apeqqutaatillugit, annertuumik nikingasoqarsinnaasarpoq.

Malugiuk: Immikkoortoq una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Akileraarutit pillugit kisitsisitigut paasissutissat

Isertitat akileraarutaasussat tamarmiusut aamma inaarutaasumik akileraarutit tamarmiusut 1990-ikkut affaani siullernili qaffakkiartuinnarsimapput. Erseqqissaatigineqassaaq piffissap ingerlanerani akileraartarnermut inatsimmi allannguutaasimasut nikingassutinut ilaatigut sunniuteqarnerat kisitsisillu tamakkiisumik assersuunneqarsinnaannatik.

Titartagaq 6.1. Isertitat ataatsimut akileraaruteqaataasussat aamma ataatsimut akileraarutissaviit

http://bank.stat.gl/inns1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 6.2. Ataatsimut isertitat akileraarutaasussat ukiukkaartumik ingerlanerat

http://bank.stat.gl/inns1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Malugiuk: Immikkoortoq una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Isertitat agguarsimanerat

Immikkoortumi uani sammineqassapput 2002-miit 2013-mut isertitat agguarsimanerat. Kisitsisit pineqartut nunanut avannarlernut sanilliunneqarput. Sanilliussinerilli mianersortunnguamik pineqassapput.

Isertitat agguataarsimaneri assigiinngitsunut pingasunut immikkoortinneqarput. Isertitat tamarmik agguarsimanerat Gini-koefficienti atorlugu ersersinneqarput, piitsuususermut qanissutsip (at-risk-of-poverty rate) isertitakinnerit ersersippai, ratio-80/20-mi ersersinneqarput isertitaqqortunerit aamma isertitakinnerit nikingassutaat.

Titartagaq 7.1. Gini-koefficienti 2002-2013

Malugiuk: Gini-koefficient 0-miikkuni iseritat tamarmik naligiissapput, 100-miikkuni isertitat nikingalluinnaqqissaartuussapput.

Najoqqutaq: http://bank.stat.gl/INNF1

Titartagaq 7.2. Piitsuussusermut qanissuseq 2002-2013

Malugiuk: ROP40, ROP50 aamma ROP60-it takutippaat innuttaasut inoqutigiit akornanni isertitat agguaqatigiissillugu isertitaanit 40 pct.-mik, 50 pct.-mik aamma 60 pct.-mik mikinerusumik isertitalinnit najugallit.

Najoqqutaq: http://bank.stat.gl/INNF1

Titartagaq 7.3. Isertitaqqortuut aamma isertitakitsut agguarsimanerat 2002-2012

Malugiuk: Titartakkami takutinneqarpoq ratio-80/20, isertitaqarnerpaat 20 pct.-it aamma isertitakinnerpaat 20 pct. agguataarnerinut tunngasut.

Najoqqutaq: http://bank.stat.gl/INNF1

Isertitat agguataarsimaneri assigiinngitsut tunngavigalugut takutinneqaraluartut, erserpoq immikkoortitseriaatsit assigiinngitsut pingasut assigiiaartuumik takutsitsisut. 2004-mi 2005-milu isertitat nikingassutaasa annikilleriarujussuarnerat immikkut maluginiarneqarsinnaavoq, tassunga pissutaasinnaavoq 2005-mi akileraartarnerup allanngornera. Taamani inummut akileraarutissanut ilanngaatit 40.000 kr.-iusimagaluartut 48.000 kr.-inngortinneqarput saniatigullu nalinginnaasumik akileraarutissanut ilanngaat 8.000 kr.-usimagaluartoq 10.000 kr.-inngortinneqarluni, taamaaliornerup saniatigut akileraarut 2 procentimik qaffanneqarpoq. Allannguinerit malitsigaat isertitakinnerit akileraanikinnerisalernerat akerlianillu isertitaqarnerit akileraarnerisalernerat, taamaakkaluartorli akileraarutitigut isertitat nikippallaanngillat.

Titartagaq 7.4. Nunani avannarlerni EU-milu Gini-koefficienti 2011

Malugiuk: Gini-koefficient 0-miikkuni iseritat tamarmik naligiissapput, 100-miikkuni isertitat nikingalluinnaqqissaartuussapput.

Najoqqutaq: Nordisk Ministerråd

Titartagaq 7.5. Nunani avannarlerni EU-milu piitsuussusermut qanissuseq 2012

Malugiuk: ROP50 aamma ROP60-it takutippaat innuttaasut inoqutigiit akornanni isertitat agguaqatigiissillugu isertitaanit 50 pct.-mik aamma 60 pct.-mik mikinerusumik isertitalinnit najugallit.

Najoqqutaq: Nordisk Ministerråd

Titartagaq 7.4 aamma titartagaq 7.5 takuneqarsinnaavoq Kalaallit Nunaanni isertitat nikingassutaat nunanut avannarlernut sanilliullugu annertunerusoq. Isertitat nikinganerat EU-mut sanilliukkaani Kalaallit Nunaanni isertitat nikinganerat annertunerulaarpoq, piitsuussusermut qanissuseq EU-mut sanilliullugu Kalaallit Nunaanni appasinneruvoq, tassani apeqqutaanani agguaqatigiissitsinermi 50 pct. imaluunniit 60 pct. atorneqarnersoq.

2014-mi ukiumoortumik paasissutissani immikkoortut Atuineq aamma Akit 3. april 2014 saqqummerput.

Atuineq

Tulliuttumi angerlarsimaffiit atuisarnerat allaaserineqassaaq. Atuinissamut periarfissani isertitat aamma nioqqutissani kiffartuussinernilu akit ineriartorneri apeqqutaasarput.

Tunisassiorneq tunngavigalugu nuna tamakkerlugu naatsorsuutit 2012-moortut suliarineqarnerannut atatillugu inuit atuisarnerannut naatsorsuutit nutaat suliarineqarput. Naatsorsuinermut tassunga atatillugu inuit atuisimanerat nioqqutissanut assigiinngitsunut agguataarnerat titartakkami 8.1-mi takutinneqarpoq. Assersuutitut 2012-mi qallunaat atuinerisa agguataarnera takutinneqarpoq.

Atuisarnermut akiusussarpiallu kisitsisit immikkoortumi Akit kisitsisinngorlugit suliarineqarnerannut tunngaviusut aamma killiliinerit kiisalu Isertitat pisissutaasinnaassusaani nassuiarneqartuni naatsorsorneqarneranni atuisarnermut naatsorsuutit 2008-meersut aallaavigineqarput.

Titartagaq 8.1. Kalaallit Nunaanni (2012) Danmarkimilu (2012) inuit namminerisamik atuinerisa agguataarnerat

Najoqqutat: http://bank.stat.gl/NRN07 og http://www.statistikbanken.dk/statbank5a/default.asp?w=1920

Malugiuk: 2012-mi kisitsisit Kalaallit Nunaaneersut kisitsisaagallarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma Danmarks Statistik

2014-mi ukiumoortumik paasissutissani immikkoortoq Akit ineriartornerat 3. april 2014 saqqummerpoq.

Atuisunut akit

Atuisunut akit ukiumut qaffakkiartorneri titartagaq 9.1-mi takuneqarsinnaapput. Atuisunut akit pillugit immikkuualuttut amerlanerusut tabel 7-mi aamma tabel 8-mi takuneqarsinnaapput.

Piffissat sivisunerusut isigalugit Kalaallit Nunaanni akit qaffakkiartorneri Danmarkimi ineriartornermi malinnaalluinnarput, titartagaq 9.2 naapertorlugu. Tamatumunnga soorunami pissutaavoq nioqqutissarpassuit tappavaniit eqqussuunneqartarnerat.

Titartagaq 9.1. Januarip aallaqqaataani ukiumut atuisunut akit naleqqersuutaata qaffannera procentinngorlugu

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik, , http://stat.bank.gl/PRNPRISH

Titartagaq 9.2. Danmarkimi Kalallillu Nunaanni ukiumut atuinermi akinut iluarsiissutaasartut allannguutaat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik aamma Danmarks Statistik

Sanaartornermi aningaasartuutinut naleqqersuut

Inissialiornermi aningaasartuutit ineriartorneri aamma sanaartornermi aningaasartuutit pillugit immikkuualuttut tabel 9-mi takuneqarsinnaapput.

Paasissutissat annertunerusut

Isertitat pillugit kisitsitigut paasissutissat ukiumut ataasiarlutik saqqummiunneqartarput, nalinginnaasumik decembarimi, ukiup siuliini kisitsisinik paasissutissartalerlugit. Saqqummersitat imaqartarput tabellinik immikkuualuttunik imaqartunik, kapitalimi matumani sammineqartunik itisiliisut aammattaaq isertitat pillugit kisitsisitigut paasissutissani taagueriaatsinik atorneqartartunik nassuiaassisuulluni.

Atuinermut naleqqersuut kiisalu akinut iluarsiissutaasartoq ukiumut marloriarlutik naatsorneqartarput, 1. januarimi kiisalu 1. julimi. Kisitsisillu saqqummiunneqartarput marsimi septembarimilu. Akinut iluarsiissutaasartoq pisisartunullu akigitinneqartunut naleqqersuut pillugu saqqummersittakkani nioqqutissat sullissinerilu ataasiakkaat sukumiinerusumik ersersinneqartarput.

Malugiuk: Tabeli una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Tabel 1. Inuit isertitaasa agguaqatigiissinneri

| Isertitat tamarmiusut | Isertitat akileraaruserneqartussat | Isertitat akileraaruseriikkat
| 2011 | 2012 | 2013 | 2011 | 2012 | 2013 | 2011 | 2012 | 2013
| 1.000 kr.
Nuna tamakkerlugu | 207 | 213 | 217 | 191 | 196 | 201 | 144 | 148 | 151
Kommune Kujalleq | 170 | 173 | 178 | 155 | 158 | 163 | 120 | 122 | 125
Kommuneqarfik Sermersooq | 254 | 259 | 265 | 234 | 238 | 245 | 175 | 178 | 182
Qeqqata Kommunia | 200 | 207 | 209 | 185 | 191 | 194 | 141 | 144 | 146
Qaasuitsup Kommunia | 167 | 173 | 176 | 153 | 160 | 163 | 118 | 121 | 124
Kommunit avataani | 523 | 531 | 542 | 503 | 512 | 523 | 355 | 359 | 369
Illoqarfinni | 217 | 222 | 226 | 199 | 205 | 210 | 150 | 153 | 157
Nunaqarfinni | 141 | 148 | 152 | 128 | 135 | 140 | 103 | 107 | 110
Kalaallit Nunaanni inuusimasut | 180 | 186 | 190 | 165 | 170 | 175 | 128 | 131 | 134
Kalaallit Nunaata avataani inuusimasut | 428 | 430 | 442 | 401 | 403 | 417 | 277 | 278 | 287
Angutit | 234 | 243 | 245 | 217 | 225 | 229 | 160 | 165 | 168
Arnat | 177 | 180 | 186 | 161 | 163 | 170 | 126 | 128 | 132
Immikkoortortaqarfik Nanortalik | 142 | 145 | 144 | 129 | 133 | 132 | 103 | 105 | 105
Immikkoortortaqarfik Qaqortoq | 185 | 189 | 197 | 169 | 172 | 181 | 128 | 131 | 137
Immikkoortortaqarfik Narsaq | 172 | 173 | 176 | 158 | 160 | 162 | 121 | 122 | 124
Immikkoortortaqarfik Ivittuut | 482 | 494 | 514 | 463 | 473 | 501 | 308 | 315 | 328
Immikkoortortaqarfik Paamiut | 168 | 173 | 171 | 155 | 160 | 159 | 122 | 125 | 124
Immikkoortortaqarfik Nuuk | 282 | 287 | 292 | 260 | 264 | 271 | 192 | 195 | 199
Immikkoortortaqarfik Maniitsoq | 179 | 186 | 181 | 165 | 172 | 168 | 128 | 131 | 130
Immikkoortortaqarfik Sisimiut | 212 | 218 | 223 | 195 | 202 | 208 | 149 | 151 | 154
Immikkoortortaqarfik Kangaatsiaq | 118 | 122 | 137 | 105 | 110 | 124 | 88 | 91 | 101
Immikkoortortaqarfik Aasiaat | 172 | 174 | 172 | 158 | 161 | 159 | 121 | 122 | 122
Immikkoortortaqarfik Qasigiannguit | 175 | 171 | 182 | 163 | 159 | 170 | 122 | 120 | 127
Immikkoortortaqarfik Ilulissat | 199 | 204 | 205 | 183 | 188 | 190 | 137 | 140 | 141
Immikkoortortaqarfik Qeqertarsuaq | 175 | 186 | 189 | 160 | 172 | 176 | 123 | 130 | 132
Immikkoortortaqarfik Uummannaq | 166 | 174 | 181 | 153 | 161 | 168 | 118 | 122 | 127
Immikkoortortaqarfik Upernavik | 135 | 149 | 148 | 122 | 137 | 136 | 98 | 106 | 106
Immikkoortortaqarfik Qaanaaq | 118 | 125 | 127 | 106 | 112 | 114 | 89 | 93 | 95
Immikkoortortaqarfik Tasiilaq | 144 | 148 | 160 | 129 | 134 | 146 | 107 | 110 | 117
Immikkoortortaqarfik Illoqortoormiut | 161 | 164 | 157 | 148 | 150 | 143 | 117 | 119 | 116

http://bank.stat.gl/innp1 aamma http://bank.stat.gl/innp2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Malugiuk: Tabeli una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Tabel 2. Illoqarfinni nunaqarfinnilu inuit isertitaasa tamarmiusut agguaqatigiissinneri

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| 1.000 kr.
Nanortalik | 140 | 148 | 153 | 147 | 147 | 154 | 158 | 156
Aappilattoq (NAN) | 99 | 98 | 93 | 88 | 91 | 91 | 89 | 100
Narsaq Kujalleq | 103 | 99 | 123 | 115 | 121 | 106 | 109 | 115
Tasiusaq (NAN) | 100 | 108 | 117 | 106 | 113 | 120 | 126 | 134
Ammassivik | 100 | 97 | 95 | 107 | 113 | 132 | 106 | 118
Alluitsup Paa | 143 | 125 | 141 | 118 | 116 | 121 | 125 | 120
Qaqortoq | 171 | 181 | 179 | 185 | 185 | 188 | 193 | 201
Saarloq | 102 | 103 | 117 | 118 | 109 | 107 | 94 | 100
Eqalugaarsuit | 112 | 113 | 113 | 104 | 107 | 129 | 118 | 132
Qassimiut | 150 | 164 | 163 | 154 | 126 | 152 | 136 | 152
Narsaq | 151 | 149 | 158 | 152 | 157 | 162 | 163 | 168
Igaliku | 130 | 131 | 120 | 125 | 123 | 143 | 111 | 107
Qassiarsuk | 145 | 143 | 158 | 139 | 145 | 142 | 158 | 162
Narsarsuaq | 273 | 279 | 311 | 296 | 307 | 297 | 298 | 291
Paamiut | 145 | 151 | 156 | 158 | 158 | 167 | 171 | 170
Arsuk | 141 | 150 | 156 | 147 | 161 | 180 | 196 | 187
Nuuk | 250 | 259 | 266 | 275 | 282 | 284 | 289 | 294
Qeqertarsuatsiaat | 147 | 154 | 156 | 154 | 172 | 186 | 183 | 196
Kapisillit | 107 | 119 | 126 | 126 | 126 | 128 | 122 | 121
Maniitsoq | 165 | 174 | 176 | 175 | 181 | 187 | 194 | 191
Atammik | 100 | 106 | 111 | 117 | 110 | 119 | 134 | 131
Napasoq | 126 | 144 | 140 | 133 | 153 | 161 | 160 | 142
Kangaamiut | 113 | 123 | 134 | 126 | 141 | 154 | 164 | 157
Sisimiut | 187 | 190 | 205 | 204 | 202 | 208 | 215 | 219
Itilleq | 117 | 123 | 129 | 133 | 127 | 127 | 131 | 135
Sarfannguit | 123 | 127 | 160 | 129 | 137 | 128 | 141 | 133
Kangerlussuaq | 266 | 278 | 286 | 291 | 294 | 296 | 292 | 302
Kangaatsiaq | 123 | 131 | 141 | 144 | 141 | 130 | 135 | 154
Attu | 90 | 95 | 100 | 103 | 103 | 108 | 110 | 120
Iginniarfik | 87 | 99 | 99 | 102 | 100 | 100 | 110 | 110
Niaqornaarsuk | 96 | 95 | 109 | 109 | 104 | 99 | 104 | 115
Ikerasaarsuk | 103 | 111 | 123 | 130 | 134 | 141 | 143 | 157
Aasiaat | 146 | 149 | 164 | 170 | 172 | 174 | 176 | 174
Akunnaaq | 115 | 117 | 146 | 136 | 137 | 134 | 131 | 144
Kitsissuarsuit | 113 | 115 | 113 | 131 | 116 | 144 | 140 | 138
Qasigiannguit | 148 | 148 | 156 | 158 | 165 | 176 | 172 | 184
Ikamiut | 121 | 121 | 140 | 125 | 157 | 163 | 167 | 148
Ilulissat | 170 | 176 | 181 | 185 | 190 | 202 | 207 | 207
Oqaatsut | 128 | 138 | 141 | 177 | 189 | 164 | 162 | 162
Qeqertaq | 117 | 104 | 117 | 132 | 166 | 175 | 171 | 176
Saqqaq | 117 | 118 | 127 | 126 | 135 | 160 | 187 | 197
Ilimanaq | 107 | 115 | 121 | 126 | 125 | 133 | 139 | 145
Qeqertarsuaq | 158 | 165 | 173 | 173 | 172 | 175 | 188 | 191
Kangerluk | 105 | 135 | 120 | 149 | 139 | 163 | 151 | 146
Uummannaq | 157 | 158 | 166 | 172 | 183 | 187 | 191 | 197
Niaqornat | 96 | 99 | 96 | 100 | 115 | 139 | 141 | 114
Qaarsut | 123 | 121 | 133 | 141 | 138 | 151 | 173 | 169
Ikerasak | 107 | 108 | 127 | 120 | 123 | 122 | 129 | 145
Saattut | 127 | 117 | 125 | 134 | 133 | 149 | 159 | 180
Ukkusissat | 102 | 105 | 118 | 130 | 131 | 126 | 136 | 152
Illorsuit | 127 | 121 | 140 | 142 | 143 | 155 | 177 | 164
Nuugaatsiaq | 106 | 111 | 115 | 116 | 125 | 143 | 154 | 163
Upernavik | 166 | 171 | 175 | 176 | 176 | 170 | 182 | 183
Upernavik Kujalleq | 90 | 89 | 101 | 103 | 94 | 105 | 102 | 110
Kangersuatsiaq | 88 | 99 | 106 | 107 | 101 | 102 | 102 | 102
Aappilattoq (UPE) | 114 | 113 | 123 | 119 | 107 | 116 | 146 | 137
Tasiusaq (UPE) | 123 | 113 | 112 | 126 | 119 | 122 | 150 | 146
Nuussuaq | 80 | 86 | 94 | 107 | 83 | 97 | 96 | 108
Kullorsuaq | 86 | 87 | 89 | 91 | 86 | 95 | 105 | 109
Naajaat | 81 | 86 | 92 | 111 | 111 | 112 | 120 | 116
Innaarsuit | 125 | 130 | 150 | 162 | 144 | 154 | 207 | 168
Nutaarmiut | 101 | 98 | 90 | 131 | 94 | 110 | 111 | 138
Qaanaaq | 129 | 125 | 127 | 128 | 123 | 125 | 131 | 133
Savissivik | 94 | 94 | 117 | 111 | 98 | 97 | 92 | 102
Siorapaluk | 79 | 86 | 78 | 77 | 98 | 93 | 100 | 101
Moriusaq | 98 | 96 | 84 | - | - | - | - | -
Qeqertat | 77 | 75 | 91 | 89 | 83 | 67 | 77 | 83
Tasiilaq | 142 | 145 | 148 | 155 | 158 | 162 | 164 | 176
Sermiligaaq | 78 | 80 | 90 | 88 | 89 | 93 | 100 | 100
Isortoq | 90 | 90 | 91 | 116 | 95 | 105 | 122 | 131
Kulusuk | 109 | 104 | 125 | 128 | 130 | 131 | 137 | 143
Tiniteqilaaq | 87 | 89 | 97 | 107 | 102 | 108 | 114 | 117
Kuummiut | 84 | 89 | 99 | 96 | 97 | 103 | 106 | 126
Illoqqortoormiut | 138 | 144 | 145 | 157 | 152 | 155 | 159 | 152

http://bank.stat.gl/innp3

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Malugiuk: Tabeli una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Tabel 3. Arnat angutillu isertitaat tamarmiusut agguaqatigiissillugit

| 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Angutit | Arnat
| 1000 kr.
Nuna tamakkerlugu | 222 | 224 | 226 | 234 | 243 | 245 | 161 | 169 | 174 | 177 | 180 | 186
Kommune Kujalleq | 185 | 179 | 176 | 182 | 187 | 191 | 142 | 146 | 152 | 157 | 157 | 163
Kommuneqarfik Sermersooq | 277 | 284 | 287 | 294 | 299 | 304 | 187 | 199 | 208 | 210 | 215 | 221
Qeqqata Kommunia | 225 | 219 | 219 | 230 | 241 | 238 | 157 | 162 | 164 | 167 | 168 | 176
Qaasuitsup Kommunia | 168 | 172 | 174 | 183 | 194 | 195 | 140 | 145 | 147 | 150 | 151 | 155
Kommunit avataani | 548 | 546 | 550 | 551 | 565 | 578 | 387 | 433 | 438 | 422 | 436 | 434
Illoqarfinni | 234 | 236 | 238 | 245 | 253 | 256 | 168 | 176 | 182 | 185 | 188 | 194
Nunaqarfinni | 148 | 144 | 145 | 156 | 167 | 171 | 117 | 121 | 121 | 122 | 123 | 127
Kalaallit Nunaanni inunngortut | 184 | 184 | 186 | 194 | 203 | 205 | 151 | 158 | 163 | 165 | 168 | 174
Kalaallit Nunaata avataani inunngortut | 455 | 466 | 465 | 470 | 474 | 486 | 300 | 311 | 327 | 329 | 331 | 341
Immikkoortortaqarfik Nanortalik | 156 | 142 | 139 | 150 | 152 | 151 | 126 | 129 | 133 | 133 | 136 | 136
Immikkoortortaqarfik Qaqortoq | 198 | 204 | 198 | 202 | 210 | 217 | 149 | 155 | 161 | 167 | 166 | 175
Immikkoortortaqarfik Narsaq | 191 | 177 | 178 | 180 | 184 | 186 | 146 | 148 | 155 | 163 | 161 | 164
Immikkoortortaqarfik Ivittuut | 547 | 547 | 576 | 548 | 514 | 535 | 163 | 218 | 263 | 237 | - | -
Immikkoortortaqarfik Paamiut | 175 | 175 | 172 | 183 | 187 | 183 | 133 | 135 | 142 | 148 | 154 | 155
Immikkoortortaqarfik Nuuk | 312 | 317 | 321 | 327 | 333 | 338 | 209 | 222 | 231 | 232 | 236 | 242
Immikkoortortaqarfik Maniitsoq | 187 | 182 | 191 | 200 | 210 | 198 | 142 | 145 | 149 | 154 | 158 | 162
Immikkoortortaqarfik Sisimiut | 247 | 240 | 235 | 246 | 259 | 259 | 166 | 171 | 173 | 173 | 173 | 182
Immikkoortortaqarfik Kangaatsiaq | 123 | 124 | 120 | 116 | 122 | 140 | 122 | 126 | 123 | 119 | 123 | 133
Immikkoortortaqarfik Aasiaat | 185 | 189 | 189 | 190 | 194 | 192 | 136 | 144 | 148 | 150 | 151 | 150
Immikkoortortaqarfik Qasigiannguit | 159 | 166 | 174 | 191 | 189 | 203 | 150 | 144 | 154 | 157 | 152 | 160
Immikkoortortaqarfik Ilulissat | 197 | 199 | 206 | 226 | 236 | 232 | 152 | 160 | 166 | 169 | 169 | 175
Immikkoortortaqarfik Qeqertarsuaq | 191 | 194 | 192 | 190 | 208 | 211 | 151 | 148 | 149 | 158 | 163 | 166
Immikkoortortaqarfik Uummannaq | 148 | 153 | 162 | 171 | 185 | 192 | 146 | 152 | 156 | 161 | 161 | 168
Immikkoortortaqarfik Upernavik | 145 | 152 | 144 | 149 | 172 | 169 | 121 | 124 | 117 | 118 | 121 | 123
Immikkoortortaqarfik Qaanaaq | 123 | 121 | 117 | 121 | 129 | 129 | 118 | 122 | 121 | 115 | 119 | 124
Immikkoortortaqarfik Tasiilaq | 153 | 156 | 155 | 161 | 165 | 183 | 109 | 118 | 122 | 125 | 129 | 134
Immikkoortortaqarfik Illoqortoormiut | 174 | 191 | 177 | 179 | 188 | 176 | 115 | 123 | 127 | 141 | 138 | 136
15-19-nik ukiullit | 44 | 46 | 44 | 45 | 45 | 43 | 37 | 41 | 42 | 40 | 40 | 38
20-24-nik ukiullit | 125 | 120 | 117 | 121 | 126 | 125 | 97 | 98 | 96 | 95 | 93 | 96
25-29-nik ukiullit | 187 | 184 | 176 | 182 | 187 | 187 | 144 | 148 | 148 | 146 | 147 | 151
30-34-nik ukiullit | 244 | 239 | 244 | 248 | 249 | 251 | 196 | 204 | 209 | 210 | 212 | 210
35-39-nik ukiullit | 277 | 280 | 286 | 300 | 305 | 308 | 200 | 216 | 231 | 238 | 240 | 247
40-44-nik ukiullit | 272 | 272 | 282 | 297 | 314 | 329 | 206 | 214 | 219 | 225 | 229 | 242
45-49-nik ukiullit | 284 | 293 | 295 | 297 | 314 | 314 | 218 | 229 | 230 | 236 | 236 | 241
50-54-nik ukiullit | 280 | 284 | 290 | 306 | 316 | 321 | 216 | 223 | 236 | 242 | 242 | 250
55-59-nik ukiullit | 276 | 274 | 282 | 296 | 309 | 313 | 202 | 212 | 220 | 227 | 230 | 244
60-64-nik ukiullit | 279 | 288 | 283 | 294 | 289 | 297 | 165 | 182 | 198 | 209 | 222 | 220
65-69-nik ukiullit | 192 | 206 | 208 | 224 | 236 | 242 | 118 | 125 | 148 | 141 | 146 | 162
70-74-nik ukiullit | 119 | 142 | 136 | 143 | 150 | 160 | 102 | 104 | 107 | 112 | 115 | 128
74-it sinnerlugit ukiullit | 120 | 110 | 112 | 114 | 114 | 120 | 98 | 102 | 104 | 106 | 108 | 111

http://bank.stat.gl/innp1 aamma http://bank.stat.gl/innp2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Malugiuk: Tabeli una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Tabel 3. Arnat angutillu isertitaat tamarmiusut agguaqatigiissillugit

| 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Angutit | Arnat
| 1000 kr.
Nuna tamakkerlugu | 222 | 224 | 226 | 234 | 243 | 245 | 161 | 169 | 174 | 177 | 180 | 186
Kommune Kujalleq | 185 | 179 | 176 | 182 | 187 | 191 | 142 | 146 | 152 | 157 | 157 | 163
Kommuneqarfik Sermersooq | 277 | 284 | 287 | 294 | 299 | 304 | 187 | 199 | 208 | 210 | 215 | 221
Qeqqata Kommunia | 225 | 219 | 219 | 230 | 241 | 238 | 157 | 162 | 164 | 167 | 168 | 176
Qaasuitsup Kommunia | 168 | 172 | 174 | 183 | 194 | 195 | 140 | 145 | 147 | 150 | 151 | 155
Kommunit avataani | 548 | 546 | 550 | 551 | 565 | 578 | 387 | 433 | 438 | 422 | 436 | 434
Illoqarfinni | 234 | 236 | 238 | 245 | 253 | 256 | 168 | 176 | 182 | 185 | 188 | 194
Nunaqarfinni | 148 | 144 | 145 | 156 | 167 | 171 | 117 | 121 | 121 | 122 | 123 | 127
Kalaallit Nunaanni inunngortut | 184 | 184 | 186 | 194 | 203 | 205 | 151 | 158 | 163 | 165 | 168 | 174
Kalaallit Nunaata avataani inunngortut | 455 | 466 | 465 | 470 | 474 | 486 | 300 | 311 | 327 | 329 | 331 | 341
Immikkoortortaqarfik Nanortalik | 156 | 142 | 139 | 150 | 152 | 151 | 126 | 129 | 133 | 133 | 136 | 136
Immikkoortortaqarfik Qaqortoq | 198 | 204 | 198 | 202 | 210 | 217 | 149 | 155 | 161 | 167 | 166 | 175
Immikkoortortaqarfik Narsaq | 191 | 177 | 178 | 180 | 184 | 186 | 146 | 148 | 155 | 163 | 161 | 164
Immikkoortortaqarfik Ivittuut | 547 | 547 | 576 | 548 | 514 | 535 | 163 | 218 | 263 | 237 | - | -
Immikkoortortaqarfik Paamiut | 175 | 175 | 172 | 183 | 187 | 183 | 133 | 135 | 142 | 148 | 154 | 155
Immikkoortortaqarfik Nuuk | 312 | 317 | 321 | 327 | 333 | 338 | 209 | 222 | 231 | 232 | 236 | 242
Immikkoortortaqarfik Maniitsoq | 187 | 182 | 191 | 200 | 210 | 198 | 142 | 145 | 149 | 154 | 158 | 162
Immikkoortortaqarfik Sisimiut | 247 | 240 | 235 | 246 | 259 | 259 | 166 | 171 | 173 | 173 | 173 | 182
Immikkoortortaqarfik Kangaatsiaq | 123 | 124 | 120 | 116 | 122 | 140 | 122 | 126 | 123 | 119 | 123 | 133
Immikkoortortaqarfik Aasiaat | 185 | 189 | 189 | 190 | 194 | 192 | 136 | 144 | 148 | 150 | 151 | 150
Immikkoortortaqarfik Qasigiannguit | 159 | 166 | 174 | 191 | 189 | 203 | 150 | 144 | 154 | 157 | 152 | 160
Immikkoortortaqarfik Ilulissat | 197 | 199 | 206 | 226 | 236 | 232 | 152 | 160 | 166 | 169 | 169 | 175
Immikkoortortaqarfik Qeqertarsuaq | 191 | 194 | 192 | 190 | 208 | 211 | 151 | 148 | 149 | 158 | 163 | 166
Immikkoortortaqarfik Uummannaq | 148 | 153 | 162 | 171 | 185 | 192 | 146 | 152 | 156 | 161 | 161 | 168
Immikkoortortaqarfik Upernavik | 145 | 152 | 144 | 149 | 172 | 169 | 121 | 124 | 117 | 118 | 121 | 123
Immikkoortortaqarfik Qaanaaq | 123 | 121 | 117 | 121 | 129 | 129 | 118 | 122 | 121 | 115 | 119 | 124
Immikkoortortaqarfik Tasiilaq | 153 | 156 | 155 | 161 | 165 | 183 | 109 | 118 | 122 | 125 | 129 | 134
Immikkoortortaqarfik Illoqortoormiut | 174 | 191 | 177 | 179 | 188 | 176 | 115 | 123 | 127 | 141 | 138 | 136
15-19-nik ukiullit | 44 | 46 | 44 | 45 | 45 | 43 | 37 | 41 | 42 | 40 | 40 | 38
20-24-nik ukiullit | 125 | 120 | 117 | 121 | 126 | 125 | 97 | 98 | 96 | 95 | 93 | 96
25-29-nik ukiullit | 187 | 184 | 176 | 182 | 187 | 187 | 144 | 148 | 148 | 146 | 147 | 151
30-34-nik ukiullit | 244 | 239 | 244 | 248 | 249 | 251 | 196 | 204 | 209 | 210 | 212 | 210
35-39-nik ukiullit | 277 | 280 | 286 | 300 | 305 | 308 | 200 | 216 | 231 | 238 | 240 | 247
40-44-nik ukiullit | 272 | 272 | 282 | 297 | 314 | 329 | 206 | 214 | 219 | 225 | 229 | 242
45-49-nik ukiullit | 284 | 293 | 295 | 297 | 314 | 314 | 218 | 229 | 230 | 236 | 236 | 241
50-54-nik ukiullit | 280 | 284 | 290 | 306 | 316 | 321 | 216 | 223 | 236 | 242 | 242 | 250
55-59-nik ukiullit | 276 | 274 | 282 | 296 | 309 | 313 | 202 | 212 | 220 | 227 | 230 | 244
60-64-nik ukiullit | 279 | 288 | 283 | 294 | 289 | 297 | 165 | 182 | 198 | 209 | 222 | 220
65-69-nik ukiullit | 192 | 206 | 208 | 224 | 236 | 242 | 118 | 125 | 148 | 141 | 146 | 162
70-74-nik ukiullit | 119 | 142 | 136 | 143 | 150 | 160 | 102 | 104 | 107 | 112 | 115 | 128
74-it sinnerlugit ukiullit | 120 | 110 | 112 | 114 | 114 | 120 | 98 | 102 | 104 | 106 | 108 | 111

http://bank.stat.gl/innp1 aamma http://bank.stat.gl/innp2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Malugiuk: Tabeli una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Tabel 3. Arnat angutillu isertitaat tamarmiusut agguaqatigiissillugit

| 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| Angutit | Arnat
| 1000 kr.
Nuna tamakkerlugu | 222 | 224 | 226 | 234 | 243 | 245 | 161 | 169 | 174 | 177 | 180 | 186
Kommune Kujalleq | 185 | 179 | 176 | 182 | 187 | 191 | 142 | 146 | 152 | 157 | 157 | 163
Kommuneqarfik Sermersooq | 277 | 284 | 287 | 294 | 299 | 304 | 187 | 199 | 208 | 210 | 215 | 221
Qeqqata Kommunia | 225 | 219 | 219 | 230 | 241 | 238 | 157 | 162 | 164 | 167 | 168 | 176
Qaasuitsup Kommunia | 168 | 172 | 174 | 183 | 194 | 195 | 140 | 145 | 147 | 150 | 151 | 155
Kommunit avataani | 548 | 546 | 550 | 551 | 565 | 578 | 387 | 433 | 438 | 422 | 436 | 434
Illoqarfinni | 234 | 236 | 238 | 245 | 253 | 256 | 168 | 176 | 182 | 185 | 188 | 194
Nunaqarfinni | 148 | 144 | 145 | 156 | 167 | 171 | 117 | 121 | 121 | 122 | 123 | 127
Kalaallit Nunaanni inunngortut | 184 | 184 | 186 | 194 | 203 | 205 | 151 | 158 | 163 | 165 | 168 | 174
Kalaallit Nunaata avataani inunngortut | 455 | 466 | 465 | 470 | 474 | 486 | 300 | 311 | 327 | 329 | 331 | 341
Immikkoortortaqarfik Nanortalik | 156 | 142 | 139 | 150 | 152 | 151 | 126 | 129 | 133 | 133 | 136 | 136
Immikkoortortaqarfik Qaqortoq | 198 | 204 | 198 | 202 | 210 | 217 | 149 | 155 | 161 | 167 | 166 | 175
Immikkoortortaqarfik Narsaq | 191 | 177 | 178 | 180 | 184 | 186 | 146 | 148 | 155 | 163 | 161 | 164
Immikkoortortaqarfik Ivittuut | 547 | 547 | 576 | 548 | 514 | 535 | 163 | 218 | 263 | 237 | - | -
Immikkoortortaqarfik Paamiut | 175 | 175 | 172 | 183 | 187 | 183 | 133 | 135 | 142 | 148 | 154 | 155
Immikkoortortaqarfik Nuuk | 312 | 317 | 321 | 327 | 333 | 338 | 209 | 222 | 231 | 232 | 236 | 242
Immikkoortortaqarfik Maniitsoq | 187 | 182 | 191 | 200 | 210 | 198 | 142 | 145 | 149 | 154 | 158 | 162
Immikkoortortaqarfik Sisimiut | 247 | 240 | 235 | 246 | 259 | 259 | 166 | 171 | 173 | 173 | 173 | 182
Immikkoortortaqarfik Kangaatsiaq | 123 | 124 | 120 | 116 | 122 | 140 | 122 | 126 | 123 | 119 | 123 | 133
Immikkoortortaqarfik Aasiaat | 185 | 189 | 189 | 190 | 194 | 192 | 136 | 144 | 148 | 150 | 151 | 150
Immikkoortortaqarfik Qasigiannguit | 159 | 166 | 174 | 191 | 189 | 203 | 150 | 144 | 154 | 157 | 152 | 160
Immikkoortortaqarfik Ilulissat | 197 | 199 | 206 | 226 | 236 | 232 | 152 | 160 | 166 | 169 | 169 | 175
Immikkoortortaqarfik Qeqertarsuaq | 191 | 194 | 192 | 190 | 208 | 211 | 151 | 148 | 149 | 158 | 163 | 166
Immikkoortortaqarfik Uummannaq | 148 | 153 | 162 | 171 | 185 | 192 | 146 | 152 | 156 | 161 | 161 | 168
Immikkoortortaqarfik Upernavik | 145 | 152 | 144 | 149 | 172 | 169 | 121 | 124 | 117 | 118 | 121 | 123
Immikkoortortaqarfik Qaanaaq | 123 | 121 | 117 | 121 | 129 | 129 | 118 | 122 | 121 | 115 | 119 | 124
Immikkoortortaqarfik Tasiilaq | 153 | 156 | 155 | 161 | 165 | 183 | 109 | 118 | 122 | 125 | 129 | 134
Immikkoortortaqarfik Illoqortoormiut | 174 | 191 | 177 | 179 | 188 | 176 | 115 | 123 | 127 | 141 | 138 | 136
15-19-nik ukiullit | 44 | 46 | 44 | 45 | 45 | 43 | 37 | 41 | 42 | 40 | 40 | 38
20-24-nik ukiullit | 125 | 120 | 117 | 121 | 126 | 125 | 97 | 98 | 96 | 95 | 93 | 96
25-29-nik ukiullit | 187 | 184 | 176 | 182 | 187 | 187 | 144 | 148 | 148 | 146 | 147 | 151
30-34-nik ukiullit | 244 | 239 | 244 | 248 | 249 | 251 | 196 | 204 | 209 | 210 | 212 | 210
35-39-nik ukiullit | 277 | 280 | 286 | 300 | 305 | 308 | 200 | 216 | 231 | 238 | 240 | 247
40-44-nik ukiullit | 272 | 272 | 282 | 297 | 314 | 329 | 206 | 214 | 219 | 225 | 229 | 242
45-49-nik ukiullit | 284 | 293 | 295 | 297 | 314 | 314 | 218 | 229 | 230 | 236 | 236 | 241
50-54-nik ukiullit | 280 | 284 | 290 | 306 | 316 | 321 | 216 | 223 | 236 | 242 | 242 | 250
55-59-nik ukiullit | 276 | 274 | 282 | 296 | 309 | 313 | 202 | 212 | 220 | 227 | 230 | 244
60-64-nik ukiullit | 279 | 288 | 283 | 294 | 289 | 297 | 165 | 182 | 198 | 209 | 222 | 220
65-69-nik ukiullit | 192 | 206 | 208 | 224 | 236 | 242 | 118 | 125 | 148 | 141 | 146 | 162
70-74-nik ukiullit | 119 | 142 | 136 | 143 | 150 | 160 | 102 | 104 | 107 | 112 | 115 | 128
74-it sinnerlugit ukiullit | 120 | 110 | 112 | 114 | 114 | 120 | 98 | 102 | 104 | 106 | 108 | 111

http://bank.stat.gl/innp1 aamma http://bank.stat.gl/innp2

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Malugiuk: Tabeli una 2014-mi aappaassaa saqqummiunneqarpoq.

Saqqummersitaq siulleq 23. januaari 2014-mi saqqummertoq Ukiumoortumik Paasissutissat, 1. juli 2014-mi pissarsiarineqarsinnaavoq.

Tabel 6. Akileraarutit ataatsimut kisitsisinngorlugit

| Isertitat akileraarutaasussat tamakkerlugit | Akileraarutit tamakkerlugit | Inuit akileraartussaatitaasut amerlassusaat
| 2011 | 2012 | 2013 | 2011 | 2012 | 2013 | 2011 | 2012 | 2013
| Mio kr.
Nunami tamarmi | 9063 | 9305 | 9527 | 3029 | 3142 | 3166 | 49775 | 49213 | 49060
Kommune Kujalleq | 949 | 946 | 968 | 312 | 312 | 316 | 6691 | 6422 | 6276
Kommuneqarfik Sermersooq | 4241 | 4373 | 4511 | 1457 | 1510 | 1531 | 19214 | 19367 | 19515
Qeqqata Kommunia | 1435 | 1480 | 1507 | 461 | 492 | 492 | 8303 | 8237 | 8246
Qaasuitsup Kommunia | 2187 | 2253 | 2278 | 714 | 742 | 739 | 15021 | 14631 | 14450
Kommunit avataani | 251 | 254 | 264 | 85 | 86 | 87 | 546 | 556 | 573

http://bank.stat.gl/inns1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabeli una 3. april 2014 nutarterneqarpoq.

Tabel 7. Pisiassat assigiinngitsut 100=2008

COICOP | Pisiassat suussusiat | 2008 jan | 2008 jul | 2009 jan | 2009 jul | 2010 jan | 2010 jul | 2011 jan | 2011 jul | 2012 jan | 2012 jul | 2013 jan | 2013 jul | 2014 jan
0 | Pisiassat kif-fartuussinerillu ataatsimut | 100 | 103 | 103,5 | 103,9 | 105 | 106,3 | 106,8 | 108,6 | 112 | 113,3 | 113,8 | 114,3 | 115,3
1000 | Nerisassat il. il. | 100 | 105,3 | 106 | 108,9 | 111 | 112 | 113,4 | 116,9 | 119,7 | 119,8 | 121,5 | 121,9 | 123,5
2000 | Imigassat aa-lakoornartut tupallu | 100 | 104,2 | 104,2 | 105 | 105,6 | 106,1 | 106,1 | 107,5 | 108,5 | 109,1 | 109,8 | 109,9 | 112,5
3000 | Atisat isikkatigullu atisat | 100 | 102,6 | 103,1 | 100,2 | 101,8 | 100,7 | 99,9 | 99,9 | 99,9 | 99,5 | 100,3 | 99,3 | 100,1
4000 | Ineqarneq | 100 | 103,9 | 104,9 | 105,1 | 105,9 | 108,2 | 109,4 | 113,5 | 124,4 | 127,7 | 127,6 | 128,7 | 130,6
5000 | Inigisami ator-tut inigi-samillu kiffar-tuunneqarneq | 100 | 102,6 | 102,1 | 114,3 | 111,5 | 109,7 | 110,6 | 113,2 | 113,9 | 115,7 | 116 | 119,2 | 119,5
6000 | Nakorsaatit | 100 | 102 | 102 | 104,4 | 106,2 | 115,2 | 115,3 | 116,6 | 121,5 | 121,8 | 121,8 | 122,3 | 121
7000 | Assartuineq | 100 | 102,7 | 103,7 | 103,8 | 104,9 | 104,8 | 105,4 | 105,4 | 109,7 | 112,1 | 112,7 | 114,8 | 116
8000 | Oqarasuaatit nassius-sinerillu | 100 | 94,8 | 94,8 | 95 | 95 | 95,1 | 95,1 | 95,2 | 95,2 | 95,5 | 95,5 | 88,6 | 88,8
9000 | Sunngiffik piorsar-simassuserlu | 100 | 102 | 101,5 | 99 | 99,3 | 99,3 | 98,2 | 96 | 95,2 | 98,1 | 95,3 | 96,7 | 94,4
11000 | Neriniartarfiit akunnittarfiillu | 100 | 99,2 | 100,5 | 100,6 | 101,1 | 106,3 | 108,9 | 109,5 | 110,2 | 112,6 | 112,6 | 113,6 | 114,4
12000 | Nioqqutissat allat sullissi-nerillu allat | 100 | 100,8 | 105 | 96,2 | 98,4 | 101,3 | 99,7 | 100,3 | 103,2 | 103,3 | 106,1 | 106,2 | 105,9

http://bank.stat.gl/prnprisv

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabeli una 3. april 2014 nutarterneqarpoq.

Tabel 8. Atuisunut akit aamma akinut iluarsissuut

| Forbrugerpristal |  | Reguleringspristal
| Jan 1971 = 100 | Jan 1981 = 100 | Juli 1995 = 100 | Jan 2008 = 100 |  | Jan 1971 = 100 | Jan 1984 = 100 | Juli 1995 = 100 | Jan 2008 = 100
| Jan | Juli | Jan | Juli | Jan | Juli | Jan | Juli |  | Jan | Juli | Jan | Juli | Jan | Juli | Jan
1971 | 100,0 | 103,0 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 100,0 | 103,1 | ... | ... | ... | ... | ...
1972 | 105,7 | 109,5 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 106,0 | 109,0 | ... | ... | ... | ... | ...
1973 | 113,8 | 122,4 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 112,4 | 120,9 | ... | ... | ... | ... | ...
1974 | 131,5 | 142,7 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 128,9 | 140,4 | ... | ... | ... | ... | ...
1975 | 153,1 | 163,4 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 151,2 | 159,5 | ... | ... | ... | ... | ...
1976 | 173,3 | 179,8 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 168,7 | 175,6 | ... | ... | ... | ... | ...
1977 | 185,4 | 194,3 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 181,5 | 189,4 | ... | ... | ... | ... | ...
1978 | 202,6 | 211,6 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 198,2 | 207,6 | ... | ... | ... | ... | ...
1979 | 217,8 | 232,3 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 214,2 | 226,2 | ... | ... | ... | ... | ...
1980 | 245,0 | 257,9 | ... | ... | ... | ... | ... | ... |  | 239,8 | 253,2 | ... | ... | ... | ... | ...
1981 | 277,5 | 299,9 | 100,0 | 108,1 | ... | ... | ... | ... |  | 266,1 | 288,4 | ... | ... | ... | ... | ...
1982 | 318,3 | 336,5 | 114,7 | 121,3 | ... | ... | ... | ... |  | 307,9 | 324,8 | ... | ... | ... | ... | ...
1983 | 356,9 | 370,0 | 128,6 | 133,4 | ... | ... | ... | ... |  | 345,8 | 359,3 | ... | ... | ... | ... | ...
1984 | 385,7 | 405,6 | 139,0 | 146,2 | ... | ... | ... | ... |  | 373,6 | 393,8 | 100,0 | 105,4 | ... | ... | ...
1985 | 421,8 | 428,8 | 152,0 | 154,5 | ... | ... | ... | ... |  | 406,9 | 412,8 | 108,9 | 110,5 | ... | ... | ...
1986 | 444,5 | 451,4 | 160,2 | 162,7 | ... | ... | ... | ... |  | 425,9 | 433,0 | 114,0 | 115,9 | ... | ... | ...
1987 | 457,4 | 465,1 | 164,8 | 167,6 | ... | ... | ... | ... |  | 437,1 | 445,0 | 117,0 | 119,1 | ... | ... | ...
1988 | 492,1 | 501,0 | 177,4 | 180,5 | ... | ... | ... | ... |  | 460,9 | 468,3 | 123,4 | 125,4 | ... | ... | ...
1989 | 513,8 | 530,4 | 185,2 | 191,1 | ... | ... | ... | ... |  | 482,5 | 497,5 | 129,2 | 133,2 | ... | ... | ...
1990 | 543,6 | 551,9 | 195,9 | 198,9 | ... | ... | ... | ... |  | 509,9 | 518,5 | 136,5 | 138,8 | ... | ... | ...
1991 | 568,3 | 573,6 | 204,8 | 206,7 | ... | ... | ... | ... |  | 529,0 | 534,5 | 141,6 | 143,1 | ... | ... | ...
1992 | 577,6 | 583,4 | 208,1 | 210,2 | ... | ... | ... | ... |  | 538,9 | 542,8 | 144,2 | 145,3 | ... | ... | ...
1993 | 584,0 | 590,4 | 210,5 | 212,9 | ... | ... | ... | ... |  | 543,8 | 538,7 | 145,6 | 144,2 | ... | ... | ...
1994 | 589,8 | 589,8 | 212,6 | 212,6 | ... | ... | ... | ... |  | 534,9 | 538,0 | 143,2 | 144,0 | ... | ... | ...
1995 | 596,2 | 601,7 | 215,0 | 217,0 | ... | 100,0 | ... | ... |  | 543,9 | 549,6 | 145,6 | 147,2 | ... | 100,0 | ...
1996 | 605,9 | 608,4 | 218,5 | 219,4 | 100,7 | 101,1 | ... | ... |  | 553,4 | 558,4 | 148,2 | 149,5 | 100,7 | 101,6 | ...
1997 | 609,0 | 612,0 | 219,6 | 220,7 | 101,2 | 101,7 | ... | ... |  | 560,0 | 563,3 | 149,9 | 150,8 | 101,9 | 102,5 | ...
1998 | 614,4 | 618,6 | 221,6 | 223,1 | 102,1 | 102,8 | ... | ... |  | 566,1 | 569,9 | 151,6 | 152,6 | 103,0 | 103,7 | ...
1999 | 619,8 | 622,8 | 223,6 | 224,6 | 103,0 | 103,5 | ... | ... |  | 565,4 | 568,8 | 151,4 | 152,3 | 102,9 | 103,5 | ...
2000 | 630,0 | 634,0 | 227,2 | 228,5 | 104,7 | 105,3 | ... | ... |  | 574,7 | 578,0 | 153,9 | 154,7 | 104,6 | 105,2 | ...
2001 | 648,3 | 654,3 | 233,8 | 235,9 | 107,7 | 108,7 | ... | ... |  | 589,6 | 594,3 | 157,8 | 159,1 | 107,3 | 108,1 | ...
2002 | 674,6 | 678,6 | 243,4 | 244,8 | 112,2 | 112,9 | ... | ... |  | 607,9 | 618,2 | 162,6 | 165,4 | 110,6 | 112,5 | ...
2003 | 684,1 | 691,6 | 246,8 | 249,6 | 113,8 | 115 | ... | ... |  | 618,2 | 626,3 | 165,4 | 167,6 | 112,4 | 113,9 | ...
2004 | 705,8 | 707,5 | 254,8 | 255,4 | 117,4 | 117,7 | ... | ... |  | 639,4 | 641,5 | 171,1 | 171,6 | 116,3 | 116,7 | ...
2005 | 713,3 | 717,2 | 257,6 | 259,0 | 118,7 | 119,3 | ... | ... |  | 646,4 | 650,2 | 172,9 | 174,0 | 117,6 | 118,3 | ...
2006 | 729,5 | 737,9 | 263,3 | 266,3 | 121,4 | 122,7 | ... | ... |  | 662,5 | 671,7 | 177,2 | 179,7 | 120,5 | 122,2 | ...
2007 | 746,3 | 749,9 | 269,4 | 270,9 | 124,1 | 124,8 | ... | ... |  | 682,0 | 685,5 | 182,5 | 183,4 | 124,1 | 124,7 | ...
2008 | 786,6 | 820,3 | 283,9 | 296,0 | 130,8 | 136,4 | 100,0 | 103,0 |  | 706,1 | 732,9 | 188,9 | 196,1 | 128,5 | 133,4 | 100,0
2009 | 822,1 | 825,1 | 296,8 | 297,9 | 136,7 | 137,2 | 103,5 | 103,9 |  | 737,9 | 741,4 | 197,4 | 198,3 | 134,3 | 134,9 | 104,0
2010 | 833,8 | 844,1 | 301,1 | 304,8 | 138,7 | 140,4 | 105,0 | 106,3 |  | 749,9 | 760,5 | 200,6 | 203,4 | 136,4 | 138,3 | 105,7
2011 | 848,1 | 862,5 | 306,2 | 311,4 | 141,0 | 143,4 | 106,8 | 108,6 |  | 765,5 | 777,7 | 204,7 | 208,0 | 139,2 | 141,4 | 107,9
2012 | 889,1 | 899,9 | 321,0 | 324,9 | 147,8 | 149,6 | 112,0 | 113,3 |  | 805,8 | 817,0 | 215,5 | 218,5 | 146,5 | 148,5 | 113,5
2013 | 903,8 | 907,6 | 326,3 | 327,7 | 150,3 | 150,9 | 113,8 | 114,3 |  | 820,9 | 823,5 | 219,5 | 220,2 | 149,2 | 149,7 | 115,7
2014 | 915,6 |  | 330,6 |  | 152,2 |  | 115,3 |  |  | 831,5 |  | 222,3 |  | 151,2 |  | 117,2

http://bank.stat.gl/prnprisf aamma http://bank.stat.gl/prnprisr

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabeli una 3. april 2014 nutarterneqarpoq.

Tabel 9. Sanaartornermi akit 100=2006

| 2006 jan | 2006 jul | 2007 jan | 2007 jul | 2008 jan | 2008 jul | 2009 jan | 2009 jul | 2010 jan | 2010 jul | 2011 jan | 2011 jul | 2012 jan | 2012 jul | 2013 jan | 2013 jul | 2014 jan
| Tamaasa katillugit
Katillugit | 100,0 | 102,9 | 105,1 | 109,7 | 111,7 | 112,5 | 115,4 | 115,5 | 116,3 | 117,4 | 118,0 | 120,4 | 121,2 | 122,2 | 121,8 | 124,1 | 124,9
Atortut | 100,0 | 103,3 | 106,8 | 115,5 | 118,2 | 118,9 | 122,8 | 122,0 | 121,5 | 121,9 | 123,4 | 125,5 | 126,2 | 126,2 | 125,5 | 127,1 | 127,0
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,8 | 104,0 | 105,7 | 107,4 | 108,2 | 109,8 | 110,8 | 113,1 | 114,4 | 114,6 | 115,7 | 117,2 | 118,4 | 119,1 | 121,8 | 123,6
| Sulliviit
Katillugit | 100,0 | 103,0 | 104,3 | 106,8 | 108,8 | 107,6 | 109,5 | 110,9 | 112,9 | 114,1 | 114,4 | 115,3 | 116,1 | 117,7 | 117,9 | 119,9 | 120,5
Atortut | 100,0 | 103,6 | 106,8 | 112,3 | 114,0 | 114,8 | 118,2 | 118,1 | 119,0 | 119,9 | 121,3 | 121,2 | 122,6 | 122,5 | 123,2 | 124,8 | 124,7
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,8 | 103,8 | 105,6 | 107,7 | 106,0 | 107,6 | 109,3 | 111,6 | 112,8 | 112,9 | 114,0 | 114,7 | 116,7 | 116,8 | 119,1 | 120,3
| Sanaartorfigiuminarsaaviit
Katillugit | 100,0 | 102,6 | 103,2 | 104,9 | 106,6 | 109,4 | 111,6 | 112,4 | 113,6 | 115,1 | 115,6 | 117,1 | 118,1 | 119,7 | 120,5 | 123,4 | 123,9
Atortut | 100,0 | 103,6 | 106,8 | 112,3 | 113,6 | 114,4 | 117,8 | 117,7 | 118,5 | 119,5 | 120,9 | 120,8 | 122,2 | 122,1 | 122,8 | 124,0 | 124,1
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,3 | 101,7 | 102,0 | 103,9 | 107,5 | 109,2 | 110,3 | 111,8 | 113,4 | 113,7 | 115,4 | 116,4 | 118,7 | 119,6 | 123,3 | 124,2
| Tunngavilersuineq
Katillugit | 100,0 | 103,2 | 105,3 | 109,2 | 110,0 | 110,2 | 113,2 | 113,6 | 114,8 | 115,7 | 116,3 | 117,2 | 117,1 | 119,0 | 118,8 | 120,6 | 121,4
Atortut | 100,0 | 103,6 | 106,8 | 112,3 | 112,7 | 113,5 | 116,9 | 116,7 | 117,6 | 118,6 | 119,9 | 119,9 | 121,3 | 121,1 | 121,8 | 122,7 | 122,7
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,6 | 103,0 | 104,3 | 105,9 | 104,9 | 107,1 | 108,6 | 110,6 | 111,0 | 110,6 | 112,0 | 109,6 | 115,0 | 113,4 | 115,7 | 117,1
| Betoniliineq aamma tunngavilersuineq
Katillugit | 100,0 | 103,2 | 104,2 | 108,1 | 106,8 | 106,5 | 109,5 | 107,9 | 101,9 | 97,9 | 100,8 | 107,3 | 107,3 | 108,3 | 109,2 | 110,5 | 111,1
Atortut | 100,0 | 103,7 | 104,9 | 110,3 | 107,5 | 107,5 | 110,7 | 107,5 | 97,1 | 90,5 | 95,3 | 104,0 | 105,4 | 103,9 | 106,5 | 106,9 | 106,9
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,6 | 103,0 | 104,3 | 105,9 | 104,9 | 107,1 | 108,6 | 110,6 | 111,0 | 110,6 | 112,0 | 109,6 | 115,0 | 113,4 | 115,7 | 117,1
| Qarmaaneq
Katillugit | 100,0 | 102,9 | 102,7 | 106,9 | 110,3 | 110,4 | 110,8 | 111,0 | 112,0 | 113,1 | 114,9 | 117,0 | 118,5 | 120,3 | 120,4 | 122,0 | 122,2
Atortut | 100,0 | 103,6 | 102,9 | 109,0 | 113,3 | 113,3 | 113,0 | 111,4 | 111,2 | 111,8 | 112,8 | 115,7 | 117,0 | 118,8 | 118,8 | 121,1 | 121,1
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 101,8 | 102,3 | 103,7 | 106,1 | 106,0 | 107,2 | 110,4 | 113,7 | 115,4 | 118,6 | 118,6 | 120,7 | 122,4 | 122,9 | 124,1 | 124,3
| Sanasut suliaat
Katillugit | 100,0 | 103,0 | 105,9 | 111,5 | 113,8 | 114,7 | 118,2 | 118,2 | 119,0 | 120,5 | 120,7 | 122,8 | 123,3 | 123,9 | 122,2 | 124,8 | 126,3
Atortut | 100,0 | 103,1 | 107,8 | 118,8 | 122,8 | 123,0 | 127,6 | 126,9 | 127,2 | 127,9 | 129,3 | 129,1 | 129,7 | 129,1 | 126,3 | 128,8 | 128,8
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 103,5 | 104,7 | 106,4 | 107,8 | 108,9 | 110,5 | 111,4 | 113,7 | 115,1 | 114,7 | 115,8 | 117,4 | 118,0 | 118,6 | 121,6 | 124,7
| Illuliorneq/pequsiorneq
Katillugit | 100,0 | 102,1 | 104,2 | 109,7 | 112,0 | 112,8 | 115,8 | 116,0 | 117,2 | 118,4 | 118,7 | 119,5 | 120,5 | 120,6 | 119,6 | 121,5 | 123,0
Atortut | 100,0 | 100,6 | 103,6 | 113,7 | 117,2 | 117,4 | 121,8 | 121,1 | 121,4 | 122,1 | 123,4 | 123,2 | 123,8 | 123,3 | 120,6 | 121,0 | 121,7
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 103,5 | 104,7 | 106,4 | 107,7 | 108,9 | 110,5 | 111,5 | 113,8 | 115,2 | 114,8 | 115,9 | 117,6 | 118,1 | 118,8 | 121,8 | 124,9
| Natilersuineq
Katillugit | 100,0 | 102,7 | 105,5 | 106,5 | 107,8 | 109,9 | 112,8 | 112,4 | 112,9 | 116,9 | 117,1 | 121,2 | 121,2 | 123,1 | 122,2 | 125,7 | 127,6
Atortut | 100,0 | 103,1 | 107,8 | 109,5 | 112,0 | 114,8 | 116,7 | 115,3 | 116,0 | 122,2 | 124,5 | 125,1 | 125,7 | 127,2 | 127,9 | 133,5 | 133,5
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 103,5 | 104,7 | 106,4 | 107,8 | 108,9 | 110,5 | 111,4 | 113,7 | 115,1 | 114,7 | 115,8 | 117,4 | 118,0 | 118,6 | 121,6 | 124,7
| Qalipaaneq
Katillugit | 100,0 | 101,1 | 104,6 | 108,4 | 110,5 | 110,9 | 112,9 | 112,9 | 116,3 | 116,9 | 117,6 | 118,3 | 120,6 | 119,9 | 119,9 | 120,3 | 120,8
Atortut | 100,0 | 101,2 | 107,7 | 114,2 | 116,6 | 116,0 | 120,5 | 123,1 | 123,1 | 123,1 | 123,1 | 123,5 | 123,5 | 124,8 | 124,9 | 125,0 | 125,0
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 101,0 | 103,1 | 105,6 | 107,7 | 108,5 | 109,1 | 107,9 | 113,2 | 113,9 | 115,0 | 115,5 | 119,1 | 117,3 | 117,3 | 117,8 | 118,4
| Ruujorilerineq
Katillugit | 100,0 | 103,6 | 105,9 | 110,6 | 112,7 | 114,7 | 118,4 | 119,7 | 120,6 | 122,4 | 122,0 | 126,9 | 127,4 | 130,2 | 131,7 | 135,9 | 136,0
Atortut | 100,0 | 106,4 | 109,9 | 119,4 | 121,9 | 126,1 | 133,0 | 133,6 | 134,7 | 137,1 | 137,2 | 146,7 | 147,4 | 149,1 | 152,4 | 155,6 | 155,6
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,2 | 103,7 | 105,9 | 107,9 | 108,7 | 110,4 | 112,2 | 113,1 | 114,5 | 113,8 | 115,6 | 116,3 | 119,6 | 120,4 | 125,9 | 126,1
| Innaallagialerineq
Katillugit | 100,0 | 103,8 | 106,8 | 110,3 | 112,7 | 113,0 | 114,0 | 112,9 | 115,3 | 117,6 | 119,8 | 123,2 | 125,2 | 125,6 | 127,9 | 131,6 | 130,9
Atortut | 100,0 | 108,0 | 111,9 | 118,6 | 121,7 | 122,5 | 121,4 | 117,3 | 120,7 | 123,0 | 124,6 | 133,1 | 132,5 | 134,2 | 136,5 | 142,8 | 137,4
Assartuineq | 100,0 | 100,5 | 102,2 | 102,2 | 101,3 | 104,1 | 110,6 | 109,6 | 106,7 | 111,6 | 109,6 | 124,4 | 120,4 | 125,4 | 119,4 | 121,4 | 121,4
Sulinermi aningaasarsiat | 100,0 | 102,3 | 104,9 | 107,3 | 109,6 | 109,6 | 111,2 | 111,3 | 113,4 | 115,7 | 118,3 | 119,4 | 122,6 | 122,3 | 124,8 | 127,4 | 129,3

http://bank.stat.gl/prnbyg1

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

14. Aningaasanik aningaasaatinillu niuerneq

18. feb 2015

Aningaasanik aningaasaatinillu niuerneq

Kalaallit Nunaanni aningaasaqarneq aningaasaatinillu kileqanngitsumik nuussuisinnaaneq ammasorujussuuvoq. Tamanna isumaqarpoq nunani tamalaani nunarsuarlu tamakkerlugu ineriartorneq aamma aningaasaateqarnermut apeqqutaalluinnartoq, minnerunngutsumik aningaasanik niuerfiit ataatsimuulersinneqarsiartorneranni.

Aningaasanik aningaasaatinillu niuerfiit arlalinnik immikkoortitersimapput aningaasaqarnermi nioqqutinik tuniniaaffiullutillu pisiniarfiusunik. Aningaaseriviit assigiinngitsunik periarfissaqartitsillutik aningaasaliinissamut periarfissiipput, peqatigisaanik sullitaminnut inussutissarsiornikkullu siunnerfeqartumik sulialiannut taarsigassarsititsisarput.

Illunik pisinermi isumannaatsumik qularnaveeqqusiilluni aningaasanik taarsigassarsititsisarfiit aqqutigineqakkajupput, ukiut qulit 30-llu akornanni sivisussusilinnik akilersorneqartussanik. Taamatullu inissianik pisinermi aamma pisortat taarsigassanik aningaasaliineri aamma pingaaruteqarlutik.

Aningaaseriveqarneq

Aningaaseriviit akilersuinerpassuarnut pisariitsumik akikitsumillu qulakkeerinneqataapput, assersuutigalugu nioqqutissanik kiffartuussinernillu pisinermut tunisaqarnermullu akisarsianillu akiliinernut atatillugu angerlarsimaffinnit suliffeqarfinnillu ulluinnarni ingerlanneqartartunik. Akiliinerit tamarmik ippinnaateqanngitsumik ingerlanneqarnissaat aningaaseriviit qulakkeertarpaat. Aningaaseriviit saniatigut Post Greenland (Tele Greenland A/S) sineriammi illoqarfinni amerlasuuni tunngaviusumik aningaasaqarnikkut aningaasaqarnikkullu kiffartuussisarpoq.

GrønlandsBANKEN A/S-i aamma Namminersorlutik Oqartussat isumaqatigiissutaat malillugu tunngaviusumik aningaasaqarnikkut ataqatigiimmik aaqqissuussineq BBB-system-imik taaneqartartoq GrønlandsBANKENip illoqarfinni nunaqarfinnilu ingerlappaa, saniatigullu aamma KNI A/S-i suleqatigalugu BBB-system-i illoqarfinni nunaqarfinnilu isorliunerusuni atuutsinneqarpoq.

Tele Greenland A/S aammalu KNI A/S pillugit paasisaqarnerorusukkuit nittartakkat www.telepost.gl aamma www.kni.gl alakkakkit.

GrønlandsBANKEN A/S aningaaserivinni kisiartaalluni tamakkiisumik Nuummi qullersaqarfeqarluni sullissisuuvoq, Sisimiuni, Ilulissani, Qaqortumi aammalu Maniitsumilu immikkoortortaqarluni. Titartagaq 2.1.-imi takuneqarsinnaapput aningaaserivimmi uninngasuutit taarsigassarsiallu agguaqatigiissillungu erniaat.

Titartagaq 2.1. GrønlandsBankimi aningaasat uninngasuutit taarsigassarsiallu agguaqatigiissillungu erniaat

Malugiuk: Kisitsisit taarsigassarsisitsinermi erniatigut isertitat taarsigassarsiat ataatsimut katinnerinik agguarlugit uninngasuutillu erniaasa ataatsimut katinnerinit agguagaapput.

Najoqqutaq: GrønlandsBANKEN A/S

Aningaaserivik pillugu paasissutissat takuneqarsinnaapput uani: www.banken.gl

Banknordik Tórshavnimi Savalimmiuniittumi qullersaqarfeqartoq nunani allani aningaaserivinni kisiartaalluni Kalaallit Nunaanni Nuummi immikkoortortaqarpoq. 2010-mi BankNordik SparBankip Kalaallit Nunaanni immikkoortortaqarfii nangillugit siulersulerpai.

Titartagaq 2.2.-mi takuneqarsinnaapput aningaaseriviup agguaqatigiissillungu uninngasuutinut taarsigassianullu erniarititai.

Titartagaq 2.2. BankNordik-imi aningaasat uninngasuutit taarsigassarsiallu agguaqatigiissillungu erniaat

Malugiuk: Kisitsisit taarsigassarsisitsinermi erniatigut isertitat taarsigassarsiat ataatsimut katinnerinik agguarlugit uninngasuutillu erniaasa ataatsimut katinnerinit agguagaapput.

Najoqqutaq: BankNordik

BankNordik pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq www.Banknordik.gl alakkaruk.

Kalaallit Nunaanni aningaaserivinnik ingerlatsineq Finanstilsynemit nakkutigineqarpoq. Aningaaserivinnik ingerlatsinermi nakkutilliinerit takuneqarsinnaapput nittartakkami www.finanstilsynet.dk

Qularnaveeqqusiilluni taarsigassarsiniartarfiit

Qallunaat Nunaanni qularnaveeqqusiilluni akiligassarsiniartarfiit aqqutigalugit illunik aningaasalersuisarneq Kalaallit Nunaanni 1985-imiilli ingerlanneqarpoq. Qularnaveeqqusiilluni akiligassarsiniartarfiit ingerlatsisuusut tassaapput Realkredit Danmark, Nykredit Danmark, DLR Realkredit aammalu BRF Kredit. Paasisaqarnerorusukkuit alakkakkit nittartakkat www.rd.dk, www.nykredit.dk, www.dlr.dk aamma www.brf.dk.

Titartagaq 3.1.-imi 3.2.-milu takuneqarsinnaapput taarsigassarsinermi akiitsut sinneruttut aammalu Kalaallit Nunaannit taarsigassarsiat aningaasallut uninngasuutit 2014-ip tungaanut.

Titartagaq 3.1. Taarsigassarsinermi akiitsut sinneri

Najooqutaq: Finanstilsynet

Titartagaq 3.2. Kalaallit Nunaanni, Savalimmiuni aammalu Danmarkimi aningaaseriviit Kalaallit Nunaannut taarsigassarsiarititaat Kalaallit Nunaanniillu aningaasat uninngasuutigineqartut annertussusaat

Najoqqutaq: Aningaasaqarnermut Isumalioqatigiissitap ukiumoortumik nalunaarusiaa 2014

Pisortat taarsigassarsititsisarnerat

Pisortat, pingaartumik Namminersorlutik Oqartussat illunik sanaartorneq tapersersorpaat.

Sinerissap qanittuani aalisariutit taarsersornerinut aamma aalisarnermik nutarsaanernut tapiisoqartarpoq. Aalisarnermik nutarsaanermi assigiinngitsunik suliniuteqartut, misiliillutik aalisartut assingusunilluunniit suliaqartut, Klaallit Nunaanni aalisarnermik, piniarnermik nunalerinermillu sunniuteqarluarsinnaasut tapersersorneqartarput.

Namminersorlutik Oqartussat illuliornermut atukkiillutik tapiisarput. Ilaqutariinnut ataatsinut illuliornermi 40 procenti angullugu sanaartornermut tapiisoqarsinnaasarpoq.

Inuussutissarsiornermut tapiissutit paasissuissat annertunerusut pillugit nittartagaq una alakkarneqarsinnaavoq: www.sullissivik.gl

Greenland Venture A/S-i

Greenland Venture A/S-i Kalaallit Nunaanni suliffeqarfiit inuussutissarsiornermik ingerlatsisut aningaasaliiffigisarpai aammali suliffeqarfinnik nutaanik aallartitsinissaq soqutigisaralugu.

Aningaasaliinerit pisarput suliffeqarfik siunissami niuernermi aningaasaqarnikkut ataavartumik ingerlasinnaanera nalilersorneratigut, suliffeqarfinnilu aningaasaqarnikkut ingerlatsinerit siunissami sunniuteqarsinnaasut aningaasaliiffigineqartarput.

Greenland Venture A/S-i pillugu nittartagaq www.venture.gl alakkaruk.

Aktiat nalingisa ineriartornerat

GrønlandsBANKEN aamma NunaMinerals A/S kalaallini ingerlatseqatigiiffiini OMX-børsenip allattorsimaffianiipput, Nordatlantisk Venture A/S qallunaat OTC-mi allattorsimaffianni www.danskotc.dk -mi takuneqarsinnaavoq.

Nunaminerals A/S aamma Nordatlantisk Venture A/S pillugit nittartakkat www.nunaminerals.com aamma www.nordatlantiskventure.dk alakkakkit.

GrønlandsBANKENip aamma Nunaminerals A/S-ip aktiaataasa nalingi nittartakkami www.nasdaqomxnordic.com -kkut takuneqarsinnaapput.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

KNI A/S, www.pilersuisoq.gl

GrønlandsBANKEN A/S, www.banken.gl

BankNordik A/S, www.banknordik.gl

Aningaasanik Nakkutilliisoqarfik, www.finanstilsynet.dk

Qallunaat Nunaanni aningaasanik qularnaveeqqusiilluni taarsigassarsiniartarfiit, www.rd.dk, www.nykredit.dk, www.dlr.dk aammalu www.brf.dk

Namminersorlutik Oqartussat, www.naalakkersuisut.gl

Tabel 1. GrønlandsBank-ip ukiumoortumik nalunaarusiai

| 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
|  |  |  |  | Mio. kr. |  |  |  |  |
Ernianit akiliutinillu iluanaarutit ilanngaasikkat | 178,2 | 193,8 | 209,4 | 229,3 | 237,4 | 235,2 | 253,5 | 277,8 | 275,8 | 293,4
Nalingit allanngorarne-rinut iluarsiineq | -7,3 | -1,4 | -8,2 | -43,8 | 4,2 | 3,9 | -29,5 | 11,2 | 4,0 | 7,7
Ingerlatsinermi allatigut isertitat | 2,8 | 1,7 | 4,9 | 2,1 | 4,6 | 7,0 | 2,7 | 3,4 | 3,1 | 3,8
Sulisunut allaffissornermu-llu aningaasartuutit | 78,8 | 87,5 | 91,2 | 96,1 | 106,3 | 109,9 | 118,2 | 126,6 | 130,4 | 136,4
Pigisanut nalikilliliissutit | 5,2 | 4,2 | 2,3 | 2,9 | 8,1 | 12,3 | 12,4 | 10,8 | 10,4 | 9,1
Ingerlatsinerni allani aningaasartuutit | - | - | 8,8 | 12,0 | 16,0 | 11,2 | 5,3 | 2,2 | 3,4 | 3,1
Nalikilliliinerit kiisalu taarsigassalinnut immikkoortitat | 0,2 | -1,8 | -8,4 | 4,8 | 15,4 | 14,6 | 12,5 | 17,3 | 15,2 | 24,8
Akileraarutit ilanngaatiginngin-neranni | 89,5 | 104,2 | 112,2 | 71,8 | 100,4 | 98,1 | 78,3 | 135,5 | 123,5 | 131,4
Akileraarutit | 33,2 | 36,9 | 34,2 | 23,1 | 31,9 | 31,4 | 24,7 | 43,1 | 39,2 | 41,8
Ukiumut angusat | 56,3 | 67,3 | 78,0 | 48,7 | 68,5 | 66,7 | 53,6 | 92,4 | 84,3 | 89,7
Nammineq aningaasaatit | 626,7 | 644,6 | 649,5 | 626,2 | 694,3 | 758,4 | 791,9 | 850,9 | 876,2 | 909,9
Oqimaaqatigiis-sinnera | 3.459,4 | 3.646,2 | 4.200,2 | 4.110,3 | 4.144,5 | 4.533,9 | 4.813,0 | 4.826,1 | 5.057,1 | 4.849,6
Pisussaaffiit allat | 411,1 | 413,0 | 548,7 | 769,0 | 721,2 | 908,8 | 836,4 | 889,3 | 873,1 | 1.093,3
|  |  |  |  | Kisitsisit pingaarnerit |  |  |
Nammineq aningaasaatinik ernialiineq | 14,5 | 16,4 | 17,3 | 11,2 | 15,2 | 13,5 | 10,1 | 16,5 | 14,3 | 14,7
Aningaasartuuti-nut naleqqiullugu isertitat | 2,1 | 2,2 | 2,2 | 1,6 | 1,7 | 1,7 | 1,5 | 1,9 | 1,8 | 1,8
Akiliisinnaassuts-ip procentia | 24,5 | 21,0 | 17,3 | 17,9 | 19,6 | 19,8 | 20,0 | 20,2 | 21,0 | 20,3
Iluanaarutit procentii | 45,0 | 55,0 | 60,0 | 0,0 | 0,0 | 10,0 | 30,0 | 55,0 | 55,0 | 55,0
Nalinga | 525,0 | 712,0 | 967,0 | 298,0 | 398,0 | 475,0 | 295,0 | 567,0 | 662,0 | 612,0
Aktiap namminermi nalinga | 348,0 | 360,0 | 361,0 | 348,0 | 386,0 | 425,0 | 450,0 | 482,0 | 494,0 | 505,0
Sulisut amerlassusii (agg) | 84,0 | 88,0 | 90,0 | 103,0 | 107,0 | 106,0 | 113,0 | 112,0 | 114,0 | 116,1

Najoqqutaq: GrønlandsBanken A/S

Tabel 2. BankNordik-ip ukiumoortumik nalunaarusiai

| 2010 | 2011 | 2012 | 2013
|  | Mio. kr. |  |
Ernianit akiliutinillu iluanaarutit ilanngaasikkat | 56,3 | 52,4 | 52,8 | 48,6
Nalingit allanngorarnerinut iluarsiineq | 0,4 | -0,5 | 0,0 | 0,0
Ingerlatsinermi allatigut isertitat | 5,9 | 4,2 | 0,1 | 1,2
Sulisunut allaffissornermullu aningaasartuutit | 38,2 | 42,0 | 31,7 | 28,1
Pigisanut nalikilliliissutit | 0,6 | 0,4 | 2,5 | 1,7
Ingerlatsinerni allani aningaasartuutit | 0,0 | 0,0 | 0,5 | 1,3
Nalikilliliinerit kiisalu taarsigassalinnut immikkoortitat | 7,8 | -0,4 | 4,8 | 8,0
Akileraarutit ilanngaatiginnginneranni | 16,0 | 14,1 | 13,5 | 10,8
Akileraarutit | 4,1 | 4,1 | 4,3 | 3,4
Ukiumut angusat | 11,9 | 10,0 | 9,2 | 7,3
Nammineq aningaasaatit | 2.013,5 | 1.957,7 | 2.053,4 | 2.156,0
Oqimaaqatigiissinnera | 1.001,6 | 929,5 | 970,6 | 868,0
Pisussaaffiit allat | 372,8 | 382,7 | 443,9 | 361,6
|  | Kisitsisit pingaarnerit |
Nammineq aningaasaatinik ernialiineq | 20,9 | 1,6 | 6,1 | 5,4
Aningaasartuutinut naleqqiullugu isertitat | 1,4 | 1,3 | 1,3 | 1,3
Akiliisinnaassutsip procentia | 17,0 | 15,6 | 14,8 | 14,7
Iluanaarutit procentii | 13,0 | 0,0 | 10,0 | 16,0
Nalinga | 144,0 | 78,8 | 76,0 | 128,0
Aktiap namminermi nalinga | 210,0 | 198,5 | 208,2 | 218,6
Sulisut amerlassusii (agg) | 28,0 | 27,8 | 25,3 | 20,5

Najoqqutaq: BankNordik

Tabel 3. Illusinermi taarsigassarsianut akiitsut sinneruttut akiitsorqarfinnut agguaanneri

| 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
|  |  |  |  |  | Mio. kr. |  |  |  |  |
Akiitsut sinneruttut | 1.157 | 1.246 | 1.414 | 1.648 | 2.121 | 2.465 | 2.681 | 2.861 | 3.050 | 3.167 | 3.240
Namminerisamik illuutit | 523 | 645 | 820 | 1.044 | 1.590 | 1.979 | 2.140 | 2.280 | 2.396 | 2.498 | 2.541
Sanaartornermi tapiissutit | 58 | 35 | 34 | 32 | 26 | 13 | 5 | 5 | 4 | 4 | 10
Piginneqatigiilluni inissiat | 137 | 190 | 256 | 277 | 221 | 193 | 206 | 232 | 223 | 215 | 209
Namminerisamik inaatinik attartortitsinerit | 128 | 106 | 89 | 93 | 100 | 101 | 143 | 152 | 161 | 193 | 198
Suliffissuaqarneq assassorlunilu suliat  | 28 | 5 | 2 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Allaffeqarneq niuernerlu | 273 | 259 | 208 | 196 | 180 | 175 | 183 | 189 | 264 | 255 | 280
Inuiaqatigiileerinermi piorsar-simassutsikkullu siunertanut | 11 | 6 | 5 | 4 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | 2 | 1

Malugiuk: Kisitsisit 4. kvartalinik naatsorsugaapput.

Najoqqutaq: Finanstilsynet

15. Atualernissaq sioqqullugu paaqqinnittarfiit meeqqallu atuarfii

1. dec 2014

Atualernissaq sioqqullugu paaqqinnittarfiit meeqqallu atuarfii

Ulluunerani paaqqinnittarfiit atuarfeqarnerlu Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Nunanullu Avannarlernut Suleqateqarnermut Naalakkersuisoqarfiup ataani inissisimapput.

Ulluunerani paaqqinniffinnut atuarfeqarfinnullu tunngatillugu Naalakkersuisut siunertarisaat tassaavoq taaguutit Meeqqerivitsialak aamma Atuarfitsialak aqqutigalugit meeqqanut inuusuttunullu naleqqiullugu tamakkiisumik isiginnilersinnaanissaq.

Meeqqat 15-it inorlugit ukiullit ulluunerani paarineqartariaqartunut sunngiffimmiluunniit isumagineqartariaqartunut neqeroorutit, tassunga ilanngullugit paarineqarnissamut pisariaqartitsivissunngitsut pinaveersaartitsinermik siunertaqartunik naammattunik neqerooruteqarfiginissaat kommunalbestyrelsit qulakkiigassaraat. Kommunalbestyrelsit ilanngullugu meeqqanut atualertussanut Atuarfitsialammut piareersaatitut sammisassanik neqerooruteqassapput.

Meeqqanut inuusuttunullu ulluunerani paaqqinnittarfiit kommuninit pilersinneqarlutillu ingerlanneqartarput

Kommunip ingerlataanik ulluunerani paarsisartunik angerlarsimaffinni pilersitsisoqarsinnaavoq. Paaqqinnittarfiit taakku aningaasartuutaat kommunit isumagisassaraat, aamma ulluunerani paaqqinnittarfinnut aamma ulluunerani paarsisartunut angajoqqaat akiliuteqartarnerat pineqarpoq.

Ulluunerani paaqqinnittarfiit meeqqallu paarineqartartut amerlassusaat

2012 aallartilaartoq Kalaallit Nunaanni meeraaqqeriviit 23-iupput, meeqqeriviit 36-iullutik kiisalu meeqqeriviit marluiit 38-iullutik. Taakku saniatigut angerlarsimaffinni paaqqinniffiit kommunit ingerlataat 50-iupput. Taakku saniatigut meeqqeriveqarpoq  namminersortunik tallimanik Kommuneqarfik Sermersuummi tamarmik inissisimasut.

1

Meeqqat atuarfiat

Kalaallit Nunaat ukiut 100 sinnerlugit pinngitsoorani atuartitsisussaatitaaneq ingerlassimavaa. Ukiuni qulingiluani pinngitsoorani atuartuusussaaffiuvoq ukiunilu atuarfiusuni 10-anni aamma 11-anni atuartitsinissaq neqeroorutaasarluni. Atuartitaaneq akileraarutinit akilerneqartarpoq.

Meeqqat atuarfiannut aqunneqarneranullu inatsisitigut tungavissat Inatsisartut aalajangersartarpaat, qitiusumillu allaffissornikkut aammalu suliassatigut ingerlatsinerit Ilinniartitaanermut, Ilisimatusarnermut Nunanullu Avannarlernut Suleqateqarnernut Naalakkersuisoqarfiup isumagisaralugit.

Kommunini kommunalbestyrelsit tassaapput atuarfiit ingerlanneqarnerannut anguniakkanik toqqammavissanillu aalajangersaasartut. Atuarfiit ingerlanneqarnerinut tunngavissatut siunertarineqartutullu aalajangersakkat iluanni iliuusissanik pilersaarusiortussanik atuarfiit tamarmik siulersuisoqarput. Atuarfinni minnerusuni suliassat taamaattut nunaqarfinni aqutsisut isumagisinnaasarpaat.

Kommunini ataasiakkaani atuarfeqarfiit allaffissornikkut atuartitsinikkullu atuarfeqarnermut pisortamit imaluunniit atuarfiup pisortaaneranit isumagineqartarput.

Takussutissiaq 3.1. Meeqqat atuarfiini atuartut amerlassusiat

| 2006 /2007 1) | 2007 /2008 1) | 2009 /2010 | 2010 /2011 | 2011 /2012 | 2012 /2013 | 2013 /2014
Katillugit | 11.102 | 10.607 | 9.470 | 9.290 | 8.810 | 9.019 | 8.643
| Meeqqat atuarfianni atuartut
1.-3. klasse (1. trin) | 2.656 | 2.582 | 2.558 | 2.535 | 2.431 | 2.448 | 2.361
4.-7. klasse (2. trin) | 6.018 | 5.794 | 3.509 | 3.374 | 3.180 | 3.294 | 3.182
8.-10. klasse (3. trin) | 2.014 | 1.879 | 2.828 | 2.818 | 2.542 | 2.587 | 2.374
Atuarfiit namminersortut | 45 | 94 | 91 | 141 | 214 | 221 | 197
Immikkut klassit | 414 | 352 | 484 | 422 | 443 | 469 | 529
Taakkunannga nunaqarfinni | 1.673 | 1.492 | 1.541 | 1.348 | 1.256 | 1.202 | 1.212

Malugiuk: Kommunit kisitsisinik nalunaarsuisimannginnerat pissutaalluni 2008/2009-mi. Ilimmarfiaqqami atuartut 2013/2014-mut ilanngunneqanngillat.

Nassuiaat: 1): 2007/2008-mi Iginniarfiup Atuarfiata kisitsisai ilaanngillat.

Najoqqutaq: Inerisaavik, Nuuk Internationale friskole aamma Ilimmarfiaraq

2002-miit ukiuni qulini meeqqat atuarfiat alloriarfinnut pingasunut immikkoortiterneqarsimavoq, nukarlernut alloriarneq ukiunik pingasunik sivisussusilik, akullernut alloriarneq ukiuni sisamani sivisussusilik angajullernullu alloriarneq ukiuni pingasuni sivisussusilik. Ukiut qulingiluat pinngitsoornani atuartussaaffiuvoq.

Alloriarnerni tamani ilinniartitsissutit tamarmik ilinniartitsissutigineqartarput:

·         Oqaasilerineq, tassa imaappoq kalaallisut, qallunaatut, tuluttut oqaatsillu allanertat allat

·         Kulturi inuiaqatigiilerineq upperisarsiornermik filosofimillu atuartitsinerit

·         Atuartitsissutit matematikki aamma pinngortitaq

·         Inuttut inerikkiartorneq, tassa peqqinneq, inooqatigiinnikkut misigissutsikkullu ilikkagaqarniarnermi atuartitsineq, ilinniagaqarnissamik inuussutissarsiutissamillu qinersiniarnermi paasisitsiniaaneq aamma tarnikkut inuttullu inooqatigiinneq pillugu sammisat

·         Najukkami toqqagassat, tassa imaappoq nipilersorneq kiisalu kulturikkut, isumaginninnermi inuussutissarsiutinulluunniit sammisunik ingerlataqarneq.

Atuartunut immikkut atuartinneqarnissamik pisariaqartitsisunut atuartitsineq ingerlanneqartarpoq. Perorsaanikkut/tarnikkut siunnersuinikkut isumasioqatigiinneq malillugu atuartitsineq aaqqissuunneqassaaq.

Ukiuni qulingiluani meeqqat atuarfianni atuareernerup kingornagut atuarfiup qimannissaanut periarfissaq atuartut amerlanngitsut atortarpaat. Angajoqqaat atuarfillu isumaqatigiissutigigaangassuk ukiut atuarfiusut arfineq pingajuisa kingorna meeqqat atuarfiannit atuarunnaarnissamut periarfissaq ataasiakkaat atortarpaat.

Takussutissiaq 3.2. Meeqqat atuarfianni soraarummeernerit

| 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
| Allattariarsorluni misilitsinneq
Katillugit | 6.379 | 7.353 | 7.682 | 7.386 | 7.988 | 8.350 | 7.185
Kalaallisut piginnaasanik misilitsinneq | 791 | 830 | 844 | 826 | 927 | 949 | 820
Kalaallisut allaaserinnineq | 799 | 827 | 835 | 821 | 930 | 958 | 824
Qallunaatut piginnasanik misilitsinneq | 792 | 834 | 879 | 832 | 931 | 965 | 821
Qallunaatut allaaserinninneq | 797 | 823 | 877 | 837 | 934 | 967 | 816
Tuluttut piginnaasanik misilitsinneq | 800 | 825 | 880 | 826 | 933 | 924 | 822
Tuluttut allaaserinninneq | 790 | 812 | 870 | 818 | 937 | 935 | 818
Matematikkimi piginnaasanik misilisinneq | 808 | 821 | 873 | 833 | 824 | 949 | 810
Matematikkimi kisitsassat eqqarsaatigisariallit | 802 | 819 | 874 | 840 | 819 | 954 | 811
Inuiaqatigiilerineq | - | 762 | 356 | 244 | 411 | 387 | 288
Upperisalerineq isumalioqqissaarnerlu | - | - | 394 | 265 | 342 | 362 | 355
Pinngortitalerineq | - | - | - | 244 | - | - |  -
| Oqaluttariarsorluni misilitsinneq
Katillugit | 3.344 | 3.480 | 3.754 | 3.531 | 3.643 | 3.823 | 3.164
Kalaallisut | 368 | 343 | 390 | 361 | 364 | 422 | 381
Qallunaatut | 345 | 385 | 395 | 365 | 452 | 456 | 311
Tuluttut | 289 | 360 | 370 | 365 | 489 | 419 | 340
Matematikimi | 424 | 469 | 478 | 470 | 401 | 560 | 472
Inuiaqatigiilerineq | 393 | - | 38 | 191 | 190 | 180 | 157
Upperisalerineq isumalioqqissaarnerlu | 374 | 236 | 5 | 187 | 195 | 188 | 99
Fysik/kemi | 414 | 387 | 475 | 476 | 434 | 450 | 332
Uumassuseqartulerineq | 1 | 274 | 377 | 182 | 191 | 219 | 174
Pinngortitaleriffusumik nunalerineq | 4 | 249 | 409 | 166 | 183 | 178 | 221
Allamiut oqaasiisa pingajuat | 0 | 2 | 4 | 0 | 1 | 1 |  -
Sumiiffinni ataasiakkaani toqqagaq | 3 | 12 | 15 | 23 | 11 | 5 | 16
Aalajangersimasumik qulequtsiiluni suliamik saqqummiineq | 729 | 763 | 798 | 745 | 732 | 745 | 661

Najoqqutaq: Inerisaavik

Ilinniartitsisut tiiminillu atuinerat

Meeqqat atuarfiini ilinniartitsisuupput ilinniartitsisut ilinniarfissuarmi ilinniakkaminnik naammassinnissimasut aammalu ilinniartitsisut fagini aalajangersimasuni immikkut ittumik ukiuni marlunni ilinniarsimasut, timelærerillu perorsaanermik ilinniagaqarsimanngitsut.

Takussutissiaq 4.1. Atuarfinni ilinniartitsisut

| 2002 /2003 | 2003 /2004 | 2004 /2005 | 2005 /2006 | 2006 /2007 | 2007 /2008 | 2009 /2010 | 2010 /2011 | 2011 /2012 | 2012 /2013 | 2013 /2014
Ilinniartitsisut katillugit | 1.222 | 1.217 | 1.268 | 1.247 | 1.221 | 1.195 | 1.102 | 1.161 | 1.162 | 1.090 | 1.093
Nukarlerni ilinniartitsisut | 118 | 94 | 97 | 105 | 105 | 107 | 95 | 111 | 115 | 113 | 97
Ilinniartitsisut | 747 | 769 | 798 | 765 | 735 | 759 | 716 | 760 | 805 | 797 | 783
Timelærerit | 357 | 354 | 373 | 377 | 386 | 335 | 301 | 303 | 287 | 224 | 213
Skoledirektørit | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 5 | 4 | 4 | 3
Atuarfinni pisortat tamakkerlugit | 67 | 64 | 64 | 70 | 72 | 71 | 61 | 56 | 57 | 58 | 59

Malugiuk: Kommunit kisitsisinik nalunaarsuisimannginnerat pissutaalluni 2008/2009-mi kisitsisit ilanngunneqanngillat aamma Ilimmarfiaqqami ilinniartitsisut ilanngunneqanngillat.

Najoqqutaq: Inerisaavik aamma Nuuk Internationale Friskole

Takussutissiaq 4.2. Atuarfimmi ilinniartitsisutut ilinniarsimasut ilinniartitsisutut atorfiit amerlassusiligaaneranni

| 2002/ 2003 | 2003/ 2004 | 2004/ 2005 | 2005/ 2006 | 2006/ 2007 | 2007/ 2008 | 2008/ 2009 2) | 2009/ 2010 | 2010/ 2011 | 2011/ 2012 | 2012/ 2013 | 2013/ 2014
|                                                                                             Pct                                                                                       
Nuna tamakkerlugu | 69,3 | 68,7 | 66,8 | 64,9 | 64,4 | 70,7 | 70,7 | 68,9 | 67,3 | 72,2 | 77,0 | 77,9
Illoqarfinni 1) | 76,4 | 75,3 | 72,7 | 70,5 | 68,8 | 75,7 | 75,7 | 73,1 | 72,3 | 78,2 | 82,9 | 83,8
Nunaqarfinni | 42,6 | 44,1 | 42,8 | 43,0 | 46,7 | 51,4 | 51,4 | 52,9 | 48,5 | 49,0 | 54,5 | 56,2

Malugiuk: Kommunit kisitsisinik nalunaarsuisimannginnerat pissutaalluni 2008/2009-mi kisitsisit ilanngunneqanngillat aamma ilinniartitsisut atuarfinni namminersortuni sulisut ilaanngillat.

Nassuiaatit: 1) Ivittuut aamma Ado Lyngep Atuarfia ilanngullugit. 2) Kangerlussuarmi atuarfik ilanngullugu.

Najoqqutaq: Inerisaavik

Piareersarfiit

Illoqarfinni tamani Piareersarfeqarpoq siunnersuisarfiusunik aamma atuagarsornermik qaffassaaffiusunik. Piareersarfimmi siunnersortit, inuttut piginnaasat pillugit aamma atuagarsornermi piginnaasat pillugit qanoq inissiisimanermik paasinninnissamik, ikiuisinnaapput taakkulu tunngavigalugit suliffigisinnaasamik ilinnialernissamilluunnit siunnersuisinnaallutik.

Piareersarfinni Kalaallit Nunaanni Danmarkimilu ilinniarfiinnut tunngasunik siunnersisarput.

Piareersarfiit ukuninnga pikkorissaasarput: Inuussutissarsiutinik Ilinniagaqarnissamut Piareersarneq akuerisaasoq (IIP), Meeqqat atuarfianni inaarutaasumik misilitsinnerit (FA) allanillu pikkorissaanerit.

Piareersarfinni ilinniartut tigutittarput:

·         meeqqat atuarfianni karakterii apeqqutaallutik aamma

·         misissuisut ilinniarniarluni qinnuteqartup Piareersarfimmik ingerlatsisinnaanerannik naliliinerat.

Piareersarfimmi ilinniarniarlutik qinnuteqartut tigusaanngitsoortut arlaqartut atuagarsornikkut qaffassarneqarnissaat pisariaqanngilaq, taakku Piareersarfimmit ilinniaqqinnissaanik innersuunneqartarput.

Efterskolertarneq

Kalaallit atuartut efterskolernissamut atatillugu namminersorlutik oqartussanut tapiiffigineqarnissaminnut qinnuteqarsinnaapput.

Tapiissutit efterskolimut akiliutigineqartarput. Danmarkimi efterskolertut aamma naalagaaffimmiit kommuniniillu tapiiffigineqartarput. Kalaallit Nunaat Danmarkillu akornanni angalanernut aningaasartuutit namminersorlutik oqartussat akilertarpaat.

Nittartakkat takuneqarsinnaasut

Meeqqeriviit, Meeqqat atuarfiit aamma Piareersarfiit pillugit paasissutissat annertunerusut uani takusinnaavatit: www.naalakkersuisut.gl

Efterskolertunut tunngasut nittaratakkami uani takuneqarsinnaapput: www.oqaatsit.gl

Tabel 1. Meeqqat atuarfiini atuartut klassinut agguataarnerat

| 1.-3. klasse | 4.-7. klasse | 8.-10. klasse | Immikkut klassit | Katillugit
| Ukioq atuarfiusoq 2013/14
Katillugit | 2.430 | 3.266 | 2.458 | 545 | 8.675
Illoqarfinni | 1.995 | 2.614 | 2.147 | 494 | 7.250
Nunaqarfinni | 366 | 568 | 227 | 51 | 1.212
Immikkut atuarfik | - | - | 16 | - | 16
Atuarfiit namminersortut | 69 | 84 | 68 | - | 197
| Ukioq atuarfiusoq 2011/12
Katillugit | 2.517 | 3.378 | 2.655 | 469 | 9.019
Illoqarfinni | 2.029 | 2.742 | 2.342 | 435 | 7.548
Nunaqarfinni | 419 | 552 | 231 | 20 | 1.222
Immikkut atuarfik | - | - | 14 | 14 | 28
Atuarfiit namminersortut | 69 | 84 | 68 | - | 221
| Ukioq atuarfiusoq 2011/12
Katillugit | 2.431 | 3.180 | 2.542 | 400 | 8.553
Illoqarfinni | 2.004 | 2.634 | 2.273 | 372 | 7.283
Nunaqarfinni | 427 | 546 | 255 | 28 | 1.256
Immikkut atuarfik | - | - | 14 | - | 14
Atuarfiit namminersortut | 70 | 95 | 49 | - | 214
| Ukioq atuarfiusoq 2010/11
Katillugit | 2.535 | 3.374 | 2.818 | 422 | 9.149
Illoqarfinni | 2.050 | 2.788 | 2.554 | 395 | 7.787
Nunaqarfinni | 485 | 586 | 250 | 27 | 1.348
Immikkut atuarfik | - | - | 14 | - | 14
Atuarfiit namminersortut | 55 | 70 | 16 | - | 141
| Ukioq atuarfiusoq 2009/10
Katillugit | 2.700 | 3.694 | 2.950 | 470 | 9.814
Illoqarfinni | 2.209 | 3.023 | 2.612 | 415 | 8.259
Nunaqarfinni | 491 | 671 | 338 | 55 | 1.555
Immikkut atuarfik | - | - | - | - | -
Atuarfiit namminersortut | 33 | 58 | - | - | 91
| Ukioq atuarfiusoq 2007/08
Katillugit | 2.586 | 3.780 | 3.889 | 342 | 10.349
Illoqarfinni | 2.095 | 3.097 | 3.522 | 322 | 8.714
Nunaqarfinni | 491 | 683 | 367 | 20 | 1.541
Immikkut atuarfik | - | - | - | - | -
Atuarfiit namminersortut | 51 | 37 | - | - | 88
| Ukioq atuarfiusoq 2006/07 1)
Katillugit | 2.662 | 3.923 | 4.103 | 414 | 11.131
Illoqarfinni | 2.128 | 3.127 | 3.744 | 378 | 9.377
Nunaqarfinni | 534 | 796 | 343 | 20 | 1.693
Immikkut atuarfik | - | - | 16 | 16 | 16
Atuarfiit namminersortut | - | - | - | - | 94

Malugiuk: Kommunit kisitsisinik nalunaarsuisimannginnerat pissutaalluni 2008/2009-mi kisitsisit ilanngunneqanngillat. Ilimmarfiaqqami atuartut 2013/2014-mut ilanngunneqanngillat.

Nassuiaat: 1Ukiumi atuarfiusumi 2006/2007 atuartut kingullit 11. klassimi naammassipput 10. klassiullutillu atuarfimmik naammassinnittut aamma naammassillutik, tamanna pivoq Atuarfik pillugu Inatsisartut peqqussutaat nr. 8, 21. maj 2002-meersoq malillugu.

Najoqqutaq: Inerisaavik, Ilimmarfiaraq aamma Nuuk Internationale Friskole

Tabel 2. Illoqarfinni nunaqarfinnilu meeqqat atuarfiini atuartut amerlassusaat

| 1.-3. klasse | 4.-7. klasse | 8.-10.klasse | Immikkut klassit | Katillugit
| Ukioq atuarfiusoq 2013/14
Katillugit | 2.430 | 3.266 | 2.442 | 529 | 8.667
Illoqarfinni | 2.064 | 2.698 | 2.215 | 478 | 7.455
Nunaqarfinni | 366 | 568 | 211 | 35 | 1.180
Immikkut atuarfik | 0 | 0 | 16 | 16 | 32
| Atuarfeqarfiit
Nanortalik illoqarfik | 51 | 66 | 90 | 18 | 225
Nunaqarfinni | 22 | 46 | 4 | 0 | 72
Qaqortoq illoqarfik | 125 | 172 | 148 | 28 | 473
Nunaqarfinni | 7 | 5 | 3 | 8 | 23
Narsaq illoqarfik | 67 | 89 | 69 | 16 | 241
Nunaqarfinni | 8 | 14 | 1 | 0 | 23
Paamiut illoqarfik | 66 | 83 | 85 | 18 | 252
Nunaqarfinni | 7 | 6 | 1 | 0 | 14
Nuuk illoqarfik | 652 | 960 | 644 | 158 | 2.414
Nunaqarfinni | 10 | 8 | 0 | 0 | 18
Maniitsoq illoqarfik | 88 | 136 | 147 | 23 | 394
Nunaqarfinni | 25 | 27 | 25 | 3 | 80
Sisimiut illoqarfik | 286 | 292 | 207 | 73 | 858
Nunaqarfinni | 39 | 47 | 19 | 4 | 109
Kangaatsiaq illoqarfik | 31 | 33 | 38 | 7 | 109
Nunaqarfinni | 34 | 61 | 39 | 5 | 139
Aasiaat illoqarfik | 112 | 149 | 112 | 22 | 395
Nunaqarfinni | 13 | 18 | 3 | 0 | 34
Qasigiannguit illoqarfik | 35 | 72 | 55 | 5 | 167
Nunaqarfinni | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Ilulissat illoqarfik | 215 | 235 | 235 | 35 | 720
Nunaqarfinni | 16 | 20 | 3 | 0 | 39
Qeqertarsuaq illoqarfik | 39 | 56 | 30 | 0 | 125
Nunaqarfinni | 4 | 2 | 2 | 0 | 8
Uummannaq illoqarfik | 57 | 73 | 89 | 29 | 248
Nunaqarfinni | 35 | 58 | 23 | 7 | 123
Upernavik illoqarfik | 54 | 64 | 89 | 3 | 210
Nunaqarfinni | 76 | 155 | 56 | 0 | 287
Qaanaaq illoqarfik | 39 | 30 | 28 | 7 | 104
Nunaqarfinni | 13 | 8 | 1 | 0 | 22
Tasiilq illoqarfik | 126 | 154 | 143 | 36 | 459
Nunaqarfinni | 57 | 93 | 31 | 8 | 189

Najoqqutaq: Inerisaavik, Nuuk Internationale Friskole

Tabel 3. Ilinniartitsisutut ilinniarsimasut atorfiit amerlassusiligaanerannit procentinngorlugit

| 2009 /2010 | 2010 /2011 | 2011 /2012 | 2012 /2013 | 2013 /2014
Nunami tamarmi | 68,9 | 67,3 | 72,2 | 77,0 | 77,9
Nanortalik | 70,0 | 58,2 | 61,0 | 59,6 | 62,2
Illoqarfimmi | 78,1 | 68,6 | 74,4 | 69,7 | 76,7
Nunaqarfinni | 55,6 | 40,0 | 35,0 | 35,7 | 33,3
Qaqortoq | 73,1 | 75,4 | 82,5 | 83,3 | 79,7
Illoqarfinni | 75,8 | 77,2 | 85,5 | 86,5 | 83,3
Nunaqarfinni | 55,4 | 62,5 | 62,5 | 62,5 | 60,0
Narsaq | 64,4 | 65,1 | 61,4 | 64,1 | 67,6
Illoqarfinni | 60,5 | 59,5 | 59,5 | 57,6 | 63,3
Nunaqarfinni | 85,7 | 100,0 | 71,4 | 100,0 | 85,7
Paamiut | 59,5 | 59,0 | 69,8 | 85,7 | 83,3
Illoqarfinni | 58,1 | 58,8 | 67,6 | 86,2 | 84,6
Nunaqarfinni | 66,7 | 60,0 | 83,3 | 83,3 | 75,0
Nuuk | 82,4 2) | 81,3 2) | 90,0 2) | 93,0 2) | 95,5
Illoqarfinni | 83,4 | 83,1 | 91,3 | 94,0 | 95,8
Nunaqarfinni | 42,9 | 30,0 | 50,0 | 57,1 | 83,3
Maniitsoq | 49,3 | 49,5 | 61,4 | 69,6 | 60,8
Illoqarfinni | 49,2 | 48,6 | 61,6 | 70,9 | 64,9
Nunaqarfinni | 50,0 | 52,9 | 60,0 | 64,3 | 47,1
Sisimiut | 61,9 2) | 68,8 2) | 73,5 2) | 79,8 2) | 77,3
Illoqarfinni | 57,9 | 66,4 | 69,4 | 77,1 | 75,2
Nunaqarfinni | 80,0 | 78,6 | 95,7 | 94,7 | 89,5
Kangaatsiaq | 69,4 | 63,4 | 63,4 | 68,3 | 67,4
Illoqarfinni | 76,2 | 73,3 | 80,0 | 73,3 | 73,3
Nunaqarfinni | 64,3 | 57,7 | 53,8 | 65,4 | 64,3
Aasiaat | 84,5 | 76,4 | 87,9 | 96,4 | 94,3
Illoqarfinni | 86,3 | 77,1 | 92,2 | 100,0 | 95,7
Nunaqarfinni | 71,4 | 71,4 | 57,1 | 71,4 | 83,3
Qasigiannguit | 80,0 | 76,9 | 84,6 | 72,7 | 81,0
Illoqarfinni | 78,3 | 78,3 | 87,0 | 73,7 | 78,9
Nunaqarfinni | 100,0 | 66,7 | 66,7 | 66,7 | 100,0
Ilulissat | 79,8 | 80,7 | 82,2 | 85,8 | 83,2
Illoqarfinni | 80,2 | 84,2 | 86,3 | 87,6 | 87,8
Nunaqarfinni | 76,9 | 57,1 | 50,0 | 66,7 | 45,5
Qeqertarsuaq | 95,0 | 86,4 | 90,9 | 85,7 | 90,5
Illoqarfinni | 95,0 | 90,5 | 95,2 | 90,0 | 90,0
Nunaqarfinni | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 100,0
Uummannaq | 64,2 | 57,1 | 52,6 | 63,0 | 63,6
Illoqarfinni | 73,0 | 59,4 | 50,0 | 71,4 | 84,6
Nunaqarfinni | 53,3 | 54,8 | 55,2 | 53,8 | 44,8
Upernavik | 35,0 | 36,4 | 40,3 | 46,6 | 52,0
Illoqarfinni | 64,3 | 65,5 | 75,0 | 66,7 | 76,9
Nunaqarfinni | 19,2 | 18,8 | 20,4 | 34,8 | 38,8
Qaanaaq | 66,7 | 68,4 | 68,4 | 70,0 | 68,8
Illoqarfinni | 66,7 | 73,3 | 73,3 | 75,0 | 57,1
Nunaqarfinni | 66,7 | 50,0 | 50,0 | 50,0 | 50,0
Ammassalik | 57,3 | 54,0 | 53,6 | 58,9 | 67,4
Illoqarfinni | 61,1 | 62,9 | 63,8 | 75,0 | 75,0
Nunaqarfinni | 51,4 | 39,5 | 38,5 | 35,9 | 55,6
Illoqqortoormiut | 33,3 | 38,9 | 44,4 | 56,3 | 13,8
Illoqarfinni | 33,3 | 38,9 | 44,4 | 56,3 | 13,8
Ado Lyngep Atuarfia | 100,0 | 100,0 | 100,0 | 100,0 | 100,0

Malugiuk: Atuarfinni namminersortuni ilinniartitsisut ilaanngillat.

Najoqqutaq: Inerisaavik

16. Ilinniartitaaneq

16. jun 2015

Naatsorsueqqissaartarfiup iliniartut pillugit paasissutissaliortarnera

Naatsorsueqqissaartarfik Ilinniagaqarnersiuteqartitsivimmit Kalaallit Nunaanit ilinniarnermusisartut pillugit paasissutissanik pissarsisarpoq. Ilinniagaqarnersiuteqartitsivik Ilinniartaanermut, Kultureqarnermut, Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu Naalakkersuisoqarfiup ataani inissisimavoq. Ilinniartut piginnaanngortitsisartumik Kalaallit Nunaanni nunaniluunniit allani ilinniarnertik pillugu ilinniarmusisartut pillugit paasissutissaat Ilinniagaqarnersiuteqartitsivimmit Naatsorsueqqissaartarfimmut tunniunneqartarput. Datat pineqartut Naatsorsueqqissaartarfimmit nalilersoqqissaarneqartarput taakku tunngavigalugit kisitsisitigut paasissutissat ilinniartitaanermut tunngasut saqqummersinneqartarput. Datat periaaserlu pillugit itisiliinerit Naatsorsueqqissaartarfiup ilinniartitaanermut tunngasunik ukiumut ataasiarluni saqqummersitagaani pissarsiarineqarsinnaapput.

Naatsorsueqqissaartarfik, UNESCO-mi nunat tamalaat akornanni kisitsisitigut paasissutissiinermut tunngaviusoq ISCED2011-mik taaneqartartoq tunngavigalugu ilinniartitaaneq pillugu kisitsisigut paasissutissanik suliaqartarniarpoq. ISCED malillugu ilinniakkat ukununnga immikkoortinneqarsinnaalerput; inuussutissarsiutimik sivikitsumik ilinniarneq, akunnattumik sivisissusilimmik bacheloritut nalilimmik ilinniarneq sivisuumik kandidatitut ilinniarneq.

2015-imi Naatsorsueqqissaartarfimmit ilinniartitaaneq pillugu kisitsisitigut paasissutissat iluarsaanneqarput. Ukiut pingasut siulliit kisitsisaagallartassapput, kisitsisit siusinnerusumeersut kisitsisiviusassallutik.

Naatsorsueqqissaartarfiup iliniartut pillugit paasissutissaliortarnera

Naatsorsueqqissaartarfik Ilinniagaqarnersiuteqartitsivimmit Kalaallit Nunaanit ilinniarnermusisartut pillugit paasissutissanik pissarsisarpoq. Ilinniagaqarnersiuteqartitsivik Ilinniartaanermut, Kultureqarnermut, Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu Naalakkersuisoqarfiup ataani inissisimavoq. Ilinniartut piginnaanngortitsisartumik Kalaallit Nunaanni nunaniluunniit allani ilinniarnertik pillugu ilinniarmusisartut pillugit paasissutissaat Ilinniagaqarnersiuteqartitsivimmit Naatsorsueqqissaartarfimmut tunniunneqartarput. Datat pineqartut Naatsorsueqqissaartarfimmit nalilersoqqissaarneqartarput taakku tunngavigalugit kisitsisitigut paasissutissat ilinniartitaanermut tunngasut saqqummersinneqartarput. Datat periaaserlu pillugit itisiliinerit Naatsorsueqqissaartarfiup ilinniartitaanermut tunngasunik ukiumut ataasiarluni saqqummersitagaani pissarsiarineqarsinnaapput.

Naatsorsueqqissaartarfik, UNESCO-mi nunat tamalaat akornanni kisitsisitigut paasissutissiinermut tunngaviusoq ISCED2011-mik taaneqartartoq tunngavigalugu ilinniartitaaneq pillugu kisitsisigut paasissutissanik suliaqartarniarpoq. ISCED malillugu ilinniakkat ukununnga immikkoortinneqarsinnaalerput; inuussutissarsiutimik sivikitsumik ilinniarneq, akunnattumik sivisissusilimmik bacheloritut nalilimmik ilinniarneq sivisuumik kandidatitut ilinniarneq.

2015-imi Naatsorsueqqissaartarfimmit ilinniartitaaneq pillugu kisitsisitigut paasissutissat iluarsaanneqarput. Ukiut pingasut siulliit kisitsisaagallartassapput, kisitsisit siusinnerusumeersut kisitsisiviusassallutik.

Naatsorsueqqissaartarfiup iliniartut pillugit paasissutissaliortarnera

Naatsorsueqqissaartarfik Ilinniagaqarnersiuteqartitsivimmit Kalaallit Nunaanit ilinniarnermusisartut pillugit paasissutissanik pissarsisarpoq. Ilinniagaqarnersiuteqartitsivik Ilinniartaanermut, Kultureqarnermut, Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu Naalakkersuisoqarfiup ataani inissisimavoq. Ilinniartut piginnaanngortitsisartumik Kalaallit Nunaanni nunaniluunniit allani ilinniarnertik pillugu ilinniarmusisartut pillugit paasissutissaat Ilinniagaqarnersiuteqartitsivimmit Naatsorsueqqissaartarfimmut tunniunneqartarput. Datat pineqartut Naatsorsueqqissaartarfimmit nalilersoqqissaarneqartarput taakku tunngavigalugit kisitsisitigut paasissutissat ilinniartitaanermut tunngasut saqqummersinneqartarput. Datat periaaserlu pillugit itisiliinerit Naatsorsueqqissaartarfiup ilinniartitaanermut tunngasunik ukiumut ataasiarluni saqqummersitagaani pissarsiarineqarsinnaapput.

Naatsorsueqqissaartarfik, UNESCO-mi nunat tamalaat akornanni kisitsisitigut paasissutissiinermut tunngaviusoq ISCED2011-mik taaneqartartoq tunngavigalugu ilinniartitaaneq pillugu kisitsisigut paasissutissanik suliaqartarniarpoq. ISCED malillugu ilinniakkat ukununnga immikkoortinneqarsinnaalerput; inuussutissarsiutimik sivikitsumik ilinniarneq, akunnattumik sivisissusilimmik bacheloritut nalilimmik ilinniarneq sivisuumik kandidatitut ilinniarneq.

2015-imi Naatsorsueqqissaartarfimmit ilinniartitaaneq pillugu kisitsisitigut paasissutissat iluarsaanneqarput. Ukiut pingasut siulliit kisitsisaagallartassapput, kisitsisit siusinnerusumeersut kisitsisiviusassallutik.

17. Ilisimatusarneq

16. jun 2015

Forskning med videre - kingusinnerusukkut kalaallisut saqqummissaaq

Forskning anses i dag som en væsentlig drivkraft i udviklingen af et samfunds vækst og velfærd. EU-landene bestræber sig på, at de samlede udgifter til forskning og udvikling skal op på én pct. af bruttonationalproduktet.

Grønland har ikke forpligtet sig til et sådant mål, men har en formuleret politik for udviklingen i forskningsaktiviteterne.

Forskning i Grønland kan opdeles i tre brede kategorier;

·       Forskning i Grønlands samfundsmæssige og økonomiske forhold.

·       Økonomiske udvikling og grundforskning af europæisk eller global interesse.

·       Forskning som omhandler levende, mineralske og fossile råstoffer.

Grønlandsk forskningspolitik - kingusinnerusukkut kalaallisut saqqummissaaq

I starten af 1993 blev forskning oprettet som et sagsområde under Landsstyreområdet for Departementet for Uddannelse, Kirke, Kultur, Forskning og Kirke. Samtidig fik landsstyreområdet ansvar for udformning af en grønlandsk forskningspolitik. Politikken blev beskrevet i Forskningspolitisk Redegørelse og Handlingsplan 1998-2000, der blev fremlagt på Landstingets efterårssamling i 1997. Redegørelsen indeholder mål for forskningen i Grønland samt forslag til en række forskningsmæssige indsatsområder.

Af grønlandske forskningsinstitutioner kan nævnes:

·       Ilisimatusarfik (Grønlands Universitet) hvor der forskes i grønlandsk sprog og litteratur samt arktiske kultur- og samfundsforhold.

·       Pinngortitaleriffik (Grønlands Naturinstitut) som har til opgave at tilvejebringe det videnskabelige grundlag for en bæredygtig udnyttelse af Grønlands levende ressourcer samt sikring af miljøet og den biologiske mangfoldighed.

·       Grønlands Klimaforskningscenter som beskæftiger sig med klimaændringernes forventede indflydelse på de arktiske marine, limniske og terrestriske miljøer og på det grønlandske samfund - herunder tilpasningsstrategier og forebyggelsesstrategier.

·       Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu (Grønlands Nationalmuseum og Arkiv) hvor der drives kulturhistorisk forskning til dokumentation af samtidshistorie.

·       Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik (Grønlands Statistik), der bl.a. kan gennemføre samfundsvidenskabelig forskning.

·       Center for Arktisk Teknologi (ARTEK) som forsker inden for områderne: Bygge- og anlægsteknik, Energiproduktion og Miljø- og råstofområdet.

·       Grønlands Forundersøgelser (ASIAQ) og Institut for Uddannelsesvidenskab (Inerisaavik) udfører også forskning. Desuden forskes der inden for sundhedsvidenskab på Dronning Ingrids Hospital i Nuuk.

Grønlands egne forskningsinstitutioner beskrives nærmere i det følgende.

Forskningsfremme

For at fremme forskningsmiljøerne i Grønland er der oprettet en pulje til at støtte nye forskningsprojekter. Siden 1997 er der foretaget to årlige uddelinger. Derudover har fastboende forskere mulighed for at søge støtte til almennyttige forskningsformål fra Tips- og Lottomidlerne.

Endelig er der oprettet en særlig pulje til støtte for sundhedsvidenskabelig forskning.

Landsstyret har udpeget en række forskningsområder som særlige indsatsområder:

·       Eksisterende forskning inden for miljø, natur og ressourcer

·       Samfunds- og erhvervsudvikling

·       Rammebetingelser for erhvervsudviklingen

·       Kulturhistorie og sprog

·       Sociale og velfærdsmæssige forhold

·       Sundhed og ernæring.

Forskningssamarbejde og netværksdannelse

Der gives støtte til forskningssamarbejde og netværksdannelse, ligesom der afholdes forskningsseminarer i samarbejde med de grønlandske forskningsinstitutioner. Forskningsinstitutionerne og forskerne indgår i internationale netværk.

Formidling

Formidling af forskningsresultater sker bl.a. gennem skriftserien Inussuk - Arktisk Forskningsjournal. De enkelte forskningsinstitutioner formidler bl.a. deres resultater gennem egne publikationer.

Formidling af forskningen i Grønland videregives desuden også gennem Forskningsenhedens nyhedsbrev, der udgives fire gange årligt, samt gennem arrangementet â€Mød din forskerâ€, som afholdes månedligt i samarbejde med Katuaq.

Forskningspolitisk Redegørelse kan ses på hjemmeside: www.naalakkersuisut.gl

Nunatsinni Ilisimatusarnermik Siunnnersuisoqatigiit (Grønlands Forskningsråd)

Det nationale forskningsråds opgave er at synliggøre og rådgive om forskningsspørgsmål på et forskningsfagligt grundlag. Det står for uddeling af forskningsmidler og skal kunne vejlede om forskningsspørgsmål overfor offentligheden, forskningsmiljøerne, Naalakkersuisut samt de internationale forskningsmiljøer.

Forskningsrådet er med andre ord et formaliseret nationalt organ som behandler forskningsfaglige spørgsmål i forskellige sammenhænge. Der er enighed om, at der skal være åbenhed og gennemsigtighed, således at der skabes tillid til rådet, ikke mindst den måde, der uddeles midler på. Endvidere var der enighed, at Grønlands Forskningsråd skal være synlig og tilgængelig for samtlige forskningsinstitutioner, organisationer og borgere i Grønland.

Nunatsinni Ilisimatusarnermik Siunnersuisoqatigiit (Rådet) blev oprettet i 2014.

Se mere om Grønlands forskningsråd på hjemmesiden: www.naalakkersuisut.gl

Dansk-grønlandsk forskningssamarbejde

Ønsket om et mere ligeværdigt forskningssamarbejde mellem Grønland og Danmark førte i 1998 til nedsættelse af udvalget vedrørende dansk-grønlandsk forskningssamarbejde.

Udvalg vedr. dansk-grønlandsk forskningssamarbejde kan ses på hjemmeside: www.naalakkersuisut.gl

Dansk forskningspolitik

Koordinationsudvalget for Forskning (KUF) udarbejder rapporter om arktisk forskning.

Se mere om Koordinationsudvalget for Forskning (KUF) op denne hjemmeside: www.fi.dk

Arktisk Politisk forskningsgruppe

Den arktiske Politik forskningsgruppe på Institut på statskundskab, KU, deler en forskningsmæssig interesse i den politiske udvikling i Arktis. Det overordnede mål er at skabe en platform for at diskutere aktuelle og fremtidige arktiske forskningsprojekter. Medlemmerne udfører undersøgelser af arktiske politik, herunder, asiatiske interesser i Arktis, bæredygtighed i Arktis, dansk forsvarspolitik i Arktis, planlægningen af udvinding af Grønlands råstoffer, nationsopbygning, menneskelige ressourcer og uddannelsessystemet i Grønland.

Se mere om Arktisk Politisk forskningsgruppe på hjemmesiden: www.ku.dk

Internationalt forskningssamarbejde

Gennem de senere år er den internationale interesse for forskning i Arktis øget. Det drejer sig især om områderne miljø og klima, naturressourcer, samfundsudvikling og geopolitik.

Blandt de lande, der har udvist interesse for forskning i Arktis, kan - foruden Danmark - nævnes Norge, Sverige, Finland, Rusland, England, Frankrig, Tyskland, Schweiz, Japan, Korea, Kina, Canada og USA. Flere af disse lande har oprettet polarforskningscentre eller forskningsinstitutter i Grønland.

Samtidig er der dannet en lang række internationale netværk, organisationer og kommissioner, der beskæftiger sig med det arktiske område.

Internationalt forskningssamarbejde kan ses på hjemmeside: www.naalakkersuisut.gl

Det Internationale Polarår 2007-2009

Det Internationale Polarår (IPY) er et internationalt initiativ, som blev gennemført af det internationale videnskabsråd (ICSU) med henblik på at styrke tværfaglig forskning i og om klodens polare egne. Grønlandske forskere deltog i en række projekter primært inden for samfundsvidenskab og humaniora. Polaråret sluttede officielt med to internationale konferencer: i 2010 i Oslo og i 2012 i Montreal. Konferencerne indeholdt dels konklusioner på de mange Polarårsprojekter og diskuterede erfaringer og muligheder for opfølgning - f.eks. ved et internationalt Polar-tiår.

Se resultaterne fra Det Internationale Polarår 2007-2009 på denne hjemmeside: www.ipy.org

Polarsekretariatet i Uddannelses - og Forskningsministeriet - kingusinnerusukkut kalaallisut saqqummissaaq

Uddannelses og Forskningsministeriets Polarsekretariat, der blev oprettet i 2013, fungerer som én indgang til den arktiske forskning for myndigheder, ministerier, fonde med videre. Sekretariatet har ikke mandat til konkret forskningsprioritering eller anden tilrettelæggelse af universiteternes forskning.

Polarsekretariatet publicerede i juni 2014 en kortlægning af rigsfællesskabets polarforskning.

Polarsekretariatet er ansvarlig for afholdelse af en årlig polarforskningskonference, der blev afholdt for første gang i juni 2014. Polarforskningskonferencen 2015 afholdes på Aalborg Universitet den 3.-4. december.

Læs mere om Polarsekretariatets publicering, konference mv. her: http://ufm.dk/polarforskning

Se nærmere om Uddannelses - og Forskningsministeriet på: www.ufm.dk

Forum for Arktisk Forskning

I december 2013 nedsatte Uddannelses- og Forskningsministeriet Forum for Arktisk Forskning med deltagelse af centrale forskningsaktører i rigsfællesskabet. Naalakkersuisut og Færøernes landsstyre indgår som observatører. Uddannelses- og Forskningsministeriets Polarsekretariat står for betjeningen af forummet.

Forum for Arktisk Forskning gjorde i sit første år en særlig indsats for at styrke danske, færøske og grønlandske forsknings-institutioners logistiske samarbejde. Et resultat af dette arbejde er webportalen Isaaffik Arctic Gateway, der er taget i brug den 31. marts 2015 som et redskab til planlægning af polarekspeditioner for den enkelte forsker.

I første halvdel af 2015 afleverer Forum for Arktisk Forskning sin første årlige redegørelse til uddannelses- og forskningsministeren med anbefalinger til rigsfællesskabets arktiske forskning.

Mødematerialer og yderligere information om Forum for Arktisk Forskning kan findes på www.ufm.dk/arktiskforum

Læs mere om Isaaffik Arctic samarbejde på deres hjemmeside: www.isaaffik.org

Humanistisk, sundheds- og samfundsvidenskabelig forskning - kingusinnerusukkut kalaallisut saqqummissaaq

Humanistisk, sundheds- og samfundsvidenskabelig forskning i emner med tilknytning til Grønland foregår både i Grønland og i en række forskningsmiljøer i Danmark.

Humanistisk, sundheds- og samfundsvidenskabelig forskning foregår først og fremmest på Grønlands Universitet, Ilisimatusarfik. Derudover er der forskningsmæssige aktiviteter om Børn og Unge, samt i Grønlands Statistik, Grønlands Nationalmuseum og Arkiv, Eskimologi og Arktiske Studier, Arktisk Center ved Nyere tid og Verdens Kulturer (SILA) samt i Groenlandica.

Ilisimatusarfik

Universitetet har 4 institutter med følgende afdelinger:

Institut for Samfund, Økonomi og Journalistik

·       Afdeling for Samfundsvidenskab

·       Afdeling for Økonomi

·       Afdeling for Journalistik

·       Afdeling for Sociale Forhold

Institut for Kultur, Sprog og Historie

·       Afdeling for Kultur- og Samfundshistorie

·       Afdeling for Sprog, Litteratur og Medier

·       Afdeling for Oversættelse og Tolkning

·       Afdeling for Teologi

Institut for Sygepleje og Sundhedsforskning

Institut for Læring

·       Afdeling for Læreruddannelsen (Ilinniarfissuaq)

Se mere om Ilisimatusarfik på denne hjemmeside: www.uni.gl

Inerisaavik - Uddannelsesstyrelsen

Inerisaavik er den centrale administrative myndighed for førskolen, folkeskolen, de frie grundskoler og efterskoler og varetager bl.a.:

·       Faglig konsulenttjeneste

·       Udvikling af læreplaner og undervisningsmaterialer

·       Evaluering af folkeskolens virksomhed

·       Kursus og udviklingsarbejde

·       Tilsyn

Maj 2015 overgik Inerisaavik fra at være en del af Institut for Læring ved Ilisimatusarfik til at være en styrelse under Selvstyret.

Se nærmere om Inerisaavik på følgende hjemmeside: www.inerisaavik.gl

Grønlands Statistik (Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik)

Grønlands Statistik udarbejder rekvirerede undersøgelser, påtager sig serviceopgaver og kan deltage i forskningsprojekter.

Se nærmere om Grønlands Statistik på følgende hjemmeside: www.stat.gl

Groenlandica

Groenlandica er Grønlands Nationalbibliotek, hvor hovedopgaverne er at indsamle, registrere og bevare Grønlands trykte og elektroniske kulturarv.

Hos Groenlandica findes tre hovedsamlinger:

·       Nationalsamlingen, der opbygges gennem pligtaflevering af trykte materialer som f.eks. bøger, tidsskrifter, lokalaviser, plakater, årsberetninger og løbesedler samt fra 2015 også grønlandsk producerede lydbøger, film og musik.

·       Specialsamlingerne, der opbygges gennem donationer og opkøb

·       Udlånssamlingen, der opbygges gennem køb af materialer fra ind-og udland om Grønland og de Arktiske egne

Groenlandica kan besøges i Ilimmarfik, men organisatorisk er Groenlandica en enhed under Nunatta Atuagaateqarfia (Det Grønlandske Landsbibliotek). Groenlandica er åbent for alle.

For yderligere information se www.groenlandica.gl

Afdeling for Eskimologi og Arktiske Studier

Afdeling for Eskimologi og Arktiske Studier ved Institut for Tværkulturelle og Regionale Studier (ToRS) ved Københavns Universitet udfører uddannelses- og forskningsvirksomhed i forhold til sproglige, kulturelle og samfundsvidenskabelige emner. Geografisk er forskningen koncentreret om inuit-områderne i Grønland, Canada, Alaska og Sibirien, med hovedvægten på Grønland. Der undervises i grønlandsk som fremmedsprog. Med tilknytning til afdelingen drives Polarbiblioteket. Dette omfattende og anerkendte forskningsbibliotek dækker emnemæssigt humaniora, samfundsvidenskab og naturvidenskab. Geografisk dækkes de arktiske egne og i en vis udstrækning det antarktiske område. Hovedvægten ligger på litteratur om Grønland.

Se nærmere på denne hjemmeside: http://eskimologi.ku.dk/

Grønlands Nationalmuseum og Arkiv

Grønlands Nationalmuseum og Arkiv driver kulturhistorisk forskning. Den arkæologiske forskning tager udgangspunkt i problemstillinger inden for alle perioder af Grønlands forhistorie. Den etnologiske indsats har fokus på traditionelle grønlandske dragter og forskellige aspekter af den immaterielle kultur, mens den historiske forskning beskæftiger sig med kolonitiden. Nationalmuseet er ansvarlig for hele det kulturhistoriske fredningsarbejde og yder rådgivning og konsulentbistand overfor en række råstof- og energivirksomheder.

Se mere om Grønlands Nationalmuseum og Arkiv på adressen: www.natmus.gl

SILA - Arktisk Center ved Nyere Tid og Verdens Kulturer, Nationalmuseet

SILA blev etableret som et forskningscenter ved Nationalmuseet i København i 1999. Siden 2014 bærer centret navnet: SILA - Arktisk Center ved Nyere Tid og Verdens Kulturer, Nationalmuseet. Forskningen har fokus på arktisk arkæologi og tidlig historie. Centret har et nært samarbejde med Grønlands Nationalmuseum og Arkiv.

Se nærmere herom på adressen: www.natmus.dk

Humanistisk og samfundsvidenskabelig forskning

En række forskningsmiljøer driver forskning i grønlandske forhold. Ud over listede forskningsinstitutioner forneden, foretages der omfattende internationale forskningsaktiviteter i og omkring Grønland, hvor den største aktør er USA med finansiering fra National Science Foundation (NSF, samt National Aeronautics & Space Administration (NASA).

·       Humanistiske og Samfundsvidenskabelige forskningsaktiviteter foretages oftest med udgangspunkt i Ilisimatusarfik/Grønlands Universitet. www.uni.gl

·       Naturvidenskabelige forskningsaktiviteter indenfor levende ressourcer foretages primært med udgangspunkt i Pinngortitaleriffik/Grønlands Naturinstitut. www.natur.gl

·       Klima, terrestrisk, oceanografisk og kryosfære forskning foretages både med udgangspunkt i ASIAQ/Grønland forundersøgelser. www.asiaq.gl, samt Grønlands Klimaforskningscenter. www.natur.gl/klimaforskningscenter

·       The International Work Group for Indigenous Affairs forsker i oprindelige folk bl.a. med relation til det cirkumpolare område. www.iwgia.org

·       Center for Retskulturelle Studier (CRS) ved Københavns Universitet har fokus på det stats- og folkeretslige forhold i rigsfællesskabet og inden for retssociologi. http://jura.ku.dk/crs/

·       Institut for Tværkulturelle og Regionale Studier, Københavns Universitet, er forskningen tematisk koncentreret omkring Grønlands kolonialiseringshistorie, eskimoisk sprog og kulturelle og samfundsmæssige forhold. http://tors.ku.dk

·       Aalborg Universitet har fokus på generel samfundsvidenskabelig forskning om Grønland samt fysisk og økonomisk planlægning. www.aau.dk

·       Statens Institut for Folkesundhed (SIF) beskæftiger sig med de samfundsmæssige aspekter af folkesundheden i Grønland. www.si-folkesundhed.dk

·       Nordregio - Nordic Centre for Spatial Development, er Nordisk Ministerråds forskningscenter for regional udvikling. Et centralt forskningsområde er samfundsmæssige forandringer i Grønland og Arktis. Er samtidig forvalter af Nordisk Ministerråds program for Arktisk Forskning. http://www.nordregio.se/

Sundhedsvidenskabelig forskning - kingusinnerusukkut kalaallisut saqqummissaaq

Der gennemføres meget forskning i sundhed i Grønland, men ofte er det forskere fra Danmark og udlandet, der står for forskningen. Derfor er det vigtigt at sikre, at resultaterne af forskningen også kommer Grønlands egne borgere til gode, og at de erfaringer, der indhentes, deles med sundhedspersonale og forskere her i landet.

På denne baggrund er Grønlands Center for Sundhedsforskning etableret.

Grønlands Center for Sundhedsforskning ved Institut for Sygepleje og Sundhedsvidenskab, Ilisimatusarfik

Grønlands Center for Sundhedsforskning blev en del af Ilisimatusarfik i 2013 med tilknytningen til Institut for Sygepleje og Sundhedsvidenskab. Der er adjungeret et professorat og lektorater til Centeret samt tilknyttet en professor til instituttet som er forskningsleder med forskningsaktiviteter primært inden for det sygeplejefaglige område. Professoren beskæftiger sig med forskningsvejledning og er hovedvejleder for ph.d.-studerende, deltager i flere national og internationale forskningsprojekter og afholder præ-ph.d-kurser og ph.d-kurser.

Centeret er med til at forskningsbasere sygeplejerskeuddannelsen, og som en del af Ilisimatusarfik planlægge bl.a. forskningskurser i Artikel Skrivning, PhD sommerskoler i samarbejdes med andre Arktiske Universiteter, samt kurser i samarbejde med de øvrige Institutter ved Ilisimatusarfik og med Naturinstituttet.

Lægerne ved Dronning Ingrids Hospital og Lægeklinikken i Nuuk og flere af kystens sundhedscentre har igangsat og deltager i en række forskningsprojekter både nationalt og internationalt.

Centeret indgår forskningssamarbejdsaftaler med Forskningsinstitutioner uden for Grønland.

Grønlands Sundhedsvidenskabelige Forskningsråd

Landsstyremedlemmet for Sundhed oprettede i november 1996 Grønlands Sundhedsvidenskabelige Forskningsråd som har til opgave at rådgive landsstyremedlemmet, tilskynde til debat om sundhedsforskning i Grønland samt udpege indsatsområder.

Se nærmere herom på adressen: www.peqqik.gl

Landslægeembedet

Landslægeembedet overvåger sundhedstilstanden i landet. Det sker gennem registrering af infektionssygdomme, kræft, fødsels- og dødsregistre med mere. Registrene er væsentlige i den sundhedsvidenskabelige forskning.

Se nærmere herom på adressen: http://nun.gl/

Grønlandsmedicinsk Selskab

Grønlandsmedicinsk Selskab er et videnskabeligt selskab under Dansk Medicinsk Selskab. Selskabets medlemmer er, foruden læger, aktive og/eller interesserede i sundhedsfaglig forskning i Grønland og andre arktiske regioner.

Se nærmere om Grønlandsmedicinsk Selskab på adressen: www.gmsnet.dk

Nuna Med

Nuna Med er en konference  for forskere som beskæftiger sig med grønlandsmedicin. Konferencen, der afholdes hvert tredje år i Nuuk, planlægges og afvikles af Grønlands Lægekredsforening, Grønlands Sygeplejerskeorganisation Grønlandsmedicinsk Selskab og Grønlandsk Center for Sundhedsforskning.

Næste Nuna Med Konference i Nuuk er planlagt til 2016.

Grønlands Naturinstitut (Pinngortitaleriffik) - kingusinnerusukkut kalaallisut saqqummissaaq

Grønlands Naturinstitut er Grønlands Selvstyres center for naturforskning. Instituttet ligger i Nuuk og blev oprettet i 1995.

Naturinstituttets formål er at tilvejebringe det videnskabelige grundlag for en bæredygtig udnyttelse af de levende ressourcer i og omkring Grønland, at sikre miljøet og den biologiske mangfoldighed, at yde rådgivning til Grønlands Selvstyre og ikke mindst at offentliggøre resultaterne af forskningen.

Grønlands Klimaforskningscenter blev i 2009 indlejret i Grønlands Naturinstitut. Klimaforskningscenteret har et internationalt forskningsnetværk og forsker i klimaeffekter på arktiske økosystemer og samfund, herunder klimaeffekters betydning for den grønlandske natur og det grønlandske samfund.

Læs mere om Grønlands Naturinstituts og Grønlands Klimaforskningscenters aktiviteter på www.natur.gl

De Nationale Geologiske Undersøgelser for Danmark og Grønland (GEUS)

GEUS er en selvstændig og uafhængig forskningsinstitution under det danske Klima-, Energi- og Bygningsministerium. GEUS er ansvarlig for den videnskabelige udforskning af de geologiske forhold i Danmark og Grønland med tilhørende sokkelområder.

GEUS driver forskning på højt internationalt niveau om forhold som er af betydning for udnyttelsen og beskyttelsen af Danmarks og Grønlands geologiske naturværdier.

GEUS yder geologisk rådgivning til danske og grønlandske offentlige myndigheder i natur-, miljø-, klima-, energi- og råstofmæssige spørgsmål og deltager i udførelsen af myndighedsopgaver inden for disse områder. GEUS har et kontor i Nuuk.

Yderligere oplysninger om GEUS' arbejde og publikationer kan findes på denne hjemmeside: www.geus.dk

DCE - Nationalt Center for Miljø og Energi, Aarhus Universitet

DCE trækker på ekspertise fra hele universitetet, dog særligt fra Institut for Bioscience og Institut for Miljøvidenskab. En væsentlig aktivitet i DCE er i samarbejde med Grønlands Naturinstitut at udføre undersøgelser og foretage vurderinger af de miljømæssige forhold i forbindelse med efterforskning og udnyttelse af olie og mineraler i Grønland. Arbejdet udføres som bistand til Råstofmyndighedens sagsbehandling i forbindelse med råstofaktiviter.

Medarbejdere fra Institut for Bioscience og Institut for Miljøvidenskab er desuden i regi af centret engagerede i en række undersøgelser og overvågning i Grønland, som er finansieret af Dancea-midlerne under Energistyrelsen og Miljøstyrelsen i Danmark. Det gælder f. eks. overvågning af miljøet i Zackenberg og Nuuk under Greenland Ecosystem Monitoring (GEM-programmet) og overvågning af kontaminanter i Grønland og Arktis.

Hjemmeside for DCE: http://dce.au.dk/

Asiaq - Grønlands Forundersøgelser (Greenland Survey)

Asiaq kortlægger, registrerer, indsamler, formidler og rådgiver om Grønlands fysiske forhold med væsentlige samfundsformål. Det omfatter blandt andet hydrologi, klima, geoteknik, landmåling, kortlægning, arealtildeling, bygningsregister, kloakkort, terræn, planlægning og grundkort til alle dele af Grønlands administration, erhverv og forskning. Data indkommer i forbindelse med bevillinger, projektsalg og forskningsprojekter, hvorfor Asiaq vedligeholder en høj faglighed i tæt samarbejde med et bredt udvalg af kompetente partnere i ind- og udland.

Se nærmere på www.asiaq.gl

Center for Arktisk Teknologi

Center for Arktisk Teknologi (ARTEK) er oprettet i et samarbejde mellem Grønland og Danmark for at styrke den teknisk/ videnskabelige forskning og undervisning i Grønland.

ARTEK er en del af Institut for Byggeri og Anlæg på Danmarks Tekniske Universitet (DTU) og er hjemmehørende på dels Teknikimik Ilinniarfik i Sisimiut, dels DTU i Kgs. Lyngby. Indenfor såvel forskning som undervisning fokuserer ARTEK på områderne byggeri, anlæg, miljø, planlægning, energi og råstoffer med bæredygtighed i det sårbare, arktiske miljø som et vigtigt omdrejningspunkt. ARTEK er hjemsted for Diplomingeniør-uddannelsen i Arktisk Teknologi.

Se nærmere på disse hjemmesider: www.arktiskcenter.gl og www.arktisking.gl

18. Isumaginninnermut peqqissutsimullu tunngasut

1. jul 2014

Immikkoortut Isumaginninnermi aaqqissuussaanermut tunngasut, Isumaginninnikkut isumannaallisaatit, Pinaveersaartitsineq ikiorsiissuteqarnerlu, Kalaallinut Danmarkimi najugalinnut ikiorsiisarneq aammalu Isumaginninnikkut ikiorsiissutisisartut 1. juuli 2014-mi saqqummersinneqarput.

Isumaginninnermi aaqqissuussaanermut tunngasut

Isumaginninnermut tunngasunut akisussaaffik Ilaqutariinnermut Inatsisinillu Atuutsitsinermut Naalakkersuisoqarfimmiippoq. Kommunit najukkami isumaginninnikkut sulineq akisussaaffigaat. Isumaginninnermi suliassat nunaqarfimmi aqutsisunut suliassanngortinneqarnissaat kommunalbestyrelsip aalajangiiffigisinnaavaa.

Isumaginninnermut Naammagittaalliuuteqartarfik

Isumaginninnermut Naammagittaalliuuteqartarfik isumaginninnikkut kommunit Naalakkersuisulluunniit aalajangiiffigisaanut naammagittaalliuuteqartarfiuvoq.

Nittartagaq takuneqarsinnaasoq

Naalakkersuisoqarfik Ilaqutariinnermut Inatsisinillu Atuutsitsinermut Naligiissitaanermullu Naalakkersuisoqarfik aamma Isumaginninnermut Naammagittaalliuteqartarfik nittartakkami uani sukumiinerusumik takukkit: www.naalakkersuisut.gl

Immikkoortoq taanna 1. juuli 2014-mi saqqummersinneqarnikuuvoq.

Isumaginninnikkut isumannaallisaatit

Isumaginninnikkut ikiorsiissutit siunertaraat pitsaaliuineq isumaginninnikkullu ajornartorsiutinik ikiuvineq. Isumaginninnikkut pitsaaliuvineq aningaasatigut aningaasaanngitsutigullu ikiorsiissutit arlallit inuit ataasiakkaat pisariaqartitsinerat tunngavigalugu tunniunneqartarput, allat kinaassusersiunngitsumik aalajangiinerit tunngavigalugit aningaasanngorlugit tunniunneqartarlutik. Isumaginninnikkut ikiorsiissutaasartut siunertaat pingaarnerit tassaapput ajornartorsiutinik ikiorsiinissaq pinaveersaartitsinerlu.

Nittartagaq takuneqarsinnaasoq

Immikkoortumut matumunnga tunngasoq â€Pitsaaliuineq ikiorsiinissamullu suliniarneqâ€ nittartakkami www.sullissivik.gl imaluunniit www.naalakkersuisut.gl alakkaruk.

Immikkoortoq taanna 1. juuli 2014-mi saqqummersinneqarnikuuvoq.

Meeqqat inuusuttullu

Meeqqat inuusuttullu ineriartornerannut, atugaannut nammineersinnaanerannullu atugassarititaasut pilersinnissaannut kommunalbestyrelsi akisussaasuuvoq. Meeqqanut inuusuttunullu suliniutini suniluunniit meeqqat pisariaqartitaat aallaavigineqassapput, meeqqat isumassorneqarnerat qitiutillugu. Kommunalbestyrelsip suliassaraa meeqqat inuusuttullu atugaannik nakkutilliissalluni.

Titartagaq 3. 1. januar 2014-mi Kalaallit Nunaanni nukappiaqqat niviarsiaqqallu ukiuinut immikkoortillugit.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Meeqqanik inuusuttunillu angerlarsimaffiup avataanut inissiisarneq

Meeqqanik sumiginnaaneq allatulluunniit isumaginninnikkut ilungersunartorsiortitsineq pissutigalugu meeqqat peqqissusiat ineriartorneralluunniit ilungersunartumik ersarissumik navianartorsiortinneqarpat kommunalbestyrelsi aalajangiisinnaavoq meeqqap angerlarsimaffiup avataanut inissinneqarnissaanik. Tamanna aamma atuuppoq annersaanermi allatulluunniit atornerluinerni, atornerluinermik ajornartorsiornermi pinerluttuliornerni isumaginninnikkulluunniit ilungersunartorsiortitsinerni.

Annertuumik innarluutillit

Inuit tarnikkut timikkulluunniit annertuumik innarluutillit sapinngisamik naammaginartumik atugassaqartinniarneqassapput. Inuit annertuumik innarluutillit siusinaartumik pensionisianik pisartagaqartinneqalersinnaapput, siusinaartumik pensionisianut pisartagaqarnermut malittarisassat malippatigit. 1. januar 2011-miit timikkut innarluutilinnik tamakkiisumik isumaginninneq Namminersorlutik Oqartussaniit kommuneqarfinnut isumagineqarnera nuunneqarpoq.

Ulloq unnuarlu paaqqinniffiit

Namminersorlutik Oqartussat ulluni makkunani ulloq unnuarlu meeqqanut inuusuttunullu paaqqinniffinnik qulingiluanik ingerlatsipput aammalu ulloq unnuarlu annertuumik innarluutilinnut arfineq marlunnik paaqqinniffinnik ingerlatsillutik. Paaqqinniffiit taakku kommuneqarfinnit aningaasarlersorneqarput. Namminersorlutik Oqartussat paaqqinniffinnik ingerlataasa saniatigut arfinillit namminersorluni paaqqinniffiupput kommuneqarfiillu pingasunik paaqqinniffinnik ingerlataqarlutik.

Utoqqaat

Utoqqalinersiallit angerlarsimaffimminni imminut isumagisinnaanngitsut, kommunip utoqqaat illuinut nuunniarlutik qinnuteqarsinnaapput. Aammattaaq utoqqalinersiallit kommunip utoqqarnut illuutaanut nuukkallarniarlutik qinnuteqarsinnaapput.

Utoqqaat illui utoqqarnullu sammisaqartitsiviit kommuninit pilersinneqarlutillu ingerlanneqartarput.

Titartagaq 3.2. 20013-mi nunani assigiinngitsuni agguaqatigiissillugu utoqqalisarneq

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Nappaat peruluut imaluunniit toqusoqarneq

Qanimut ilaqutaasuni nappaammik peruluttoqartillugu imaluunniit toqusoqartillugu, inunnik isumaginninnermi malittarisassani aalajangersagaqarpoq angalanermut illerfimmillu assartuinissamut ikiorneqarnissamik.

Pisortanit ikiorsiissutit

Kinaluunniit Kalaallit Nunaanni najugaqartoq pisariaqartitsinermini pisortanit ikiorserneqarnissaminut periarfissaqarpoq, ikiorsiineq pisinnaavoq ikiorserneqartup ilaquttamilu inuuniarnerminni nammineerluni tamakkiisumik pilersorsinnaanngippat.

Aamma pilersuinissamut, aningaasartuutinut aalajangersimasunut aningaasartuutinullu ataasiakkaanut pisortanit ikiorneqarnissamik, tamatumunnnga piumasaasut eqquutitissinnaagaanni.

Qimarnguiit

Qimarnguiit najugaqarfiugallarfiupput annersartissimasunut, annersartinnissamulluunniit siorasaartissimasunut imaluunniit taakkununnga assingusunut ilaqutaariinni inooqatigiinnermiluunniit ajornartorsiutilinnut arnanut aamma angutinut meerai ilaatillugit. Najugaqarnerup nalaani siunnersuineq ingerlanneqartarpoq, isumagineqartarlutik allatulluunniit ikiorneqarlutik.

Nuummi, Qaqortumi, Narsami, Paamiuni, Sisimiuni, Aasianni Ilulissanilu qimarngueqarpoq.

Ilaqutariinnut qimarnguiit

Ilaqutariinnut qimarnguiit suliamik angusassamik toraagaqarlutik meeqqanik ilaqutariinnillu eqqugaasunut isumaginninnikkut suliniuteqarput. Suliat atituut makkuusinnaallutik ilaqutariinnik sullissinerit, siunnersuinerit, nalaatsinerluttunik ikiorsiinerit, ilitsersuinikkut siunnersuinerit il.il.. Ilaqutariinnut qimarnguiit kommuneqarfinnit aningaasalersorneqarlutillu ingerlanneqarput. Namminersorlutik oqartussanit tapiinissamut aaqqissuussinermik pilersitaqarpoq, tamanna ilaqutarinnut qimarnguiisa isumannaatsumik ingerlanissaannut aaqqeeqataalluni. Ullumikkut Upernavimmi, Ilulissani, Aasianni, Sisimiuni, Maniitsumi, Tasiilami, Nuummi, Paamiuni, Qaqortumi, Nanortalimmi Narsamilu ilaqutariinnut qimargueqarpoq.

Erninerup nalaani sulinngiffeqarallartarneq ullormusiallu

Anaanaasoq erninissaq sioqqullugu sapaatit akunneri marluk erninerullu kingorna sapaatit akunneri 15-it sulinngiffeqarsinnaavoq; marlunnik amerlanernilluunniit ataatsikkut ernisoqarpat, anaanaasoq sapaatit akunnerinik 19-nik sulinngiffeqarsinnaatitaavoq. Ataataasoq erninermut atatillugu sap. akunnerinik pingasuni sulinngiffeqarsinnaatitaavoq. Sap. akunnerit 15-it pingasullu saniatigut anaanaasup ataataasullu sap. ak. 17-nit namminneq piumasartik naapertorlugu avissinnaavaat. Marlulinermi amerlanernilluunniit ataatsikkut erninermi angajoqqaat katillugit sap. ak. 21-nik sulinngiffeqarsinnaatitaapput.

Meeravissiartaartut angajoqqaarsianngortullu meeravissiartaap meerarsiartaallu tiguneranut atatillugu sulinngiffeqarallartinneqarsinnaapput.

Meeqqanut tapiissutit aamma meeqqanut akilersuutit il.il.

Ilaqutariinnut meeralinnut immikkut tapersersuutitut qaammatit tamaasa meeqqanut tapiissutit meeqqanut 18-it inorlugit ukiulinnut tunniunneqartarput. Meeqqanut tapiissutit tunniunneqartarput ilaqutariit isertitaat 1. januar 2012-miit 280.000 koruunit qaangersimanngippatigit.

Siusinaartumik pensionisiat

Inuit 18-it sinnerlugit ukiullit utoqqaassutikkut ukiut 65-it utoqqalinermi pensiosiaqalernissamut angusimagaanni siusinaartumik pensionisiaqartinneqarsinnaapput, pilersugaqartut 18-nik ukioqalernerminniit utoqqalinersiutinik aamma pisalersinnaapput. Inuit Nunat avannarliit Isumaqatigiissutaanut isumaginninnermut isumannaallisaanermut tunngasumut ilaasut siusinaartumik pensioninik pisalersinnaapput.

Utoqqalinersiat

Utoqqalinersiat 65-nik sinnerlugillu ukiulinnut tunniunneqartarput. Inuit Nunat avannarliit isumaqatigiissutaanut isumaginninnermut isumannaallisaanermut tunngasumut ilaasut utoqqalinersiutinik pisalersinnaapput.

Qitornarsiartaarneq

Qitornarsiartaarnermi malittarisassat ikiorneqarnerlu nittartakkani ukunani atuarneqarsinnaapput: www.naalakkersuisut.gl aamma www.sullisivik.gl

Nittartagaq takuneqarsinnaasoq

Immikkortumut matumunnga tunngasoq â€Pitsaaliuineq ikiorsiinissamullu suliniarneqâ€ nittartakkami www.sullissivik.gl imaluunniit www.naalakkersuisut.gl alakkaruk.

Immikkoortoq taanna 1. juuli 2014-mi saqqummersinneqarnikuuvoq.

Kalaallinut Danmarkimiittunut ikiorsiisarneq

Namminersorlutik Oqartussat kalaallinut Danmarkimiittunut ikiorsiisarnermik ingerlatsinissamut pisussaaffilerneqarsimapput. Ikiorsiisarneq taanna Danmarkimi qallunaat najukkani ataasiakkaani oqartussaat suleqatigalugit ingerlanneqarpoq, najukkanilu ataasiakkaani Kalaallit Illui qitiusumillu Ilaqutariinnermut, Kultureqarnermut, Ilageeqarnermut Naligiissitaanermullu Namminersorlutik Oqartussat Københavnimi allaffeqarfiata isumaginninnermut immikkoortortaqarfia aqqutigalugit ingerlanneqartarluni.

Danmarkimi Kalaallit Illui Aalborgimi, Århusimi, Odensemi Københavnimilu inissisimapput. Illut Namminersorlutik Oqartussanit, kommuninillu inissisimaffigisaminnit tapiissuteqarfigineqartarput.

Nittartagaq takuneqarsinnaasoq

Danmarkimi Kalaallit illuinut tunngasut nittartakkami uani paasisassarsiorfigineqarsinnaapput: www.naalakkersuisut.gl

Immikkoortoq taanna 1. juuli 2014-mi saqqummersinneqarnikuuvoq.

Pisortanit ikiorsiissutit

Pisortanit ikiorsiissutit taamaallaat tunniunneqartarput allanik ikiorsiissutinik matussusiisoqarsinnaanngikkaangat. Pisortanit ikiorsiissutit tunniunneqartarput Inatsisartut peqqussutaanni nr. 15 20. november 2006-imeersoq, atuutilersoq 1. april 2007-mi.

Erninermi ullormusianik pisartagaqarnissamut tunngavik tassaavoq erninermi inatsit naapertorlugu isertitatigut annaasaqarneq.

Suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutinik

Suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutinik (siornatigut taaneqartartut annertussusileriikkamik ikiorsiissutit) ikiorsiisoqartarpoq suliffissaaleqineq, napparsimaneq imaluunniit ajoqusernermi sulinermi isertitassatigut annaasaqarnermi. Suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit tunniunneqartarput Inatsisartut peqqussutaanni nr. 5 1. juni 2006-imeersoq, atuutilersoq 1. juli 2006-mi.

Erninermi ullormusiat

Erninermi ullormusiat tunniunneqartarput Naartunermi, erninermi meeravissiartaarnermilu sulinngiffeqartarneq ullormusiaqartarnerlu pillugit Inatsisartut inatsisaataanni nr. 14, 7. december 2009-imeersoq, atuutilersoq 1. marts 2010-mi.

Siusinaartumik pensionisiat

Siusinaartumik pensionisiat tunniunneqartarput Inatsisartut peqqussutaanni nr. 4, 7. maj 2007-imeersoq, allanngortinneqartumi Inatsisartut peqqussutaanni nr. 8, 31. maj 2010-mi. Inatsisartut peqqussutaat atuutilerpoq 1. juli 2010-mi.

Utoqqalinermi pensionisiat

Utoqqalinermi pensionisiat tunniunneqartarput Inatsisartut peqqussutaanni nr. 3, 7. maj 2007-imeersoq, atuutilersoq 1. juli 2007-mi.

Isumaginninnermi ikiorsiissutit tunniunneqartut amerlassusaat ikiorserneqartullu amerlassusaat malittuani titartakkani takussutissianilu saqqummiunneqarput.

Isumaginninnermut kisitsisit atorlugit naatsorsuusiornermi inuk ataaseq pisartagalik, akiliutit katinnerini inuup normuanut kommunip akissarsialereriaasianut ukiumi pineqartumi naatsorsuutini kisitsit 0-iuppat, tassa inuk pineqartoq pisartagaqaraangat naatsorsuusiornermut ilanngunneqartarpoq. Isumaginninnermut ikiorsissutinik pisartagalik tassaasinnaavoq ukioq naallugu tamakkiisumik utoqqalinersianik kisianni aamma assersuutigalugu qaammammi ataasimi pisortanik ikiorsiissutinik tunineqarnikoq. Inuk pineqartoq ikorsiissutinik assigiinngitsunik pisartagaqarmat naatsorsuineq ataatsimut isigalugu inuit ikinnerusut naatsorsorneqarput ikiorsiissutinut ataasiakkaanut immikkoortunut sanilliullugit.

Titartagaq 5.1. Isumaginninnermi ikiorsiissutinik pisartagallit ataatsimut amerlassusaat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 5.2. Isumaginninnermut ikiorsiissutit ataatsimut amerlassusaat

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 5.3. 2013-mi siusinaartumik pensionisiallit suaassusiinut immikkoortillugit

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 5.1. Isumaginninnermik pisartagallit amerlassusaat pisartakkat pingaarnerit tunngavigalugit

| 2010 | 2011 | 2012 | 2013
31. jannuaarimi innuttaasut 15-ileereersimasut | 43.925 | 44.251 | 44.234 | 44.238
Isumaginninnikkut ikiorsiissutit ataatsimut naatsorsorneri | 17.105 | 17.446 | 17.389 | 17.572
Pisortanit ikiorsiissutit katillugit | 8.302 | 8.596 | 8.653 | 8.686
Suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit katillugit | 3.521 | 3.632 | 3.374 | 3.317
Meerartaarnermi ullormusiat katillugit | 1.155 | 1.079 | 1.023 | 1.308
Siusinaartumik soraarnerussutisiat katillugit | 2.925 | 3.073 | 2.990 | 2.921
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat katillugit | 3.838 | 3.898 | 3.943 | 3.949

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq. 5.2. Isumaginninnermut ikiorsiissutit amerlassusaat pisartakkat pingaarnerit tunngavigalugit

| 2010 | 2011 | 2012 | 2013
| 1.000 kr.
Isumaginninnermut ikiorsiissutit ataatsimut naatsorsorneri | 788.675 | 820.710 | 825.891 | 868.639
Pisortanit ikiorsiissutit katillugit | 120.656 | 131.543 | 143.940 | 156.199
Suliffeqanngikkallarnermut ikiorsiissutit katillugit | 39.804 | 46.741 | 41.999 | 40.496
Meerartaarnermi ullormusiat katillugit | 34.471 | 33.649 | 31.740 | 32.276
Siusinaartumik soraarnerussutisiat katillugit | 243.958 | 256.187 | 250.792 | 259.454
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat katillugit | 349.786 | 352.590 | 357.420 | 380.214

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 5.3. 2013-mi pisortanit ikiorsiissutinik pisartagallit

| Ukiut 15-29 | Ukiut 30-39 | Ukiut 40-49 | Ukiut 50-64 | Ukiut 65 + | Paasissutissar-taqanngisut | Katillugit
Pisortanit ikiorsiissutit, akileraarutaasussat | 2.986 | 1.583 | 1.861 | 1.681 | 97 | 27 | 8.235
Pisortanit ikiorsiissutit, akileraarutaasussanngitsut | 370 | 263 | 410 | 407 | 77 | 26 | 1.553

Malugiuk: Ukiup naannerani (31. decembari) inuit ukiui atorneqarput

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 5.4. 2013-mi pisortat ikiorsiissutaat

| Ukiut 15-29 | Ukiut 30-39 | Ukiut 40-49 | Ukiut 50-64 | Ukiut 65 + | Paasissutissar-taqanngitsut | Katillugit
| 1.000 kr.
Pisortanit ikiorsiissutit, akileraarutaasussat | 41.177 | 33.839 | 39.263 | 32.327 | 735 | 32 | 147.373
Pisortanit ikiorsiissutit, akileraarutaasussaanngitsut | 2.429 | 1.699 | 2.045 | 1.867 | 667 | 119 | 8.826

Malugiuk: Ukiup naannerani (31. decembari) inuit ukiui atorneqarput

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 5.5. 2013-mi suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutinik pisartagallit

| Ukiut 15-29 | Ukiut 30-39 | Ukiut 40-49 | Ukiut 50-64 | Ukiut 65 + | Paasissutissar-taqanngitsut | Katillugit
Suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit | 384 | 327 | 453 | 512 | .. | - | 1.676
Suliffiup matoqqagal-larnerani ikiorsiissutit | 224 | 138 | 229 | 197 | .. | - | 788
Napparsimalluni suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit | 227 | 203 | 395 | 525 | 16 | - | 1.366

Nassuiaat: Sanileriiaani inuit Katillugini aamma Paasissutissartaqanngitsuni tallimaagaangata imaluunniit tallimanit ikinnerugaangata naggatinik marlunnik (..) nalunaarneqartarput, tamanna inuit kikkuunerisa paasineqannginnissaat piniarlugu pisarpoq. Inuit tallimanit amerlanerugaangata Paasissutissartaqanngitsunut ilanngunneqartarput.

Malugiuk: Ukiup naannerani (31. decembari) inuit ukiui atorneqarput

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 5.6. 2013-mi suliffeqanngikkallarnermut ikiorsiissutit

| Ukiut 15-29 | Ukiut 30-39 | Ukiut 40-49 | Ukiut 50-64 | Ukiut 65 + | Paasissutissar-taqanngisut | Katillugit
| 1.000 kr.
Suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit | 3.860 | 4.001 | 5.963 | 7.120 | 32 | - | 20.976
Suliffiup matoqqagal-larnerani ikiorsiissutit | 1.756 | 1.245 | 2.408 | 2.392 | 30 | - | 7.831
Napparsimalluni suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit | 1.477 | 1.769 | 3.366 | 4.876 | 201 | - | 11.689

Malugiuk: Ukiup naannerani (31. decembari) inuit ukiui atorneqarput

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 5.7. 2013-mi meerartaarnermi ullormusianik pisartagallit

| Ukiut 15-29 | Ukiut 30-39 | Ukiut 40-49 | Ukiut 50-64 | Ukiut 65 + | Paasissutissar-taqanngitsut | Katillugit
Meerartaarnermi ullormusiat | 861 | 363 | 69 | 11 | - | .. | 1.304

Nassuiaat: Sanileriiaani inuit Katillugini aamma Paasissutissartaqanngitsuni tallimaagaangata imaluunniit tallimanit ikinnerugaangata naggatinik marlunnik (..) nalunaarneqartarput, tamanna inuit kikkuunerisa paasineqannginnissaat piniarlugu pisarpoq. Inuit tallimanit amerlanerugaangata Paasissutissartaqanngitsunut ilanngunneqartarput.

Malugiuk: Ukiup naannerani (31. decembari) inuit ukiui atorneqarput

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq. 5.8. 2013-mi meerartaarnermi ullormusiat

| Ukiut 15-29 | Ukiut 30-39 | Ukiut 40-49 | Ukiut 50-64 | Ukiut 65 + | Paasissutissar-taqanngitsut | Katillugit
| 1.000 kr.
Meerartaarnermi ullormusiat | 21.891 | 9.107 | 1.208 | 52 | - | 18 | 32.276

Malugiuk: Ukiup naannerani (31. decembari) inuit ukiui atorneqarput

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 5.9. 2013-mi siusinaartumik soraarnerussutisianik aamma utoqqalinermi soraarnerussutinik pisartagallit

| Ukiut 15-29 | Ukiut 30-39 | Ukiut 40-49 | Ukiut 50-64 | Ukiut 65 + | Paasissutis-sartaqan-ngitsut | Katillugit
Siusinaartumik soraarnerussutisiat, tunngaviusut | 141 | 199 | 566 | 1.702 | 154 | - | 2.762
Siusinaartumik soraarnerussutisiat, kaasarfimmiut | 38 | 31 | 32 | 75 | 10 | .. | 186
Siusinaartumik soraarnerussutisiat, meeqqamut tapisiat | 268 | 12 | 22 | 15 | - | 373 | 690
Siusinaartumik soraarnerussutisiat, inummut tapisiat | 56 | 100 | 253 | 701 | 105 | .. | 1.215
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat, tunngaviusut | - | - | .. | .. | 3.595 | - | 3.595
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat, kaasarfimmiut | - | - | - | - | 445 | - | 445
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat, meeqqamut tapisiat | 18 | - | - | - | .. | 7 | 25
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat, aalajangersimasumik annertussusilikkat tapisiat | .. | - | .. | 16 | 424 | 8 | 448
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat, inummut tapisiat | 6 | .. | 16 | 24 | 855 | .. | 901

Nassuiaat: Sanileriiaani inuit Katillugini aamma Paasissutissartaqanngitsuni tallimaagaangata imaluunniit tallimanit ikinnerugaangata naggatinik marlunnik (..) nalunaarneqartarput, tamanna inuit kikkuunerisa paasineqannginnissaat piniarlugu pisarpoq. Inuit tallimanit amerlanerugaangata Paasissutissartaqanngitsunut ilanngunneqartarput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 5.10. 2013-mi siusinaartumik soraarnerussutisiat aamma utoqqalinermi soraarnerussutisiat

| Ukiut 15-29 | Ukiut 30-39 | Ukiut 40-49 | Ukiut 50-64 | Ukiut 65 + | Paasissutis-sartaqan-ngitsut | Katillugit
| 1.000 kr.
Siusinaartumik soraarnerussutisiat, tunngaviusut | 14.177 | 18.403 | 51.364 | 146.151 | 7.279 | - | 237.374
Siusinaartumik soraarnerussutisiat, kaasarfimmiut | 701 | 627 | 596 | 1.249 | 151 | 10 | 3.334
Siusinaartumik soraarnerussutisiat, meeqqamut tapiissutit | 2.959 | 239 | 324 | 190 | - | 4.466 | 8.178
Siusinaartumik soraarnerussutisiat, inummut tapisiat | 296 | 954 | 2.398 | 5.956 | 918 | 46 | 10.568
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat, tunngaviusut | - | - | 53 | 129 | 361.867 | - | 362.049
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat, kaasarfimmiut | - | - | - | - | 9.362 | - | 9.362
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat, meeqqamut tapisiat | 169 | - | - | - | 24 | 51 | 244
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat, aalajangersimasumik annertussusilikkat tapisiat | 3 | - | 13 | 54 | 2.848 | 3 | 2.921
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat, inummut tapisiat | 30 | 8 | 71 | 44 | 5.485 | - | 5.638

Malugiuk: Ukiup naannerani (31. decembari) inuit ukiui atorneqarput

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 5.11. 2013-mi ikiorsiissutinik pisartagallit suiaassutsinut immikkoortillugit

| Angutit | Arnat | Katillugit
Pisortat ikiorsiissutaat | 4.678 | 4.008 | 8.686
Suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit | 1.712 | 1.605 | 3.317
Meerartaarnermi ullormusiat | 283 | 1.025 | 1.308
Siusinaartumik soraarnerussutisiat | 1.521 | 1.391 | 2.912
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat | 1.947 | 2.002 | 3.949

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Takussutissiaq 5.12. 2013-mi ikioriorsiissutit suiaassutsinut immikkoortillugit

| Angutit | Arnat | Katillugit
| 1.000 kr.
Pisortat ikiorsiissutaat | 75.669 | 80.530 | 156.199
Suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit | 22.963 | 17.533 | 40.496
Meerartaarnermi ullormusiat | 1.897 | 30.379 | 32.276
Siusinaartumik soraarnerussutisiat | 137.507 | 121.947 | 259.454
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat | 182.711 | 197.503 | 380.214

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Peqqinnissaqarfik

Peqqissutsimut Attaveqarnermullu Naalakkersuisoqarfik politikkikkut allaffissornikku aqutsinermi qullersatut pisortaqarfiuvoq, Peqqissutsimut Attaveqarnernullu Naalakkersuisoq pisortaralugu.

Nunap immikkoortuini Peqqinnissaqarfiit

Nunatsinni Peqqinnissaqarfik nunap immikkoortuini tallimani peqqissaaveqarpoq taakkunani nunaqarfiit illoqarfimminnut ilallutik:

·         Qeqqani peqqissaaviit, Sisimiut aamma Maniitsoq

·         Diskomi peqqissaaviit, Aasiaat, Kangaatsiaq, Qeqertarsuaq aamma Qasigiannguit

·         Avannaani peqqissaaviit, Ilulissat, Uummannaq, Upernavik aamma Qaanaaq

·         Sermersuumi peqqissaaviit, Nuuk, Paamiut, Ivittuut, Tasiilaq aamma Illoqqortoormiut

·         Kujataani peqqissaaviit, Qaqortoq, Nanortalik aamma Narsaq

Inuiaqatigiit Kalaallit Nunaanni inuit nalunaarsuiffianni allassimasut kommunillu killeqarfiini najugallit akeqanngitsumik peqqissaavinni ikiorserneqartarput.

Peqqissutsimut Attaveqarnermullu Naalakkersuisoqarfik aammalu Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik pillugit paasisaqarnerusinnaavutit uani: www.naalakkersuisut.gl/kl-GL/Naalakkersuisut/Naalakkersuisoqarfiit/Sundhed-og-Infrastruktur

Titartagaq 6.1. Peqqinnissaqarfimmi peqqissaasunik napparsimasunillu paarsisunik sulisoqarneq

Najoqqutaq: Peqqissutsimut Attaveqarnermullu Naalakkersuisoqarfik

Peqqinnissaqarfimmi peqqissaasut, paaqqinnittut meeraaqqerisullu Tabel 5--mi takuneqarsinnaapput.

Dronning Ingridip Napparsimavissua

Kalaallit Nunaanni napparsimmavissuaq Dronning Ingrid-ip Napparsimmavissua illoqarfiit pingaarnersaanniittoq tallimanik immikkoortortaqarpoq:

·         Nakorsartittunut immikkoortortaqarfik

·         Tarnikkut napparsimasunut immikkoortortaqarfik

·         Ingerlatsinermut immikkoortoqarfik

·         Pilattaavik

·         Nukinginnartunik pisoqartillugu immikkoortoqarfik

Dronning Ingridip Napparsimmavissua pillugu annertunerusumik paasisaqarusukkuit una iserfigiuk: www.Peqqik.gl/Emner/Patientinformation/

Titartagaq 6.2. Agguaqatigiissillugit ullut uninngaviit napparsimmaveqarfinni assigiinngitsuni

Najoqqutaq: Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik

Titartagaq 6.3. Dronning Ingridip Napparsimmavissuani immikkoortortaqarfinnit angerlatut

Najoqqutaq: Namminersorlutik Oqartussat Aningaasanut Inatsisaat 2014

Kalaallit Peqqissartut illuat

Kalaallit Peqqissartut Illuat Københavnimiittoq napparsimasunut, suliaritikkiartortunut misissortikkiartortunulluunniit angerlarsimaffiuvoq.

Peqqinnissaqarfiup Danmarkimi napparsimmavinnit atuinera Tabel 7-mi takuneqarsinnaavoq.

Titartagaq 6.4. 2013-mi napparsimasunik ajoqusersimasunillu angallassinerit

Najoqqutaq: Namminersorlutik Oqartussat Aningaasanut Inatsisaat 2014

Kalaallit Peqqissartut Illuat pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una: www.Peqqik.gl/Emner/Patientinformation/ takujuk.

Nunatsinni Nakorsaaneqarfik

Kalaallit Nunaanni Nakorsaaneqarfik toqqaannartumik Peqqissutsimut Naalakkersuiosoqarfimmut atassuteqarpoq, makkuninngalu suliassaqarluni:

·         Kalaallit Nunaanni peqqissutsikkut inissisimanerup nakkutiginissaa

·         Peqqissutsimut sunniuteqarsinnaasunik ineriartornermi malinnaaneq

·         Peqqinnissaqarfinnik nakkutilliineq

·         Namminersorlutik Oqartussanut peqqinnissamut tunngasunik siunnersuineq

·         Nakorsaatinut tunngasunik kisitsisitigut naatsorsueqqissaarnermi paasissutissanik katersineq suliaqarnerlu

·         Avatagiisilerinermi peqqinnissamut tunngassuteqartunik nalilersuineq

·         Pisariaqartillugu eqqartuussivinnik politiinillu ikiuinerit

·         Katsorsartissimasunit naammagittaalliuutinik sullissineq isumaginninnerlu

Kalaallit Nunaanni Nakorsaaneqarfik pillugu paasisaqarnerorusukkuit alakkaruk: www.nun.gl

Kigutigissaaneq

Nunatsinni illoqarfiit tamarmik kigutigissaaveqarput Illoqqortoormiunili ukiup ilaannaa kigutigissaasumik angalasoqartillugu suliaritittoqarsinnaavoq. Nunaqarfiit amerlanersaanni kigutigissaasut angalaneranno kigutigissaaviit angallattakkat atorlugit suliaritittoqartarpoq, taakku atuarfinnut peqqissaaveqarfinnulluunniit inissinneqartarput nunaqarfiillu ilaanni peqqissaaveqarfinni kigutigissaaveqarpoq

Kigutigissaanermi ukioq naallugu atorfiit Tabel 9 -mi takuneqarsinnaapput.

Titartagaq 8.1. Kigutigissaanermi sulisorisat ukiumut naatsorsorneri

Najoqqutaq: Peqqissutsimut Naalakkersuisoqarfik

Pinaveersaartitsinermi suliat

Nunatsinni Nerisaqarnermut Timigissarnermullu Siunnersuisoqatigiit suleqatigalugit nerisaqarneq timersornerlu sammineqarput.

Suleqatigiiffik PAARISA pinaveersaartitsinermik peqqinnerunissamillu suliniuteqartarpoq Nunatsinni Nerisaqarnermut Timigissarnermullu Siunnersuisoqatigiit qanimut suleqatigalugit, tamanna suliaq ingerlanneqarpoq Peqqissutsimut Attaveqarnermullu Naalakkersuisoqarfik allatseqarfittut ingerlatsisoralugu. Sumiiffinni pinaveersaartitsinermut suleqatigiissitat suliassaraat kommuunini pinaveersaartitsinermut peqqinnerunissamullu suliniutit nukittorsassallugit. Kommuunit amerlanerit pinaveersaartitsinermut siunnersortinik atorfilittaqarput. Suleqatigiiffik PAARISA peqqinnissaq pillugu ilinniartitsisunik suliaqarnermi pinaveersaartitsinermut siunnersortinut kommnunini tapissuteqartarpoq peqqissuunissamut pinaveersaartitsinisanullu suliniutaasussanut suliassanullu pilersaarusiassanut kimeqarnerulersitsisussamik.

Pujortartarneq pillugu pinaveersaartitsineq

Pujortartarnerup akiornissaanut pisortat suliffeqarfiisa maligassiuinissaat Naalakkersuisunit malunnartinniarneqarsimavoq, tamanna atuuppoq Inatsisartut Inatsisaanni nr.15 26.maj 2010-minngaannersuumi, tassani

inerteqqutigineqarpoq meeqqat atuarfiini, timersortarfinni aammalu meeqqat inuusuttullu ulloq unnuarlu inissiisarfinni illup iluani silataanilu pujortartarnissaq. Taamatullu inuusuttunut 18 inorlugit ukiulinnut tuniniaaneq inerteqqutigineqarpoq tamannalu taamaallaat pisinnaalluni nammineq saaffiginninnikkut.

Titartagaq 9.1. Agguaqatigiissillugu inummut ataatsimut 14 sinnerlugit ukiulimmut sikaritsinik atuineq

Najoqqutaq: Akileraartarnermut Aqutsisoqarfik, Qallunaat Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik aammalu Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

Sikaritsinik atuineq Tabel 10 -mitakuneqarsinnaavoq.

Imigassaq aalakoornartortalik pillugu suliniarneq

Inatsisartut inatsisaat nr. 11 11. november 2000-soq imigassanik aalakoornartortalinnik nioqquteqarneq sallaalliinerlu pillugu kapitali 5 § 15-mi Imigassaq Ikiaroornartorlu pillugit isumalioqatigiissatamik pilersitsinermut atatsillugu ima malittuani oqaasertaliisoqarpoq:

Isumalioqatigiissitaq pitsaaliuinissamut, peqqinnermut suliniuteqarnissamut, nakkutilliinissamik katsorsaanissamullu siunnersuisartussatut aaqqissuussaavoq. Isumalioqatigiissitap imigassamik, ikiaroornartumik assigisaanilluunniit atornerluinerup ineriartornera malittarissavaa.

Taaneqartut saniatigut isumalioqatigiissitaq Naalakkersuisunut taakkulu Naalakkersuisoqarfiisa malitsigisaannut malittuani suliassanut taaneqartunut siunnersuisuusartuussaaq:

·         Atornerluinerup suunera malillugu anguniakkanut iliuusissanullu tamakkiisumik siunnersuusiussaaq.

·         Ilisimatuutut misissuisinnaanissanut pisariaqartitanillu tikkuaasinnaassaaq.

·         Paasissutissanut ataqatigiissaarinermullu tapersiisuussaaq paasisanik paasisimasaqarluartullu ilisimasaannik ingerlatiteqqittassalluni.

·         Ukiumoortumik imigassaq ikiaroornartullu atugaanerata ineriartornera pillugu Naalakkersuisunut

Pinaveersaartitsinerup siunertaa:

Meeqqat inuusuttullu atornerluinermik aallartinnerat

Inersimasut aalakoortut ikiaroortulluunniit saqqumilaarnerat annikillisassallugu aammalu hashimik aalakoornartumillu atuinerup annikillisinnissaa.

Inuuneritta II pillugu paasisaqarnerusinnaavutit uani: www.Peqqik.gl/Emner/Puljer/Inuuneritta/

Titartagaq 10.1. Imigassamik atuineq inummut ataatsimut 14 sinnerlugit ukiulimmut ataasinnguakkaarlugit

Najoqqutaq: Akileraartarnermut Aqutsisoqarfik, Qallunaat Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik aammalu Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

Imigassamik aalakoornartortalimmik atuineq Tabel 10 -mi-takuneqarsinnaavoq.

Imigassamik hashilu atornerluinikkut katsorsaaneq

Peqqinnissaqarfik pisortatigoortumik atornerluinikkut katsorsaanissamut neqeroorummik ingerlatsivoq innuttaasullu katsorsarneqartussat kommuneqarfiit toqqartarpaat.

2012-mi imigassamik ikiaroornartumillu katsorsaasarfik Katsorsaavik Nuuk A/S-mit ingerlanneqalerpoq ukiunilu amerlasuuni Ilulissani Nuummilu Qaqiffimmit ingerlanneqareerluni.

Katsorsaaviup nittartagaa www.katsorsaavik.gl iserfigalugu paasisaqarnerusinnaavutit.

Imminut toquttarneq pillugu pinaveersaartitsineq

2007-mi oqarasuaatikkut inunnut nalaatsinerlunnermik aqqusaagaqarsimasunut siunnersuisoqalerpoq Attavik 146-mik taaneqartumik. Siunnersuineq akeqanngilaq kinaassutsimillu isertuussiviulluni nuna tamakkerlugu siunnersuiffiusoq.

Imminut toquttarneq pillugu PAARISA kommuneqarfinnik pinaveersaartitsinermi qanimut suleqateqarpoq aammalu inunnik suliamut attuumassutilinnik pinaveersaartitsinissamik pikkorissaasarluni. Paarisa TV-kut radiokullu imminoortarneq pinaveersaartitsinerlu pillugit aallakaatitassiortarpoq.

Statens Institut for folkesundhed 2011-mi â€œKalaallit Nunaanni inuusuttut atugarissaarneratâ€ pillugu misissuinermik naammassisaqarpoq. Misissuinermi paasisatâ€Inuusuttuunerup ullui oqimaatsutâ€-mik qulequtsikkami saqqummiussaapput takuneqarsinnaallunilu www.si-folkesund.dk alakkarneratigut.

Titartagaq 11.1. Kalaallit Nunaanni Imminoortarneq

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

Naartuersittarneq

Tabel 12-mi aamma Tabel 13-mi inatsisitigut akuerisamik naartuersinnerit amerlassusaat arnallu 1.000-iugaangata agguaqatigiissillugu naartuersinnerit 1977-miilli inerneri takuneqarsinnaapput.

Titartagaq 12.1. Arnat 1.000-iugaangata naartuersinnerit ukiuinut immikkoortillugit

Malugiuk: 14 inorlugit ukiullit 14-niit 15-nit ukiulittut kisinneqartarput.

Najoqqutaq: Nunatsinni Nakorsaaneqarfik aamma Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

Nappaatit tunillaattartut

Titartagaq 13.1. Kalaallit Nunaanni kinguaassiuutitigut nappaatit nalunaarsukkat nutaat

Najoqqutaq: Nunatsinni Nakorsaaneqarfik aamma Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

Titartagaq 13.2. HIV-mik tunillatsissimasut nalunaarsukkat

Najoqqutaq: Nunatsinni Nakorsaaneqarfik

Titartagaq 13.3 Tuberkuluusimik napparsimasut nalunaarsukkat

Najoqqutaq: Nunatsinni Nakorsaaneqarfik

Tabeli taanna 1. juuli 2014-mi saqqummersinneqarnikuuvoq.

Tabel 1. Isumaginninnermi ikiorsiissutinik pisartagallit, ikiorsiissutit suussusaanut aamma pisartagallit sumiuussusaanut immikkoortillugit

| 2013-ip naanerani innuttaasut 15-ileereersimasut | Isumaginnin-nermi ikiorsiis-sutit ataatsimut naatsorsorneri | Pisortanit ikiorsiissutit tamakkerlugit | Suliffeqanngik-kallarnermi ikiorsiissutit tamakkerlugit | Meerartaarner-mi ullormusiat tamakkerlugit | Siusinaartumik soraarnerussuti-siat tamakkerlugit | Utoqqalinermi soraarnerussuti-siat tamakkerlugit
Nanortalik | 1.476 | 720 | 398* | 129 | 54 | * | 217
Qaqortoq | 2.717 | 1.042 | 613* | 174 | 90 | * | 285
Narsaq | 1.439 | 693 | 373* | 181 | 55 | * | 221
Paamiut | 1.312 | 860 | 475 | 202 | 48 | 131 | 188
Nuuk | 13.694 | 3.644 | 1.860 | 501 | 362 | 636 | 682
Maniitsoq | 2.510 | 1.179 | 494 | 235 | 115 | 201 | 305
Sisimiut | 4.901 | 1.732 | 721 | 369 | 202 | 231 | 429
Kangaatsiaq | 894 | 544 | 330 | 82 | 28 | 85 | 82
Aasiaat | 2.629 | 1.177 | 470 | 255 | 67 | 231 | 304
Qasigiannguit | 986 | 532 | 228 | 144 | 18 | 60 | 145
Ilulissat | 3.847 | 1.682 | 792 | 429 | 82 | 270 | 381
Qeqertarsuaq | 717 | 399 | 191 | 36 | 15 | 88 | 128
Uummannaq | 1.745 | 887 | 515 | 211 | 41 | 121 | 183
Upernavik | 2.063 | 953 | 497 | 188 | 56 | 176 | 179
Qaanaaq | 590 | 408 | 286 | 37 | 22 | 59 | 62
Ammassalik | 2.146 | 1.137 | 725 | 145 | 58 | 183 | 147
Illoqortoormiut | 329 | 197 | 103 | 31 | 29 | 30 | 33
Kommune Kujalleq |  | 479 | 16* |  |  | 473* |

Nassuiaat: *2013-mi Kommune Kujallermi kontonut pilersaarusiaq malillugu ikiorsiissutit pineqartut kontomut ataatsimoorussamut inissinneqarput. Taamaattumik nunap immikkoortuinut agguarneqarsinnaanngillat taamaattorli â€œKommune Kujallermutâ€œ nalunaarsimallutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabeli taanna 1. juuli 2014-mi saqqummersinneqarnikuuvoq.

Tabel 2. Isumaginninnermi ikiorsiissutit suussusaanut aamma sumiinnerinut immikkoortillugit

| 31. decembar 2013-mi innuttaasut 15-ileereersimasut | Isumaginnin-nermi ikiorsiis-sutit ataatsimut naatsorsorneri | Pisortanit ikiorsiissutit tamakkerlugit | Suliffeqanngik-kallarnermi ikiorsiissutit tamakkerlugit | Meerartaarner-mi ullormusiat tamakkerlugit | Siusinaartumik soraarnerussuti-siat tamakkerlugit | Utoqqalinermi soraarnerussuti-siat tamakkerlugit
| 1.000 kr.
Nanortalik | 1.476 | 28.865 | *5.231 | 2.228 | 970 | * | 20.436
Qaqortoq | 2.717 | 41.292 | *10.564 | 2.492 | 2.423 | * | 25.813
Narsaq | 1.439 | 29.193 | *5.728 | 2.039 | 936 | * | 20.490
Paamiut | 1.312 | 37.669 | 6.328 | 1.950 | 719 | 10.777 | 17.894
Nuuk | 13.694 | 182.834 | 44.742 | 7.153 | 8.523 | 55.827 | 66.590
Maniitsoq | 2.510 | 57.106 | 6.956 | 3.106 | 1.975 | 16.276 | 28.792
Sisimiut | 4.901 | 85.332 | 12.842 | 4.395 | 3.832 | 22.072 | 42.191
Kangaatsiaq | 894 | 20.264 | 3.491 | 862 | 1.000 | 7.510 | 7.401
Aasiaat | 2.629 | 59.736 | 6.527 | 3.048 | 2.068 | 20.499 | 27.594
Qasigiannguit | 986 | 21.975 | 2.308 | 1.113 | 479 | 4.747 | 13.329
Ilulissat | 3.847 | 80.374 | 12.227 | 4.975 | 2.938 | 22.516 | 37.717
Qeqertarsuaq | 717 | 22.301 | 2.146 | 463 | 575 | 7.238 | 11.880
Uummannaq | 1.745 | 37.520 | 5.799 | 2.406 | 1.187 | 10.424 | 17.704
Upernavik | 2.063 | 43.083 | 6.425 | 2.062 | 1.744 | 14.892 | 17.961
Qaanaaq | 590 | 15.807 | 4.242 | 407 | 629 | 5.303 | 5.226
Ammassalik | 2.146 | 55.681 | 18.098 | 1.466 | 1.454 | 19.710 | 15.493
Illoqortoormiut | 329 | 10.099 | 2.455 | 335 | 826 | 2.769 | 3.713
Kommune Kujalleq |  | 39.750 | *221 |  |  | *39.529 |

Nassuiaat: *2013-mi Kommune Kujallermi kontonut pilersaarusiaq malillugu ikiorsiissutit pineqartut kontomut ataatsimoorussamut inissinneqarput. Taamaattumik nunap immikkoortuinut agguarneqarsinnaanngillat taamaattorli â€œKommune Kujallermutâ€œ nalunaarsimallutik.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabeli taanna 1. juuli 2014-mi saqqummersinneqarnikuuvoq.

Tabel 3. Isumaginninnermi ikiorsiissutinik pisartagallit, ikiorsiissutit suussusaanut aamma kommunini sorlerni najugaqarnerinut immikkoortillugit

| Kommune Kujalleq | Kommuneqarfik Sermersooq | Qeqqata Kommunia | Qaasuitsup Kommunia | Katillugit
31. decembar 2013-mi innuttaasut          15-ileereersimasut | 5.632 | 17.493 | 7.411 | 13.471 | 44.007
Isumaginninnermut ikiorsiissutit ataatsimut naatsorsorneri | 2.770 | 5.750 | 2.897 | 6.436 | 17.853
Pisortanit ikiorsiissutit tamakkerlugit | 1.327 | 3.094 | 1.209 | 3.218 | 8.848
- Ikiorsiissutit akileraaruteqaataasussat | 1.243 | 2.891 | 1.175 | 3.076 | 8.385
- Ikiorsiissutit akileraaruteqaataasussaanngitsut | 219 | 693 | 113 | 532 | 1.557
Suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit katillugit | 481 | 878 | 603 | 1.369 | 3.331
- Suliffissaaleqinermi | 346 | 511 | 473 | 394 | 1.688
- Suliffiup matoqqagallarnerani | .. | - | - | 788 | 790
- Napparsimanermi | 182 | 429 | 242 | 514 | 1.367
Meerartaarnermi ullormusiat katillugit | 195 | 497 | 314 | 328 | 1.334
Siusinaartumik soraarnerussutisiat katillugit | 473 | 972 | 430 | 1.073 | 2.948
- Tunngaviusut | 446 | 913 | 408 | 1029 | 2.796
- Kaasarfimmiut | 39 | 74 | 25 | 53 | 191
- Meeqqamut tapisiat | 111 | 205 | 118 | 265 | 699
- Inummut tapisiat | 150 | 357 | 162 | 551 | 1.220
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat | 721 | 1.048 | 734 | 1.459 | 3.962
- Tunngaviusut | 651 | 982 | 662 | 1.315 | 3.610
- Kaasarfimmiut | 89 | 83 | 87 | 186 | 445
- Meeqqamut tapisiat | 8 | 10 | .. | .. | 25
- Aalajangersimasumik annertussusilikkat tapisiat | 89 | 286 | - | 73 | 448
- Inummut tapisiat | 80 | 88 | 225 | 512 | 905

Nassuiaat: 31. decembar 2013-mi inuit 15-ileereersimasut 231-it kommunit avataani najugaqarsimapput. Piffissami tassani Kalaallit Nunaanni 15-ileereersimasut 44.238-iusimapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabeli taanna 1. juuli 2014-mi saqqummersinneqarnikuuvoq.

Tabel 4. Isumaginninnermi ikiorsiissutit suussusaanut aamma kommunini sorlerniinnerinut immikkoortillugit

| Kommune Kujalleq | Kommuneqarfik Sermersooq | Qeqqata Kommunia | Qaasuitsup Kommunia | Katillugit
31. decembar 2013-mi innuttaasut 15-ileereersimasut | 5.632 | 17.493 | 7.411 | 13.471 | 44.007
| 1.000 kr.
Isumaginninnermut ikiorsiissutit ataatsimut naatsorsorneri | 138.959 | 286.281 | 142.438 | 300.988 | 868.666
Pisortanit ikiorsiissutit tamakkerlugit | 21.614 | 71.623 | 19.798 | 43.164 | 156.199
- Ikiorsiissutit akileraaruteqaataasussat | 20.051 | 68.101 | 19.349 | 39.871 | 147.375
- Ikiorsiissutit akileraaruteqaataasussaanngitsut | 1.563 | 3.522 | 449 | 3.293 | 8.827
Suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit katillugit | 6.758 | 10.905 | 7.500 | 15.333 | 40.496
- Suliffissaaleqinermi | 5.280 | 6.549 | 5.321 | 3.826 | 20.976
- Suliffiup matoqqagallarnerani | - | - | - | 7.831 | 7.831
- Napparsimanermi | 1.478 | 4.356 | 2.179 | 3.676 | 11.689
Meerartaarnermi ullormusiat katillugit | 4.329 | 11.521 | 5.807 | 10.620 | 32.277
Siusinaartumik soraarnerussutisiat katillugit | 39.529 | 88.543 | 38.348 | 93.059 | 259.479
- Tunngaviusut | 36.721 | 82.079 | 34.659 | 83.939 | 237.398
- Kaasarfimmiut | 646 | 1.221 | 465 | 1.003 | 3.335
- Meeqqamut tapisiat | 1.248 | 2.268 | 1.299 | 3.364 | 8.179
- Inummut tapisiat | 914 | 2.975 | 1.926 | 4.753 | 10.568
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat | 66.728 | 103.690 | 70.984 | 138.812 | 380.214
- Tunngaviusut | 63.960 | 99.261 | 66.975 | 131.853 | 362.049
- Kaasarfimmiut | 1.799 | 1.698 | 1.886 | 3.980 | 9.363
- Meeqqamut tapisiat | 90 | 85 | 24 | 45 | 244
- Aalajangersimasumik annertussusilikkat tapisiat | 442 | 2.256 | - | 224 | 2.922
- Inummut tapisiat | 438 | 391 | 2.099 | 2.710 | 5.638

Nassuiaat: 31. decembar 2013-mi inuit 15-ileereersimasut 231-it kommunit avataani najugaqarsimapput. Piffissami tassani Kalaallit Nunaanni 15-ileereersimasut 44.238-iusimapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabeli taanna 1. juuli 2014-mi saqqummersinneqarnikuuvoq.

Tabel 4. Isumaginninnermi ikiorsiissutit suussusaanut aamma kommunini sorlerniinnerinut immikkoortillugit

| Kommune Kujalleq | Kommuneqarfik Sermersooq | Qeqqata Kommunia | Qaasuitsup Kommunia | Katillugit
31. decembar 2013-mi innuttaasut 15-ileereersimasut | 5.632 | 17.493 | 7.411 | 13.471 | 44.007
| 1.000 kr.
Isumaginninnermut ikiorsiissutit ataatsimut naatsorsorneri | 138.959 | 286.281 | 142.438 | 300.988 | 868.666
Pisortanit ikiorsiissutit tamakkerlugit | 21.614 | 71.623 | 19.798 | 43.164 | 156.199
- Ikiorsiissutit akileraaruteqaataasussat | 20.051 | 68.101 | 19.349 | 39.871 | 147.375
- Ikiorsiissutit akileraaruteqaataasussaanngitsut | 1.563 | 3.522 | 449 | 3.293 | 8.827
Suliffeqanngikkallarnermi ikiorsiissutit katillugit | 6.758 | 10.905 | 7.500 | 15.333 | 40.496
- Suliffissaaleqinermi | 5.280 | 6.549 | 5.321 | 3.826 | 20.976
- Suliffiup matoqqagallarnerani | - | - | - | 7.831 | 7.831
- Napparsimanermi | 1.478 | 4.356 | 2.179 | 3.676 | 11.689
Meerartaarnermi ullormusiat katillugit | 4.329 | 11.521 | 5.807 | 10.620 | 32.277
Siusinaartumik soraarnerussutisiat katillugit | 39.529 | 88.543 | 38.348 | 93.059 | 259.479
- Tunngaviusut | 36.721 | 82.079 | 34.659 | 83.939 | 237.398
- Kaasarfimmiut | 646 | 1.221 | 465 | 1.003 | 3.335
- Meeqqamut tapisiat | 1.248 | 2.268 | 1.299 | 3.364 | 8.179
- Inummut tapisiat | 914 | 2.975 | 1.926 | 4.753 | 10.568
Utoqqalinermi soraarnerussutisiat | 66.728 | 103.690 | 70.984 | 138.812 | 380.214
- Tunngaviusut | 63.960 | 99.261 | 66.975 | 131.853 | 362.049
- Kaasarfimmiut | 1.799 | 1.698 | 1.886 | 3.980 | 9.363
- Meeqqamut tapisiat | 90 | 85 | 24 | 45 | 244
- Aalajangersimasumik annertussusilikkat tapisiat | 442 | 2.256 | - | 224 | 2.922
- Inummut tapisiat | 438 | 391 | 2.099 | 2.710 | 5.638

Nassuiaat: 31. decembar 2013-mi inuit 15-ileereersimasut 231-it kommunit avataani najugaqarsimapput. Piffissami tassani Kalaallit Nunaanni 15-ileereersimasut 44.238-iusimapput.

Najoqqutaq: Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 6. Napparsimmavinni unitsitsinerit ullullu uninngaffiit

| Unitsitsisarnerit |  |  | Ullut uninngaviit |  |  | Agguaqatigiissillugit ullut uninngaviit
| 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Katillugit | 15.414,0 | 15.039,0 | 14.226,0 | 18.397,0 | 89.325,0 | 94.073,0 | 85.275,0 | 98.788,0 | 5,8 | 6,3 | 6,0 | 5,4
Nanortalik | 466,0 | 433,0 | 344,0 | 319,0 | 1.548,0 | 1.666,0 | 1.164,0 | 1.223,0 | 3,3 | 3,8 | 3,4 | 3,8
Qaqortoq | 734,0 | 575,0 | 518,0 | 866,0 | 2.436,0 | 2.632,0 | 2.412,0 | 4.070,0 | 3,3 | 4,6 | 4,7 | 4,7
Narsaq | 375,0 | 396,0 | 424,0 | 447,0 | 1.400,0 | 1.294,0 | 1.572,0 | 1.718,0 | 3,7 | 3,3 | 3,7 | 3,8
Paamiut | 396,0 | 264,0 | 164,0 | 228,0 | 1.569,0 | 1.232,0 | 1.010,0 | 2.107,0 | 4,0 | 4,7 | 6,2 | 9,2
Nuuk | 6.484,0 | 6.581,0 | 6.303,0 | 9.763,0 | 51.998,0 | 56.677,0 | 53.603,0 | 60.861,0 | 8,0 | 8,6 | 8,5 | 6,2
Maniitsoq | 743,0 | 656,0 | 522,0 | 609,0 | 3.053,0 | 3.778,0 | 2.301,0 | 3.390,0 | 4,1 | 5,8 | 4,4 | 5,6
Sisimiut | 1.009,0 | 979,0 | 971,0 | 1.130,0 | 3.361,0 | 5.087,0 | 3.595,0 | 4.232,0 | 3,3 | 5,2 | 3,7 | 3,8
Aasiaat | 856,0 | 895,0 | 866,0 | 1.073,0 | 4.155,0 | 3.443,0 | 3.040,0 | 3.505,0 | 4,9 | 3,8 | 3,5 | 3,3
Qasigiannguit | 254,0 | 189,0 | 226,0 | 191,0 | 758,0 | 757,0 | 1.314,0 | 478,0 | 3,0 | 4,0 | 5,8 | 2,5
Ilulissat | 1.029,0 | 859,0 | 1.117,0 | 1.109,0 | 3.771,0 | 3.082,0 | 3.331,0 | 3.691,0 | 3,7 | 3,6 | 3,0 | 3,3
Qeqertarsuaq | 131,0 | 99,0 | 62,0 | 63,0 | 553,0 | 357,0 | 161,0 | 276,0 | 4,2 | 3,6 | 2,6 | 4,4
Uummannaq | 795,0 | 612,0 | 784,0 | 658,0 | 4.479,0 | 2.716,0 | 3.730,0 | 4.464,0 | 5,6 | 4,4 | 4,8 | 6,8
Upernavik | 588,0 | 915,0 | 574,0 | 519,0 | 3.285,0 | 5.064,0 | 3.036,0 | 2.873,0 | 5,6 | 5,5 | 5,3 | 5,5
Qaanaaq | 189,0 | 182,0 |        -   | 1,0 | 836,0 | 391,0 |         -   | 0,0 | 4,4 | 2,1 |         -   | 0,0
Ammassalik | 1.235,0 | 1.404,0 | 1.328,0 | 1.416,0 | 5.840,0 | 5.879,0 | 4.897,0 | 5.871,0 | 4,7 | 4,2 | 3,7 | 4,2
Illoqqortoormiut | 130,0 |        -   | 23,0 | 5,0 | 283,0 | 18,0 | 109,0 | 29,0 | 2,2 |         -   | 4,7 | 5,8

2012-mi Qaanaami Illoqqortoormiunilu 2011-mi napparsimmavinnut unituusartut amerlassusaannut kisitsisinik nalunaarutissaqanngilaq.

Najoqqutaq: Peqqissutsimut Pitsaaliuinermullu Aqutsisoqarfik

Tabel 7. Peqqinnissaqarfiup Qallunaat Nunaanni napparsimmavinnik atuinera

| 1995 | 2000 | 2005 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Rigshospitali |  |  |  |  |  |
Siniffit atorneqartut ullunut naatsorsukkat | 9.457 | 10.441 | 6.578 | 7.027 | 7.036 | 6.244 | 6.635
Angerlartut amerlassuaat | 1.168 | 1.071 | 1.008 | 1.058 | 1.031 | 1.083 | 1.100
Tarnikkut napparsimasut |  |  |  |  |
Siniffit atorneqartut ullunut naatsorsukkat | 8.915 | 5.473 | 4.833 | 6.480 | 6.403 | 6.479 | 6.570
Angerlartut amerlassuaat | - | 22 | 17 | 18 | 18 | 18 | 18

Najoqqutaq: Namminersorlutik Oqartussat Aningaasanut Inatsisaat 2014

Tabel 8. Toqusut toqussutaat malillugit

|  | 1995 | 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010
Nr. | Katillugit | 474 | 452 | 469 | 440 | 453 | 424 | 442 | 504
1 | Nappaatit tunillaassuuttut (tubakuluusi pinnagu) | 7 | 7 | 6 | 10 | 9 | 8 | 4 | 8
2 | Tubakuluusi | 8 | 3 | 3 | 1 | 1 | 5 | 2 | 2
3 | Qarngup iluani toqqusaanilu tinunerit ulorianartut | 15 | 10 | 15 | 12 | 12 | 10 | 19 | 20
4 | Aqajaqqumi tinuneq ulorianartoq | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 8 | 4
5 | Inalukkani tinunerit ulorianartut, iteq pinnagu | 10 | 11 | 8 | 11 | 13 | 9 | 9 | 13
6 | Itikkut ulorianartumik tinuneq | 2 | 1 | 2 | 2 | 1 | 3 | 5 | 3
7 | Toqqusaami tinuneq ulorianartoq | 40 | 37 | 42 | 31 | 50 | 46 | 37 | 46
8 | Saanerni ammimilu tinunerit ulorianartut | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0
9 | Iviangip qinersiagut tinuneq ulorianartoq | 2 | 2 | 6 | 3 | 5 | 1 | 3 | 3
10 | Illissap nuuagut tinuneq ulorianartoq | 3 | 2 | 3 | 2 | 4 | 1 | 1 | 4
11 | Illissap ilaani allani tinusoqarneq ulorianartunik | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
12 | Quup aqqutaani qinersikkut tinuneq ulorianartoq | 0 | 0 | 1 | 0 | 2 | 1 | 1 | 2
13 | Timimi allatigut tinunerit ulorianartut | 20 | 32 | 41 | 37 | 30 | 28 | 34 | 40
14 | Timip ipiutaasartaani aaliortuni imiliortunilu tinuneq ulorianartoq | 4 | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 7
15 | Tinunerit uloriananngitsut tinunerillu nalunaarsugaanngitsut | 4 | 8 | 6 | 6 | 0 | 6 | 1 | 3
16 | Timimi qinersitigut amigaateqarnikkullu nappaatit | 2 | 4 | 4 | 2 | 5 | 0 | 5 | 3
17 | Sukkorneq | 0 | 2 | 5 | 6 | 7 | 6 | 4 | 6
18 | Aakkut atortutigullu aaliortutigut nappaatit | 1 | 3 | 0 | 2 | 1 | 2 | 1 | 0
19 | Tarnikkut/sianissutsikkut nappaatit | 11 | 13 | 18 | 6 | 17 | 19 | 14 | 21
20 | Qaratsap ameraasaatigut aseruuttoorneq | 3 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 0 | 1
21 | Sianiutitigut malugissutitigullu nappaatit | 3 | 5 | 9 | 5 | 5 | 5 | 12 | 10
22 | Avallunnermi qanimanartoqarneq ilakutaqartitsinerlu | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0
23 | Aap naqitserngata qaffannera | 1 | 6 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 6
24 | Uummammi kalkinittoornertigut nappaatit | 33 | 27 | 35 | 35 | 30 | 36 | 17 | 25
25 | Uummammi nappaatit allat | 33 | 34 | 26 | 24 | 23 | 24 | 15 | 24
26 | Qaratsami taqaaqqatigut nappaatit | 35 | 30 | 35 | 31 | 43 | 40 | 33 | 34
27 | Uummatip taqarsuaatigut tillertukkut, taqqatigut tillertutigut, taqaaraaqqatigullu nappaatit | 7 | 3 | 4 | 4 | 2 | 6 | 2 | 7
28 | Taqqatigut nappaatit allat | 0 | 1 | 1 | 2 | 1 | 3 | 1 | 0
29 | Anersaartuutitigut tassanngaannaq aseruuttoornerit nuallunnerlu | 2 | 1 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1
30 | Puatsigut aseruuttoorneq | 9 | 14 | 10 | 5 | 15 | 11 | 14 | 8
31 | Torlukkut nappaatit | 32 | 22 | 19 | 21 | 20 | 19 | 24 | 23
32 | Anersaartuutitigut nappaatit allat | 7 | 4 | 3 | 1 | 2 | 4 | 1 | 2
33 | Qarngup iluagut, iggissakkut aqajaqqukkullu nappaatit | 5 | 5 | 3 | 2 | 5 | 3 | 8 | 2
34 | Tingukkut sunngallu aqqutaagut nappaatit | 3 | 6 | 3 | 6 | 3 | 4 | 6 | 2
35 | Nerisanik arrorsaatitigut nappaatit allat | 5 | 7 | 4 | 8 | 11 | 8 | 9 | 11
36 | Tartutsigut aseruuttoornerit | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 2
37 | Tartutsigut nappaatit aseruunnartut quullu aqqutaasigut ujarattat | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0
38 | Quup aqqutaasigut kinguaassiutitigut ivianginilu qinersitigut nappaatit allat | 3 | 1 | 4 | 6 | 7 | 2 | 3 | 6
39 | Anaanat naartunerini erninerinilu ajuutit | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
40 | Ammikkut, saanertigut timillu ipiutaasartaasigut katigussisutigut nappaatit | 2 | 2 | 2 | 2 | 0 | 1 | 2 | 1
41 | Inunnguuseralugit aap aqqutaasigut uummatikkut allatigullu iloqissiutit | 2 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0
42 | Inunnguuseralugu allatigut iloqissiutit | 4 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 2 | 4
43 | Inoorlaat nappaataat | 11 | 6 | 1 | 7 | 2 | 4 | 2 | 2
44 | Uterneq/sianiillineq sianiutilunneruneranik paasissutissaqanngitsoq | 11 | 6 | 6 | 11 | 2 | 11 | 10 | 10
45 | Ilisarnaatit nappaatillu amigartumik paasissutissartallit | 9 | 9 | 13 | 23 | 19 | 10 | 14 | 18
46 | Angallannikkut ajunaarnerit | 8 | 2 | 3 | 5 | 2 | 2 | 5 | 2
47 | Allarpassuartigut ajunaarnerit | 41 | 34 | 37 | 25 | 32 | 26 | 23 | 21
48 | Imminornerit | 46 | 45 | 51 | 58 | 37 | 34 | 36 | 61
49 | Allatigut qallikkut pissutaasartut | 10 | 12 | 13 | 10 | 11 | 6 | 9 | 5
50 | Paasissutissartaqanngitsut | 14 | 22 | 4 | 3 | 9 | 5 | 34 | 31

Najoqqutaq: Nunatsinni Nakorsaaneqarfik

Tabel 8. Toqusut toqussutaat malillugit

|  | 1995 | 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010
Nr. | Katillugit | 474 | 452 | 469 | 440 | 453 | 424 | 442 | 504
1 | Nappaatit tunillaassuuttut (tubakuluusi pinnagu) | 7 | 7 | 6 | 10 | 9 | 8 | 4 | 8
2 | Tubakuluusi | 8 | 3 | 3 | 1 | 1 | 5 | 2 | 2
3 | Qarngup iluani toqqusaanilu tinunerit ulorianartut | 15 | 10 | 15 | 12 | 12 | 10 | 19 | 20
4 | Aqajaqqumi tinuneq ulorianartoq | 5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 8 | 4
5 | Inalukkani tinunerit ulorianartut, iteq pinnagu | 10 | 11 | 8 | 11 | 13 | 9 | 9 | 13
6 | Itikkut ulorianartumik tinuneq | 2 | 1 | 2 | 2 | 1 | 3 | 5 | 3
7 | Toqqusaami tinuneq ulorianartoq | 40 | 37 | 42 | 31 | 50 | 46 | 37 | 46
8 | Saanerni ammimilu tinunerit ulorianartut | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0
9 | Iviangip qinersiagut tinuneq ulorianartoq | 2 | 2 | 6 | 3 | 5 | 1 | 3 | 3
10 | Illissap nuuagut tinuneq ulorianartoq | 3 | 2 | 3 | 2 | 4 | 1 | 1 | 4
11 | Illissap ilaani allani tinusoqarneq ulorianartunik | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
12 | Quup aqqutaani qinersikkut tinuneq ulorianartoq | 0 | 0 | 1 | 0 | 2 | 1 | 1 | 2
13 | Timimi allatigut tinunerit ulorianartut | 20 | 32 | 41 | 37 | 30 | 28 | 34 | 40
14 | Timip ipiutaasartaani aaliortuni imiliortunilu tinuneq ulorianartoq | 4 | 2 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 7
15 | Tinunerit uloriananngitsut tinunerillu nalunaarsugaanngitsut | 4 | 8 | 6 | 6 | 0 | 6 | 1 | 3
16 | Timimi qinersitigut amigaateqarnikkullu nappaatit | 2 | 4 | 4 | 2 | 5 | 0 | 5 | 3
17 | Sukkorneq | 0 | 2 | 5 | 6 | 7 | 6 | 4 | 6
18 | Aakkut atortutigullu aaliortutigut nappaatit | 1 | 3 | 0 | 2 | 1 | 2 | 1 | 0
19 | Tarnikkut/sianissutsikkut nappaatit | 11 | 13 | 18 | 6 | 17 | 19 | 14 | 21
20 | Qaratsap ameraasaatigut aseruuttoorneq | 3 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 0 | 1
21 | Sianiutitigut malugissutitigullu nappaatit | 3 | 5 | 9 | 5 | 5 | 5 | 12 | 10
22 | Avallunnermi qanimanartoqarneq ilakutaqartitsinerlu | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0
23 | Aap naqitserngata qaffannera | 1 | 6 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 6
24 | Uummammi kalkinittoornertigut nappaatit | 33 | 27 | 35 | 35 | 30 | 36 | 17 | 25
25 | Uummammi nappaatit allat | 33 | 34 | 26 | 24 | 23 | 24 | 15 | 24
26 | Qaratsami taqaaqqatigut nappaatit | 35 | 30 | 35 | 31 | 43 | 40 | 33 | 34
27 | Uummatip taqarsuaatigut tillertukkut, taqqatigut tillertutigut, taqaaraaqqatigullu nappaatit | 7 | 3 | 4 | 4 | 2 | 6 | 2 | 7
28 | Taqqatigut nappaatit allat | 0 | 1 | 1 | 2 | 1 | 3 | 1 | 0
29 | Anersaartuutitigut tassanngaannaq aseruuttoornerit nuallunnerlu | 2 | 1 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1
30 | Puatsigut aseruuttoorneq | 9 | 14 | 10 | 5 | 15 | 11 | 14 | 8
31 | Torlukkut nappaatit | 32 | 22 | 19 | 21 | 20 | 19 | 24 | 23
32 | Anersaartuutitigut nappaatit allat | 7 | 4 | 3 | 1 | 2 | 4 | 1 | 2
33 | Qarngup iluagut, iggissakkut aqajaqqukkullu nappaatit | 5 | 5 | 3 | 2 | 5 | 3 | 8 | 2
34 | Tingukkut sunngallu aqqutaagut nappaatit | 3 | 6 | 3 | 6 | 3 | 4 | 6 | 2
35 | Nerisanik arrorsaatitigut nappaatit allat | 5 | 7 | 4 | 8 | 11 | 8 | 9 | 11
36 | Tartutsigut aseruuttoornerit | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 2
37 | Tartutsigut nappaatit aseruunnartut quullu aqqutaasigut ujarattat | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0
38 | Quup aqqutaasigut kinguaassiutitigut ivianginilu qinersitigut nappaatit allat | 3 | 1 | 4 | 6 | 7 | 2 | 3 | 6
39 | Anaanat naartunerini erninerinilu ajuutit | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
40 | Ammikkut, saanertigut timillu ipiutaasartaasigut katigussisutigut nappaatit | 2 | 2 | 2 | 2 | 0 | 1 | 2 | 1
41 | Inunnguuseralugit aap aqqutaasigut uummatikkut allatigullu iloqissiutit | 2 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0
42 | Inunnguuseralugu allatigut iloqissiutit | 4 | 2 | 3 | 1 | 2 | 2 | 2 | 4
43 | Inoorlaat nappaataat | 11 | 6 | 1 | 7 | 2 | 4 | 2 | 2
44 | Uterneq/sianiillineq sianiutilunneruneranik paasissutissaqanngitsoq | 11 | 6 | 6 | 11 | 2 | 11 | 10 | 10
45 | Ilisarnaatit nappaatillu amigartumik paasissutissartallit | 9 | 9 | 13 | 23 | 19 | 10 | 14 | 18
46 | Angallannikkut ajunaarnerit | 8 | 2 | 3 | 5 | 2 | 2 | 5 | 2
47 | Allarpassuartigut ajunaarnerit | 41 | 34 | 37 | 25 | 32 | 26 | 23 | 21
48 | Imminornerit | 46 | 45 | 51 | 58 | 37 | 34 | 36 | 61
49 | Allatigut qallikkut pissutaasartut | 10 | 12 | 13 | 10 | 11 | 6 | 9 | 5
50 | Paasissutissartaqanngitsut | 14 | 22 | 4 | 3 | 9 | 5 | 34 | 31

Najoqqutaq: Nunatsinni Nakorsaaneqarfik

Tabel 10. Sikaritsinik imigassamillu atuineq

| 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
|  |  |  |  | 1.000 liter |  |  |  |  |
Katillugit | 9.726 | 8.269 | 8.125 | 8.347 | 7.970 | 7.889 | 7.890 | 7.488 | 7.475 | 6.673
Immiaaraq | 8.887 | 7.219 | 7.146 | 7.280 | 7.196 | 6.999 | 7.077 | 6.711 | 6.675 | 5.910
Viinni | 652 | 860 | 804 | 901 | 672 | 774 | 700 | 673 | 702 | 672
Imigassaq | 187 | 191 | 175 | 166 | 102 | 115 | 113 | 104 | 98 | 91
|  |  | 1.000 liter imigassaq akuitsoq |  |  |  |  |
Katillugit | 550 | 515 | 498 | 512 | 453 | 459 | 454 | 430 | 428 | 388
Immiaaraq | 398 | 336 | 332 | 338 | 331 | 321 | 325 | 307 | 303 | 270
Viinni | 79 | 106 | 100 | 111 | 83 | 95 | 87 | 84 | 88 | 83
Imigassaq | 73 | 73 | 66 | 63 | 38 | 43 | 43 | 39 | 37 | 34
| . |  |  |  | 1.000 stk |  |  |  |  |
Katillugit | 111.650 | 97.132 | 93.897 | 94.799 | 73.084 | 67.743 | 72.271 | 65.374 | 68.582 | 44.545
Sikaritsit | 111.280 | 96.731 | 93.577 | 94.436 | 72.835 | 67.534 | 72.093 | 65.172 | 68.346 | 44.359
Sikaavaqqat | 202 | 283 | 204 | 219 | 135 | 169 | 131 | 163 | 201 | 163
Sikaat | 169 | 118 | 117 | 144 | 113 | 41 | 47 | 39 | 34 | 23
Inummut ataatsimut 14-nit sinnerlugit ukiulimmut sapaatip akunneranut atuineq |  |  |  | Amerlassusaa |  |  |  |  |
Imikkat imigassartallit | 17 | 15 | 15 | 15 | 13 | 14 | 13 | 13 | 12 | 11
Sikaritsit | 52 | 44 | 42 | 42 | 33 | 30 | 32 | 28 | 30 | 19

Malugiuk: Sikaritsinik imigassamillu atuineq sikaritsinik imigassamillu eqqussuinerup annertoqatigiinnarpaa. Piffissap qiteqqunnerani innuttaasut amerlassusaat aallaavigineqarpoq. Imikkat imigassartarllit imigassartaa 1,5 cl-erimiik naatsorsugaavoq

Najoqqutaq: Akileraartarnermut Aqutsisoqarfik aamma Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 11. Kalaallit Nunaanni Qallunaat Nunaannilu imminortarneq

| Kalaallit Nunaat |  |  |  | Danmark |
| Katillugit | Angutit | Arnat |  | Katillugit | Angutit | Arnat
1990 | 66 | 58 | 8 |  | 1241 | 815 | 426
1991 | 45 | 37 | 8 |  | 1156 | 762 | 394
1992 | 53 | 48 | 5 |  | 1138 | 742 | 396
1993 | 47 | 33 | 14 |  | 1159 | 749 | 410
1994 | 53 | 48 | 5 |  | 996 | 679 | 317
1995 | 46 | 36 | 10 |  | 922 | 625 | 297
1996 | 50 | 38 | 12 |  | 874 | 613 | 261
1997 | 58 | 42 | 16 |  | 817 | 560 | 257
1998 | 56 | 48 | 8 |  | 760 | 544 | 216
1999 | 53 | 44 | 9 |  | 762 | 563 | 199
2000 | 44 | 32 | 12 |  | 729 | 533 | 196
2001 | 55 | 39 | 16 |  | 727 | 508 | 219
2002 | 49 | 37 | 12 |  | 723 | 538 | 185
2003 | 43 | 33 | 10 |  | 653 | 500 | 153
2004 | 50 | 40 | 10 |  | 691 | 499 | 192
2005 | 49 | 38 | 11 |  | 654 | 480 | 174
2006 | 58 | 40 | 18 |  | 650 | 472 | 178
2007 | 37 | 25 | 12 |  | 580 | 401 | 179
2008 | 36 | 30 | 6 |  | 597 | 415 | 182
2009 | 37 | 30 | 7 |  | 622 | 477 | 145
2010 | 61 | 40 | 21 |  | 562 | 406 | 156
2011 | 47 | 35 | 12 |  | 589 | 437 | 152
2012 | 35 | 28 | 7 |  | 661 | 494 | 167

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik aamma Qallunaat Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 12. Inatsisinik tunngaveqartumik naartuersinneq

| Katillugit |  |  |  | Arnat ukiui |  |  |  |
|  | 14-15 | 16-17 | 18-19 | 20-24 | 25-29 | 30-34 | 35-39 | 40-44 | 45-49
1977 | 388 |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ...
1978 | 367 |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ...
1979 | 450 |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ...
1980 | 470 |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ... |  ...
1981 | 539 | 24 | 55 | 95 | 175 | 79 | 59 | 39 | 12 | 1
1982 | 561 | 24 | 73 | 81 | 152 | 101 | 68 | 45 | 13 | 4
1983 | 576 | 15 | 89 | 102 | 171 | 99 | 54 | 25 | 21 |  -
1984 | 642 | 12 | 91 | 98 | 212 | 125 | 61 | 33 | 10 |  -
1985 | 654 | 20 | 60 | 98 | 207 | 150 | 67 | 31 | 21 |  -
1986 | 748 | 25 | 63 | 118 | 253 | 130 | 88 | 50 | 18 | 3
1987 | 823 | 24 | 63 | 101 | 305 | 173 | 86 | 49 | 17 | 5
1988 | 841 | 25 | 62 | 92 | 300 | 197 | 101 | 46 | 17 | 1
1989 | 894 | 29 | 68 | 101 | 301 | 228 | 104 | 47 | 13 | 3
1990 | 913 | 18 | 63 | 72 | 301 | 245 | 148 | 49 | 16 | 1
1991 | 962 | 30 | 59 | 92 | 294 | 257 | 143 | 67 | 17 | 3
1992 | 921 | 36 | 77 | 71 | 259 | 274 | 128 | 54 | 22 |  -
1993 | 979 | 46 | 77 | 97 | 252 | 258 | 168 | 63 | 16 | 2
1994 | 1.002 | 50 | 97 | 94 | 257 | 289 | 147 | 52 | 16 | 0
1995 | 880 | 33 | 72 | 90 | 192 | 271 | 159 | 42 | 21 | 0
1996 | 862 | 40 | 85 | 95 | 176 | 197 | 178 | 66 | 21 | 4
1997 | 843 | 45 | 74 | 77 | 208 | 208 | 162 | 60 | 8 | 1
1998 | 915 | 29 | 85 | 102 | 249 | 210 | 149 | 75 | 15 | 1
1999 | 840 | 23 | 73 | 110 | 192 | 165 | 167 | 86 | 24 | 0
2000 | 944 | 33 | 82 | 128 | 261 | 146 | 186 | 92 | 14 | 2
2001 | 814 | 38 | 101 | 91 | 225 | 139 | 126 | 80 | 13 | 1
2002 | 822 | 31 | 74 | 118 | 246 | 125 | 114 | 80 | 33 | 1
2003 | 869 | 41 | 77 | 114 | 262 | 143 | 113 | 88 | 29 | 2
2004 | 904 | 38 | 93 | 115 | 281 | 157 | 126 | 69 | 23 | 2
2005 | 899 | 45 | 111 | 97 | 266 | 160 | 115 | 81 | 23 | 1
2006 | 904 | 48 | 97 | 119 | 283 | 173 | 83 | 75 | 23 | 3
2007 | 887 | 50 | 91 | 117 | 271 | 187 | 97 | 50 | 22 | 2
2008 | 899 | 44 | 94 | 147 | 283 | 172 | 96 | 44 | 19 | 0
2009 | 799 | 25 | 71 | 135 | 268 | 163 | 77 | 41 | 17 | 2
2010 | 858 | 29 | 93 | 109 | 299 | 177 | 77 | 54 | 19 | 1

Najoqqutaq: Nunatsinni Nakorsaaneqarfik aamma Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfk

Tabel 13. Naartuersinnerit 1.000-nut agguaqatigiissillugit

|  |  |  | Arnat ukiui |  |  |  |  | Naartuersinnerit agguaqatigiissillugit inerneri | Naliginnaasumik agguaqatigiissinneri
| 14-15 | 16-17 | 18-19 | 20-24 | 25-29 | 30-34 | 35-39 | 40-44 | 45-49 |  |
1977 | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ...
1978 | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | 886,0 | 29,0
1979 | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | 1.073,0 | 34,6
1980 | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | ... | 1.059,0 | 35,5
1981 | 18,2 | 41,9 | 81,7 | 67,5 | 37,5 | 35,4 | 40,2 | 10,4 | 1,0 | 1.244,0 | 39,3
1982 | 18,7 | 56,7 | 66,0 | 55,7 | 45,5 | 39,9 | 45,8 | 10,7 | 3,7 | 1.290,0 | 39,7
1983 | 12,7 | 69,7 | 79,3 | 60,0 | 42,7 | 30,0 | 26,4 | 16,4 | - | 1.200,0 | 39,8
1984 | 11,6 | 73,8 | 77,2 | 70,6 | 51,5 | 31,3 | 36,9 | 7,4 | - | 1.313,0 | 43,5
1985 | 23,0 | 53,0 | 78,6 | 66,6 | 59,2 | 33,2 | 34,3 | 14,8 | - | 1.350,0 | 44,0
1986 | 32,3 | 64,2 | 97,8 | 80,5 | 49,2 | 42,7 | 51,2 | 12,4 | 2,8 | 1.582,0 | 50,1
1987 | 33,5 | 75,4 | 90,8 | 95,7 | 62,6 | 39,9 | 46,4 | 11,6 | 4,4 | 1.703,0 | 55,2
1988 | 37,7 | 83,3 | 94,7 | 94,6 | 67,7 | 45,2 | 41,5 | 11,8 | 0,8 | 1.739,0 | 56,0
1989 | 44,0 | 99,1 | 122,4 | 99,5 | 74,6 | 44,6 | 41,4 | 9,3 | 2,3 | 1.890,0 | 59,3
1990 | 25,8 | 99,4 | 99,1 | 107,0 | 78,4 | 59,8 | 42,2 | 11,4 | 0,7 | 1.947,0 | 60,5
1991 | 41,9 | 94,2 | 139,2 | 115,5 | 82,8 | 55,4 | 55,3 | 11,8 | 2,2 | 2.166,0 | 64,0
1992 | 51,1 | 116,4 | 116,0 | 116,0 | 89,1 | 48,3 | 43,0 | 15,2 | - | 2.125,0 | 62,0
1993 | 63,8 | 115,2 | 157,3 | 129,6 | 84,4 | 61,7 | 30,9 | 10,7 | 1,5 | 2.266,0 | 67,1
1994 | 65,4 | 147,5 | 143,8 | 149,9 | 97,7 | 51,7 | 24,5 | 9,9 | 0,0 | 2.382,0 | 68,7
1995 | 41,0 | 109,8 | 136,7 | 120,3 | 98,2 | 54,2 | 18,9 | 12,5 | 0,0 | 2.095,0 | 60,3
1996 | 47,5 | 127,3 | 145,4 | 112,9 | 78,9 | 60,2 | 28,0 | 12,1 | 3,1 | 2.116,0 | 59,1
1997 | 53,1 | 105,9 | 113,8 | 134,6 | 93,4 | 54,3 | 24,4 | 4,4 | 0,8 | 2.105,0 | 57,8
1998 | 35,5 | 118,0 | 141,0 | 162,3 | 106,3 | 50,3 | 29,5 | 8,0 | 0,7 | 2.374,0 | 62,8
1999 | 27,5 | 102,2 | 145,4 | 121,4 | 95,7 | 59,1 | 32,2 | 12,3 | 0,0 | 2.154,0 | 57,6
2000 | 37,2 | 116,2 | 162,5 | 159,2 | 92,6 | 70,6 | 33,5 | 6,8 | 1,3 | 2.451,0 | 64,6
2001 | 41,8 | 140,7 | 113,3 | 133,1 | 90,3 | 52,2 | 28,8 | 6,0 | 0,6 | 2.147,0 | 55,5
2002 | 32,6 | 98,9 | 149,8 | 139,5 | 81,6 | 52,9 | 28,4 | 14,5 | 0,6 | 2.150,0 | 55,7
2003 | 40,4 | 101,2 | 142,5 | 143,2 | 92,6 | 58,8 | 31,4 | 12,2 | 1,1 | 2.265,0 | 58,5
2004 | 37,2 | 115,0 | 135,2 | 149,7 | 98,2 | 73,4 | 25,7 | 9,1 | 1,1 | 2.360,0 | 60,5
2005 | 44,6 | 126,3 | 111,2 | 138,1 | 96,3 | 71,7 | 32,2 | 8,8 | 0,5 | 2.302,0 | 59,8
2006 | 47,4 | 107,7 | 131,9 | 144,1 | 101,3 | 53,4 | 32,8 | 8,7 | 1,5 | 2.283,0 | 60,2
2007 | 49,9 | 99,9 | 122,9 | 138,0 | 106,8 | 63,3 | 24,8 | 8,3 | 0,9 | 2.256,0 | 59,3
2008 | 45,9 | 106,4 | 154,7 | 139,6 | 95,1 | 63,1 | 24,8 | 7,2 | 0,0 | 2.263,0 | 60,6
2009 | 27,0 | 82,0 | 142,3 | 126,1 | 88,0 | 49,6 | 26,0 | 6,7 | 0,8 | 1.989,0 | 54,1
2010 | 32,1 | 108,9 | 112,6 | 136,0 | 92,3 | 47,3 | 36,5 | 8,1 | 0,4 | 2.110,0 | 58,1

Malugiuk: 14 inorlugit ukiullit naartuersinnernut 14-15-nut ukiulittut aamma kisitaapput.

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 14. Nappaatit tuniluuttartut nalunaarutigineqartut

| 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010
|  | Nappaatit tuniluuttartut |  |  |
Meningitis 1) | 26 | 28 | 14 | 16 | 22 | 20 | 19
Tingukkut aseruunerit | 2 | 8 | 6 | 0 | - | 4 |
Nualluut Tuberkuluusi | 44 | 99 | 73 | 60 | 62 | 63 | 116
Toqunartunik nerisaqarneq | 10 | 1 | 1 | 1 | 5 | - | -

Nassuiaat: 1) Menigitsisimik napparsimasut kisitsisaat 2000-mit allanngorput (aammikkut toqunartoqarlersut kisitsisaat ilanngunneqartalermata).

Najoqqutaq: Nunatsinni nakorsaaneqarfik aamma Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 15. Kinguaassiutitigut nappaatit tuniluuttartut nalunaarutigineqartut

| 2000 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Syfilis | 1 | 1 | - | 2 | - | - | - | 3 | 10 | 25
Gonoré | 515 | 769 | 808 | 747 | 927 | 1.103 | 1.237 | 1.355 | 1.432 | 1.273
Chlamydia 1) | 2.094 | 2.713 | 2.579 | 2.369 | 2.504 | 2.843 | 3.002 | 3.225 | 3.601 | 3.253

Nassuiaat: 1) Nuuk Sisimiullu kisimik. Chlamydia aatsaat 1. juli 1996-mi nalunaarutigineqartussaatitaalerpoq. 2005-mi chlamydiamik nappaateqalersimasut amerleriarnerisa paasineqarnerat malittuanillu peqquteqarpoq misissueqqissaarnermi periaatsit pitsanngornerat.

Najoqqutaq: Nunatsinni Nakorsaaneqarfik aamma Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

Tabel 16. Hiv-mik AIDS-imillu tunillatsissimasut nalunaarsukkat

| Angutit | Arnat | Meeqqat | HIV-mik | Katinnerat |  | AIDS-mik tunillatsissimasut | AIDS-erlutik toqusut | AIDS-mik toqquteqartut katillugit
|  |  |  | tunillatsissimasut katillugit |  |  |
1985 | 1 | - | - | 1 | 1 |  | 0 | - | -
1986 | 2 | - | - | 2 | 3 |  | 0 | - | -
1987 | 4 | - | - | 4 | 7 |  | 0 | - | 0
1988 | 5 | 2 | - | 7 | 14 |  | 1 | 1 | 1
1989 | - | 1 | - | 1 | 15 |  | 2 | 0 | 1
1990 | 5 | 2 | 1 | 8 | 23 |  | 1 | 1 | 2
1991 | 7 | 6 | 1 | 14 | 37 |  | 2 | 1 | 3
1992 | - | 4 | - | 4 | 41 |  | 3 | 1 | 4
1993 | 1 | 1 | - | 2 | 43 |  | 4 | 2 | 6
1994 | 5 | 2 | - | 7 | 50 |  | 3 | 1 | 7
1995 | 7 | 6 | - | 13 | 63 |  | 1 | 5 | 12
1996 | 2 | - | - | 2 | 65 |  | 2 | 2 | 14
1997 | 9 | 3 | - | 12 | 77 |  | 5 | 5 | 19
1998 | 10 | 7 | - | 17 | 94 |  | 6 | 4 | 23
1999 | 3 | 5 | - | 8 | 102 |  | 3 | 4 | 27
2000 | 4 | 3 | - | 7 | 109 |  | 2 | 5 | 32
2001 | 4 | 2 | - | 6 | 115 |  | 5 | 4 | 36
2002 | 5 | 2 | - | 7 | 122 |  | 0 | 5 | 41
2003 | 7 | 4 | - | 11 | 133 |  | 6 | 1 | 42
2004 | 4 | 2 | - | 6 | 139 |  | 2 | 7 | 49
2005 | 4 | 1 | - | 5 | 144 |  | 3 | 3 | 52
2006 | 4 | 1 | - | 5 | 149 |  | 2 | 6 | 58
2007 | 3 | - | - | 3 | 152 |  | 0 | 5 | 63
2008 | 1 | - | - | 1 | 153 |  | 1 | 6 | 69
2009 | 4 | 2 | - | 6 | 159 |  | 0 | 4 | 73
2010 | 3 | 1 | - | 4 | 163 |  | 0 | 1 | 74

Najoqqutaq: Nunatsinni Nakorsaaneqarfik aamma Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik

19. Politiit, eqqartuussisoqarneq illersornissamullu tunngasut

8. jul 2014

Politiit

Naalagaaffeqatigiinnerup iluani Kalaallit Nunaat immikkut politeeqarfeqarpoq. Politeeqarfeqarneq aaqqissuussaanikkut Inatsiseqarnermut Ministereqarfiup ataaniippoq.

Nunatsinni Politeeqarfiit nunani immikkoortortanut sisamanut agguagaapput, politeeqarfiillu kommunit immikkoortinneqarnerattut immikkoortigaallutit, soorlu (kujataaniit):

·       Kujataani Politiit: Qaqortoq, Nanortalik Narsarlu.

·       Sermersuumi Politiit: Nuuk, Paamiut, Tasiilaq Ittoqqortoormiillu.

·       Qeqqani Politiit: Sisimiut, Kangerlussuaq Maniitsorlu.

·       Qaasuitsumi Politiit: Ilulissat, Aasiaat, Qasigiannguit, Qeqertarsuaq, Uummannaq, Upernavik, Qaanaaq Pituffillu.

Immikkoortuni sisamaasuni politeeqarfiit pisortaqarfii ataatigut titagaapput.

Politeeqarfiit toqqaannartumik qitiusumik nalunaarsuiffinnut attaveqarput soorlu pinerlussimasut nalunaarsugaaffiannut aammalu SIS-mut Europamiut nalunaarsuiffiinut Schengen Informations System-mimik taaneqartumut (allaaserisaq tassunga tunngasoq ataani atuarneqarsinnaavoq). Saniatigut pineqartut politiit akiliisitsinikkut pineqaatissiinerisigut akiligassanik eqqartuussutikkut aalajagersakkamik naammassititsiniaanissamik anisitsinernillu suliassanik naammassinnissinnaatitaapput.

Saqitsaannermi suliassat suliassaralugit 1.januar 2010-miit Kalaallit nunaar akiliisitsisarnermut eqqartuussivittaarpoq Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiit ataani inissisimasumik. Eqqartuussiviup inuit akunnerminni aningaasatigut saqitsaassutaat suliassarai sulili anisitsisinnaanermut suliassat politiinit suliassaaallutik.

Politimestereqarfik Nuummi inissisimasoq immikkoortunuttaaq pingasunut inissitaavoq: Allaffissornukkut immikkoortortaqarfik, periataarnissamut sillimasoqarfik aammalu inatsisilerinermut immikkoortortaqarfik.

Annertunerusumik paasisaqarnerorusukkuit Politiit nittartagaat alakkarsinnaavat uani: www.politi.dk/Groenland

Takussutissaq 1.1. Kalaallit Nunaanni politeeqarfinni sulisut

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Politiit katillugit | 298 | 303 | 282 | 298 | 313
Politiitut aalajangersimasumik atorfillit | 115 | 117 | 109 | 118 | 135
Politiinngorniat | 29 | 27 | 17 | 17 | 17
Politiinut ikiortit | 48 | 50 | 49 | 48 | 45
Kommunefogedit | 49 | 48 | 44 | 44 | 47
Angallatini inuttat | 21 | 21 | 21 | 21 | 21
Inatsisilerisut | 7 | 7 | 8 | 9 | 9
Allaffimmiut | 28 | 32 | 33 | 39 | 37
Viceværtit | 1 | 1 | 1 | 2 | 2

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaani Politiit

Takussutissaq 1.2. Pasitaartut kørekortitaartullu

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Pasitaartut kørekortitaartullu |        8.043 |        5.669 |        4.986 |        4.447 |         4.503
- Pasit tunniunneqartut |        5.989 |        3.731 |        3.191 |        3.000 |        3.089
- Kørekortit tunniunneqartut |        2.054 |        1.938 |        1.795 |        1.447 |        1.414

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaani Politiit

Takussutissiaq 1.3. Angallannermik inatsimmik unioqqutitsinerit

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Angallannermik inatsimmik unioqqutitsinerit tamarmik | 912 | 1105 | 829 | 806 | 912
Angallannikkut ajutoornerit | 156 | 166 | 133 | 116 | 100
- Biilip sananeqaataanik annikitsumik ajoqusernik / ajoqusiinnginneq | 100 | 90 | 77 | 63 | 59
- Biilip sananeqaataanik annertuumik ajoqusiineq | 34 | 38 | 26 | 34 | 23
- Imigassartorsimalluni/aalakuulaarluni qamummik motoorilimmik ingerlatsinermi inummik ajoqusiineq | 5 | 6 | 1 | 6 | 3
- Inummik ajoqusiinani imigassartorsimalluni/aalakuulaarluni qamummik motoorilimmik ingerlatsineq | 17 | 32 | 29 | 13 | 15
Imigassartorsimalluni aalakuulaarluniluunniit qamummik motoorilimmik ingerlatsineq | 157 | 139 | 119 | 108 | 129
Angallannermik inatsit aamma | 599 | 800 | 577 | 582 | 683
- Qamutip amigaatai | 11 | 37 | 19 | 23 | 14
- Qamutinut nalunaarsuinermut nalunaarusiamik unioqqutitsineq | 0 | 4 | 3 | 0 | 4
- Qamummut ingerlatsisinnaanermut allagartaqarani qamummik ingerlatsineq | 83 | 115 | 83 | 117 | 71
- Qamummut ingerlatsisinnaanermut allagartamik nassataqarani qamummik ingerlatsineq | 30 | 37 | 35 | 32 | 55
- Qamummik motorilimmik inuussutissarsiutigalugu allagartaqarani ingerlatsineq | 2 | 2 | 2 | 2 | 1
- Knallertinut immikkut malittarisassat | 17 | 20 | 4 | 8 | 2
- Snescooterinut immikkut malittarisassat | 1 | 2 | 16 | 2 | 5
- Sissuinnginneq | 15 | 17 | 11 | 14 | 8
- Unnersuussinermut akuersinnginneq | 46 | 52 | 27 | 29 | 46
- Angallannikkut ajutoornermi pisussaaffiit | 31 | 23 | 32 | 23 | 17
- Ingerlanermi sukkassusissamik unioqqutitsineq | 30 | 89 | 17 | 5 | 26
- Qitequtaasaq isumannaallisaat / meeqqat qitequtaasalerneqanngitsut | - | 42 | 48 | 67 | 152
- Niaquarnaveeqqummik atuinnginneq | 14 | 28 | 27 | 21 | 14
- Ingerlaarnermi mobilimik atuineq | - | 96 | 112 | 72 | 70
- Allagartagaajaasimanerup iluani qamummik motoorilimmik ingerlatsineq | 11 | 15 | 11 | 15 | 15
- Angallannermik inatsimmi malitassanik allanik uniuineq | 271 | 121 | 92 | 116 | 142
- Angallannermik inatsimmi unioqqutitsinerit allat | 37 | 100 | 38 | 36 | 41

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Politiit

Takussutissiaq 1.4. Ikiaroornartoq pillugu inatsimmik unioqqutitsineq, kiisalu annertussusaa

| Suliat amerlassusaat | Hash       gramminngorlugu | Kokain gramminngorlugu |  Aningaasat katillugit
Politeeqarfiit | 585 |          73.693,01 | 2 |      5.129.285,75
Nanortalik | 6 | 15,60 | 0 |              18.425,00
Qaqortoq | 18 | 1.847,70 | 0 |              79.200,00
Narsaq/Narsarsuaq | 20 | 1.343,90 | 0 |            120.100,00
Paamiut | 10 | 694,93 | 0 | 0
Nuuk + illoqarfik nalunaarutigineqarsimanngitsoq | 282 | 53.945,94 | 0 |         2.511.568,00
Tasiilaq | 7 | 12,60 | 0 |              42.100,00
Illoqqortoormiut | 0 | 0 | 0 | 0
Maniitsoq | 21 | 489,60 | 0 | 0
Kangerlussuaq | 57 | 7.752,06 | 0 |         2.268.400,00
Sisimiut | 53 | 1.469,18 | 0 |              23.033,75
Aasiaat | 48 | 2.354,80 | 0 |              32.938,50
Qeqertarsuaq | 9 | 284 | 0 |              16.720,50
Qasigiannguit | 12 | 773,40 | 0 |                 5.800,00
Ilulissat | 37 | 2640,30 | 2 |              11.000,00
Uummannaq | 4 | 29 | 0 | 0
Upernavik | 1 | 40 | 0 | 0
Pituffik | 0 | 0 | 0 | 0
Qaanaaq | 0 | 0 | 0 | 0

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Politiit

Pinerluttulerinermi inatsit

Inatsisiliorneq inatsisinut atuutsitsinernut marlunnut agguagaavoq, tassa pinerluttulerinermut inatsit aammalu allatigut inatsiseqarneq.

Siullertut pingaarnertullu pinerluttulerinermi inatsit pisortaqarfinni atorfillit eqqunngitsuliortfigineqartarnerinut, ilaqutariit iluanni pinerluttoqartarneranut, kinguaassiuutitigut pinerlunnermut, timimut inuunermullu pinerluttarnernut aammalu pisuussutitigut pinerluttarnernut atuuppoq.

Takussutissiaq 2.1. Pinerluttulerinermi inatsimmik unioqqutitsineq

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Pinerluttulerinermik inatsit katillugit | 5.626 | 5.655 | 5.150 | 5.336 | 4.713
Inuunermut timikkullu pinerluttuliornerit | 898 | 867 | 807 | 769 | 754
- taakkunannga toqutsinerit | 11 | 11 | 2 | 7 | 6
- taakkunannga toqutseriarnerit | 22 | 25 | 19 | 12 | 16
- piaarinaatsoorluni toqutsineq | 0 | 3 | 0 | 0 | 1
- taakkunannga persuttaanerit | 865 | 828 | 786 | 750 | 731
Arnerinikkut/anguserinikkut pinerluttuliornerit | 347 | 382 | 324 | 300 | 311
- taakkunannga pinngitsaaliinerit pinngitsaaleeriarnerillu | 129 | 165 | 128 | 142 | 112
- takkunannga meeqqanik 15 inorlugit ukiulinnik kinguaassiutitigut atoqateqartarnerit | 66 | 64 | 75 | 54 | 70
- tassuuna inummik 18-nit inorlugit ukiulimmik tavatitsinikkut kinguaasiutitsigut atoqateqartoq   | 0 | 1 | 1 | 6 | 4
tassuuna tunaartaqartariaqarnermik atornerluilluni kinguaasiutitsigut atoqateqarneq | 0 | 2 | 1 | 3 | 6
- taakkunannga kannguttaalliorfiginninnerit | 152 | 150 | 119 | 95 | 119
Pigisanut nalilinnik pinerluttuliornerit | 2.671 | 2.744 | 2.552 | 2.844 | 2.426
- taakkunannga illunik ammarterinerit | 772 | 849 | 688 | 849 | 676
- taakkunannga tillinniarnerit | 991 | 955 | 891 | 961 | 834
- tassuuna peqquserluttuliortoq, allap pianik imminut paarititamik perquneqanngitsumik atuineq, imminut suliassarititaasunik atornerluisneq | 183 | 185 | 204 | 246 | 175
- tassuuna niuvertarfimmi tillinniarneq | 707 | 741 | 749 | 744 | 700
- tassuuna ujajaaneq | 18 | 14 | 20 | 44 | 41
Aserorterinerit | 858 | 839 | 710 | 715 | 658
Allap pianik atuisussaanani atuisoq | 338 | 282 | 265 | 287 | 154
Pinerluttulerinermi inatsisip sinnerani | 514 | 541 | 492 | 421 | 409

Oqaaseqaat: Kisitsisitigut 2013-mi nassuiaasiap aaqqissuunnera  Kallaallit Nunaanni Politiit ukiup siuliani ukiumoortumik  nassuiaasiaannit malunnaatilimmik allaanerusoq, taamaattumik kisitsisit ukiuni 2009, 2010, 2011 aamma 2012 siusinnerusukkut saqqummiussanit allaanerusinnaapput

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Politimesteri

Immikkut inatsiseqarneq

Immikkut inatsiseqarnermiipput inatsisit allat pineqaatitsissiissuteqarsinnaasut. Taakku ilagaat angallannermut inatsit, aanngajaarniutit pillugit inatsit, ikuallannermut inatsit, politiit ileqqoreqqusaat, akileraartarnikkut akitsuusiisarnikkullu inatsit aammalu avatangiisinut aalisarnermullu inatsisit.

Kalaallit Nunaanni pinerluuteqarnermut inatsit aamma immikkut inatsiseqarneq pillugit paasissussat ukunani takuneqarsinnaapput: www.retsinfo.dk aamma www.naalakkersuisut.gl

Takussutissaq 3.1 Immikkut inatsimmik unioqqutitsineq

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Immikkut inatsisiliani katillugit | 842 | 932 | 810 | 898 | 998
Inatsisit pineqaatissiiffiusinnasut allat | 621 | 667 | 611 | 734 | 759
- Ikiaroorniutit pillugit inatsit | 554 | 509 | 473 | 574 | 585
- Eqqartuussisarnermut inatsit | 0 | 4 | 2 | 9 | 3
- Nunanut allamiunut inatsit | 3 | 1 | 4 | 4 | 16
- Sakkut pillugit inatsit | 6 | 6 | 3 | 12 | 12
- Ikuallannermut inatsit | 30 | 46 | 16 | 25 | 24
- Politiit ileqqoreqqusaat | 18 | 91 | 102 | 106 | 115
- Allat | 10 | 10 | 11 | 4 | 4
Akileraarutinut akitsuutillu pillugit inatsit | 11 | 9 | 5 | 2 | 41
Peqqinnermut- inuiaqatigiinnullu inatsisit | 4 | 10 | 22 | 12 | 17
Sanaartornermut - najukkanullu inatsisit | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Avatangiisit pillugit inatsisit | 11 | 11 | 8 | 5 | 3
Uumasut piniarnerlu pillugit inatsisit | 90 | 109 | 72 | 41 | 76
Sulineq assatuinerlu pillugit inatsisit | 52 | 78 | 57 | 46 | 52
Ingerlatsivinnut firmanullu inatsisit | 3 | 3 | 1 | 8 | 2
Illersornissaq assigisaallu illugit inatsisit | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Pisortat illuutaat pillugit inatsisit | 0 | 1 | 1 | 0 | 2
Pinnguarneq, akuersissutit inuussutissallu pillugit inatsisit | 39 | 30 | 29 | 45 | 40
Immikkut inatsisit allat | 11 | 14 | 4 | 5 | 6

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Politimesteri

Ujaasinerit annaassiniartarnerillu

Annaassiniarneq politiit pisussaaffigaat, tamanna nuna tamakkerlugu sinerissallu imartaata qanittuani ujaasinernut atuuppoq. Tassa Kalaallit Nunaanni najugaqarfiusut nunamut qanittup imartaani.

Arktisk Kommandop immakkut annaassiniarneq pisussaaffigaa, nunamut qanittumiunngitsoq, Statens Luftfartvæsen-illi timmisartukkut annaassiniarneq pisussaaffigalugu soorlu timmisartoq atorlugu inunnit ajornartorsiortunik ajutoorsimasunilluunniit ujaasinerit annaassiniarnerillu.

Annaassiniarnermi politiit angallataat atorneqartarput, assarsuutigalugu timmisartut, qulimiguulit, umiatsiaaqqat aalisariutillu inunnit pigineqartut ataasiakkaatigut aamma atorneqartarput taamatullu Arktisk Kommandiop sakkutuui atorneqartarlutik.

Politiit imarsiornikkut savimminiusumik sisamanik umiatsiaqarput Nuummi, Qaqortumi, Maniitsumi Sisimiunilu angerlarsimaffeqartut.

Inuit eqqartuussivikkut suliassanngortitaat

Politiit inuit eqqartuussivikkut suliassanngortitaanik aamma suliassarpassuaqartarput. Ilaatigut makkununnga tunngasunik; nunanit allaneersunut inatsisit, inuit aqqinut tunngasut, ataatassarsiuussinerit assersuutigalugulu suliassanik kinguaattooqanermi suliat naammassisitsineq. Polilitiit suliassaasa ilagaat passit, kørekortit aamma biilit assigisaasalu nalunaarsornissasa isumaginissaat. Aqutsisoqarfiup qitiusumik akiliisitsiniarnermik aqutsisoqarfianiit ingerlanneqartarput.

Takussutissaq 3.2. Inuit eqqartuussivikkut suliassiissutaat

| 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013
Inuit eqqartuussisutigut suliassiissutaat il.il. katillugit | 4114 | 3902 | 3611 | 4167 | 3727
Ataatassarsiuussinerit | 739 | 717 | 629 | 639 | 581
Pinngittsaaliissuteqarnikkut najukkap pequtaanik imaarsineq | 1184 | 1294 | 1199 | 1445 | 1618
Akiliisitsinertsigut eqqartuussummik naammassisitsiniarnikkut  suliat | 1424 | 1307 | 1176 | 1463 | 944
Pinerluffigitissimasunut taarsiissutit | 312 | 136 | 207 | 259 | 176
Sakkunut akuersissutit | 12 | 19 | 39 | 28 | 4
Ilisimasassarsiornerit | 88 | 99 | 95 | 76 | 88
Toqunerit toqungasullu nassaarineqartut pasinartut | 66 | 64 | 56 | 63 | 62
Imminornerit | 36 | 62 | 54 | 29 | 43
imminoriaraluarneq | 55 | 63 | 40 | 49 | 47
Pinngitsaaliilluni unitsitsinerit | 41 | 36 | 30 | 42 | 36
Ujaasinerit annaassiniaanerillu | 157 | 105 | 86 | 74 | 128
- tassaniilluni immakkut SAR malillugu ujaasineq | - | - | 41 | 24 | 51
- tassaniilluni nunakkut SAR malillugu ujaasineq | - | - | 6 | 8 | 7
- tassaniilluni SAR malillugu annaassiniarnermik pilersitsineq | - | - | 12 | 26 | 30
- tassaniilluni ujaasineq/maqaasisamik imaluunniit ajunaarsimasorisamik | - | - | 25 | 13 | 11
- tassaniilluni ujaasineq/paaqqinniffimmit qimaguttumik eqqartuussaanngitsumik | - | - | 1 | 1 | 23
- tassaniilluni ujaasineq/najukkamit qimaguttmik | - | - | 1 | 2 | 6

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni Politimesteri

Kalaallit Nunaanni Pinerlutsaaliuinermut Siunnersoqatigiit

Pinerlutsaaliuinermut Siunnersoqatigiit Politimesteri siulittaasoraat. Allattoqarfik aaqqissuussaanikkut Politimestereqarfiup ataani inissisimavoq.

Siunnersuisoqatigiinnut tunngasunik annertunerusumik ukiumoortunik nalunaarusiatigut paasisaqarsinnaavutit uani: www.pisiu.gl

Nunanik assigiinngitsunik suleqateqarneq

Kalaallit Nunaat Schengenimi suleqatigiinnermut ilaavoq taamaasilluni Europami Schengen Informations Systemimut (SIS) atalluni. Ataqatigiimmik aaqqissuussineq tassaavoq nunamut isilernermi pinerluttunik inunnillu akaarinngisanik nalunaarsuuteqarfik. Kalaallit Nunaat 2001-mili inunnik nunanit allanit Schengenip avataaneersunik iserniartunik nakkutilliilluni aallartinnikuuvoq.

Schengen pillugu suleqatigiinnermut tunngasunik paasisaqarit uani: www.eu-oplysningen.dk/emner/schengen/

Kalaallit Nunaanni eqqartuussiviit

Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviit 1. januar 2010 aallarnerfigalugu Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfia-tut atuutilerpoq. Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivik kredsritteqarfiillu sisamat tassaallutik Qaasuitsup Kredsretia, Qeqqata Kredsretia, Sermersuup Kredsretia aammalu Kujalliup Kredsretia. Matumani arfineq-pingasunik atorfilinnik inuttallit Eqqartuussiveqarfilli 80-it missaannik sulisoqarluni.

Tamatumunngalu atatillugu 1. januar 2010-miit eqqartuussummik naammassisitsiniaanermi suliassat Kredsrettinut isumagisassanngortinneqarput, kisitsisitigullu nassuiaasiornermi pineqartut nutaamik suliap suuneranik taaguuserlugit nalunaarneqartalerlutik.

Eqqartuussivinni eqqartuussisut eqqartuussisulerisutut inatsisilerituutulluunniit ilinniarsimasuupput ilinniarsimasuullutik.

Tamatumunngalu atatillugu 1. januar 2010-miit eqqartuussummik naammassisitsiniaanermi suliassat Kredsrettinut isumagisassanngortinneqarput, kisitsisitigullu nassuiaasiornermi pineqartut nutaamik suliap suuneranik taaguuserlugit nalunaarneqartalissallutik. Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviit Danmarkip Domstolea ataanni inissisimapput.

Kalaallit Nunaanni eqqartuussiviit

Suliassat tamarmik eqqartuussivinni aallartinneqartarput.

Eqqartuussivinni eqqartuussisut eqqartuussisoqarfiit ilinniartitaanerannik ilinniarsimasuupput imaluunniit inatsisilerituutut ilinniarsimasuullutik.

Suliassaq inatsisilerinikkut ajornakusoorpat, ilaatigut peqataasup aappaanit kajumissaarneqarnikkut eqqartuussisup suliani Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivimmut innersuussinnaavaa, tassani eqqartuussisut tamarmik inatsisilerituujummata. Suliaq tassani eqqartuussivimmi siullertut suliarinneqaarfiusutut suliarineqassaaq, tamatumalu kingorna nunap eqqartuussisuuneqarfianut suliareqqitassanngortinneqarsinnaalluni.

Eqqartuussiviup Eqqartuussutai aalajangiineriluunniit tamarmik nunap eqqartuussisuuneqarfianut ingerlateqqitassanngortinneqarsinnaapput.

Kredsretimi nalinginnaasumik inuit akornanni saqitsaannerit kredsdommerimit aalajangiiffigineqartarput, pinerlunnermulli suliaappat, tamanna kredsdommerimit eqqartuusseqataasartunillu marlunnit aalajangiiffigineqartarpoq. Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivik Danmarkip Eqqartuussiveqarfiata ataani inissisimavoq.

Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivik

Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviup pingaarnertut suliassarai inuit eqqartuussivikkut suliassanngortiaat aamma suliassat siullermiikkat pisariusorujussuit eqqartuussisutut ilinniarsimasumit suliarineqartariaqartut.

Kalaallit Nunaanni Eqqartuussivimmit eqqartuussivinni sulisut inatsisilerinermut tunngasunik siunnersortarpaat.

Suliffeqarfiit akiligassanik artukkerlutik matusariaqalersut aamma akiligassaminnik isumakkiigaasut suliarisarpaat. Eqqartuussivimmit aamma pigisat nalunaarsornerat, assersuutigalugu inigisat nammineerluni pigineqartut, illuutit il. il. aamma suliarneqartarput, pigisat allat umiarsuit nalunaarsorsimasut ilanngunnagit.

Kalaallit Nunaani Eqqartuusivinnit inuit eqqartuussivikkut suliassanngortitaat aamma suliassat pinerluuteqarsimanermut tunngasut Eqqartuusivimmut suliassanngortissinnaavaat, suliassat pisariuallaarpata imaluunniit taamaaliornissaq pissusissamisoorpat.

Eqqartuussivimmi suliassat suliarineqarnerisa aamma eqqartuussivinnik ilitsersuisarnerup saniatigut Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviup eqqartuussisoqarfinni ilinniartitsineq aamma akisussaaffigaa taamalu ulluinnarni aqutsisoqarnermut immikkoortortaqarfimmigut eqqartuusisoqarfiit tamaasa sullitaralugit.

Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfia

Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfiata kredsretip imaluunniit Kalaallit Nunaanni Eqqartuussiviup naammassillugit aalajangiiffigisai suliarisarpai taamatullu eqqartuussisarnermik inatsit malillugu Eqqartuussisuuneqarfimmut nangeqqitsitsivittut suliaqartuulluni, taakkulu saniatigut ataatassarsiuinermi suliassat siullermeerutaasumik suliarisarlugit. Taamatuttaaq Eqqartuussisuuneqarfiup pinerlunnermut suliat nangeqqinneqartussatut naliliffigisassat oqaaseqarfigisarpai.

Kredsretip imaluunniit Eqqartuussiviup suliat eqqartuussinikkut aalajangiiffigisaat Eqqartuussisuuneqarfimmut nangitseqqinneqarsinnaapput. Aalajangiiffigisallu allat Eqqartuussisuuneqarfimmut suliassatut saqqummiunneqarsinnaallutittaaq. Aalajangiiffingisat allat pineqartut aalajangiinernik taaneqartarput Aalajangiinernik Eqqartuussisuuneqarfimmut suliassatut saqqummiussineq pisarpoq Eqqartuussisuuneqarfimmut aalajangiinermik suliareqqitassanngortitsinikkut.

Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfia Nuummi eqqartuussisarfeqarpoq kisiannili eqqartuussivimmi suliassat aamma suliarineqartarput eqqartuussiviit eqqartuussivigisartagaanni, tamanna pisariaqaraangat.

Eqqartuussutit Kalaallit Nunaata Eqqartuussisuuneqarfianit suliarineqartut, oqaatigineqartussaapput kingusinnerpaamik qaammatit pingasut qaangiunnerini, tassa suliassat aalajangiiffigisassanngortinneqarneriniit.

Suliaq nunap eqqartuussisuuneqarfiani aalajangiiffigineqaraangat taamaallaat Eqqartuussiviit qullersaannut suliareqqitassanngortinneqarsinnaapput suliaq immikkut illuinnartuuppat. Taamaaliortoqassappat ingerlatitseqqiinissamik aalajangiisartut akuersissutaat pisariaqarpoq.

Kalaallit Nunaata eqqartuussisoqarfianik annertunerusumik paasisaqarusukkuit nittartagaq una takuuk: Qallunaatut www.domstol.gl  - kalaallisut www.eqqartuusivik.gl

Kalaallit Nunaanni Pinerluttunik Isumaginnittut

Pinerluttunik Isumaginnittut ukioq 2014-mi init isertitsiviit nalunaarsukkat 155-it inissiaatigaat taakkunannga Nuummi 66-it, Ilulissani 19-it, Sisimiuni 30-it, Tasiilami Aasiannilu 15-it Qaqortumilu qulit. Taakkununnga ilaallutik Ilulissani inissiat qulit pilersaarut malillugu oktobarimi 2014-mi atulertussatut naatsorsuutigineqartut. Nalinginnaasumik isertitsiviit taaneqartarput â€Pineqaatsissinneqarsimasunut Isertitsivikâ€-ttut ukiunili kingullerni isertitsiviit pineqaatsissinneqarsimasunuinnaq inissaqartitsinngillat, pineqaatsissinneqarnissaminnullu tigummigallagaasunut amerliartortunuttaaq inissaqartitsillutik.

Taakkua saniatigut Sisimiuni nerisaqarluni isumagineqarlunilu inisimmavimmik qulingiluanik inissalimmik ingerlatsiveqarpoq, pineqaatsissinneqarnermik naammassinnilersunuunerusoq atorneqartunik.

Nuummi isertitsivik 2017-mi nutaamik isertitsivittaassaaq ammasumik, matoqqasumik, naammassinnilersunullu immikkoortortalimmik.

Pinerluttunik Isumaginnittut KiF-feqarfinnik (Pinerluuteqarsimasunik Isumaginnittoqarfik) nunami tamani siammarsimasunik immikkoortortaqarfeqarpoq, immikkoortortaqarfiit pingaarnertut suliassaralugu eqqartuussiveqarfiit atugassaannik inuk pillugu nassuiaasiornerit, nakkutigisaanissamut inuiaqatigiinnullu sullissinissamut eqqartuussissutinik naammassinninnissaq aammalu misiligutaasumik iperagaasunik nakkutilliineq.

Kalaallit Nunaanni Pinerluttunik Isumaginnittut qallunaat Naalagaaffiannit ingerlanneqarput 2010-miillu allaffissornikkut Nuummi Pisortaqarfimmit aqunneqarluni aallartittumik Danmarkimi Inatsiseqarnermut Ministereqarfiup ataani inissisimasumik (Direktoratet for Kriminalforsorgen).

Nunatsinni pineqaatsissineqarsimasunut isumaginnittut nittartagaat www.kriminalforsorgen.gl -mi alakkarneqarsinnaavoq.

Immikkoortoq una 8. juuli 2014 nutarterneqarpoq.

Illersornissaq

Namminersorlutik Oqartussanit akisussaaffigineqalersinnaanngitsoq Namminersorlutik Oqartussat inatsisaanni allaqqavoq.

Grønlands Kommando (GLK) Arsuup kangerluata qinnguani Kangilinnguaniittoq (Grønnedal). 31. oktober 2012 Grønlands Kommando matuneqarpoq. Paarlattuanik Nuummi inissisimasoq Arktisk Kommando pilersinneqarpoq.

Arktisk Kommando Illersornissamut Qullersaqarfiup (Forsvarkommandoen) ataani inissisimavoq, Arktisk Kommando-lu pisortaa illersornissamut pisortap ataani inissisimalluni.

Malittuani Kalaallit Nunaanni kiffartuussiviit pineqartut Kalaallit Nunaanni Illersornissamut Qullersaqarfiup ataani inissisimapput. Tassaallutillu Station Nord, slædepatruljen Sirius Daneborg-imi qullersaqarfeqartut, Forsvarets Vagt Mestersvig, Luftgruppe Vest, Kangerlussuarmi administrationselementi kiisalu Kalaallit Nunaanni Logistik Center Aalborgimi mittarfeqarfimmi inissisimasoq. Taakku saniatigut Arktisk Kommando attaveqarpoq Thule Air Basemi inissisimasumi.

Arktisk Kommadop sorsunneqartinnagu pingaarnertut suliassaraa nakkutiginninneq namminersortuunermik atortuutitsineq. Suliassat allat ilaatigut taaneqarsinnaapput aalisarnermut killeqarfinnik nakkutilliineq, ujaasinerit annaassiniarnerillu, imartatigut avatangiisinik nakkutilliineq mingutsitsinernillu akiuineq, imaatigut uuttortaaneq kiisalu inuiaqatigiinnut kalaallinut ikorfartuineq.

Sakkutuut qimussimik nakkutilliisut â€Siriusipâ€ suliassaraa, nunamut oqartussaassuseqarnermik atuutitsineq pinerluttaalisitsisutullu oqartussaasuseqartutut nunami allanngutsaaliukkami ilisimasassarsiornernik  eqqissisimatitsinermilu aalajangersakkanik nakkutiginninneq taamatullu nunami alapernaarsuineq.

Illersornissaqarfiup Station Nordip pingaarnertut suliassaraa mittarfeqarfiup ukioq naallugu ammatinneqarnissaa aammalu illusiffissaqarnermi pisariaqartitanik ukioq naallugu isumaginninnissaq suliarissallugu, Kalaallit Nunaanni Illersornissakkut sakkutooqatigiit taperserlugit. Matumani pingaartutut tapersissallugit Qimussimik Alapernaarsuisoqatigiit SIRIUS aammalu Kitaani illersornissakkut Timmisartortartoqatigiit. Pisussaaffiit saniatigut Station Nord nunap ilaani danskit oqartussaassusiannik nittarsaasseqataavoq Kalaallit Nunaanni Politimesteri sinnerlugu politiitut pisinnaaffeqartitaalluni, Nunami Eqqissisimatitami Station Nord aallaavigalugu tikeraartunut. Taamatuttaaq Station Nord Nunap Avannaarsuani ilisimasassarsiortunut ikorfartuutaavoq, aammalu Danmarks Meteorologiske Institutimut nalunaarsuutinik katersuilluni.

Illissornissakkut pigaartoqarfik Mestersvig pilersuisoqarfittut inissisimavoq, inuit marluk ukioq naallugu ingerlatassatut akisussaaffigisaat. Iluarsaassinerit suugaluartut suliarissavaat, sunik tamanik pilersornissaa isumagissavaat, qamutit assigiinngitsut motoorillit ingerlassinnaassavaat, timmisartunut miffissaqarnissaq mititsinissarlu isumagissavaat, radiolerisinnaassapput, ilisimasassarsiornerillu il.il. nakkutigissallugit.

Takussutissaq 6.1. Illersornissamut Ministereqarfiup Kalaallit Nunaanni suliassanut aningaasartuutaat

| 1990 | 1995 | 2000 | 2005 | 2011 | 2012 | 2013
| Mio.kr
Aningaasartuutit katillugit | 295 | 278 | 260 | 228 | 499 | 581 | 382
Aalisarnermi nakkutilliisunut aningaasartuutit katillugit | 236 | 213 | 197 | 159 | 387 | 435 | 285
Sakkutuut imarsiortut aalisarnermi nakkutilliinerat 1) | 151 | 184 | 127 | 111 | 309 | 349 | 203
Sakkutuut imarsiortut aalisernermi nakkutilliineranni tapertaasunut tunngasut 2) | 31 | 12 | 12 | 13 | 12 | 18 | 11
Timmisartoq atorlugu aalisernermi nakkutilliineq 3) | 10 | 12 | 11 | 12 | 66 | 68 | 71
Timmisarto atorlugu aalisarnermi nakkutilliinermi tapertaasunut tunngasut 4) | 44 | 5 | 47 | 23 | 0 | 0 | 0
Kalaallit Nunaanni Sakkutooqarfik 5) | 41 | 44 | 42 | 47 | 80 | 104 | 81
Sirius il.il. | 12 | 15 | 17 | 17 | 22 | 27 | 11
Mittarfeqarfiit | 6 | 6 | 4 | 4 | 10 | 15 | 5

Najoqqutaq: Illersornissamut Ministereqarfik

Malugiuk: Kisitsisit 2013-meersut tamakkiisumik aningaasarsiaqartitsinermi aningasaartartuutinullu allanut naatsorsugaapput, taakkunanilu pineqarput pingaarnertut suliassaqarfinni naammassisat soorlu nakkutilliinermut tunngasut, oqartussaassuseqarnermik illersuineq, aalisarnermi nakkutilliineq aammalu ujaarinninnermut annaassiniarnermullu tunngasut. Taakkununnga ilaapputtaaq sakkutooqarfinni kiffartuussinerit, nunap qaavani sikunik misissuinerit, avatangiisinut nakkutilliinermi peqataaneq aammalu mingutsitsinermik akiuiniarneq imarsiornermilu uuttortaaneq.

Kistsisit 2007-imersut aningaasartuutinut tamanut naatsorsugaapput Kalaallit Nunaannut attuumassuteqartunik oqartussat ingerlatsineq pillugu kisitsisit pingaarutillit tunngavigalugit naatsorsorneqarsimallutik. Tapersersuilluni ingerlataqarneq immikkoortillugu naatsorsorneqartarunnaarpoq, tamanna sulianut ingerlatsinertut akilerneqartarmat ingerlatsinermilu aningaasartuutitut ilaatinneqarluni. Qimussimik Alapernaarsiusoqatigiit Sirius aamma Station Nord Grønlands Kommandop aaqqissuussaaneranut ilaapput. Atortunik soorlu umiarsuarnik timmisartunillu nalikilliliineq aserfallatsaaliinerlu ukiut ingerlanerini annertuumik nikingatitsilersinnaasarput, assersuutigalugu umiarsuarnik nakkutilliissutinik iluarsaassinerit aserfallatsaaliinerillu ukiut akornanni aningaasat millionit marlunnik kisitsisitaqarlutik nikerarsinnaapput

Nassuiaatit:

1) Tassaniipput umiarsuarnut toqqaannartumik toqqaannanngitsumillu aningaasartuutit tassani ilaapput nalikilliliinerit aserfallatsaaliinerillu. 2) Tassaniipput Frederikshavnimi 1. Eskadremi Pisortamut Umiarsuarmioqatigiinnullu toqqaannnartumik toqqaannanngitsumillu aningaasartuutit. 3) Tassaniipput timmisartunut atuinermut naleqqiullugu toqqaannartumik toqqaannanngitsumillu aningaasartuutit aamma Ålborgemi Air Transport Wing-imi tapersersuisarneq. 4) 2007-imiit nassuiaat 3-mi ilaatinneqartut. 5) Tassaniipput Grønlands Kommandomik ingerlatsinermi tassungalu atatillugu ingerlataqarnermi aningaasartuutit tamarmik Sirius aamma Station Nord ilanngunnagit.

Illersornissamut tunngasut uani takukkit: http://www2.forsvaret.dk/

Sillimaniarnermi Aqutsisoqarfik

Sillimaniarneq aamma Qallunaat Nunaanni Naalagaaffiup ataani inissisimavoq Sillimaninarnermilu Aqutsisoqarfimmi Illersornissamut ministeri naalagaaffiup iluani annaassiniarnermi sillimaniarneq pisortaaffigaa.

Sillimaniarnermut inatsit malillugu Illersornissamut ministeri nunani allani piffisami sorsuffiunngitsumi inunnik, avatangiisinik pigisanilluunniit navianartorsiortitsisinnaasunik ajunaarnersuaqartillugu annaassiniartoqarnissaa naalakkiissutigisinnaavaa.

Sillimaniarnermilu Aqutsisoqarfiup suliassai pingaarnerit tassaapput sillimaniarnermi ineriartortitsineq nakussassaanerlu, ajunaarnersuaqarnissaanut pinaveersaartitsineq aammalu ikiuineq, taakkununngalu atatillugu pisortatigoortumik sullissinerit soorlu naalagaaffiit akornanni ikiuinerit, nunat tamalaat akornanni ikiuinerit, sulianik paasisimasaqarluarluni sillimaniarneq, ikuallattoornissamut pinaveersaartitsineq aammalu ilinniartitaanermi ineriartortitsineq.

Sillimaniarnermut tunngasut uani takukkit: http://brs.dk/

20. Kultureqarneq, qaammarsaaneq ilageeqarnerlu

29. maj 2015

Katersugaasiviit allagaateqarfillu

Kalaallit kulturiat kalaallillu inuiaat pillugit oqaluttuarisaanikkut takussutissartaat Nunatta Katersugaasivianit Allagaateqarfianniillu sumiiffinnilu katersugaasivinnit aqunneqarput.

Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu nuna tamakkerlugu itsarnisarsiornerup, eqqumiitsuliornerup kusanartuliornerullu iluini suliassaqarpoq.

Nunatta Allagaateqarfia Kalaallit Nunaanni pisortat suliffeqarfiutaannit inuinnarniillu allagaateqarfimmi toqqorneqartussanik tigusaqartarpoq, oqaluttuarisaanikkullu takussutissat nalunaarsorneqarlutillu paarineqartarput tamanullu takusassiarineqartarlutik. Allagaateqarfik januaarip aallaqqaataani 2014-imi ilisivinnik 4.183 meterinik takissuseqartuni toqqortaateqarpoq.

Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu pillugu paasissutisat erseqqinnerusut uani takuneqarsinnaapput: www.natmus.gl

Titartakkami 1.1-mi Nunatta Katersugaasivianut Allagaateqarfianullu 2014-imi isersimasut takutinneqarput. Ukiuni kingullerni arlaqartuni Nunatta Katersugaasivianut Allagaateqarfianullu isersimasut amerlassusaat tabel 1-imi takuneqarsinnaapput.

Illoqarfiit 15-it nammineerlutik katersugaasiveqarput, amerlanertigut nunasiaanerup nalaani illuutini oqaluttuarisaanermut attuumassuteqartuni.

Titartagaq 1.1. 2014-imi Nunatta Katersugaasivianut Allagaateqarfianullu isersimasut

Najoqqutaq: Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu

Nunatta isiginnaartitsisarfia

Nunatta Isiginnaartitsisarfiata anguniagaraa isiginnaartitsisarnerup iluani illuinnarsiortuunngitsumik eqqumiitsuliornikkut qaffasissumik pitsaassuseqartunik isiginnaartitsissutinik sanasarnissaq. Nunatta Isiginnaartitsisarfiata aallaavittut suliassai kalaallit kulturiannik ileqquinillu tunngaveqartussaapput peqataanillu meeqqaniit utoqqarnut tamatigoortumik oqariartuuteqarsinnaaneq isumagissallugu.

Nunatta Isiginnaartitsisarfiata suliai isiginnaartitsinerit aqqutigalugit kikkunnut tamanut saqqummiunneqartassapput, soorlu angalalluni isiginnaartitsiartornikkut, radiokkut tv-kullu aallakaatitsinikkut immiussanillu tuniniaanikkut.

Nunatta Isiginnaartitsisarfiata suliassaraa isiginnaartitsisartunngorniarfik aqqutigalugu isiginnaartitsisartussanik ilinniartitsinissaq.

Erseqqinnerusumik paasissutissat uani takukkit: www.nuis.gl

Eqqumiitsuliornermik Ilinniarfik

Eqqumiitsuliornermik Ilinniarfik Namminersornerullutik Oqartussat/Namminersorlutik Oqartussat ingerlataraat. Ilinniarfimmi ilinniartut assilioriaatsinik ilisimasassanik tunngaviusumik periaatsinillu ilinniartinneqartarput. Eqqumiitsuliornermik Ilinniarfimmi ilinniartut amerlanertigut ilusilersuisartutut assilissanillu eqqumiitsuliortutut ingerlaqqittarput. Eqqumiitsuliornermik Ilinniarfimmi ilinniartuusarneq assilialiornermut ilinniarfimmi, eqqumiitsuliornermut ilinniarfimmi, ilusilersuisarnermut ilinniarfimmi assigisaanniluunniit ilinniartunngornissamut tapiiffigineqarnissamik periarfissiivoq.

Eqqumiitsuliornermik Iliniarfik pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.sunngu.gl

Kalaallit Nunaanni Eqqumiitsuliortut Kattuffiat KIMIK

Kalaallit Nunaanni Eqqumiitsuliortut Kattuffiat assilialianik eqqumiitsuliortut Kalaallit Nunaanni najugaqartut salliutinnerullugit peqatigiiffiuvoq. Peqatigiiffiup anguniagaa tassaavoq eqqumiitsuliortut soqutigisaannik ilaasortallu saqqummersitsinissaannik assigisaannillu suliaqarnissaq.

Eqqumiitsuliortut kattuffiata KIMIK-up ukiut 15-it piusimanera nalliuttorsiutigalugu 2011-mi aasakkut Nordatlantens Bryggemi Sila qulequtaralugu ilaasortat aqqanillit saqqummersitsipput.

Kalaallit Nunaanni Eqqumiitsuliortut Kattuffiat KIMIK pillugu paasisaqarnerorusukkuit nittartagaq una takuuk: www.kimikart.com

Kulturi pillugu atuagassiaq Neriusaaq

Atuagassiaq Neriusaaq kulturi pillugu atuagassiaavoq oqaatsit marluk atorlugit saqqummersartoq, atuagassiallu anguniagaraa Kalaallit Nunaanni eqqumiitsuliornerup kulturillu killiffii allaaseralugillu paasissutissiissutigisarnissaat. Peqatigiiffimmi Neriusaami inuit soqutiginninnertik tunngavigalugu suliaqartuupput taamaasillutillu aaliangeeqataasinnaallutik akisussaaqataallutillu.

Neriusaaq pillugu paasissutissat annertunerusut takorusukkukkit nittartagaq una takuneqarsinnaavat: www.neriusaaq.gl

Danmarkip aamma Kalaallit Nunaata Kulturimut Aningaasaateqarfiat

Danmarkip Kalaallillu Nunaata Aningaasaateqarfiat kalaallit aningaasaateqarfii pingasuusut, Kulturimut Aningaasaateqarfik Danmark-Kalaallit Nunaat 1996-imeersoq, Kalaallit Nunaat pillugu Aningaasaateqarfik 1959-imeersoq kiisalu Folketingip Kalaallit Nunaannut Aningaasaateqarfia, kattunnerisigut 1. juni 2005 pilersinneqarpoq.

Aningaasaateqarfiup siunertaraa Kalaallit Nunaata Danmarkillu akornanni kulturikkut attaveqarnerit siuarsarnissaat.

Danmarkip aamma Kalaallit Nunaata Kulturimut Aningaasaateqarfiat pillugu paasissutissat erseqqinnerusut ukunani takukkit: www.stm.dk

Atuagakkanik atorniartarfiit

Atuakkanik atorniartarfiit pillugit paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takuneqarsinnaapput: www.katak.g  

Erinarsorneq, qitinneq nipilersornerlu

Illoqarfiit tamarmik nunaqarfiillu arlallit najukkaminni tusarnaartitsisartunik erinarsoqatigeeqarput. Kalaallit erinarsoqatigiit kattuffiat akuttunngitsumik erinarsoqatigiissitsilluni katersuutsitsisarpoq Kalaallit Nunaat tamakkerlugu erinarsoqatigiit katersuuffigisaannik.

Illoqarfiit amerlanersaanni aamma qitittartoqarpoq. Qittasit amerlanertigut Europamiut qittaseraat arfannianit danskinillu nunasiaateqartunit Kalaallit Nunaannut eqqunneqartut.

Qilaatersorneq kalaallit qangarsuarli ileqqutoqaraat ukiuni kingullerni ineritikkiartortinneqaqqilersoq. Illoqarfinni arlalinni massakkut qilaatersortartoqarpoq.

Nipilersortartut amerlanerit pingaarnermik rockimik popimillu nipilersortartuupput. Kalaallit Nunaata inoqassusaanut naleqqiullugu nipilersortartorpassuaqarpoq nipilersornermik aallutaqartunik, amerlanertigut aningaasarsiutiginagu.

Nipilersukkanik saqqummersitsinerit

Atlantic Music aamma Sermit Records aqqutigalugit ukiumut cd-it arlaqaaluttut saqqummersinneqartarput. Kalaallit Nunaanni nuussiorfiit pisoqaanersaat ULO 2006-imi siaruarterisarnissamik Atlantic Music-imut isumaqatigiissuteqarpoq, tamatumunngalu atatillugu nuannarineqarnerpaat nutaanngitsut arlallit ULO-meersut saqqummersinneqaqqipput.

Atlantic Music cd-nik nutaanik amerlanerpaanik saqqummersitsisartuusoq Nuummi mikisumik immiussisarfiuteqarpoq Københavnimilu taamaattumik anginerusumik peqarluni.

Nipilersukkanik saqqummersitat pillugit paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: http://atlanticmusic.gl

Kalaallit Nunaata Kulturikkut Illorsua - Katuaq

Kalaallit Nunaata Kulturikkut Illorsua Katuaq Nuummiittoq 1997-imi atorneqalermat anguniagaq tassaavoq kulturikkut attaveqarfiit suleqatigisallu inerisarneri aqqutigalugit kalaallit kulturiannik Kalaallit Nunaanni nunanilu tamalaani qaammarsaanissaq, taamaaliornikkut kalaallit kulturiata pigiinnarnissaa, ineriartortinnissaa ingerlateqqinnissaalu qulakkeerneqassammata.

Inersuaq isiginnaartitsinernut, ataatsimeersuarnernut filmertitsinernullu atorneqartartoq, inersuit mikinerusut arlallit kiisalu neriniartarfik kulturikkut illorsuarmi pigineqarput. Katuap saniatigut NAPA illorsuarmi allaffeqarluni attartortuuvoq.

Katuaq pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.katuaq.gl

Kulturikkut Illorsuaq Taseralik

Kulturikkut Illorsuaq Taseralik Sisimiuniittoq 2008-mi atorneqalerpoq. Taseraliup Qeqqata Kommuniani eqqumiitsuliornermut kulturikkullu inuunermut ilisimasat siammarternissaat peqataaffigissavaa, taamaaliornikkullu Issuttumi Nunanilu Avannarlerni eqqumiitsuliornermut kulturikkullu inuunermut innutaasut ilisimasaqarnerulernissaannut suleqataassalluni.

Sermilik pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.taseralik.gl

Kulturikkut Illorsuaq Sermermiut

Kulturikkut illorsuaq Sermermiut Ilulissaniittoq 1999-mi atorneqalerpoq. Sermermiunit eqqumiitsuliorneq kulturilu siammarterneqarput. Sermermiup atuisuminut erinarsorneq, nipilersornerit, isiginnaartitsinerit, oqalugiarnerit, ataatsimiinnerit il.il. neqeroorutigineqarput.

Kalaallit Nunaata Radioa (KNR)

Kalaallit Nunaata Radioa (KNR) Kalaallit Nunaata nuna tamakkerlugu radioqarfigalugulu tv-ikkut aallakaatitsisarfigaa. KNR suliffeqarfiuvoq namminersortoq pisortanit pigineqartoq Namminersorlutik Oqartussanit ingerlanneqartoq. KNR-ip radiokkut tv-ikkullu aallakaatittagai nuna tamakkerlugu tusarnaarneqarlutillu isiginnaarneqarsinnaapput. KNR ingerlanneqarnerminut aningaasanut inatsimmit tapiiffigineqartarpoq.

KNR pillugu paasissutisssat erseqqinnerusut uani takukkit: www.knr.gl

Najukkani radio aamma TV

Illoqarfinni arlalinni radiukkut aallakaatitsisarfeqarlunilu tv-ikkut peqatigiiffeqarpoq. TV-kkut peqatigiiffiit arlallit najukkani TV-qarfinngorlutik ineriartorsimapput, taakkuuppullu najukkami innuttaasunut KNR-mullu aallakaatitassianik nutaarsiassanillu nioqqutissiortuusut.

Sinerissami radioqarfiit tv-qarfiillu Sinerissami Takusassiiviit Tusagassiiviillu Kattuffianni ataatsimoorlutik kattuffeqarput.

Sinerissami tv-qarfiit annerpaat tassaapput Nuuk TV, Sisimiut TV, Arctic TV Ilulissani, Akisuasoq Radio & TV Maniitsumi aamma Tusaat TV Qaqortumi.

Radioqarfiit annerpaat tassaapput Sisimiut Tusaataat, Nuuk FM, Akisuasoq Radio & TV aamma Ilulissat Radioa

Radioqarfiit tv-qarfiillu ilaat pillugit paasissutissat erseqinnerusut ukunani takukkit: www.nuuktv.gl aamma www.arctictv.gl

Aviisit nuna tamakkerlugu saqqummersartut

Aviisit marluk nuna tamakkerlugu saqqummertarput, Atuagagdliutit/Grønlandsposten (AG) aamma Sermitsiaq Nuummi suliarneqartarput.

Atuagagdliutit/Grønlandsposten pingasunngornerni saqqummertarpoq.

Sermitsiaq tallimanngornerit tamaasa saqqummertarpoq.

Atuagagdliutit/Grønlandsposten aamma Sermitsiaq pillugit paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.sermitsiaq.ag

Najukkani aviisit

Illoqarfinni arlalinni aviiseqarpoq. Illoqarfinni aviisit annerpaat tassaapput Kujataamiu Nutaaq Qaqortumi saqqummersartoq, Nuuk ugeavis Nuummeersoq aamma Sivdleq Sisimiuni saqqummersartoq.

Najukkani aviisit nittartagaat ukunani takuneqarsinnaapput: www.sermitsiaq.ag aamma www.kujataamiu.gl

Atuakkiortut

Kalaallit Atuakkiortut peqatigiiffiata atuakkiortut piginneqqaartussaanermut soqutigisaat suliaraat, ilaasortallu aqqutigalugit atuakkanik atorniartarfiit akiliutaanneersunik 10 procentimik isertitaqartarlutik.

Atuakkiortut peqatigiiffiat pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.atuakkiortut.gl

Atuakkanik saqqummersitsisarfiit

Atuakkanik saqqummersitsisarfiit ataani allaaserineqartut atuakkanik saqqummersitsisarfiit mikinerusut arlaqarput.

Saqqummersitsisarfik Atuagkat ApS

Saqqummersitsisarfik namminersortoq mikisoq 1994-imi Atuagkat Boghandel Nuummiittumut atatillugu aallartinneqarpoq. 2005-imiilli saqqumersitsisarfik atuagaarniarfimmit avissaarpoq. Saqqummersitsisarfik Kalaallit Nunaat pillugu imaluunniit Kalaallit Nunaannut attuumassuteqartunik saqqummersitsisarpoq.

Saqqummersitsisarfik Atuagkat pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.saxo.com

Milik Publishing

Saqqummersitsisarfik Milik Publishing saqqumersitsisarfeeraavoq. Saqqummersitsisarfimmit meeqqanut atuakkat pitsaasut oqaluttualiallu assigineqanngitsut saqqummersinneqarnissaat salliutinneqarpoq.

Milik Publishing pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.milik.gl

Ilinniusiorfik Ilinniusianik saqqummersitsisarfik

Ilinniusiorfik Ilinniusianik saqqummersitsisarfik Namminersorlutik Oqartussat ilinniusianik saqqummersitsisarfiutigaat.

Saqqummersitsisarfik ilinniartitsissutissanik kalaallisut danskisullu meeqqat atuarfianni killeqartumillu gymnasiami, sulinermik ilinniarfinni Ilinniarfissuarmilu atugassanik saqqummersitsisarpoq.

Ilinniusiorfik pillugu paasissutissat annertunerusut nittartakkami uani takusinnaavatit: www.ilinniusiorfik.gl

Knud Rasmussenip Højskolia

Højskoli Sisimiuniippoq suliffeqarfittullu imminut pigisutut ingerlanneqarluni. Ukiumut atuartut 40-it højskolertinneqartarput, taakku saniatigut maanna innarluutillit/innorluutillit arfineq pingasut ukiumut højskolertittalernikuupput, atuartut januaarimiit maajimut kiisalu augustimiit decemberimut atuartinneqartarput.

Højskoli pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.krh.gl

Sulisartut Højskoliat

Sulisartut Højskoliat Qaqortummiittoq 51-inik ineeraqarpoq 84-inik siniffissaqarluni.

Højskoli sulisut sinnisaannik SIK-imeersunik pikkorissartitsisarpoq, tamatumalu saniatigut nalinginnaasumik innuttaasunut højskoliulluni ilaatigut nuna tamakkerlugu ukiumi ilinniartunut aammalu ataatsimeersuartitsinernut nunani avannarlerneersunut atorneqartarluni. Taakku saniatigut højskoli takornarissanut sammisassaqartitsinissamik neqerooruteqartarpoq. Sulisartut Højskoliat pikkorissarnermut ilinniartitsinermullu nutaanik IT-inik atortorissaaruteqarpoq.

Folkehøjskolit pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 24, 18. november 2010-meersoq malillugu højskolit ilinniakkamik piginnaanngortitsisumik ilinniartitsisinnaalerput.

Suliartut højskoliat pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.sulisartut.gl

Kalaallit Nunaanni Timersoqatigiit Kattuffiat (GIF)

Kalaallit Nunaanni Timersoqatigiit Kattuffiat timersoqatigiiffiit arfineq pingasuusut Kalaallit Nunaat tamakkerlugu peqatigiiffinnik 240-nik ilaasortaaffigineqartut kattuffigaat.

Timersuutit arlallit allat timersuutit aalajangersimasut avataanni peqatigiiffinnut ataasiakkaanut kattussuunneqarput.

Kalaallit Nunaanni Timersoqatigiit Kattuffiat pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.gif.gl

Takussutissiaq 7.1. Kalaallit Nunaanni Timersoqatigiit Kattuffiata ataani timersoqatigiiffiit

| 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | Ukiut  0-14 | Ukiut 15-18 | Ukiut 19-30 | Ukiut 31+ | Pas-  sive
Katillugit | 18.110 | 18.036 | 15.585 | 14.681 | 13.670 | 12.191 | 14.113 | 3.580 | 1.193 | 2.232 | 2.902 | 4.206
Grønlands Badmintonforbund | 1.007 | 1.182 | 1.453 | 1.351 | 1.243 | 1.093 | 1.070 | 286 | 105 | 161 | 348 | 170
Grønlands Bordtennis Union | 981 | 582 | 690 | 665 | 645 | 422 | 475 | 236 | 76 | 59 | 71 | 33
Grønlands Boldspil Union | 7.227 | 7.529 | 6.567 | 5.823 | 4.858 | 4.385 | 3.700 | 925 | 358 | 754 | 660 | 1.003
Grønlands Håndbold Forbund | 2.971 | 2.526 | 1.748 | 1.555 | 2.209 | 1.775 | 2.351 | 773 | 324 | 535 | 270 | 449
Grønlands Ski Forbund | 1.670 | 1.731 | 1.685 | 2.179 | 1.356 | 1.461 | 2.261 | 392 | 153 | 316 | 471 | 929
Grønlands Taekwon-do Forbund | 957 | 645 | 677 | 638 | 914 | 698 | 658 | 117 | 27 | 43 | 56 | 415
Immikkut peqatigiiffiit ittut avataanni timersoqatigiiffiit | 1.769 | 2.495 | 1.439 | 656 | 988 | 999 | 1.756 | 651 | 90 | 200 | 535 | 280
Utoqqaat peqatigiiffii | - | - | 567 | 792 | 696 | 873 | 996 | 0 | 0 | 0 | 263 | 733
Kalaallit Nunaanni Volleyball-tertartut Kattuffiat | 857 | 629 | 403 | 430 | 372 | 302 | 380 | 125 | 31 | 97 | 81 | 46
Qaanat Kattuffiat | 671 | 717 | 356 | 592 | 389 | 183 | 466 | 75 | 29 | 67 | 147 | 148

Najoqqutaq: Kalaallit Nunaanni timersoqatigiiffiit kattuffiat

SORLAK Kalaallit Nunaanni meeqqat inuusuttullu Siunnersuisoqatigiiffiat

SORLAK meeqqat inuusuttullu piumassutsimik kattuffiinut peqatigiiffiinullu kattuffiuvoq.

SORLAK pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takuneqarsinnaapput: www.sorlak.gl

INUTEK Nunatsinni Teknikikkut Suliniaqatigiit

INUTEK inuit, ingerlataqartut suliffeqarfiillu Kalaallit Nunaanni issittumilu nunani allani teknologimik ilisimatusarnermillu soqutigisallit pillugit ilisimasaqartut suliassaqarfiit akimorlugit attaveqaqatigiinnissaannik anguniagartuuvoq. Anguniagaasut ilagaat teknologiikkut ilisimatusarnerup ineriartortitsinerullu sunnerniarnissaa issittumi avatangiisitigut inuiaqatigiillu tungaatigut atugarisat eqqarsaatigalugit.

INUTEK pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.inutek.gl

Det Grønlandske Selskab

Det Grønlandske Selskabip anguniagaraa Kalaallit Nunaannik annerusumik ilisimaqalernissaq aamma Danskit/Kalaallit suleqatigiinnerisa tapersersornissaat.

Selskabip atuagassiat immikkut ittut arlallit saqqummersittarpai, 1953-imiillu atuagassiaq Grønland kalaallinut issittumullu tunngasunik atuagassartalik saqqummersittalerlugu.

Det Grønlandske Selskab pillugu paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.dgls.dk  

Ilagiit

Kalaallit Nunaat danksit ilagiivinut ilaavoq Namminersorlutik Oqartussat ataani inissisimalluni.

Ilagiit qitiusumik allaffissornikkut biskoppeqarfimmit ingerlanneqarput.

Kalaallit Nunaat provsteqarfinnut pingasunut avinneqarpoq, taakkununnga ilaallutik palaseqarfiit 17-it.

Ilagiit pillugit paasissutissat erseqqinnerusut uani takukkit: www.ilagiit.gl

Tabel 1. Nunatta Katersugaasivianut Allagaateqarfianullu isertut

| 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
Katillugit | 14.106 | 16.764 | 16.318 | 17.260 | 15.271 | 12.869 | 11.556 | 11.697
Meeqqat | 2.858 | 2.868 | 2.675 | 2.959 | 3.348 | 2.075 | 1.891 | 2.630
Inersimasut | 11.248 | 13.896 | 13.643 | 14.301 | 11.923 | 10.794 | 9.665 | 9.067

Najoqqutaq: Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu

21. Aatsitassat

15. maj 2015

Aatsitassat ikummatissallu pillugit pisortaqarfik

Aatsitassarsiorneq ikummatissarsiornerlu naleqqussakkamik malittarisassaqarpoq Aatsitassat pillugit ingerlatallu tamatumunnga pingaarutillit pillugit inatsisartut inatsisaat nr. 7, 7. december 2009-imeersumi. Inatsit atuutilerpoq 1. januar 2010 tassuunakkullu naqissuserneqarluni Kalaallit Nunaata namminersornermi inatsit tunngavigalugu nammineq ingerlatsilernera.

Naalakkersuisut 2013-mi ukiakkut ataatsimiinnerminni aatsitassat qaqutigoortut ulorianartunik qinngornillit pillugit piianissamut naameerluinnarnermik politikki 1953-meersoq atorunnaarsippaat, taamaasilluni Kalaallit Nunaat uranimik aatsitassanilu qaqutigoortunik ulorianartunik qinngornilinnik aatsitassarsiorsinnaanermut ammaanneqarpoq.

Inuussutissarsiornermut Aatsitassaqarnermut Suliffeqarnermullu Naalakkersuisoqarfik immikoortortanut sisamanut agguagaavoq.

Inuussutissarsiornermut Aatsitassaqarnermut Suliffeqarnermullu immikkoortortap suliassaqarfii tassaapput: Aatsitassanut suliassaqarfinni uuliamut, aatsitassanut, sermimut imermullu inatsisiliornerit. Nittarsaassineq, ujarassiornikkut misissuinerit allaffissorneqarneri aammalu aatsitassanut, uuliamut, sermimut imermullu politikkikkut periusissanik ineriartortitsineq.

Aatsitassarsiornermi ingerlatanut IBA-mut isumaqatigiissusiorneq (Naalakkersuisut kommunillu aatsitassarsiornermi pineqartut aatsitassarsiornissamullu qinnuteqartup suleqatigiinnissamut  isumaqatigiissutaat), inuiaqatigiinni aningaasaqarnermilu pissutsinut piujuartitsinermik sunniutaasussanut nalilersuineq (VBS-mik taaneqartartoq) aammalu pisuussutinut ernialiuussassanut iliusissat pillugit tunngaviliuussinerit, suliffeqarnermilu suliassat malittaasumillu inuussutissarsiornermi suliassat.

Ujarassiornermi immikkoortortaqarfik ujarassiornermi misissueqqissaarnermik suliaqarnermi ingerlatsisuuvoq, Naalakkersuisoqarfiullu ataani immikkut immikkoortortaalluni. Immikkoortortaqarfiup tunngaviusumik suliassaraa nittarsaassinermi periusissanillu ineriartortitsinermi immersueqataalluni nalilersuisarnissaa - taamaattunik immikkoortortaqarfik Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfimmit attuumassuteqarani inissisimavoq.

Aatsitassanut Ikummatissanullu Pisortaqarfik aatsitassarsiornissamut akuersissutinik allaffissornikkut aqutsisuuvoq, soorlu uuliamut, aatsitassanut, sermimut imermullu. Misissuinerni nakkutilliinermilu pisortaqarfittut inissisimavoq aammalu asimi misissuinernik akuersissutinik ingerlatsisuulluni.

Avatangiisinut Aqutsisoqarfik Pinngortitamut Avatangiisimullu Naalakkersuisoqarfiup ataaniippoq. Avatangiisinut Aqutsisoqarfiup akisussaaffigaa aatsitassanut suliassaqarfimmi ilisimatusarnermik tunngaveqartunik siunnersuinerit tunngavigalungit avatangiisinut tunngasunik nalilersuinerit Naalakkersuisunut ingerlateqqitassat suliarissallugit. Aqutsisoqarfiup DEC (National Center for Miljø og Energi) aamma Pinngortitaleriffik suleqatigisarpai.

Isertitat

Inatsisip siunertarivaa immikkut naleqquttunngorsaanikkut Kalaallit Nunaanni aatsitassat pisuussutinit pisut isumannaarsuinerup, peqqissutsip, avatangiisit, inuiaqatigiillu qajassuunnerisigut suliarineqartarnissaat.

Kalaallit Nunaat qanoq ilisumik aatsitassalerinikkut isertitaqalissappat, Naalagaaffiup namminersortunut tapiissutaa millisinneqassaaq, isertitat affaannik annertussusilimmik; ukiumi isertitaasut 75 mil. koruuninik annertuneruppata. Ataatsimoortumik tapiissutit nungutivinneqassappata, nutaamik Kalaallit Nunaata Qallunaat Nunaatalu akornanni aningaasatigut attuumassuteqarneq pillugu isumaqatigiinniartoqassaaq.

Kalaallit Nunaata piginnittussaanera

Kalaallit Nunaanni Naalakkersuisut tassaapput nunatta iluanik piginnittussaatitaasut. Taamatullu misissueqqaarnissanut atuinissarlu siunertaralugu misissuinernut, piiaanernullu aammalu atugassatut toqqorterinernut sullulitsigullu assartuinikkut akisussaasuullutik.

Aatsitassiorneq pillugu apeqqutit Aatsitassanut Ikummatissanullu Pisortaqarfimmit ingerlanneqarput.

Uuliasiorneq aatsitassarsiornerlu

Naalakkersuisut misissueqqaarnissanut, atuinissaq siunertaralugu misissuinissanut aammalu piiaanissamut akuersissutinik tunisisinnaapput; piiaanissamut akuersissutit taamaallaat ingerlatseqatigiiffinnut akuersissutigineqartarput. Ingerlatseqatigiiffiit pingaarnertut Kalaallit Nunaanni inissisimasussaapput qinnuteqaammilu uppernarsarneqassalluni pisariaqartitsineq malillugu paasisimasaqarnermik atuinissarlu siunertaralugu misissuinissamut aningaasatigut tunuliaqutaqarnermik. Akuersissummik tunisinermi aningaasanik amerlassusiliineq aalajangerneqassaaq, pisinnaatitaasup Naalakkersuisunut akiligassaa; aningaasartaliussinerlu nassuiaaserneqarsimassaaq arealimut, nioqqutissiornermut iluanaarummulluunniit akileraarutaasussatut.

Akuersissuttaaq pisussaaffinnik imaqartinneqarsinnaavoq kalaallinik sulisussanik pilersuisinnaasunillu atuinissamik, taamatullu piareersaalluni suliarinninnerit Kalaallit Nunaanni ingerlanneqassapput. Piiaanerup aallartinnginnerani piiaanissamut pilersaarut saqqummiunneqassaaq, saqqummiunneqartoq Naalakkersuisunit akuerineqassalluni. Akuersissummi Naalakkersuisut aalajangiissapput atuinermi annertussusissanut piumasaqaatinik.

Nukissiuuteqarfinnik sullulianillu pilersitsineq ingerlatsinerlu aamma akuerineqartussaapput. Kalaallit Nunaanni Naalakkersuisut pisinnaatitaasoq akiliuteqarnissaanik piumaffigisinnaavaat.

Atuinissaq siunertaralugu misissuinissanut piiaanissanullu ukiut 10-it angullugit akuersissutigineqarsinnaavoq, immikkut pisoqartillugu ukiut 16-init angullugit. Akuersissut tunniunneqartarpoq periaatsit arlaliusut atorlugit soorlu tamanut ammasumik arlalinnik toqqaalluni suliarinnittussarsiuusinikkut, uuliasioqatigiit paasisimasaqarnermik nalunaakkanik qinnuteqaateqarsinnaatillugit, aningaasatigut tunuliaquteqarnermik taamatullu isumannaatsuunissamik, peqqissuunissamik avatangiisinillu tunngasutigut ingerlatseriaatsinik ilisimaarinnittunik.

Nunap iluanut tunngasunut akuersissutit ukiut 50-it angullugit ingerlatsiffiusinnaasut tunniunneqartarput. Akuersissut Kalaallit Nunaanni Naalakkersuisunit akileraaruserneqartarpoq, tamanna arialimut, suliassaqarnerup annertussusianut, atuinermut imaluunniit iluanaarummut akileraarutaavoq.

Annikitsuinnarmik misissuinissamut akuersissutit

Piiaanissaq siunertaralugu misissuinissanut aatsitassanillu iluaquteqarnissamut akuersissutit annertunngitsut inunnut ataasiakkaanut tunniunneqartarput tassalu ingerlateqatigiiffiunngitsunut. Akuersissutit, Kalaallit Nunaanni najugaqavissunut taamaallat tunniunneqartarput qinnuteqaatillu tunniunnissaanut ukiut tallimat najugaqavissutut nalunaarsimassalluni taamatullu piffimmi tamakkiisumik akileraartusimassalluni.

Annikitsumik piiaanissamut akuersissutit assigiinngitsut marluupput, annikitsumik kisermaassilluni piaaneq aammalu kisermaassinertaqanngitsumik piiaaneq. Akuersissummik tunineqarnermi nunaminertami sumiiffik aalajagersimasoq 1 km²-itut annertutigisoq akuersissutigineqartarpoq ukiuni pingasuni annikitsumik piaaffissaq. Annikistumik piiaanissamut akuersissut atorlugu nunami ujaqqatigut pisuussutit suulluunniit pinngoqqaatit, navianartumik qinngornnillit minillugit, katersuinissamit periarfissaqarpoq; soorlu makkunannga katersisinnaanerit: Diamantit, rubinit, safirit, smaragdit, chrysoberylit aammalu opalit.

Annikitsumik piiaanissamut akuersissuteqaraanni akileraarutaasussaasut 100.000 kr. sinnerlugit katersisoqarsinnaavoq, avammullu tuniniaassagaanni Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfik avammut tuniniaanissamut qinnuteqarfigineqasssaaq.

Kisermaassilluni annikitsumik piiaanissamut akuersissut ukiuni pingasuni sivisussuseqarpoq, pisuussutinillu aningaasarsiutaasinnaasunik nassaarsimagaanni akuersissutip sivitsorneqarnissaanik qinnuteqartoqarsinnaavoq. Kisermaassilluni akuersissiut annerpaamik ukiuni 30-ni pigineqarsinnaavoq, piumasaqaataavorli pisuussutinik ujarlernermi piaanermilu ukiut tamaasa Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfimmut nalunaarusiortarnissaq.

Kisermaassinertaqanngitsumik annikitsumik piiaanissamut akuersissuteqaraanni kommunit sisamat iluanni atortorissaarutit sakkullu tigummiinnartakkat atorlugit ujaqqanik pinnersaatinik saffiugassanillu katersisinnaanermut persiarfissaqarpoq, akuersissut aallaavigalugu qinnuteqartoq inoqutigisaminik katerseqateqarsinnaalluni.

Akuersissut kisermaassinertaqanngitsoq ukiuni pingasuni sivisussuseqarpoq sivitsorneqarsinnaananilu, periarfissaavorli akuersissutip atorunnaarnerani nutaamik qinnuteqartoqarsiinnaanera ukiullu tamaasa Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfimmut nalunaarusiortarnissaq.

Annikitsumik piiaanissamut akuersissummik pigisaqanngitsut aalajagersimasumillu Kalaallit Nunaanni najugaqartuulluni tamakkiisumik akileraartussaatitaalluni, sumiiffinni suliffeqarfiit inuinnaalluunniit kisermaassillutik aatsitassarsiornermik suliaqartut akuersissuteqarfiisa avataanni atortorissaarutinik mekaniskiunngitsunik qaartiterinertaqanngitsunillu ujaqqanik kaanngarsimasunik saffiugassanillu katersisinnaatitaapput diamantit, rubinit, safirit. Smaragderit, chrysoberylit opalillu minillugit.

Avammut tuniniaaniaraanni tuniniaasinnaanermut akuersissut qinnutigineqassaaq, akuersissuteqaranilu piiakkat 100.000 kr.-it naliganut tuniniaasoqarsinnaavoq, isertitat Akileraartarnermut Aqutsisoqarfimmut nalunaarutigineqassapput.

Aatsitassanik ikummatissanillu misissuinissamut akuersissutit amerlassusaat, tamatumunngalu aningaasartuutaasut aammalu annikitsumik piiaanissamut akuersissutit amerlassusaat ataani saqqummiunneqarput.

Takussutissaq 1. Kalaallit Nunaannit uuliasiorneq

| 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
Misissueqqaar-nerit (ingerlatat) | . | . | . | . | . | . | 4 | 7 | 9 | 9 | 7 | 11 | 17 | 23 | 27 | 25 | 27 | 18 | 20
Misissuinissamut akuersissutit (atulersitet) | . | . | . | . | . | . | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 6 | 11 | 13 | 20 | 20 | 20 | 22 | 23
Misissuinissamut aningaasartuutit USD millioninut | . | . | . | . | . | . | 0,9 | 2,4 | 2,9 | 2,9 | 1,9 | 9,5 | 115,5 | 102,0 | 501,7 | 823,9 | 219,8 | 106,4 | -

Najoqqutaq: Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfik

Takussutissaq 2. Aatsitassanik misissuineq

| 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
Misissueqqaar-nerit (ingerlatat) | 22 | 24 | 13 | 14 | 15 | 6 | 6 | 11 | 12 | 12 | 12 | 14 | 14 | 11 | 21 | 25 | 25 | 22 | 17
Misissuinissamut akuersissutit (atulersitet) | 60 | 57 | 41 | 26 | 24 | 19 | 17 | 19 | 22 | 33 | 29 | 63 | 67 | 71 | 73 | 77 | 79 | 76 | 67
Atuisinnaanermut akuersissutit (atulersitat) | . | . | . | . | . | . | . | 1 | 1 | 2 | 2 | 2 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 6
Misissuinissamut aningaasartuutit DKK millioninut | 67,5 | 105,0 | 109,0 | 46,9 | 103,4 | 111,8 | 20,8 | 44,9 | 66,2 | 191,0 | 135,0 | 471,0 | 497,0 | 300,0 | 522,3 | 711,3 | 518,9 | 305,7 | -

Najoqqutaq: Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfik

Takussutissaq 3. Kisermaassilluni kisermaassiinertaqanngitsumillu annikitsumik piiaanissamut akuersissutit

| 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014
Akuersissutit (atulersitat) | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | . | 1 | 6 | 8 | 12 | 12 | 26

Najoqqutaq: Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfik

Akuersissutit ingerlanneqartut tassaapput savimminisiorfik Isukasia Kalaallit Nunaata kujataaniittoq, Malmbjerg molybdænisiorfik Kalaallit Nunaata tunuaniittoq aammalu Skærgaarden platinisiorfiullunilu guld-isiorfik tunumiittoq, Citronfjorden Kalaallit Nunaata avannaaniittoq platinisiorfiullunilu aamma guld-isiorfik, Motzfeldtip Tasia kujataaniittoq niobiumminik tantalinillu misissuiffik, Killavaat Alannguat tantalinik, niobiuminik zirciommillu aammalu Kuannersuit ujaqqanik pisuussutinik qaqutigoortunik uranimik, zinkinik fluor-inillu misissuiffik.

Kommunit betonngiliorfiillu

Kommunit betonngiliorfiillu aqquserniornissamut sanaartornissamullu atugassanik ujaraaqqanik, ujaqqanik assigisaannillu akuersissuteqaratik atuisinnaapput. Uuliasiornissamut akuersissutit amerlassusaat, tamatumunngalu aningaasat atukkat malittuani saqqummiussaapput.

Aningaasanut tunngasut

Uuliasioqatigiiffinnik aatsitassarsioqatigiiffinnillu Kalaallit Nunaannut pileritsatitsiniarnermik sulinermi aningaasatigut qanoq ingerlatsinissaq isigalugu periusissanik assigiinngitsunik siunniussisoqarpoq, tassalu ingerlatseqatigiiffiit akileraarutaat aammalu iluanaarutitigut akileraarutit, nioqqutissiornikkut imaluunniit sinneqartooruteqarnikkut akitsuusiineq, Naalagaaffiup akuutinneqarneratigut/sinneqartoorutinik avitsinikut/nioqqutissiornikkut avitsinikkut taamatallu sulisoqarnissamik  aammalu piukkunnarsaanissamik pisussaaffiliinertigut.

IHS Energy-p aamma PriceWaterhouseCoopers-p suleqatiginerisigut Kalaallit Nunaanni qaffasissusissap erseqqissarnissaa nunani allani naammassisassatut piumasat naligiisinnerisigut anguneqarluni, tassuunakkut uuliamik aatsitassatigullu suliffissuaqarnissamut nunap soqutiginarsarneqassalluni.

Sulianik unitsitsineq

Aatsitassanik ikummatissanillu suliaqarnermi unititsinissamik piumasaqartoqaraangat, pisinnaatitaaffeqartup atortorisat piiassavai taamatullu ingerlatsivik sukuviassallugu. Naalakkersuisut piumasarisinnaavaat pisinnaatitaaffeqartoq qularnaveeqqusiissasoq.

Inatsit malillugu, suliffeqarfiit aatsitassarsiornissamik ikummatissiornissamilluunniit aallartitserusuttut sapinngisamik mingutitsinissaq annikitsuutinniassagaat taamatullu aatsitassanik ikummatissanillu mingutitsisinnaasunik suujunnaarsitsinissaq eqqumaffigissallugu. Inatsit aalajangersaavoq silap pissusia pinngortitarlu pitsaalineqassasut piumasaasut malillugit iliuuseqarnikkut.

Avatangiisit navianartorsiortinneqalissappata akisussaasoq tassani pisussaavoq pitsaaliiniassalluni aammalu Naalakkersuisut tamatuminnga ilisimatissallugit. Akisussaasoq pisussaavoq arlaatigut ajoqusiinermik pisoqarneratigut taarsiiffiginnittussaatitaassalluni.

Naalakkersuisut upalungaarsimanermut ataatsimiititaliamik pilersitsissapput, imaannarmi suliaqarnermi angallammik ajutoornikkut isumalioqatigiissitamik pilersitsisariaqarsinnaassallutittaaq.

Uuliamik aamma aatsitassanik pisuussutinik iluaquteqarneq, nunap iluaniittunik nukimmillu pissarsiamik atuineq, aatsitassarsiortoqaneratigut suliffissuarnik sanaartornertigut taamatullu tamakkuninnga ingerlatsinissamut siunnersuutinik atuutsitsisoqalersinnaavoq, avatangiisinut qanoq sunniuteqarsinnaaneranut naliliinernik uppernarsaatissaqarpat Tamatumunngalu nalunaajaat Naalakkersuisunit akuerineqarsimappat (VVM-mik taaneqartartoq).

Piujuartussanik inuiaqatigiinnut iluaqutaasumik siunniutissat

Aatsitassanut ikummatissanullu inatsimmi piumasaqaatigineqarpoq, suliaqartoqartillugu, suliarineqartullu inuiaqatigiinni tamanut tunngasutigut pingaarutilimmik sunniuteqarsorinassappat, inuiaqatigiinni piujuartussamik iluaqutaasumik sunniutissanik nalilersuisoqartassasoq (VSB-mik nalunaajaammik taaneqartumik), Naalakkersuisunit akuerineqartumik.

Qillerinissamut iliuusissamut tunngatillugu 2010-mi VSB suliarineqarpoq, tamatumunngalu atatillugu Naalakkersuisut, kommunit qinnuteqartorlu (Cairn Energy) suleqatigiinnissamut isumaqatigiissuteqarput. Isumaqatigiissummut ilanngunneqartut ilagaat NUNAOIL-ip ineriartortinnissaa, oqartussaassuseqarnerup annertusinissaa kalaallillu suliffeqarfiinut atortussanik inniminneerisarnissaq.

Sisimiuni Aatsitassalerinermut Ikummatissalerinermullu Ilinniarfik, aatsitassalerinermut ikummatissalerinermullu qitiusumik ilinniarfeqarfiuvoq, oqartussaassuseqarnerup annertusarneqarnissaanut 2010-mi ukiakkut naammassisoq.

Nittartakkat

Aatsitassanut Ikummatissanullu Aqutsisoqarfik, www.govmin.gl